A risposta corta
A demenza à esordiu giovanu principia prima di 65 anni, spessu quandu a persona travaglia sempre, guida o allevà i figlioli. Cunservate i so passatempi è e so amicizie, sciglite uscite chì li sianu propiu à core, aduprate musica è fòto di i so anni, è lasciateli decide i piani da elli stessi. I cumpagni è i figlioli adulti anu ancu bisognu di sustegnu, è l'Alzheimer's Association organizza gruppi ancu per elli.
- A demenza à esordiu giovanu principia prima di 65 anni. Spessu a persona sente chì a so età ùn currisponde micca à l'attività pruposte.
- Lasciate à a persona decide ciò ch'ella vole fà, sia un passatempu o una uscita.
- A musica, e fòto è i ricordi di l'età trà 20 è 50 anni sò spessu più significativu chè quelli di un'età più tarda.
- Lasciate ch'ella resti attiva è in cumpagnia quandu vole, adattendu u ritmu piuttostu chè rimpiazzà l'attività stessa.
- I parenti chì si piglianu cura di ella, soprattuttu i cumpagni è i figlioli adulti, ponu truvà aiutu in gruppi di sustegnu trà pari.
In sta pagina (6 sezioni)
A maiò parte di l’infurmazioni nant’à a demenza partenu da u fattu chì a persona hà settanta o ottanta anni. Per una persona à a quale hè stata diagnosticata sta malatia in quarantina o cinquantina, a vita di ogni ghjornu hè assai diversa. Pò ancu travaglià, pagà un mutuu, allevà adulescenti o pigliassi cura di i so genitori. L’attività devenu dunque tene contu di sta vita adulta. Stu ghjuida vi spiega ciò chì cambia, ciò chì pudete pruvà, è induve i cumpagni è i figlioli adulti ponu truvà sustegnu.
Chì hè a demenza à esordiu giovanu?
A demenza à esordiu giovanu hè una demenza chì principia prima di 65 anni, è si pò ancu chjamà demenza giuvanile. Sicondu u blog di l’Alzheimer’s Association, si parla di forma giuvanile quandu affetta una persona sottu 65 anni, è chì pigliassi cura di una persona cusì ghjovana “purtà sfide particulari”. I sintomi ponu esse simili à quelli di una demenza chì principia più tardi, ma e speranze, e rispunsabilità è a vita suciale di a persona ùn sò micca listesse.
Siccomu hè menu cumuna, a persona pò aspettà più longu per ottene un diagnosticu, è e famiglie ponu sente ch’elle sò sole. Sapè ch’altri passanu a stessa cosa pò esse un gran sollievu.
Lascià à a persona u so postu in l’attività
A maiò parte di e persone cun demenza à esordiu giovanu ùn volenu micca esse trattate cum’è zitelli. Sicondu u National Institute on Aging, vale a pena adattà l’attività à ciò chì a persona pò ancu fà è ciò chì li piace. Per una persona in cinquantina, pudete pruvà:
- Cunservà un passatempu cunnisciutu, cum’è u travagliu di legnu, u sport, e carte, un gruppu di lettura o un coru, cun un pocu d’aiutu o in una seduta più corta.
- Andà à spassu o in bicicletta cun una persona di cunfidenza, longu un itinerariu chì cunnosce bè.
- Cucinà un pranzu per a famiglia, lasciendu ch’ella faccia e parte chì pò gestisce.
- Fà vuluntariatu o dà una manu, in un rolu sceltu da ella, cum’è sistemà oggetti da dà o aiutà in una scola.
- Prugittà una visita à un locu chì li stà à core, cun una persona di cunfidenza è un pianu simplice.
- Passà tempu cun nipoti, nipotine o altri parenti ghjovani, scambiendu un ghjocu o facendu qualcosa inseme.
Lasciateli sceglie. Dumandà “Chì vulete fà sta dopu meziornu?” hè spessu più rispettosu chè sceglie à u so locu.
Aduprà a musica è i ricordi di i so anni
A musica è e fòto di l’età trà a vintina è a quarantina ponu suscità sentimenti caldi è parlà cun più facilità. A nostra guida nant’à l’attività cun a musica vi spiega cumu custruì una lista di canzoni, è quella nant’à e reminiscenze cumu sparte fòto è ricordi senza interrugà. Per un ghjocu più adattatu à un adultu, pudete pruvà e carte di cunversazione, cun dumande aperte nant’à u travagliu, i viaghji, l’amici è a famiglia.
Ancu e coppie di fòto fatte da e fòto di famiglia ponu funziunà bè, perchè rapprisentanu persone è lochi chì li sianu cari. Coppie di fòto mantene e fòto in u navigatore nant’à quellu apparechju stessu.
