Nuwɔnawo

Dɔwɔnawo na ŋutsu siwo ŋu tagbɔtɔtɔ ŋuti kuxi le

Wowɔ asitɔtrɔ le eŋu 7 miniti xlẽGolden Moments ƒe ƒuƒoƒoae ŋlɔe · Alesi míeŋlɔa nui

Ŋuɖoɖo kpuia

Dɔwɔna nyuitɔwo na ŋutsu si ŋu tagbɔtɔtɔ ŋuti kuxi le tso eƒe agbe ŋutɔ me: dɔ si wòwɔ tsã, modzakaɖenu siwo lɔ̃a wɔwɔ kple gbesiagbe nuwɔnawo siwo wòwɔna. Ame si wɔ dɔ le dɔwɔƒe tsã ate ŋu akpɔ dzidzɔ le agbalẽwo ɖoɖo ɖe ɖoɖo nu me, mɔ̃ɖaŋudɔwɔla ate ŋu akpɔ dzidzɔ le dɔwɔnu dzadzɛwo ŋudɔwɔwɔ me, eye fefewɔla ate ŋu akpɔ dzidzɔ le fefe xoxo aɖe ŋu. Nu siwo doa dzidzɔ na ame toa vovo tso ŋutsu ɖe ŋutsu ŋu, eyata dze egɔme tso ame la ŋutɔ gbɔ, menye tso eƒe ŋutsunyenye gbɔ o.

  • Dze egɔme tso ŋutsu sia ŋutɔ ƒe ŋutinya gbɔ: eƒe dɔ, eƒe modzakaɖenuwo, eƒe gbesiagbe nuwɔnawo kple nu siwo dzi wòkpɔa dzidzɔ le.
  • Dɔ siwo ŋu taɖodzinu ŋutɔŋutɔ le, abe mɔ̃ɖaŋunuwo ɖoɖo ɖe ɖoɖo nu, ʋu kɔklɔ alo ati zazã ene, doa dzidzɔ na ame wu dɔ siwo le abe sukuklas me dɔ ene.
  • Menye ŋutsu ɖe sia ɖe lɔ̃a dɔwɔnuwo alo fefewo o. Ame geɖe lɔ̃a nuɖaɖa, haƒoƒo, abɔdede, aɖaŋudɔwɔwɔ alo ame bubuwo dzi kpɔkpɔ. Bia, lé ŋku ɖe eŋu, eye nàwɔ ɖe eƒe mɔfiafia dzi.
  • Wɔ dɔ siwo le abe dɔwɔƒe dɔ ene dedie to dɔwɔnu ɖaɖɛwo ɖeɖe ɖa kple ŋkuléle ɖe eŋu me, eye nàwɔ wo bɔbɔe ne eƒe ŋutetewo trɔ.
  • Mɔɖeɖe li be wòagblɔ be ao. Na dɔwɔƒe aɖee, menye dɔdeasi o, eye nàgate kpɔ gbe bubu aɖe.
Le axa sia dzi (8 akpawo) .
  1. Aleke mawɔ ake ɖe dɔwɔnawo siwo ado dzidzɔ nɛ ŋutɔŋutɔ ŋu?
  2. Dɔwɔna ƒe susuwo siwo ku ɖe eƒe dɔ xoxo ŋu
  3. Dɔwɔna ƒe susuwo siwo ku ɖe modzakaɖenuwo ŋu
  4. Aleke matsɔ dɔwɔna aɖe aɖo eŋkume evɔ magase le eɖokui me abe ɣeyiɣi gbagbewu ene o?
  5. Aleke matrɔe ne nuwo le tɔtrɔm?
  6. Dedienɔnɔ le dɔ siwo le abe dɔwɔƒe dɔ ene me
  7. Ne egblɔ be ao ɖe?
  8. Fefewo kple dzeɖoɖo siwo sɔ

