Mmuae tiawa no
Early-onset dementia bɛba ansa na ɔrenyin 65, bere a obi ka sɛ ɔreyɛ adwuma, ne ho kɔ kwan, anaa ɔrehwɛ mmofra so. Ma ɔkɔ n'anigye ne n'abusuabɔ so, paw nkɔ baabi a ɛyɛ ne ho papa, fa nnwom ne mfonini a ɛfa ne mmere ho de, na ma ɔnyɛ ne nkitahodi ho ɔkwan. Wɔn a wɔboa no, sɛ ne kunu anaa ne mmofra a wɔayɛ mmarima anaa mmaa, nso hia boafo, na Alzheimer's Association de mpɔtam ahoɔfɛ nhyiam ma wɔn.
- Early-onset dementia fi ase ansa na ɔrenyin 65. Nnipa pɛɛpɛɛ tee sɛ wɔn mfe nni ho nkɔsoɔ nnwuma a wɔde ma wɔn.
- Ma obi no nni ɔkwan nyinaa so, efisɛ ɔno na ɔbɛpaw nnwuma biara, efi nea ɔbɛsɔ hwɛ kɔsi baabi a ɔbɛkɔ.
- Nnwom, mfonini ne nsɛmmisa a ɛfa wɔn mfe 20 kosi 50 mu no, ɛtaa yɛ nea ɛsen nnwuma a ɛfa wɔn akyiri mfe.
- Ma ɔnyɛ adwuma ne ɔkwan a ɔde ne ho bɛkɔ wɔ abusua mu sɛ ɔpɛ, na sesa nsɛnkyerɛ no, na ɛnyɛ sɛ wobɛsesa nnwuma no ankasa.
- Wɔn a wɔhwɛ so, titiriw wɔn a wɔyɛ ne kunu anaa ne mmofra, di ntesɛm wɔ nkitahodi ho boafo mu.
Wɔ kratafa yi so (6 afã horow) .
Nsɛm pii a wɔka fa dementia ho no fa sɛ obi no yɛ mfe aduonu anaa aduosia. Nanso wɔn a wɔsusuw mfe aduanan anaa aduonum mu no, wɔn da biara nkwa yɛ foforo. Wɔtaa wɔ adwuma, wɔwɔ fie ho nneɛma, mmofra a wɔte fie, anaa wɔn maame anaa agya a wɔhwɛ so. Nnwuma no ntɛm ntwa saa adeyɛ yi so. Eyi boa yɛ sɛ yɛhwɛ nkɔso a ɛwɔ ne mu, yɛbɛkyerɛ nea yɛbɛyɛ, ne baabi a kunu anaa mmofra a wɔwɔ wɔn wɔ ho nya mmoa.
Dɛn ne early-onset dementia?
Early-onset dementia ne dementia a ɛfi ase ansa na obi rekyere 65, a wɔfrɛ no younger-onset. Alzheimer’s Association blog ka sɛ wɔfrɛ Alzheimer’s younger-onset bere a ɛka obi a ne mfe ase 65, na ɛka sɛ ɛyɛ “ɔhaw a ɛwɔ ne mu” sɛ wobɛhwɛ obi a ne mfe yɛ saa. Nsɛnkyerɛ no tɛ sɛ nea ɛba akyiri mfe, nanso obi no anidasoɔ, nneyɛe ne nkitahodi nni hɔ.
Ɛyɛ kakra, enti nnipa bɛtumi atwe aseɛ kɔsi ɛberɛ a wɔbɛhunu yiye, na abusua nso bɛtumi aho sɛ wonni obi a wɔbɛka nsɛm no kyerɛ. Ɛboa pii sɛ wunim sɛ afoforo nso wɔ saa asetra yi.
Ma adult no ka nnwuma no mu
Nnipa a wɔwɔ early-onset dementia pii ampɛ sɛ wɔbɛyɛ wɔn sɛ mmofra. National Institute on Aging kyerɛ sɛ ɛsɛ sɛ wɔsesa nnwuma no kɔ nea obi no tumi ka ne ani gye. Sɛ obi no yɛ mfe aduonum a, eyi bɛyɛ:
- Ma ɔnnya n’adwuma a ɔdɔ, te sɛ dwumadie, agodie, nantew, kwan nkaebɔ anaa dwom nhyiam, ne mmoa kakra anaa berɛ tiaa.
