लवकर सुरू होणाऱ्या डिमेन्शियासाठी उपक्रम: कामकरी प्रौढांसाठी कल्पना

बहुतेक डिमेन्शिया माहिती सत्तरी किंवा ऐंशीच्या दशकातील व्यक्ती गृहीत धरते. चाळिशी किंवा पन्नाशीत निदान झालेल्या व्यक्तीसाठी दैनंदिन चित्र वेगळे असते. त्यांच्याकडे अजून नोकरी, कर्ज, घरात किशोरवयीन मुले किंवा सांभाळायचे आई-वडील असू शकतात. उपक्रमांनी प्रौढ आयुष्याचा विचार करायला हवा. हे पान सांगते की काय बदलते, काय करून पाहायचे, आणि जोडीदार व प्रौढ मुले आधार कुठे शोधू शकतात.

लवकर सुरू होणारा डिमेन्शिया म्हणजे काय?

लवकर सुरू होणारा डिमेन्शिया म्हणजे वय 65 च्या आधी सुरू होणारा डिमेन्शिया, ज्याला कधी कधी ‘तरुण वयात सुरू होणारा’ म्हटले जाते. अल्झायमर असोसिएशनचा ब्लॉग अल्झायमरला तरुण वयात सुरू होणारा म्हणतो जेव्हा तो 65 वर्षांखालील व्यक्तीला होतो, आणि इतक्या तरुण व्यक्तीची काळजी घेणे “वेगळी आव्हाने घेऊन येते” असे नमूद करतो. लक्षणे उतारवयातल्या सारखीच असू शकतात, पण व्यक्तीच्या अपेक्षा, जबाबदाऱ्या आणि सामाजिक आयुष्य सारखे नसते.

हा आजार कमी सामान्य असल्यामुळे लोकांना निदानासाठी जास्त वाट पाहावी लागू शकते, आणि कुटुंबांना बोलण्यासाठी कोणी नाही असे वाटू शकते. इतरांनाही असाच अनुभव येतो हे कळणे अनेकदा दिलासादायक ठरते.

प्रौढ व्यक्ती उपक्रमात टिकवा

लवकर सुरू होणारा डिमेन्शिया असलेल्या प्रौढांना सहसा लहान मुलासारखे वागवलेले आवडत नाही. राष्ट्रीय वृद्धत्व संस्था व्यक्तीला जे अजून करता येते आणि आवडते त्यानुसार उपक्रम जुळवण्याचा सल्ला देते. पन्नाशीतील व्यक्तीसाठी त्याचा अर्थ असा असू शकतो:

• परिचित छंद जपा, जसे लाकूडकाम, खेळ, पत्ते, वाचन मंडळ किंवा गायन, थोड्या मदतीने किंवा लहान सत्रात.
• सोबत्यासोबत चाला किंवा सायकल चालवा, त्यांना चांगला माहीत असलेल्या मार्गावर.
• कुटुंबासाठी एक जेवण बनवा, ज्यात व्यक्ती जमतील तेवढे भाग करेल.
• स्वयंसेवा करा किंवा मदत करा, त्यांनी निवडलेल्या भूमिकेत, जसे देणग्या लावणे किंवा शाळेच्या कार्यक्रमात मदत करणे.
• त्यांच्यासाठी महत्त्वाच्या ठिकाणी सहल आखा, सोबत्यासह आणि सोप्या वेळापत्रकासह.
• नातवंडे, भाची किंवा पुतण्यांसोबत वेळ घालवा, एखादा खेळ किंवा प्रकल्प एकत्र करून.

निवड व्यक्तीकडे ठेवा. “आज दुपारी तुम्हाला काय करायला आवडेल?” असे विचारणे, त्यांच्यासाठी ठरवण्यापेक्षा जास्त आदराचे आहे.