Zi geɖe la, amewo dia „dɔwɔnawo na ŋutsu siwo ŋu tagbɔtɔtɔ ŋuti kuxi le“ elabena susu siwo wogblɔna zi geɖe medze abe ɖe wosɔ kple ŋutsu si le woƒe agbe me o ene. Susu sia le eme. Gake ŋuɖoɖoa menye „ŋutsuwo ƒe“ dɔwɔnawo ƒe xexlẽdzesi o. Eyae nye be nàdze egɔme tso ŋutsu sia ŋutɔ gbɔ: dɔ ka wòwɔ tsã, nu ka wòwɔna le kwasiɖa ƒe nuwuwu, eye nu kae na wòse le eɖokui me be yele vi ɖem. Nu siwo doa dzidzɔ na ame toa vovo na ame sia ame. Ŋutsu geɖe lɔ̃a nuɖaɖa, abɔdede, nutata alo hadzidzi, eye nyɔnu geɖe hã lɔ̃a ʋuwo kple baseball.

Aleke mawɔ ake ɖe dɔwɔnawo siwo ado dzidzɔ nɛ ŋutɔŋutɔ ŋu?

Dze egɔme kple eƒe agbe ŋutinya. Alzheimer’s Association kafui be woatu gbesiagbe ɖoɖo ɖe ame la ƒe nu siwo wòlɔ̃na kple nu siwo melɔ̃na o, eƒe ŋusẽwo kple nu siwo doa dzidzɔ nɛ dzi, kpakple ale si wòɖoa eƒe ŋkeke ɖe ɖoɖo nu tsã. Bia ɖokuiwò be:

  • Dɔ ka wòwɔ tsã? Dɔwɔƒe, agble, dɔwɔƒe gã, asinudɔ, asrafodɔ, asitsadɔ, nufiafia, ʋukuku, alo aƒemedɔ?
  • Nu ka wòwɔna le eƒe ɖiɖiɣi? Tɔmelãléle, fefewɔwɔ kple kaɖiwo, atidɔwɔwɔ, fefewo, sɔleme, haƒoƒo, nuɖaɖa, alo ʋu aɖe le ʋudzraɖoƒe?
  • Nuwɔna kawoe nɔ eƒe gbesiagbe agbe me? Kɔfi kple nyadzɔdzɔgbalẽ ŋdi sia ŋdi? Yame ƒe nɔnɔme kpɔkpɔ? Ʋu kɔklɔ Kwasiɖagbe sia Kwasiɖagbe?
  • Nu ka gagblɔa be yeawɔ eɖokui? Habɔbɔa gblɔ be ne ame aɖe dzea dɔ aɖe gɔme evɔ womebiae o, abe anyigba gbɔgbɔ ene la, dɔ mawo ate ŋu azu gbesiagbe ɖoɖo ƒe akpa aɖe.
  • Nu ka wòƒoa asa na? Ame aɖewo kpɔa dzidzɔ le fefewo kpɔkpɔ me; ame bubuwo ya sea veve le duƒuƒu kple toɣliɣli ta. Lé ŋku ɖe ɣeyiɣi si me wòdze dzidzɔ, dzimaɖi alo dɔmedzoe ŋu.

Ƒo nu kple ƒometɔwo kple xɔlɔ̃ xoxowo hã. Woate ŋu aɖo ŋku nu siwo doa dzidzɔ nɛ tsã siwo megale dzedzem le gbesiagbe agbe me o dzi.

Dɔwɔna ƒe susuwo siwo ku ɖe eƒe dɔ xoxo ŋu

Alzheimer’s Association na kpɔɖeŋu si me kɔ: ame si wɔ dɔ le dɔwɔƒe tsã ate ŋu akpɔ dzidzɔ le ɖoɖowɔdɔwo me, abe ga dede nugoe me, kpekpeɖeŋu le agbalẽ ɖoɖo ɖa me alo nuwɔwɔ ƒe xexlẽdzesi wɔwɔ ene, gake ame si nye agbledela alo abɔdelawo tsã ate ŋu akpɔ dzidzɔ le dɔwɔwɔ le abɔ me. Susu ma ke ku ɖe dɔ geɖe ŋu.

