Aktibidat siha

Dementia Antes di 65: Aktibida para Manmacho'cho'gue

Ma'aprueba 4 minutos na tinige'Ginen i gurupon Golden Moments · taimanu in tuge'

I åpmam na ineppe

I dementia ni matutuhon kumekenta antes di 65, kasi mientras i taotao trabiha macho'cho'gue, mamandera pat manggo'te famagu'on. Na'fanmamantiene i hobbihu-ña yan i amigun-ñiha, ayek i biahie siha ni komprendi-ña, u'usa i musika yan i litratu ginen i tiempun-ñiha, ya na'i siha ni dirichu para u fanma'a'ñao gi i planu. I asagua yan i famagu'on ni manmanåmko' munga goggue lokkue', ya i Alzheimer's Association guaha grupon-ñiha para siha.

  • I dementia ni matutuhon kumekenta antes di 65. I taotao siha siente na ti managa' i edåd-ñiha gi i aktibida ni maodda'.
  • Na'i i taotao ni dirichu gi ayek, ginen håfa na hobbi para u chagi guatu gi håfa na biahie para u plano.
  • I musika, i litratu yan i estoria ginen i edåd-ña 20 asta 50 mas mehohong ki i aktibida ginen i mas tåtte na edåd.
  • Sige fanaktibo yan fanamigu yanggen ma'ayek, ya tilak i taktaila, ti para u maida i aktibida.
  • I manggo'te siha, ha' inin i asagua yan i famagu'on ni manmanåmko', ma'fanlibråt ginen i grupon goggue para i parehu-ñiha.
Gi este na pahina (6 seksion siha)
  1. Håfa i dementia ni matutuhon?
  2. Na’i i adulto ni dirichu gi aktibida
  3. U’usa i musika yan i hinasso ginen i tiempun-ñiha
  4. Cho’cho’, i mamandera yan i lina’la’ kada diha
  5. Goggue para i asagua yan i famagu’on ni manmanåmko’
  6. I etapa siha ha’ mehohong

Kasi todu i infotmasion put dementia manhahasso na i taotao gaige gi edåd-ña 70 pat 80. Para i taotao ni ma’akno’ gi edåd-ña 40 pat 50, ti parehu i inipok-ña kada diha. Siña trabiha guaha cho’cho’-ña, utång gi gima’, famagu’on ni mohon gi gima’ pat un tata pat nana ni para u ma’atendi. I aktibida debi marispeta ennao na lina’la’ adulto. Ini na giya tahgue sun håfa lumamu, håfa para un chagi, yan mångge siña maodda’ goggue i asagua yan i famagu’on ni manmanåmko’.

Håfa i dementia ni matutuhon?

I dementia ni matutuhon i dementia ni kumekenta antes di edåd 65, ya mannå’i na ma’ågang ‘younger-onset’. Blog i Alzheimer’s Association ma sångan na i Alzheimer’s makonsidera ‘younger-onset’ yanggen guaha epekto gi un taotao manlagi ki 65, ya ma’lelebla na i manggo’te gi taotao ni manlagi ennao “guaha ineyak-ña ni ti parehu.” I senyåt siña parehu ki i gi mas tåtte na lina’la’, pero ti parehu i ineyak, i resposabilidad yan i lina’la’ sosial-ña.

Sa’ menos komikura, siña i taotao mannåmådangka para ma’akno’, ya siña hahasso i familia na tåya’ taotao para u fanmanangitan. I inino na guaha lokkue’ taotao ni parehu ni i eksperensia-ña, kasi un konsuelu.

Na’i i adulto ni dirichu gi aktibida

I manåmko’ ni guaha dementia ni matutuhon kasi ti ma’ayek na ma’åmte parehu påtgon. I National Institute on Aging ma’åkonseha na para u ma’atao i aktibida gi håfa siña trabiha ma’fatinas yan ma’gogoggue. Para i taotao gi edåd-ña 50, siña ennao na dosen:

  • Na’fanmamantiene i hobbi ni familiaryu, ayan i fina’tinas gi håyu, i isport, i kuåttes, i klub libru pat i koro, ni dippu’ na goggue pat ni ka’chek na sesion.
  • Paseo pat bisikleta yan un kompañeru, gi un ruta ni ma’isa tumungo’.
  • Fatinas nengkanno’ para i familia, ya i taotao para u fanmama’tinas i paret ni siña ma’fatinas.
  • Boluntario pat goggue gi un papel ni ma’ayek, ayan i ma’pangana i dinonasion pat i goggue gi un dinanña’ gi eskuela.
  • Plano un biahie guatu gi un lugåt ni mehohong para guiya, yan un kompañeru yan un sånhgong na planu.
  • Fanmanakpu yan i ñietu, i sobrina yan i sobrinu siha, ni mampåtte un gåchu pat un proyekto.

Na’ayek i taotao para ma’ayek. I finaisen “Håfa na’ayek-ña na un chagi pa’go gi tatalo’ puengi?” mas marespeta ki i para un ayek para siha.

U’usa i musika yan i hinasso ginen i tiempun-ñiha

I musika yan i litratu ginen i edåd-ña 20, 30 yan 40 siña mama’tinas mahålang na hinasso yan finot ni sånhgong. I giya tahgue-ta na aktibida musika sun håfa na para u ma’fanmama’tinas i playlist, ya i aktibida reminiscencia sun håfa na para u ma’påtte i litratu yan i estoria sin finaisen. Para un gåchu ni mas adulto, chagi kuåttes finot, ni guaha finaisen put cho’cho’, biahie, amigu yan familia.