त्यांच्या स्वतःच्या काळातील संगीत आणि आठवणी वापरा

व्यक्तीच्या विशीत, तिशीत आणि चाळिशीतील संगीत आणि फोटो उबदार भावना आणि सहज संभाषण आणू शकतात. आमचे संगीत उपक्रम मार्गदर्शक प्लेलिस्ट कशी बनवायची ते सांगते, आणि आठवणींचे उपक्रम प्रश्नोत्तरांशिवाय फोटो व गोष्टी कशा वाटायच्या ते दाखवतात. प्रौढ खेळासाठी संभाषण कार्डे वापरून पाहा, ज्यात काम, प्रवास, मित्र आणि कुटुंब यांबद्दल खुले प्रश्न आहेत.

कुटुंबातील फोटोंपासून बनवलेले फोटो जोड्या खेळही चांगले चालू शकतात, कारण त्यात व्यक्तीला महत्त्वाची माणसे आणि ठिकाणे दिसतात. फोटो जोड्या हे फोटो त्या उपकरणावरील ब्राउझरमध्येच ठेवतात.

काम, गाडी चालवणे आणि दैनंदिन जीवन

लवकर सुरू होणाऱ्या डिमेन्शिया असलेल्या अनेकजण अजून नोकरी करत असतात, गाडी चालवत असतात किंवा पैसे व्यवस्थापित करत असतात. या सामान्य अर्थाने उपक्रम नसतात, पण ते व्यक्ती काय करू शकते यावर परिणाम करतात. गाडी चालवणे आणि कामाची सुरक्षितता याबद्दल त्यांच्या डॉक्टरांशी बोला, आणि त्यांना आर्थिक बाबी किंवा भेटी व्यवस्थापित करायला मदत हवी आहे का याचा विचार करा. उद्दिष्ट असे की सन्मान जपावा आणि व्यक्तीला हवे तितके सहभागी ठेवावे.

दैनंदिन दिनक्रम आणि सक्रिय राहण्याच्या मार्गदर्शनासाठी एक सौम्य दैनंदिन दिनक्रम आणि घरकामाचे उपक्रम म्हणून पाहा.

जोडीदार आणि प्रौढ मुलांसाठी आधार

जोडीदार आणि प्रौढ मुलांना अनेकदा एकटेपणा जाणवतो. नोकरी आणि कुटुंबाच्या वर काळजी घेणे हे दुसऱ्या नोकरीसारखे वाटू शकते. अल्झायमर असोसिएशनच्या ब्लॉग पोस्टमध्ये नोंद आहे की लवकर सुरू होणाऱ्या डिमेन्शियाच्या गटांमधील काळजीवाहकांना कायदेशीर नियोजनासारख्या व्यावहारिक प्रश्नांसाठी आणि केवळ समजून घेतले जात आहे असे वाटण्यासाठी हे गट उपयुक्त वाटले. तसेच असोसिएशन मोफत काळजीवाहक आधार गट चालवते, ज्यात लवकर सुरू होणाऱ्या डिमेन्शियाने ग्रस्त व्यक्तीची काळजी घेणाऱ्यांसाठी गट आहेत, आणि त्यापैकी तीन गट मंगळवार आणि बुधवारी ऑनलाइन भेटतात, असेही त्यात नमूद आहे.

गटांबद्दल विचारण्यासाठी असोसिएशनच्या 24/7 हेल्पलाइनला 800.272.3900 वर फोन करा. विश्रांती, तात्पुरता आराम आणि थकव्याची लक्षणे याबद्दल आमचे काळजीवाहकाची स्वतःची काळजी मार्गदर्शक माहिती देते.

टप्पे अजूनही महत्त्वाचे आहेत

व्यक्ती कोणत्या टप्प्यात आहे, त्यावरून अजूनही काय उपयोगी पडेल ते ठरते. सुरुवातीला बहुतेक लोक थोड्या बदलांसह नेहमीचे उपक्रम करू शकतात, आणि आमचे सुरुवातीच्या टप्प्यातील उपक्रम मार्गदर्शक अधिक कल्पना देते. नंतर उपक्रम सोपे आणि अधिक संवेदनांवर आधारित होतात, जसे नंतरच्या टप्प्यातील उपक्रम मध्ये वर्णन केले आहे. व्यक्ती बदलेल तसा उपक्रम बदला, आणि ते सांगू शकतील तेव्हा त्यांना काय हवे ते विचारा.