Dɔ xoxo Dɔwɔna ƒe susuwo Eƒe bɔbɔe ƒe mɔ
Dɔwɔƒe alo asitsadɔ Agbalẽwo mama ɖe agbalẽdzraɖoƒewo me, agbalẽkotokuwo dzi nutete, xexlẽdzesi me toto, dɔkplɔ̃ ƒe agbalẽdzraɖoƒe ɖoɖo ɖe ɖoɖo nu Agbalẽkotokuwo ƒoƒo ƒu; agbalẽklãnuwo dede aɖaka me
Asinudɔ alo mɔ̃ɖaŋudɔ Gavi, nutsyɔnu kple washers dzadzɛwo ɖoɖo ɖe ɖoɖo nu; nutsyɔnu gãwo mimi kple asi; dɔwɔnu ƒe agbalẽwo kpɔkpɔ Wo mama ɖe kplu eve me le woƒe lolome nu
Agbledede alo abɔdɔwɔwɔ Tsi kɔkɔ, nukuwo dodo agba me, aŋgbawo ƒoƒo ƒu, abɔa me kpɔkpɔ Anyinɔnɔ le gota esime nèle dɔ wɔm; nukua ƒe kotokuwo léle
Asrafodɔ Afɔkpa ɖiɖi, agbalẽdzraɖoƒe ɖoɖo ɖe ɖoɖo nu nyuie, asrafodɔ ƒe foto siwo kpɔkpɔ ne edoa dzidzɔ nɛ Ɣeyiɣi ma me haƒoƒo sese
Asitsadɔ alo asisiwo subɔsubɔ Amedzrowo xɔxɔ, numeɖenuwo mama, coupon-wo ɖoɖo ɖe ɖoɖo nu Anyinɔnɔ le ʋɔtru nu be yeado gbe na amewo
Nufiafia Nuxexlẽ sesĩe, agbalẽwo ɖoɖo ɖe ɖoɖo nu, fotowo mama le tanya nu Nɔnɔmetata-gbalẽ aɖe kpɔkpɔ ɖekae
Ʋukuku alo tsɔtsɔyi Anyigbadzidzemawukpɔ alo ʋu xoxo ƒe agbalẽwo kpɔkpɔ, ʋu kɔklɔ Ʋuwo kpɔkpɔ esime wole yiyim tso akpata dzi
Aƒeme kple ƒome Avɔ ŋɔŋɔe ƒoƒo, kplɔ̃ ɖoɖo, kpekpeɖeŋu le fiẽnuɖaɖa me Avɔdzradzrawo ɖɔliɖɔli; nu ʋeʋẽ
HkSome ŋkuɖodzinyawo, abe asrafodɔ ene, ate ŋu ahe seselelãme sesẽwo vɛ. Wɔ ɖe eƒe mɔfiafia dzi, lé nuƒoƒo tso tsã ŋu ɖe nya nyuiwo ŋu, eye nàtrɔ nya la blewuu ne edze abe ɖe wòle veve sem ene.

