Dementia san 65 ɲɛfɛ: Kɛlɛ Ɲɔgɔn Ka Ɲɛfɛ Mɔgɔ Kɛlɛbaw Ye

Dementia kɛlɛ caman bɛ ɲɛfɛ ko mɔgɔ bɛ san 70 walima 80 ye. Mɔgɔ min bɛ dementia sɔrɔ san 40 walima 50 ɲɛfɛ, a ka tile-b-tile kɛlɛ bɛ kɛ kɔrɔ. A bɛ se ka baara kɛ, ka sɔn, ka den caman lakana, walima a ka ɲɛmɔgɔ ka dɛmɛ. Kɛlɛ kɛbaga ka kɛ ni o ye. Nin kalan bɛ ɲɛfɛ ko min bɛ taa, min bɛ kɛ, ani muso ni denkɛ-dɔnkili bɛ se ka dɛmɛ min sɔrɔ.

Dementia san 65 ɲɛfɛ ye mun ye?

Dementia san 65 ɲɛfɛ ye dementia ye min bɛ daminɛ san 65 ɲɛfɛ, o bɛ wele fana ko san ɲɛfɛ dementia. Alzheimer’s Association ka blogi b’a fɔ ko Alzheimer’s bɛ kɛ san ɲɛfɛ ye ni a bɛ mɔgɔ san 65 ɲɛfɛ na, ani ko mɔgɔ ɲɛfɛ dɛmɛ “ka kɔlɔsili caman bɛ na.” Girinya bɛ kɛ kɛlɛ kɛbaga ye, nka mɔgɔ ka ɲɛnamaya, a ka kuntigiya ani a ka sigi-ɲɔgɔn bɛ taa.

Dementia san 65 ɲɛfɛ bɛ kɛ dɔgɔ ye, o de kosɔn mɔgɔ bɛ waati caman tɛmɛ ka kɛ sɔn kɛlɛ dɔnniya la, ani muso ni denw bɛ hakili ta ko mɔgɔ tɛ min na ka kuma. Mɔgɔ wɛrɛw bɛ dɔn ko olu fana bɛ kɛlɛ nin ɲɛ, o bɛ dɛmɛ kosɛbɛ.

Mɔgɔ ka kɛlɛ ɲɛfɛ

Mɔgɔ min bɛ dementia san 65 ɲɛfɛ sɔrɔ, u tɛ fɛ ka kɛ denw ye. National Institute on Aging b’a fɔ ko kɛlɛ ka kɛ ka ɲɛ mɔgɔ ka se ni a bɛ fɛ, o bɛ kɛ kɛlɛ ɲuman. San 50 ɲɛfɛ mɔgɔ ye, o bɛ se ka kɛ:

• Kɛlɛ min bɛ a fɛ kosɛbɛ ka to, i ko dugukolo baara, sɔn, karata, kitabu ka sigicɛɲɔgɔnya walima sɛgɛn ka kɔnɔ, dɛmɛ ni kɛlɛ dɔgɔ ye.
• Taama walima wuruli ni mɔgɔ ɲɔgɔn, sira min bɛ a dɔn kosɛbɛ.
• Dumuni ka kɛ muso ni den ye, mɔgɔ bɛ min se, o ka kɛ.
• Dɛmɛ kɛ walima baara kɛ, min bɛ a yɛrɛ sugandi, i ko sɔrɔ-saraw ka lakika walima kalan kɛlɛ ka dɛmɛ.
• Taama yɔrɔ kɔnɔ min bɛ a ka hakili ta, mɔgɔ ɲɔgɔn ni sɛgɛn dɔgɔ ye.
• Den ni den-den ɲɛ ni ɲɔgɔn ka waati ta, dɔnkili walima baara ɲɔgɔn ye.

Ka mɔgɔ sugandi. “I fɛ ka kɛ bi tile ni ye jumɛn ye?” ko bɛ ɲuman ni “I bɛ ɲɛfɛ ka kɛ ye” ko ka kɛ.

