Dementia ni Yabaki Lalai: iVakasala ni iTaviqaravi

E levu na itukutuku me baleta na dementia e nanuma tiko ni o koya e tiko vua na dementia e yabaki vitusagavulu se walusagavulu. Me baleta e dua e kunei ena nona yabaki vasagavulu se limasagavulu, e duidui na bula ni veisiga. E rawa ni se cakacaka tiko, tiko vua na dinau ni vale, tiko vata kei na gone yabaki tinikarua se qarava e dua na tamana se tinana. Na itaviqaravi e dodonu me rokova na bula vakatamata qase oqori. Na idusidusi oqo e vakamacalataka na veika e veisau, na cava me tovolea, kei na vanua era rawa ni kunea kina na veitokoni na watina kei na luvedra qase.

Na cava na dementia ni yabaki lalai?

Na dementia ni yabaki lalai na dementia e tekivu ni bera ni yabaki 65, ka so na gauna e vakatokai me tekivu ni yabaki lalai. Na blog ni Alzheimer’s Association e vakamacalataka na Alzheimer’s me tekivu ni yabaki lalai ni yaco vei e dua e rauta toka na 65, ka tukuna ni qaravi ni dua e yabaki lalai vaka oya “e kauta mai na bolebole duatani.” E rawa ni tautauvata na ivakarau kei na gauna ni bula makawa, ia e duidui na nona inuinui, itavi kei na nona bula ni veimaliwai.

Ni sega ni dau yaco vakalevu, e rawa nira waraka vakabalavu na tamata na kena kunei, ka e rawa nira nanuma na vuvale ni sega e dua me vosa vata kaya. Na kila ni so tale era sotava na ka vata oqo e dau vakacegu.

Maroroya na tamata qase ena itaviqaravi

O ira na tamata qase era bula vata kei na dementia ni yabaki lalai e levu na gauna era sega ni vinakata me ra qaravi me vaka na gone. Na National Institute on Aging e vakatura me veisautaki na itaviqaravi ki na veika e rawa tiko ka taleitaka o koya. Me baleta e dua ena nona yabaki limasagavulu, e rawa ni kena ibalebale oqo:

• Maroroya e dua na ka taleitaki e kila vinaka, me vaka na cakacaka kau, qito, kadi, ilawalawa ni wili vola se ilawalawa ni sere, vata kei na veitokoni lailai se dua na gauna lekaleka.
• Taubale se vodo basikeli vata kei e dua, ena sala e kila vinaka.
• Vakasaqa e dua na kakana ni vuvale, ka cakava o koya na tiki e rawata.
• Cakacaka veivuke se veivuke ena dua na itavi e digia o koya, me vaka na tuvai ni veisolisoli se veivuke ena dua na soqo ni koronivuli.
• Tuvatuva e dua na ilakolako ki na vanua e bibi vua, vata kei e dua me lako vata kei na ituvatuva rawarawa.
• Vakayagataka na gauna vata kei ira na makubuna, luve ni tuakana se gane, ka veiwasei ena dua na qito se dua na cakacaka.

Laiva me digia o koya. Na taro “Na cava o vinakata mo cakava ena yakavi oqo?” e vakarokoroko cake mai na digia ga vakataki koya.

Vakayagataka na sere kei na ivakananumi mai na nona gauna

Na sere kei na itaba mai na nona yabaki ruasagavulu, tolusagavulu kei na vasagavulu e rawa ni kauta mai na yalo vinaka kei na veitalanoa rawarawa. Na neitou idusidusi ni itaviqaravi ni sere e vakamacalataka na sala ni bulia e dua na lisi ni sere, kei na itaviqaravi ni ivakananumi e vakaraitaka na sala ni veiwasei na itaba kei na italanoa ka sega ni vakatovolei. Me baleta e dua na qito e ganita vakalevu cake vei ira na tamata qase, tovolea na conversation cards, vata kei na veitarogi dola me baleta na cakacaka, ilakolako, itokani kei na vuvale.

Na photo pairs e caka mai na itaba ni vuvale e rawa tale ga ni vinaka, ni ra vakaraitaka na itaba na tamata kei na vanua era bibi vua. Na Photo pairs e maroroya na itaba ena browser ni misini oya.

Cakacaka, draiva kei na bula ni veisiga

E levu era bula vata kei na dementia ni yabaki lalai era se cakacaka tiko, draiva se qarava na ilavo. Oqo e sega ni itaviqaravi ena kena ibalebale e dau vakayagataki, ia era vakatara na ka e rawa ni cakava o koya. Vosa vata kei na nona vuniwai me baleta na taqomaki ni draiva kei na cakacaka, ka vakasamataka ke vinakata na veitokoni ena ilavo se veidinadinati. Na inaki me taqomaki na dokai ka maroroya me vakaitavi o koya ena levu ni ka e vinakata.

Me baleta na idusidusi ni ituvatuva ni veisiga kei na tiko bulabula, raica na ituvatuva malumu ni veisiga kei na itaviqaravi ni vale me itaviqaravi.

Veitokoni me baleti ira na watina kei na luvedra qase

Na watina kei na luvedra qase e levu na gauna era nanuma nira tu duadua. Na qaravi e rawa ni vaka e dua na ikarua ni cakacaka e curu vata kei na cakacaka kei na vuvale. Na blog ni Alzheimer’s Association e tukuna ni o ira era qaravi ena ilawalawa ni dementia ni yabaki lalai era kunea ni yaga me baleta na ka vakaivakarau me vaka na ituvatuva vakalawa, kei na nanuma ga ni ra kilai. E tukuna tale ga ni vakarautaka na Association na ilawalawa ni veitokoni vei ira era qaravi ka sega ni saumi, oka kina na ilawalawa me baleti ira era qarava e dua e tiko vua na dementia ni yabaki lalai, ka tolu vei ira era sota vakayago ena kompiuta ena Tusiti kei na Vukelulu.

Mo taroga na ilawalawa, qiri ena 24/7 Helpline ni Association ena 800.272.3900. Na neitou idusidusi ni qaravi koya vakataki koya e kovuta na vakacegu, na gauna ni veivakacegui kei na ivakarau ni oca.

E bibi tiko ga na ivakatagedegede

Na ivakatagedegede ni dementia e tiko vua o koya e vakatara tiko ga na ka e rawa ni vukea. Ena itekitekivu, e levu era rawa ni tomana na nodra itaviqaravi e dau vakayacataki vata kei na veisau lailai, ka na neitou idusidusi ni itaviqaravi ni ivakatagedegede taumada e tiko kina eso tale na vakasama. Ena gauna e muri, na itaviqaravi e rawarawa cake ka vakayacori vakalevu ena vakilai, me vaka e vakamacalataki ena itaviqaravi ni ivakatagedegede e muri. Veisautaka na itaviqaravi ni sa veisau o koya, ka tarogi koya na cava e vinakata ni rawa ni tukuna.