Dɔwɔna ƒe susuwo siwo ku ɖe modzakaɖenuwo ŋu

  1. Atidɔwɔwɔ. Atikpo zrɔ̃e zazã alo xeviƒe aɖe ƒe agba ƒe amadede. Alzheimer’s Association kafui be woaɖe nu siwo ate ŋu ahe afɔku vɛ kple dɔwɔnuwo ɖa le atidɔwɔƒe, ale be dɔ abe atikpo zazã ene nate ŋu anye nu si ado dzidzɔ na ame eye wòanɔ dedie.
  2. Tɔmelãléle. Tɔmelãléƒe aɖaka ɖoɖo ɖe ɖoɖo nu evɔ woɖe ƒuawo ɖa, tɔmelãléle ƒe agbalẽwo me kpɔkpɔ, alo anyinɔnɔ le tɔdzisasrã aɖe to ɖekae.
  3. Ʋuwo. Ʋu kɔklɔ, chrome ɖiɖi, ʋu xoxo ƒe fotowo kpɔkpɔ, alo ʋu me nɔnɔ abe amedzro ene.
  4. Fefewo. Fefe xoxo alo eƒe akpa kpuiwo kpɔkpɔ, bɔl bɔbɔe aɖe ƒuƒu, golf bɔlwo dada ɖe anyigbaxɔme, alo baseball kaɖiwo ɖoɖo ɖe ɖoɖo nu.
  5. Kaɖiwo kple fefewo. Kaɖifefe bɔbɔe aɖe si menya, domino, alo kaɖiwo trɔtrɔ be woake ɖe esiwo sɔ ŋu. Na wòanɔ bɔbɔe, eye nàɖe asi le dzesi xexlẽ ŋu.
  6. Haƒoƒo. Ha siwo tso eƒe ƒewuiwo kple blaeve vɔ megbe ƒewo me, haƒoha si wòlɔ̃na, alo hadzidzi aɖe. Kpɔ míaƒe haƒoƒo ƒe dɔwɔnawo ŋuti mɔfiame.
  7. Nuɖaɖa kple lã meme le dzo dzi. Amagbewo kɔklɔ, detsi ʋeʋẽ, burger wɔwɔ, alo ale si wòɖaa eƒe chili si wonya nyuie la gblɔgblɔ esime nèle eɖam.
  8. Nyadzɔdzɔgbalẽ. Alzheimer’s Association gblɔ be ame si xlẽa nyadzɔdzɔgbalẽ ɣesiaɣi tsã la ate ŋu agakpɔ dzidzɔ le exlẽŋu, togbɔ be mate ŋu ase eme bliboe o hã. Kɔfi kple nyadzɔdzɔgbalẽ ate ŋu anɔ ŋdi ƒe ɖoɖo me kokoko.
  9. Xɔtutu. Model agba siwo me akpa gãwo le alo xɔtutu ƒe dɔwɔnu bɔbɔewo na ame tsitsiwo. Tia akpa siwo léle le bɔbɔe.
  10. Nu aɖe dzi kpɔkpɔ. Lã aɖe nuɖuɖu nana, xeviwo ƒe nuɖunu yɔyɔ, alo nukuwo tsi nana. NIA yɔ lã aɖe nuɖuɖu nana, eƒe nu dzadzraɖo alo ezɔzɔ kplii be enye dɔwɔnawo dometɔ ɖeka siwo ate ŋu ado dzidzɔ na amewo.

Aleke matsɔ dɔwɔna aɖe aɖo eŋkume evɔ magase le eɖokui me abe ɣeyiɣi gbagbewu ene o?

Tsɔe ɖe eŋkume abe kpekpeɖeŋu ŋutɔŋutɔ ene. Alzheimer’s Association kafui be nàbia be „Àte ŋu akpe ɖe ŋunyea?“ eye nàtsɔ dɔawo aƒo ƒu kple taɖodzinu aɖe. Kpɔ vovototoa:

  • „Àdi be yeaɖo nutsyɔnu siawo ɖe ɖoɖo nua?“ (edze abe dodokpɔ ene)
  • „Meƒle mɔ̃ɖaŋunu ƒe agba si wotsaka, eye mehiã be maɖo wo ɖe ɖoɖo nu hafi maɖɔ agbalẽdzraɖoƒea ɖo. Àte ŋu akpe ɖe ŋunyea?“ (edze abe dɔ ŋutɔŋutɔ ene)

Aɖaŋuɖoɖo bubuwo:

  • Zã ame tsitsi ƒe nuwo. Dɔwɔnu ŋutɔŋutɔ siwo woɖe woƒe nu ɖaɖɛwo ɖa, agbalẽ ŋutɔŋutɔwo, agbalẽkotoku ŋutɔŋutɔwo.
  • Miawɔ dɔ ɖekae le axa ɖeka. Ame eve siwo le dɔ wɔm le axa ɖeka nye hadede. Ame ɖeka si le ŋku lém ɖe ame bubu ŋu nye ŋkuléle ɖe eŋu.
  • Mègadzra nu ɖo o. Ne nutsyɔnuwo va dze kplu si mesɔ o me la, na wòanɔ nenema. Nu vevitɔe nye ɣeyiɣi si mieɖu ɖekae kple seselelãme be yele vi ɖem.
  • Kpe ɖe eŋu wòadze egɔme. Alzheimer’s Association gblɔ be ame geɖe gagadi kokoko be yewoawɔ nuwo, gake edzea agbagba na wo be yewoaɖo wo ɖe ɖoɖo nu ahadze egɔme. Miewɔ gbãtɔ ɖekae.

