Kuɗe

Golle ngam worɓe wonduɓe e mboros majje

Hesɗitinaama 6 minit janngaamaKo kippu Moments kaŋŋe · No mbinndirten

Jaabawol juutngol ngol

Golle ɓurɗe moƴƴude ngam gorko wonduɗo e mboros majje ngoni e nguurndam makko kanko: gollal ngal o gollunoo, fannuuji ɗi o yiɗunoo e caɗeele ɗe o waɗunoo ñalnde kala. Gorko gollunooɗo biro ina waawi yiɗde leemtaade kaayitaaji, mekanisee ina waawi yiɗde huutoraade kaɓirɗe laaɓtuɗe, yarlitiiɗo fijirde ina waawi yiɗde fijirde ɓooynde. Fannuuji ina ceerti hakkunde yimɓe, ɗum noon fuɗɗo e neɗɗo oo, wonaa e nde o gorko.

  • Fuɗɗo e daartol nguurndam gorko oo: gollal makko, fannuuji makko, caɗeele makko e ko o waɗtunoo.
  • Golle jogiiɗe faandaare goonga, ko wayi no leemtaade kaɓirɗe, lootude oto walla njirlaade lekki, ina keewi weldeede ɓuri golle nannduɗe e ekkitaari.
  • Wonaa kala gorko yiɗi kaɓirɗe walla fijirde. Woɗɓe ina njiɗi defirde, jimɗi, remirde, ñeeñal walla toppitaade woɗɓe. Naamno, ƴeew, tee jokku e ko o yiɗi.
  • Waɗ golle nannduɗe e gollal kisɗe so ittude kaɓirɗe muusɗe e so ndeenkaade, tee newnanaa ɗe so mbaawka makko ina wayla.
  • Jaabaade « alaa » ina yamiraa. Hokkir mo fannu, wonaa yamiroore, tee eto kadi ñalnde woɗnde.
E nder ngoo hello (8 taƴe)
  1. Hol no tawir-mi golle ɗe o yiɗat tigi?
  2. Miijooji golle tuugniiɗe e gollal ɓooyngal
  3. Miijooji golle tuugniiɗe e fannuuji
  4. Hol no rokkir-mi golle tawa ɗe nanndataa e golle meere?
  5. Hol no waylir-mi tawa geɗe ina mbayla?
  6. Kisal e golle nannduɗe e gollal
  7. Hol ko waɗeten so o jaabii alaa?
  8. Fijaaji e yeewtere ɗe yahdi

Yimɓe ina keewi yiylaade « golle ngam worɓe wonduɓe e mboros majje » sabi wasiyaaji keewɗi ndokkaaki ko yahdi e gorko mo ngon-ɗaa e toppitaade. Miijo ngoo ina moƴƴi. Kono jaabawol ngol wonaa doggol golle « worɓe tan ». Ko fuɗɗaade e gorko oo gooto: ko o gollunoo, ko o waɗunoo e weekenduuji makko, e ko waɗunoo mo yiyde hoore makko ina nafa. Fannuuji ina ceerti e yimɓe fof. Worɓe heewɓe ina njiɗi defirde, remirde, natde walla yimde, rewɓe heewɓe ina njiɗi otooji e baseball.

Hol no tawir-mi golle ɗe o yiɗat tigi?

Fuɗɗo e daartol nguurndam makko. Alzheimer’s Association ina wasiyaa mahde teelte ñalngu tuugniiɗe e ko neɗɗo oo yiɗi, ko o yiɗaa, ko o waawi e fannuuji makko, e no o yuɓɓinnoo ñalawma makko ɓooyɗo. Naamno hoore maa:

  • Ko honɗum wonnoo gollal makko? Biro, ndemri, fannu gollirdu, gollal juuɗe, konu, yeeyde, jannginde, dogginde laana, walla gollal suudu?
  • Ko honɗum o waɗunoo e waktu weltaare makko? Liƴƴugol, kaarteeji, gollal lekki, fijirde, juulirde, jimɗi, defirde, walla oto e garaas?
  • Hol caɗeele makko? Kaafe e jaaynde kala subaka? Ƴeewtaade asamaan? Lootude oto kala asaweere?
  • Ko honɗum o fuɗɗoto haa jooni kanko? Fedde ndee ina hollude so neɗɗo ina fuɗɗoo golle tawa naamnaaka, ko wayi no fiiɓude leydi, golle ɗen ina mbaawi wontude huunde e caɗeele ñalnde kala.
  • Ko honɗum o dogata? Woɓɓe ina njiɗi ƴeewde fijirde; woɗɓe ina njogii satteende sabu yaawre e hito. Ƴeew so tawii o ina weltii, o ina anndude walla o ina seytude.

