ux gacsa
Dagal kas kalanto 65 liggida matakkinuk afal edde qimbisinta, usun amâ wakal taamitan, gaari furan hinnay urru gulan wakti kaxxa marak takke. Kaxxa kobox kee katayyo elle sugte gurral tabsa, usun kican awqi doorita, barteemi heertu kee suwara qokoluh heya, kaadu madaara usun meelan gurral xabbacooba. Baqeltò kee abboddi xaylo kaadu qokol faxxan, Alzheimer's Association ken qokolut koboxxitte gaba kaaqisa.
- Dagal kas kalanto 65 liggidik afalat qimbisinta. Mari teetik kobox kee abnitte sinni umrih caglisaanam faxan.
- Dooriti meelat ku gabbataan num meelisa, kobox dooraamak qimbisaak awqi dooraanam fanah.
- Heertu, suwara kee tareeka 20-50 liggidat sugteemik geyan meqe maqaane kaxxa marak dumaak aysuk tatanbule.
- Usun faxan waqdi marâ luk gaba kalitina, kaadu abnitte baxisuk kal sahilti gurrat xabbacosa.
- Qokol mari, xalay kee baqeltó, tirol yan marih koboxxik kaxxa qokol geyan.
Ta galil (6 footimaami)
Maggo kas kalantoh xaqut tan xabara mari 70 hinnay 80 liggida le waqdi taaxige. 40 hinnay 50 liggidat a kas-mawqa yuble numuh, ayró-ayró mano baxsaluk gacta. Usun kaadu taama, mayso koboxxitte, buxal yan xabla hinnay dacarsan aytiitoonut gacenik gacan. Abnitte a idaltu mano caglisaanam faxximta. Ah a gide meqe baxaabaxsa, maca bicisaanam duudan, kaadu baqeltò kee abboddi xaylo mannik qokol geyan kaxxa luk tayyarse.
Dagal kas kalanto macaay?
Dagal kas kalanto 65 liggidik afalat qimbisinta kas kalanto kinni, kalah qariiri kas-mawqa ittaanam duddan. Alzheimer’s Association’s blog 65 liggidik gubat tan numut yimblen waqdi qariiri kas-mawqa axcuk yesseccenta, kaadu a qariir marak qokol baxsale xiqtó luk yamaateemih taafite. Astooti idaltu manô luk inkiimih raaqak raqay, usun heyaan doorit, kaxxa gabbatu kee marat yaceen mano inkiimih mananna.
Toh dagaluk tatanbuleemik ugutak, mari addâ dacari geyaanam fanah derre wakti cabaanam duudan, buxâ mari yaaben num wayyaanam gacan. Gersi mari a gitah addat ken luk yaanim aaxigo kaxxa saami yacee.
Idaltu mano abnittet diggisa
Dagal kas kalanto le idaltu urri innah ken abaanam makican. National Institute on Aging num abam duddaah kican abnittet caagid caglisaanam qokolta. 50 liggidat yan numuh, toh ah akkelem duuda:
- Eedegiteenih yan kobox tabsa, muka abto, isporti, karti, kitaab kobox hinnay heertu, dagoo qokoluh hinnay xabik yan waktit.
- Kataysih luk ibaah hinnay baiskiilit gexa, meqe gurral yaaxigen gitah amol.
- Buxah maaqo bicisa, ku gabbataan num dudda gaba edde haak.
- Sinnih dooran taamat gacsaraaba hinnay qokola, koboxxa cato hinnay madrasah koboxut qokol haanam innah.
- Kican aracak gexe meelisa, kataysih luk kaadu sahilti madaarat.
- Mingooma, kican urrih luk wakti dabsa, agabuut hinnay taamat sinniluk gaba haak.
Num doorit usun aboonay. “A carra maca abtam kicintaa?” axcuk essero ken doorit meelat kaxxa qadala le.
Ken liggiddik heertu kee suwara heya
20, 30 kee 40 liggidat sugen heertu kee suwara ruffe kobox kee sahil yaaba baahaanaah duddan. Ni heertu abnitte heertu bicisan gurra tayyarse, kaadu dumi suwara kee kobox abnitte suwara kee tareek esserok kal tunkuddubbiyen gurra tascabbate. Idaltuh yan agabuutuk, yaab kaarditte xabbacooba, taama, gexe, kataysis kee buxâ xalot fakan yaab leeh.