- Nantew anaa ɔkɔ kwan wɔ ayɔnkofo ho, wɔ kwan a ɔnim yiye.
- Yɛ abusua aduane, ma ɔyɛ nneyɛe a ɔtumi yɛ.
- Boa anaa yɛ adwumayɛ wɔ adwuma a ɔpaw, te sɛ ɔbɛhwehwɛ nneɛma a wɔde ama afoforo anaa ɔboa wɔ sukuu nhyiam mu.
- Kɔ baabi a ɛyɛ ne ho wɔ ayɔnkofo ne ne ho kɔ kwan a ɛyɛ kwan pa.
- Di bere wɔ abusua ba mmarima, mmaa, ne mmofra a wɔn ba ba ho, de gyinabɔ anaa adwuma ketewa.
Ma obi no ne ho nni ɔkwan. Ɛyɛ anidasoɔ pa sɛ wobɛbisa sɛ, “Wopɛ sɛ yɛyɛ dɛn ɛnnɛ anwummere?” sen sɛ wobɛpaw ma no.
Fa nnwom ne nkaebɔ a ɛfa wɔn mfe ho de
Nnwom ne mfonini a ɛfa obi mfe 20, 30 ne 40 ho no betumi ama ɔnya anigye ne nkɔmhyɛ a ɛyɛ dɛ. Yɛn nnwom nnwuma boa wo sɛ wobɛyɛ nnwom nhyehyɛe, na nkaebɔ nnwuma kyerɛ ɔkwan a wobɛfa mfonini ne nsɛm so nkɔ nkɔsoɔ a ɛnyɛ nsɛmmisa. Sɛ wopɛ agyinatuo a ɛyɛ adult ma, hwɛ nkɔmhyɛ kaad, a ɛwɔ nsɛmmisa a ɛmfa adwuma, nkɔ baabi, nnamfo ne abusua nni.
Mfonini a wɔfiri abusua mfonini mu nso betumi ayɛ adwuma, efisɛ mfonini no yɛ nnipa ne baabi a ɛyɛ obi no ho hia. Mfonini nhyehyɛe gyina browser so wɔ saa aboa no so.
Adwuma, kwan a wɔtwa so ne fie asetra
Nnipa pii a wɔwɔ early-onset dementia da so wɔ adwuma, wɔtwa kwan, anaa wɔhwɛ sika. Eyi nyɛ nnwuma a wɔfrɛ no ara, nanso ɛnam so ne nea obi no betumi ayɛ. Kasa kyerɛ wɔn dɔkotafo sɛ wɔnkɔ kwan ne adwuma mu ahobammɔ ho, na susuw sɛ wɔn a ɔpɛ sɛ mmoa ka sika ne nsɛnkyerɛ ho no. Ɛnam ho ara, wɔbɛbɔ ne ho ban ne animuonyam, na wɔma ɔno ka ne ho ka nneɛma a ɔpɛ.
Sɛ wopɛ nkɔmhyɛ wɔ nnwuma ne ahoɔden ho, hwɛ adaworɔ nhyehyɛe a ɛyɛ dɛ ne fie adwuma sɛ nnwuma.
Boafo ma wɔn a wɔboa no ne kunu anaa mmofra
Wɔn a wɔboa obi, sɛ kunu anaa mmofra, pii tee sɛ wɔn nko ara. Ɛboa sɛ wohwɛ obi so bɛyɛ adwuma foforo a ɛgyina adwuma ne abusua so. Alzheimer’s Association blog post no kyerɛ sɛ wɔn a wɔboa wɔn a wɔwɔ younger-onset no ka sɛ mpɔtam nhyiam no boa wɔn wɔ nsɛm a ɛfa mmara ho ne wɔn a wɔyɛ nkaebɔ, na ɛma wɔn ho yɛ wɔn sɛ wɔte wɔn nsɛm. Ɛka nso sɛ Association no yɛ mpɔtam ahoɔfɛ nhyiam a wɔnhwehwɛ sika, ebinom a wɔn a wɔhwɛ obi a ɔwɔ younger-onset dementia so ka ho, na nhyiam mmiɛnsa so mmere mu ne da a ɛtɔ so (Wiensday) hyiam wɔ intaanɛt so.