I pares litratu ni fina’tinas ginen i litratu familia siña lokkue’ mehohong, sa’ i litratu ginen i taotao yan i lugåt ni mehohong para i taotao. I pares litratu na’fanmamantiene i litratu gi browser gi ennao na aparatu.

Cho’cho’, i mamandera yan i lina’la’ kada diha

Megåga’ i taotao ni guaha dementia ni matutuhon trabiha macho’cho’gue, mamandera pat mammanaes i salåpe’. Ini siha ti aktibida gi i sen dunå-ña, pero ma’fama’tinas håfa siña ma’fatinas i taotao. Kuentos yan i dåktot-ña put i mamandera yan i siguridåt gi cho’cho’, ya hasso yanggen ma’ayek goggue gi finansas pat i konsulta. I inenek i para u marespeta i dignidåt mientras ma’fanmamantiene i taotao gi i patte ni ma’ayek.

Para giya tahgue put i rutina kada diha yan i para u fanaktibo, atan un rutina kada diha ni suåbe yan i cho’cho’ gi gima’ komu aktibida.

Goggue para i asagua yan i famagu’on ni manmanåmko’

I asagua yan i famagu’on ni manmanåmko’ kasi ma’isen. Siña hahasso na i manggo’te komu un sigundo na cho’cho’ gi hilo’ i cho’cho’ yan i familia. I blog post i Alzheimer’s Association ma sångan na i manggo’te gi i grupon younger-onset ma’odda’ goggue para i pråktiku na håfa ayan i legal na plano, yan para u ma’isen komprendi. Ma sångan lokkue’ na i Association manmanå’i ni gratis na grupon goggue para i manggo’te, ha’ inin i grupon para i taotao ni manggo’te para i taotao ni guaha younger-onset dementia, ya tres giha ma’asosiet virtualmente gi martes yan miyerkules.

Para un faisen put i grupo, ågang i 24/7 Helpline i Association gi 800.272.3900. I giya tahgue put i manggo’te ha’ guiya sun i sosiegu, i pansånsio yan i senyåt i pumåspas.

I etapa siha ha’ mehohong

I etapa i taotao gi dementia mama’tinas håfa na goggue. Gi tutuhon, kasi todu i taotao siña ma’fatinas i aktibida-ñiha ni familiaryu ni dippu’ na tinilaika, ya i giya tahgue-ta na aktibida gi tutuhon na etapa guaha mas idean. Gi tåtte, i aktibida mamamås sånhgong yan mas sensorial, parehu gi ma’deskribi gi aktibida gi uttimu na etapa. Tilak i aktibida yanggen tumilak i taotao, ya faisen siha håfa na’ayek-ñiha yanggen siña ma sångan.

kuestion siha ni' ma'usa

Håfa i dementia ni matutuhon?

Dementia ni kumekenta antes di edåd 65. Ma sångan gi i Alzheimer's Association na i Alzheimer's makonsidera 'younger-onset' yanggen guaha epekto gi un taotao manlagi ki 65. I early-onset menos komikura ki i late-onset dementia, pero ti raro, ya ti parehu i eksperensia: siña trabiha macho'cho'gue, mamandera yan manggo'te famagu'on i taotao.

Håfa na aktibida managa' para i taotao ni guaha early-onset dementia?

I aktibida ni managa' gi i lina'la'-ña adulto i maolekña: un hobbi ni familiaryu, un paseo yan amigu, un boluntario na cho'cho', un proyekto fina'tinas nengkanno' para i familia, musika ginen i tinedu-ña na tiempu, pat un biahie guatu gi un lugåt ni gofli'e-ña. Na'ayek siha, ya tilak i dangkolua yan i kinompånia, ti i aktibida mismo.

Mångge siña maodda' goggue i asagua pat i famagu'on ni manmanåmko'?

I Alzheimer's Association manmanå'i ni gratis na grupon goggue para i manggo'te, ha' inin i grupon para i taotao ni manggo'te para i taotao ni guaha younger-onset dementia. Siña un ågang i 24/7 Helpline-ñiha gi 800.272.3900 para un faisen put i grupo yan i rekursos.

Debi para i taotao ni guaha early-onset dementia u fanmama'tinas ha' i aktibida ni ma'ayek?

Aå, yanggen seguru ya ma'ayek. I hobbi, i komunidåt gi gima'yu'us, i ekkisersis yan i tiempu sosial ginen paret gi un lina'la' ni kompleto. Tilak i lugåt, konne' un kompañeru ya planu put i pumåsosiegu, ya para un hånåo yanggen ti mamaolekña mehohong i aktibida.

Fuente siha

Manma'a'agang ham para i organisasion yan i tinige' siha ni' ha dipende gi este na pahina. Kada unu ma chek annai ma na'fa'nu'i i pahina.

  1. Younger-onset dementia caregivers share the importance of support groups · Alzheimer's Association, West Territory (Alzheimer's and Dementia Blog)
  2. Adapting Activities for People With Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
  3. Activities · Alzheimer's Association
  4. Activities for dementia · NHS

Listo para un gå'ga'?

Dañkulu na litråtu siha, taya' tiempo, taya' puntu yan taya' para un siña ma'ayek. Manmalago' ham gi i browser-miyu.

Na'i hao este na gå'ga' siha

I libre na app Golden Moments para iPhone, iPad yan Android: dangkolo na baldosa siha, gå'ga' siha ni' guaha litråton familia-mu, yan litråtu siha ni' siña ma cho'gue sin Wi‑Fi. Taya' kuenta, anunsio, timer pat puntos.