Buxah suwarak bicsen suwar-namam kaadu meqe gurral taamita, suwara numuk kaxxa kican mara kee aracat gactaamih taagah. Suwar-namam a suwara sinni daqabih braawzer addal kalta.
Taama, gaari fura kee ayró-ayró mano
Dagal kas kalanto le mangi mari taamitan, gaari furan hinnay lakqo dacarsan. Ah tamaxxeenimih abnitte hinnay, num dudda gaba tascabbate. Hakimih luk gaari fura kee taamâ nagaynan yaaba, kaadu lakqo hinnay wakti meelat qokol faxaanaam caggoda. Ugtó qadala dacrisak num faxa gurral addat gaba haanam kinni.
Ayró-ayró madaara kee mano koboxxih taagah, saalisi ayró-ayró madaara kee buxâ taamoomi abnitteh innah wagit.
Baqeltó kee abboddi xayloh qokol
Baqeltó kee abboddi xaylo xayi kalanto geyaanam duudan. Qokol abto taama kee buxah amol nammeyhaytô taamah cakkuma. Alzheimer’s Association bloog afeedenta qokol mari qariir koboxxitte meqe qokol geyaanam yuble, qadaalat bicto kee marat garami axcuk. Kaadu Association bilqaaxah tan qokol koboxxitte gaba kaaqisaam tayyarse, dagal kas kalanto dacarsan marah tan koboxxitte luk, teetik sidiica intarnet amol Talaasa kee Arbaqa koboxxitan.
Koboxxittet essero hayyaanam faxan tekkek, Association 24/7 bilqâ bilbila 800.272.3900 fanah seeca. Ni dacarsituh isi dacarsiyyah gide dafo, gariida kee daqar astootit yaaba.
Daddos daqor kaxxa xiqto le
Num le kas-mawqah daddos daqor qokol madaarisa. Qimbisiyyat, mangi mari sinni abnitte dumi gurral dagoo baxaabaxsah abaanam duudan, ni dagal daqorih abnitte mangi tellemooti luk tan. Wadirat, abnitte sahil kee aagortih gacta, wadir daqorih abnitte tayyarsiyyah innah. Num baxaabaxsam gactam innah abnitte baxsa, usun yaabaanam duddan waqdi maca faxan essera.
ittalluk leh tan esseroora
Dagal kas kalanto macaay?
Toh 65 liggida duugaanak afal edde qimbisinta kas kalanto kinni. Alzheimer's Association yessecceh innah, Alzheimer 65 liggidik guba tan numut yimblen waqdi qariiri kas-mawqa yikcin. Dagal kas kalanto wadir kas-mawqak daguk raaqik raqay, tuugubtu hinna; num amâ wakal taamita, gaari fura kaadu urru kulaah yanik gersi gurral gacta.
Dagal kas kalanto le numuh meqe abnitte mannaay?
Idaltu manoh caglitan abnitte kaxxa maqaane le: eedegiteenih yan kobox, kataysih luk gexan gexe, gacsar taama, buxah maaqo bicisaanam, barteemih heertu, hinnay kican baaxoh gexe. Doorit usun aboonay, abnitte baxisuk kal wakti digri kee sinnih luk gexan mara caglisa.
Baqeltó hinnay abboddi xabla mannik qokol geyaanam duddah?
Alzheimer's Association bilqaaxah yan qokol koboxxitte gaba kaaqisa, dagal kas kalanto le mara dacarsan marah tan koboxxitte kaxxa luk. 24/7 bilqâ bilbila 800.272.3900 fanah seecaay koboxxitte kee qokoli addat essaera.
Dagal kas kalanto le num kican abnitte abak raaqaam meqee?
Yeey, nagaynan yanik kaadu usun faxan tekkek meqe. Kobox, diin kee amol koboxxitte, xisne kee agabti kobox kaxxa manoh adda kinni. Araca meqe gurral caglisaay, kataysi sinniluk hayya, dafo bicisaay abnit kaah xannitam tekkek taagisa.
Raceenaani
nanu massoynaanit nasgoorowem kee kusaaqitte ta gali elle rakittam. Gali yusqussubume wak kulli tii cubbusen.
- Younger-onset dementia caregivers share the importance of support groups · Alzheimer's Association, West Territory (Alzheimer's and Dementia Blog)
- Adapting Activities for People With Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
- Activities · Alzheimer's Association
- Activities for dementia · NHS