Wobɛtumi afrɛ Association no 24/7 Helpline wɔ 800.272.3900 de abisa ho nsɛm fa nhyiam ne nsɛnkyerɛ ho. Yɛn boafo ho kwan kyerɛ ahomegyebɔ, ahomegyebɔ tenten ne nsɛnkyerɛ a ɛda sɛ wo ho ayɛ wo basaa.
Mmere ka so hia
Obi no mmere a ɔwɔ wɔ dementia mu hia ara nso na ɛma wɔn a wɔboa no hu ɔkwan a ɛboa. Ɛberɛ a ɛreba ase no, nnipa pii betumi ayɛ wɔn nnwuma a wɔayɛ da so, nanso ɛsɛ sɛ wosesa mu kakra, na mmere ase nnwuma nso wɔ nkyerɛkyerɛ pii. Ɛberɛ a ɛreba akyiri no, nnwuma no bɛyɛ mmerɛw na ɛkɔ so nea wɔhunu so, sɛdeɛ mmere akyiri nnwuma kyerɛ. Sesa nnwuma no sɛdeɛ obi no nso sesa, na bisa no nea ɔpɛ bere a ɔbɛtumi aka.
Nsɛmmisa a wɔtaa bisa
Dɛn ne early-onset dementia?
Ɛyɛ dementia a ɛfi ase ansa na obi rekyere 65. Alzheimer's Association ka sɛ wɔfrɛ Alzheimer's sɛ younger-onset bere a ɛka obi a ne mfe ase 65. Early-onset yɛ kakra sen late-onset dementia, nanso ɛnyɛ animuonyam kɛse, na nsɛm a ɛba so no taa yɛ nea ɛsɛ: obi no bɛtumi awie adwuma, ne ho kɔ kwan, na ɔrehwɛ mmofra so.
Nnwuma bɛn na ɛfata obi a ɔwɔ early-onset dementia?
Nnwuma a ɛfa wɔn ankorakora adwuma ara na ɛyɛ papa: adwuma a wɔapɛ dada, nantew ne ayɔnkofo, adwumayɛ a wɔyɛ de aboa, abɔde yɛ fie ho aduane ma abusua, nnwom a wɔtetee wɔ wɔn mmere mu, anaa nkɔ baabi a wɔdɔ. Ma wɔnnyina nea ɔbɛpaw, na sesa berɛ tenten ne nnipa a wɔne wɔn di mu, na ɛnyɛ nnwuma no ankasa.
Ɛhe na kunu anaa ne mmofra a wɔhwɛ so bɛtumi anya mmoa?
Alzheimer's Association ma boafo a wɔyɛ mpɔtam ahoɔfɛ nhyiam, a wɔnhwehwɛ sika, na ɛmpo wɔ ho nhyiam ma wɔn a wɔhwɛ obi a ɔwɔ younger-onset dementia so. Wobɛtumi afrɛ Association no 24/7 Helpline wɔ 800.272.3900 de abisa nhyiam ne nsɛnkyerɛ ho nsɛm. Eyi yɛ US nọma; sɛ wowɔ baabi a ɛnyɛ US a, bisa wo ahoɔfɛ asɛdeɛ anaa dementia akuo a ɛwɔ hɔ.
Ɛsɛ sɛ obi a ɔwɔ early-onset dementia toa nnwuma a ɔpɛ so?
Aane, sɛ ɛnyɛ ɔkwan a ɛbɛma ɔyɛ basaa na ɔpɛ. Adwuma a ɔpɛ, asɔredan ho adwuma, nnwuma a ɛfa nipadua ahoyeyɛ ne nkitahodi ho ka ɔkwan a ɛma obi tra ase yiye. Siesie baabi a wobɛyɛ no, fa obi a ɔbɛne no kɔ, na hyɛ berɛ a ɔbɛda, na gyae sɛ nnwuma no no nni ahoɔden bio.
Nneɛma a wonya fi mu
Yɛde link kɔ ahyehyɛde ahorow ne adesua ahorow a krataafa yi de ne ho to so no so. Wɔhwɛɛ emu biara bere a wɔyɛɛ kratafa no foforo no.
- Younger-onset dementia caregivers share the importance of support groups · Alzheimer's Association, West Territory (Alzheimer's and Dementia Blog)
- Adapting Activities for People With Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
- Activities · Alzheimer's Association
- Activities for dementia · NHS