Bisalu sambu na bantu yina ke na bvubu ya kuyindula na bamvula ya kisalu

Bansangu mingi ya bvubu ya kuyindula ke tubilaka muntu yina kele na bamvula 70 to 80. Sambu na muntu yina bo me bakisa maladi yango na bamvula 40 to 50, luzingu ya konso kilumbu lenda vanda ya kuswaswana. Yandi lenda vanda kaka na kisalu, na nitu ya kufuta nzo, ti bana ya bamvula ya koleze na nzo to ti dibuti ya yandi mosi ya kukeba. Bisalu fwete monisa luzingu yango ya muntu ya mbuta. Lutwadisu yayi ke monisa mambu yina ke sobaka, mambu yina nge lenda meka, mpi kisika bakala to nkento na yandi mpi bana na yandi ya bambuta lenda zwa lusadisu.

Bvubu ya kuyindula ya kimwana kele inki?

Bvubu ya kuyindula ya kimwana kele bvubu ya kuyindula yina ke yantikaka na ntwala ya bamvula 65. Bantangu ya nkaka bo ke bingaka yo bvubu ya kuyindula ya kimwana. Blog ya Alzheimerʼs Association ke tuba nde Alzheimer ke vandaka ya kimwana kana yo ke kwisaka muntu yina kele na nsi ya bamvula 65, mpi yo ke monisa nde kukeba muntu ya kimwana mutindu yina «ke nataka bampasi ya sika». Bidimbu lenda vanda kiteso ti yina ya bantu ya mununu, kansi mambu yina muntu ke vingilaka, mikumba na yandi mpi luzingu na yandi ti bantu ya nkaka kele ya kuswaswana.

Sambu yo ke monanaka mingi ve, bantu lenda vingila ntangu mingi na ntwala ya kuzaba maladi, mpi mabuta lenda wa nde bo kele bo mosi. Kuzaba nde bantu ya nkaka mpi ke lutaka ti mambu ya mutindu mosi lenda pesa kikesa.

Bumba luzingu ya muntu ya mbuta na kati ya bisalu

Bantu ya bambuta yina ke na bvubu ya kuyindula ya kimwana mbala mingi ke zolaka ve nde bo sadila bo bonso bana. National Institute on Aging ke pesa ndongisila ya kusoba bisalu na kutadila mambu yina muntu lenda sala kaka mpi yina yandi ke sepelaka na yo. Sambu na muntu yina kele na bamvula 50, yo lenda tendula:

• Landa kisalu ya kuzola yina yandi meyikaka, bonso kisalu ya mabaya, bansaka, makuta ya kusakana, kimvuka ya kutanga mikanda to kimvuka ya kuyimba, ti mwa lusadisu to ntangu ya kukonda kula.
• Kutambula to kutambula na velo ti muntu ya nkaka, na nzila yina yandi meyikaka mbote.
• Kulamba madia sambu na dibuta, mpi bika muntu sala bitini yina yandi lenda sala.
• Kusadisa to kupesa maboko na kisalu yina yandi mosi me pona, bonso kuyidika bima yina bo me pesa to kusadisa na lukutakanu ya nzo-nkanda.
• Kukubika nzietelo na kisika yina kele ti mfunu sambu na yandi, ti muntu ya kusadisa mpi manaka ya pete.
• Kulutisa ntangu ti batekolo, bana ya mpangi to ya nkaka ya pene, na kusakana kisalu to mambu ya kusala kumosi.

Bika muntu pona. Kuyula «Nki nge ke zola kusala na nima ya midi yayi?» ke monisa luzitu kuluta kuponina yandi.

Sadila miziki mpi mambu ya kuyibuka ya bamvula na yandi

Miziki mpi bafoto ya bamvula 20, 30 mpi 40 ya luzingu ya muntu lenda basisa mawi ya mbote mpi masolo ya pete. Lutwadisu na beto ya bisalu ya miziki ke monisa mutindu ya kuyidika ndonga ya miziki, mpi bisalu ya kuyibuka mambu ke monisa mutindu ya kukabula bafoto mpi masolo kukonda kuyula bangyufula ya mpasi. Sambu na kisalu ya kusakana ya bantu ya bambuta, nge lenda meka bakarte ya masolo, ti bangyufula ya kukangula masolo ya me tala kisalu, nzietelo, banduku mpi dibuta.

Bakarte ya bafoto ya dibuta lenda mpi sadisa mbote, sambu bafoto ke monisa bantu mpi bisika yina kele ti mfunu sambu na muntu. Bakarte ya bafoto ke bumbaka bafoto na kati ya navigateur na masini yango.

Kisalu, kutambusa dikalu mpi luzingu ya konso kilumbu

Bantu mingi yina ke na bvubu ya kuyindula ya kimwana ke landaka na kisalu, ke tambusaka dikalu to ke talaka mbongo. Mambu yayi kele ve bisalu bonso bo ke tubilaka yo mbala mingi, kansi yo ke tadila mambu yina muntu lenda sala. Solula ti munganga na yandi mambu ya me tala kizunu na kutambusa dikalu mpi na kisalu, mpi tadila kana yandi ke zola lusadisu sambu na mbongo to sambu na bandonga ya kukutana. Lukanu kele ya kubumba luzitu na yandi ntangu nge ke bikaka yandi vanda na kati ya mambu mutindu yandi ke zolaka.

Sambu na bandongisila ya manaka ya konso kilumbu mpi ya kuvanda ti kisalu, tala manaka ya pete ya konso kilumbu mpi bisalu ya nzo bonso bisalu.

Lusadisu sambu na bakala to bakento mpi bana ya bambuta

Bakala to nkento mpi bana ya bambuta mbala mingi ke waka bonso bo kele bo mosi. Kukeba muntu lenda vanda bonso kisalu ya zole na zulu ya kisalu mpi dibuta. Disolo ya blog ya Alzheimerʼs Association ke monisa nde bantu yina ke sadisaka na bimvuka ya bantu yina ke na bvubu ya kuyindula ya kimwana bakaka mambote sambu na mambu ya kusadila, bonso kukubika mambu ya mikanda ya nsiku, mpi sambu na kuwa nde bantu ya nkaka ke bakisa bo. Yo ke tuba mpi nde Association ke pesaka bimvuka ya lusadisu ya ofele sambu na bantu yina ke sadisaka, mpi bimvuka ya nkaka kele sambu na bantu yina ke kebaka muntu yina ke na bvubu ya kuyindula ya kimwana. Bimvuka tatu na kati na yo ke salama na internet na mposo ya zole mpi ya tatu.

Sambu na kuyula mambu ya me tala bimvuka, binga na 24/7 Helpline ya Association na 800.272.3900. Lutwadisu na beto sambu na kukeba muntu yina ke sadisaka ke tubila kupema, ntangu ya kuvutuka ngolo mpi bidimbu ya kulemba mingi.

Bitambi ya maladi kele kaka ti mfunu

Kitambi ya bvubu ya kuyindula yina muntu kele na yo ke tadila kaka mambu yina ke sadisaka. Na luyantiku, bantu mingi lenda landa kusala bisalu na bo ya konso kilumbu ti mwa bansobolo, mpi lutwadisu na beto ya bisalu sambu na kitambi ya luyantiku kele ti bandongisila ya nkaka. Na nima, bisalu ke kumaka ya pete mpi ya kusadila mabanza, mutindu lutwadisu ya bisalu sambu na kitambi ya nsuka ke monisa yo. Soba kisalu mutindu muntu ke sobaka, mpi yula yandi mambu yina yandi ke zola konso ntangu yina yandi lenda tuba yo.