Dɔnkili ni hakili ka sɛbɛnnen ka kɛ kɛlɛ ɲɔgɔn ye

Dɔnkili ani sɛbɛnnen min bɛ mɔgɔ ka san 20, 30 ni 40 ɲɛfɛ, olu bɛ hakili ta ka kɔlɔsi ɲuman ni kuma ɲuman bɛ se ka kɛ. Music kɛlɛw ka lakanani bɛ yɔrɔ min kɛ ka dɔnkili ka tɔɔrɔ kɛ, ani sɛbɛnnen kɛlɛw bɛ yɔrɔ min kɛ ka sɛbɛnnen ni kuma ka ɲɛfɛ kɛ kɔ ni ɲɛsin tɛ. Kɛlɛ dɔnkili caman ye, dɔnkili karatawuw ka kɛ, kuma waati ni ɲɛnamaya ni tasuma ni ɲɛmɔgɔ ye.

Muso ni den sɛbɛnnen min bɛ mɔgɔ ye, olu fana bɛ se ka kɛ kɛlɛ ɲuman ye, katugu u bɛ mɔgɔ ni yɔrɔ ye min bɛ hakili ta. Photo pairs bɛ sɛbɛnnen bɛ ka kɔnɔ browser kɔnɔ, nka o bɛ sigi sɛbɛnnen ɲɛ.

Baara, sigi ni ɲɛnamaya ka kɛlɛ

Mɔgɔ caman min bɛ dementia san 65 ɲɛfɛ sɔrɔ, u bɛ baara kɛ walima sigi ka kɛ, walima wari ka lakana. Olu tɛ kɛlɛ ye kɛlɛ ka ɲɛ ko, nka olu bɛ mɔgɔ ka kɛlɛ ɲɛ. Aw ka mɔgɔ ka dokita ni kuma ka sigi ni ka baara kɛ, ani aw ka sɔn ka a ka wari walima ka waati lakana. Ka se ko, ka mɔgɔ dɔgɔya a ka kuntigiya ma, ka a ka ɲɛnamaya ɲɛmɔgɔya ka se ka dɔn ka to.

Ka kɛlɛ ɲɛnamaya ni ka sigi ka kɛlɛ ɲɔgɔn ɲɛ, aw ka sigi kɛlɛ ɲuman ni so baara kɛlɛw ɲɛfɛ.

Muso ni denkɛ-dɔnkili ka dɛmɛ

Muso ni denkɛ-dɔnkili bɛ hakili ta ko u bɛ ɲɔgɔn sɔrɔ. Mɔgɔ dɛmɛ bɛ kɛ ko baara kɛ, ko ɲɛnamaya ka baara ye tile-b-tile kɛ. Alzheimer’s Association ka blogi b’a fɔ ko denkɛ-dɔnkili ɲɛnamaw ka dɛmɛ bɛ kɛ kɛlɛ ɲuman ye, i ko sariya kɛlɛ ni hakili ka dɔnkili ye. A b’a fɔ fana ko Association bɛ dɛmɛ bɛ kɛ denkɛ-dɔnkili ɲɛnamaw ka ɲɛfɛ, olu ka ɲɛnamaw ka dɛmɛ bɛ kɛ dementia san 65 ɲɛfɛ mɔgɔ ye, ani ɲɛnamaw saba bɛ sigi ni ɲɛnamaya ye Tɛnɛnɛ ni Araba.

Ka kuma ni ɲɛnamaw ɲɛfɛ, aw ka wele Association ka 24/7 Helpline 800.272.3900. Denkɛ-dɔnkili ka hakili ka kɛ ka lakanani bɛ kɛ sɔn, sɛgɛn, ani hakili ka dɛmɛ ko.

Dɔnkili ka waati bɛ kɛlɛ ɲɔgɔn

Mɔgɔ ka dementia ka waati bɛ kɛlɛ ɲɔgɔn ɲɛ min bɛ dɛmɛ. Daminɛ, mɔgɔ caman bɛ se ka kɛ u ka kɛlɛ caman ni yɔrɔ dɔgɔ ye, kɛlɛ daminɛ lakanani bɛ kɛ kɔnɔ. Kɔfɛ, kɛlɛ bɛ kɛ dɔgɔ ni hakili ka ɲɛ, i ko kɛlɛ laban lakanani bɛ kɛ. Mɔgɔ ka kɛ ka yɛrɛ ɲɔgɔn, ani ɲɛnamaya ni mɔgɔ bɛ fɔ min bɛ se ka fɔ, a ka kɛlɛ bɛ fɛ.