Aleke matrɔe ne nuwo le tɔtrɔm?

Ne tagbɔtɔtɔ ŋuti kuxia le ŋgɔ yim la, Alzheimer’s Association kafui be woatsɔ dɔ bɔbɔe wu, siwo wogbugbɔna wɔna vɛ, eye woanɔ klalo be ame la nawɔ akpa sue wu. Ŋutsu si tu mɔ̃ gãwo tsã ate ŋu akpɔ dzidzɔ fifia le wrench dzadzɛ aɖe léle me ahanɔ nu ƒom tso ʋuwo ŋu, alo akpɔ wò esime nèle dɔ wɔm. Nukpɔkpɔ hã nye akpa aɖe wɔwɔ.

Ne enya nu aɖe wɔwɔ nyuie ŋutɔ tsã la, dɔwɔna si do ƒome kplii ate ŋu anyo wu eƒe asinudɔ xoxo. Habɔbɔa gblɔ be nutala bibi aɖe ate ŋu ase veve le tɔtrɔ siwo va eƒe dɔwɔwɔ me ta, gake ame si wɔe abe modzakaɖenu ene ate ŋu akpɔ dzidzɔ le mɔ yeye aɖe ŋu. Nenema ke wònɔna na atitɔ bibi hã.

Dedienɔnɔ le dɔ siwo le abe dɔwɔƒe dɔ ene me

  • Ðe elektrik-dɔwɔnuwo, hɛwo, gaviwo kple nutsyɔnu siwo ƒe nugbɔ ɖa la ɖa.
  • Tu amadede ƒe tsi, gas kple atike bubuwo ɖe teƒe si woatu.
  • Ɖe ʋu ƒe safuiwo ɖa ne megakua ʋu o.
  • Lé ŋku ɖe dɔwɔƒe kple abɔmedɔwo katã ŋu.
  • Tia akpa gã siwo womate ŋu ami o.

Ne egblɔ be ao ɖe?

Bu eŋu. Ao ate ŋu afia be dɔa sesẽ akpa, edze abe ɖeviwo tɔ ene, alo mesɔ egbea o ko. Alzheimer’s Association xlɔ̃ nu be womagazi edzi o. Te dɔ bubu kpɔ, ɣeyiɣi bubu, alo minɔ anyi ɖekae ko. Kpɔ nu si nàwɔ ne egblɔ be ao.

Fefewo kple dzeɖoɖo siwo sɔ

Finish the Saying zãa nya xɔŋkɔ siwo wonya le Amerika eye wòkplɔa ame yia dzeɖoɖo me. Conversation Cards naa dzeɖoɖo ƒe nyabiase siwo me dodokpɔ mele o le tanya vovovowo nu, si ate ŋu aʋu nya siwo ku ɖe dɔ kple modzakaɖenuwo ŋu. Picture Puzzle naa nɔnɔmetata bliboa nɔa anyi dze sii esime nèle akpawo trɔm, eye Word Search si ƒe nuŋɔŋlɔ lolo ate ŋu anye nu si woata ahawɔ kple nuŋlɔti le nuɖukplɔ̃ ŋu. Ne èdi mɔ siwo dzi nàto aƒo nu tso eƒe tsã ŋu evɔ màdoe kpɔ o la, kpɔ míaƒe ŋkuɖodzinyawo ŋuti mɔfiame.

Nyabiase siwo bɔ

Dɔwɔna kawoe doa dzidzɔ na ŋutsu siwo ŋu tagbɔtɔtɔ ŋuti kuxi le?

Xexlẽdzesi ɖeka aɖeke meli o, elabena nu siwo doa dzidzɔ na ŋutsuwo toa vovo abe ame bubuwo tɔ ene. Teƒe nyui siwo nàdze egɔme tsoe nye dɔ siwo ku ɖe eƒe dɔ xoxo ŋu, abe agbalẽwo ɖoɖo ɖe ɖoɖo nu alo gavi kple nutsyɔnuwo mama ene, kpakple modzakaɖenu siwo wòlɔ̃ tsã, abe tɔmelãléle, ʋuwo, haƒoƒo, nuɖaɖa alo fefewo ene. Lé ŋku ɖe nu si wòwɔna eɖokui ŋu, eye nàtu wò ɖe edzi.