U travagliu, a guida è a vita di ogni ghjornu
Parechje persone cun demenza à esordiu giovanu travaglianu sempre, guidanu o si occupanu di i soldi. Ùn sò micca attività in u sensu abituale, ma influenzanu assai ciò chì a persona pò fà. Parlate cun u so duttore nant’à a sicurità in quantu à a guida è à u travagliu, è valutate inseme s’ella vole un pocu d’aiutu per e finanze o per l’appuntamentamenti. L’obbiettivu hè di prutege a so dignità, lasciendula sempre implicata quant’è vole.
Per avè idee nant’à e rutine di ogni ghjornu è nant’à u stà attivu, vi pudete riferisce à una rutina dolce di ogni ghjornu è à i travaglii di casa cum’è attività.
Sustegnu per i cumpagni è i figlioli adulti
I cumpagni è i figlioli adulti ponu sente ch’elli sò soli assai spessu. Pigliassi cura d’una persona pò sente cum’è un secondu travagliu in più di quellu chì anu digià è di e so rispunsabilità famigliali. Sicondu l’articulu di u blog di l’Alzheimer’s Association, i parenti chì participanu à gruppi pè a forma giuvanile anu trovu ch’elli sò stati utili sia per prublemi pratici, cum’è a prugittazione ghjuridica, sia per u solu fattu di sente ch’altri li capiscenu. L’Associazione organizza ancu gruppi gratuiti di sustegnu per i parenti chì si piglianu cura, cumpresi quelli specifichi pè a forma giuvanile, è certi si riuniscenu in linea u marti è u mercuri.
Per dumandà infurmazioni nant’à i gruppi, pudete chjamà a linea d’aiutu attiva 24 ore su 24 di l’Alzheimer’s Association à u 800.272.3900. A nostra guida pigliassi cura di sè quandu si piglia cura di l’altri vi parla di riposu, di tempi di sollievu è di i segni di stanchezza troppu forte.
I stadi cuntinuanu à impurtà
U stadiu di a demenza in chì si trova a persona cuntinueghja sempre à indicà ciò chì pò aiutà. À l’iniziu, a maiò parte di e persone ponu fà e so attività abituale cun qualchi cambiamentu, è a nostra guida nant’à l’attività in a prima fase dà più idee. Quandu a malatia avanza, l’attività devenu più simplice è più sensoriale, cum’è spiegatu in l’attività in a fase avanzata. Adattate l’attività à misura chì a persona cambia, è dumandatele ciò ch’ella vole ogni volta ch’ella pò risponde.
Quistioni cumuni
Chì hè a demenza à esordiu giovanu?
Hè una demenza chì principia prima di 65 anni. Sicondu l'Alzheimer's Association, si parla di forma giuvanile quandu affetta una persona sottu 65 anni. Hè menu cumuna chè a demenza chì principia à un'età più tarda, ma ùn hè micca rara, è l'esperienza pò esse assai diversa: a persona pò ancu travaglià, guidà è esse genitore.
Chì attività sò adatte à una persona cun demenza à esordiu giovanu?
Sò megliu l'attività chì currispondenu à a so vita adulta: un passatempu cunnisciutu, una passeggiata cun un amicu, un travagliu vuluntariu, cucinà qualcosa per a famiglia, musica di a so ghjuventù, o una visita à un locu chì li stà à core. Lasciateli sceglie, è adattate a durata è a cumpagnia piuttostu chè l'attività stessa.
Induve ponu truvà sustegnu un cumpagnu o un figliolu adultu?
L'Alzheimer's Association pruvede gruppi gratuiti di sustegnu per i parenti chì si piglianu cura, cumpresi gruppi pè quelli chì si piglianu cura di una persona cun demenza à esordiu giovanu. Pudete chjamà a so linea d'aiutu attiva 24 ore su 24 à u 800.272.3900 per dumandà infurmazioni nant'à i gruppi è e risorse dispunibuli.
Deve una persona cun demenza à esordiu giovanu cuntinuà à fà ciò ch'ella ama?
Iè, finchè hè sicuru è chì vole fàlu. I passatempi, a vita spirituale, l'eserciziu è u tempu in cumpagnia facenu tutti parte di una vita cumpleta. Adattate u locu, purtate cun ella una persona di cunfidenza, prevede delle pause, è firmate quandu l'attività ùn li dà più piace.
Fonti
Avemu ligame cù l'urganisazioni è i studii chì sta pagina si basa. Ogni era verificatu quandu a pagina hè stata aghjurnata.
- Younger-onset dementia caregivers share the importance of support groups · Alzheimer's Association, West Territory (Alzheimer's and Dementia Blog)
- Adapting Activities for People With Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
- Activities · Alzheimer's Association
- Activities for dementia · NHS