Tembiapo demencia oñepyrũva voi-pe g̃uarã: ideas

Hetaiterei marandu demencia rehegua oimo’ã pe ava orekóva 70 térã 80 ary rupi. Peteĩ ava oñepyrũramo 40 térã 50 ary rupi, ára ha ára iñambue. Ikatu gueteri oreko hembiapo, hepyme’ẽva óga rehegua, mitãrusu ogaygua térã peteĩ sy térã túva oñangareko hag̃ua. Umi tembiapo oñemomba’eguasu va’erã upe hekove kakuaa. Ko guía omyesakã mba’épa iñambue, mba’épa ikatu oñeha’ã, ha moõpa iñirũ ha imembykuéra kakuaáva ikatu ojuhu pytyvõ.

Mba’épa demencia oñepyrũva voi?

Demencia oñepyrũva voi ha’e demencia oñepyrũva 65 ary mboyve, sapy’ánte oñembohéra avei demencia oñepyrũva mitãvévape. Blog Alzheimer’s Association rehegua omombe’u Alzheimer oñembohéraha oñepyrũva mitãvévape ohasáramo peteĩ avápe 65 ary mboyve, ha he’i oñangarekóvo peteĩ ava péicha tuichávape “oguereko apañuãi iñambuéva.” Umi ta’anga ikatu ha’e pe teĩ umi oñepyrũva itujavévape, ha katu pe ava oha’arõva, imba’apo ha iñangirũkuéra ndaha’éi.

Sa’ivegui ojehecha, avakuéra ikatu oha’arõ areve ojuhu hag̃ua mba’épa oĩ hese, ha familikuéra ikatu oñandu ndaipóriha máva ndive oñe’ẽ. Ojekuaa hag̃ua oĩha ambue avei ohasáva upéicha, heta jey ombovy’a.

Eheja pe ava kakuaáva toĩ pe tembiapópe

Umi ava kakuaáva orekóva demencia oñepyrũva voi hetave jey ndoipotái oñemongy’a mitãnguáicha. National Institute on Aging omombe’u iporãha oñembohasa tembiapo pe ava ikatúva gueteri ojapo ha ovy’áva rehe. Peteĩ ava 50 ary rupi orekóva ikatu:

• Oñongatu peteĩ mba’e ojehayhumeme, yvyra ñemba’apo, ñembosarái, ñembosarái kuatia rehegua, aranduka aty térã purahéi aty, peteĩ pytyvõ michĩmi térã aravo mbykými reheve.
• Oguata térã ohóva vikelétape peteĩ tapicha ndive, peteĩ tape oikuaámava rehe.
• Ojapo tembi’u familia-pe g̃uarã, pe ava ojapóvo umi pehẽ ikatúva omongu’e.
• Oipytyvõ térã ojejapo peteĩ tembiapópe ha’e oiporavóva, techapyrã, oñemohenda hag̃ua mba’e oñeme’ẽva térã oipytyvõ peteĩ tembiapo mbo’ehaópe.
• Oñembosako’i peteĩ jeho peteĩ tenda iñimportanteva chupe g̃uarã, peteĩ tapicha ndive ha peteĩ tembiaporã ndahasýiva reheve.
• Ohasa ára itajyramíme, itajyrakuérape térã iñirũnguéra memby ndive, oñembosarái térã ojapo peteĩ tembiapo oñondive.

Eheja pe ava toiporavo. Eporandu hag̃ua “Mba’épa reipota rejapo ko ka’arupytũme?” oñemomba’eguasuve oñeiporavorõ chupe.

Eipuru purahéi ha mandu’a ha’e ára rehegua

Purahéi ha ta’anga peteĩ ava 20, 30 ha 40 ary rupi orekóvagui ikatu ogueru vy’a ha ñomongeta ndahasýiva. Ore guía tembiapo purahéi rehegua omyesakã mba’éichapa ikatu oñembosako’i peteĩ tysýi purahéi rehegua, ha tembiapo mandu’arã rehegua ohechauka mba’éichapa ikatu oñemoherakuã ta’anga ha tembiasakue ojejaporã’ỹre. Peteĩ ñembosarái kakuaavéva g̃uarã, ikatu eha’ã ñomongeta kuatia, porandu ijuruja reheve tembiapo, jeho, angirũ ha familia rehegua.

Ta’anga joaju oñembohekóva familia ra’angágui ikatu avei iporã, umi ta’anga ohechaukágui ava ha tenda iñimportanteva pe avápe g̃uarã. Ta’anga joaju oñongatu umi ta’anga pe tembipuru’i kundahárape upe tembipuru’ípe añoite.

Tembiapo, mba’yrumýi ñemboguata ha ára ha ára

Heta ava orekóva demencia oñepyrũva voi omba’apo gueteri, omboguata mba’yrumýi térã oñangareko viru rehe. Kóva ndaha’éi tembiapo oje’éva meme, ha katu omohenda mba’épa pe ava ikatu ojapo. Eñe’ẽ pohanohára ndive mba’yrumýi ñemboguata ha tembiapo tekorosã rehegua, ha ehecha ikatúpa ha’e oipota pytyvõ viru térã cita rehegua. Jaipota jañangareko chupe ijepiveguápe ha avei jaheja chupe toĩ hag̃ua oipotaháicha.

Ñemyesakãrã ára ha ára ha tekove kyre’ỹ rehegua, ehecha peteĩ tembiaporã ára ha ára mborayhúva ha tembiapo ógape ñembosaráicha.

Pytyvõ iñirũ ha imembykuéra kakuaáva-pe g̃uarã

Iñirũ ha imembykuéra kakuaáva heta jey oñandu ha’eño. Ñangareko ikatu ha’e mokõiha tembiapo tembiapo ha familia ári. Blog Alzheimer’s Association rehegua omombe’u umi oñangarekóva aty demencia oñepyrũva voi reheguápe ojuhuhague iporãha mba’e tekotevẽvape g̃uarã, techapyrã, ñembosako’i léi rehegua, ha avei oñandúvo oñehenduporãha. Omombe’u avei Association oguerekoha aty pytyvõrã reigua oñangarekóvape g̃uarã, oĩhápe avei aty umi oñangarekóvape peteĩ ava orekóva demencia oñepyrũva voi rehe, ha mbohapy oñembyaty ñandutípe martes ha miércoles.

Eporandu hag̃ua aty rehegua, ehenói Association 24/7 Helpline-pe 800.272.3900-pe. Ore guía oñangarekóva jeheguirã rehegua oñe’ẽ opytu’u, pytu’u sapy’ami ha ta’anga kane’õ rehegua.

Umi etapa oñemomba’eguasu gueteri

Pe ava etapa demencia rehegua omohenda gueteri mba’épa oipytyvõ. Ñepyrũme, hetave ava ikatu ojapo hembiapo meme oñemoambue michĩmi reheve, ha ore guía tembiapo etapa ñepyrũme g̃uarã oreko hetave idea. Upe rire, tembiapo oñemomichĩve ha oñeñanduve, oñemombe’u haguéicha tembiapo etapa pahápe g̃uarã. Emoambue pe tembiapo pe ava oñemoambuévo, ha eporandu chupe mba’épa oipota ikatúramo guare omombe’u.