Fofonye gbe be yemawɔ ɖeka kple ƒuƒoƒo o. Nu ka mawɔ?

Ame geɖe, ŋutsuwo kple nyɔnuwo siaa, gbea dɔwɔnawo siwo le abe sukuklas ene alo siwo dze abe ɖeviwo tɔ ene. Te kpɔ nàbia be wòawɔ dɔ aɖe ɖe wò teƒe: „Àte ŋu akpe ɖe ŋunye maɖo esiawo ɖe ɖoɖo nua?“ Ƒuƒoƒo suewo alo ame eve ƒe ɣeyiɣi hã ate ŋu anyo wu xɔ gã aɖe me ƒuƒoƒo gã aɖe.

Dediea be mana wòazã dɔwɔnuwoa?

Ne ŋkuléle ɖe eŋu le eye dɔwɔnuwo le dedie ko. Ðe elektrik-dɔwɔnuwo, hɛwo kple nu ɖaɖɛ ɖe sia ɖe ɖa, eye nàna dɔ abe atikpo zazã, mɔ̃ɖaŋunu dzadzɛwo ɖoɖo ɖe ɖoɖo nu, alo nutsyɔnu gãwo mimi kple asi ene. Alzheimer's Association kafui be woaɖe nu siwo ate ŋu ahe afɔku vɛ ɖa le dɔwɔƒe, ale be dɔ abe atikpo zazã ene nagate ŋu anye nu si woakpɔ dzidzɔ le dedie.

Enye dɔnyala tsã. Ðe dɔ bɔbɔewo ana wòase le eɖokui me be womebua yee oa?

Ate ŋu adzɔ nenye be wotsɔe ɖe eŋkume abe ɣeyiɣi gbagbewu ene. Gblɔe abe kpekpeɖeŋu ŋutɔŋutɔ ene, zã ame tsitsi ƒe nuwo, eye nàtia nu si te ɖe eƒe dɔ xoxo ŋu, abe xexlẽdzesi aɖe me toto, agbalẽdzraɖoƒe ɖoɖo ɖe ɖoɖo nu alo kpekpeɖeŋu le agbalẽ ɖoɖo ɖa me ene. Ne enya nu aɖe wɔwɔ nyuie ŋutɔ tsã la, dɔwɔna si do ƒome kplii gake to vovo ate ŋu anyo wu be wòagase le eɖokui me be wole ye sɔm kple yeƒe dɔ xoxo o.

Dzɔtsoƒewo

Míeɖoa kadodo ɖe habɔbɔwo kple nusɔsrɔ̃ siwo dzi axa sia ɖoa ŋu ɖo la gbɔ. Wolé ŋku ɖe wo dometɔ ɖesiaɖe ŋu ne wowɔ axaa yeyee.

  1. Activities · Alzheimer's Association
  2. Activities at Home: Planning the Day for a Person Living with Middle- or Late-Stage Alzheimer's · Alzheimer's Association
  3. Daily Care Plan · Alzheimer's Association
  4. Adapting Activities for People With Alzheimer's Disease · National Institute on Aging

Èdzra ɖo ɖe fefe fafɛ aɖe ŋua?

Nɔnɔmetata gãwo, ɣeyiɣidzidzenu aɖeke meli o, dzesi aɖeke meli o eye naneke meli woade asi ete o. Fe ɖekae le wò web-browser me.

Tsɔ fefe siawo ɖe asi

Golden Moments dɔwɔnu si wozãna femaxee na iPhone, iPad kple Android: nɔnɔmetata ƒe tile gãwo, fefe siwo me wò ŋutɔ wò ƒomea ƒe fotowo le, kple nɔnɔmetatawo ƒe agba siwo wɔa dɔ Wi‐Fi manɔmee. Akɔntabubu, boblododo, ɣeyiɣidzidzenu alo dzesi aɖeke meli o.