Erken Başlangıçlı Demans için Etkinlikler: Çalışma Çağındaki Yetişkinler için Fikirler

Demans bilgilerinin çoğu, kişinin yetmişli ya da seksenli yaşlarında olduğunu varsayar. Kırklı ya da ellili yaşlarında teşhis konan biri için günlük tablo farklıdır. Hâlâ bir işi, bir kredisi, evde ergen çocukları ya da bakmakla yükümlü olduğu bir ebeveyni olabilir. Etkinlikler bu yetişkin yaşamını hesaba katmalıdır. Bu rehber neyin değiştiğini, neler denenebileceğini ve eşler ile yetişkin çocukların nereden destek bulabileceğini anlatır.

Erken başlangıçlı demans nedir?

Erken başlangıçlı demans, 65 yaşından önce başlayan demanstır; genç yaşta başlayan demans olarak da bilinir. Alzheimer’s Association’ın blogu, Alzheimer’ı 65 yaşın altındaki birini etkilediğinde genç yaşta başlayan olarak tanımlıyor ve bu yaşta birine bakmanın “kendine özgü zorluklar getirdiğini” belirtiyor. Belirtiler yaşlılık döneminde görülenlerle aynı olabilir; ama kişinin beklentileri, sorumlulukları ve sosyal yaşamı farklıdır.

Daha az görüldüğü için insanlar teşhisi daha uzun süre bekleyebilir ve aileler konuşacak kimse olmadığını hissedebilir. Deneyimi başka insanların da paylaştığını bilmek çoğu zaman rahatlatıcıdır.

Etkinlikte yetişkini koruyun

Erken başlangıçlı demansı olan yetişkinler genellikle çocuk gibi davranılmasını istemez. National Institute on Aging, etkinlikleri kişinin hâlâ yapabildiği ve keyif aldığı şeylere uyarlamayı öneriyor. Elli yaşlarındaki biri için bu şunlar olabilir:

• Tanıdık bir hobiyi sürdürün: Ahşap işleri, spor, kart oyunları, bir kitap kulübü ya da bir koro; biraz yardımla ya da daha kısa bir oturumla.
• Bir eşlikçiyle yürüyün ya da bisiklete binin: Çok iyi bildiği bir rota üzerinde.
• Aile için bir yemek pişirin: Kişi yapabildiği kısımları üstlenerek.
• Gönüllü olun ya da yardım edin: Kendi seçtiği bir rolde; örneğin bağış malzemelerini ayırmak ya da okul etkinliğinde yardım etmek.
• Önemli bir yere gezi planlayın: Bir eşlikçiyle ve basit bir programla.
• Torunlarla, yeğenlerle vakit geçirin: Bir oyun ya da bir proje paylaşarak.

Kişinin seçmesine izin verin. “Bu öğleden sonra ne yapmak istersiniz?” diye sormak, sizin yerine seçim yapmaktan daha saygılıdır.

Gençlik yıllarından müzik ve anılar kullanın

Kişinin yirmili, otuzlu ve kırklı yaşlarındaki müzik ve fotoğraflar, sıcak duygular ve kolay sohbetler uyandırabilir. Müzik listesi nasıl hazırlanır öğrenmek için müzik etkinlikleri rehberimize bakın; fotoğrafları ve hikâyeleri sorgulamadan nasıl paylaşacağınızı anı etkinlikleri sayfası gösterir. Daha yetişkin bir oyun için iş, seyahat, arkadaşlar ve aile hakkında açık uçlu sorular içeren sohbet kartlarını deneyin.

Kişinin kendi aile fotoğraflarından oluşturulan fotoğraf eşleştirmeleri de iyi işleyebilir, çünkü resimler kişi için önemli insanlar ve yerlerdir. Fotoğraf eşleştirme oyunu, seçtiğiniz fotoğrafları o cihazdaki tarayıcıda tutar.

İş, araba kullanma ve günlük yaşam

Erken başlangıçlı demansı olan pek çok kişi hâlâ çalışıyor, araba kullanıyor ya da paralarını yönetiyor. Bunlar olağan anlamda etkinlik değildir, ama yapabildiklerini şekillendirirler. Araba kullanma ve iş güvenliği hakkında doktorlarıyla konuşun ve kişinin mali işlerde ya da randevularda yardım isteyip istemediğini düşünün. Amaç, kişinin onurunu korurken istediği kadar katılımını sürdürmesini sağlamaktır.

Günlük rutinler ve aktif kalma konusunda daha fazla bilgi için yumuşak bir günlük rutin ile etkinlik olarak ev işleri sayfalarına bakın.

Eşler ve yetişkin çocuklar için destek

Eşler ve yetişkin çocuklar çoğu zaman yalnız hisseder. Bakım, iş ve aile üzerine ikinci bir iş gibi gelebilir. Alzheimer’s Association’ın blog yazısı, genç yaşta başlayan demans gruplarındaki bakım vericilerin, yasal planlama gibi pratik konularda ve sadece anlaşıldıklarını hissetmek için bu grupları yararlı bulduğunu bildiriyor. Yazıda ayrıca Derneğin, genç yaşta başlayan demansı olan birine bakanlar için olanlar dahil ücretsiz bakım verici destek grupları düzenlediği ve bunlardan üçünün salı ve çarşamba günleri çevrim içi toplandığı belirtiliyor.

Gruplar hakkında bilgi almak için Derneğin 7 gün 24 saat açık Yardım Hattı’nı arayın: 800.272.3900. Dinlenme, geçici bakım desteği ve tükenmişlik belirtileri hakkında bilgi için bakım verenin kendi bakımı rehberimize bakın.

Dönemler hâlâ önemlidir

Kişinin demans evresi, neyin yardımcı olacağını hâlâ belirler. Erken dönemde çoğu kişi olağan etkinliklerini bazı değişikliklerle sürdürebilir; daha fazla fikir için erken dönem etkinlikleri rehberine bakın. Sonraki dönemlerde etkinlikler daha basit ve duyusal hale gelir; bu konu geç dönem etkinlikleri sayfasında anlatılır. Kişi değiştikçe etkinliği de değiştirin ve konuşabildiğinde ne istediğini sorun.