Haal kadi e ɓesngu e yiɓɓe ɓooyɓe. Ɓe ina mbaawi siftorde fannuuji ɓennuɗi e nguurndam ñalnde kala.

Miijooji golle tuugniiɗe e gollal ɓooyngal

Alzheimer’s Association ina hokku yeru laaɓtundu: gorko gollunooɗo biro ina waawi yiɗde golle leemtagol, ko wayi no waɗde mbuuɗu e mooftirde, wallude teeltaade neldu walla waɗde doggol golle, tawa gorko gollunooɗo ndemri walla remirde ina waawi yiɗde gollaade e nder koɗal. Miijo ngoo ina yahdi e golle keewɗe.

Gollal ɓooyngal Miijooji golle Yamre newnde
Biro walla njulaagu Leemtaade kaayitaaji e dosiyeeji, maande dewaluuji, ƴeewtaade doggol, leemtaade tiiroowal biro Joɗɗinde dewaluuji; waɗde pinse kaayitaaji e boyet
Gollal juuɗe walla mekanik Leemtaade boltuuji, ekruuji e rondelle laaɓtuɗe; ƴetteede boltuuji mawɗi e juuɗe; ƴeewde kataloogu kaɓirɗe Leemtaade e njuuteendi e koppuuji ɗiɗi
Ndemri walla toppitaade leydi Ndiyugol, waɗde puɗi e korɗe, fittude ɗuhɗi, ƴeewtaade koɗal Jooɗaade yaasin tawa on ngon-ɗon e gollaade; jogitaade paakeeji abbere
Konu Laɓɓinde pade, leemtaade tiiroowal, ƴeewde nate gollal konu so o yiɗi ɗum Heɗaade jimɗi jamaanu nguu
Yeeyde walla jaɓɓorgal kiliyaneeji Jaɓɓaade gasteeji, senndude neemaaji, leemtaade kupoŋaaji Jooɗaade sara baafal ngam salminaade
Jannginde Janngude e sawto, leemtaade defte, leemtaade nate e fannuuji Ƴeewde deftere nate e mon
Dogginde laana walla yahrude e laawol Ƴeewde kartuuji walla jurnaaluuji otooji ɓooyɗi, lootude oto Ƴeewde otooji ina ndoga e yeeyirde
Suudu e ɓesngu Taggude dolokkaaji, teeltaade taabal, wallude defirde Follitaade sarwetteeji; jillude

Won e ciftorɗe, ko wayi no gollal konu, ina mbaawi addude miijooji tiiɗɗi. Jokku e ko o yiɗi, waɗ haalaaji baɗte ɓooyɗo ko welɗi, tee waylu haala ngal e newaare so tawii o ina anndude.

Miijooji golle tuugniiɗe e fannuuji

  1. Gollal lekki. Njirlaade alluwal lekki laaɓngal walla natde suudu colli kit. Alzheimer’s Association ina wasiyaa ittude kaɓirɗe e geɗe bonɗe e nokku gollirdu lekki ngam golle ko wayi no njirlaade ina waawi jokkude weldeede e kisal.
  2. Liƴƴugol. Leemtaade boyet kaɓirɗe liƴƴugol caggal ittude kuufe, ƴeewde jurnaaluuji liƴƴugol, walla jooɗaade sara weendu e mon.
  3. Otooji. Lootude oto, laɓɓinde krom, ƴeewde nate otooji ɓooyɗi, walla yahde e laawol ko waaɗo.
  4. Fijirde. Ƴeewde fijirde ɓooynde walla tummbitte, weddaade balon lewruɗo, waɗde baluuji golf e leydi, walla leemtaade kaarteeji baseball.
  5. Kaarteeji e fijaaji. Juɓɓingol newngol kaarteeji ɗi o anndi, dominooji, walla huppitaade kaarteeji ngam yiytude nannduɗi. Waɗ ɗum e newaare tee accu limtugol toɓɓe.
  6. Jimɗi. Jimɗi jamaanu sukaaɓe makko e duuɓi makko 20, fedde jimɗi nde o yiɗi, walla jimol diine. Ƴeew dewtere amen golle jimɗi.
  7. Defirde e grolle. Lootude leggal, jillude nekke, feewnude bergereeji, walla sifaade no o defiratnoo suli makko lolluɗo tawa on ngon-ɗon e defirde ndee.
  8. Jaaynde. Alzheimer’s Association ina hollude neɗɗo janngunooɗo jaaynde sahaa kala ina waawi jokkude yiɗde ɗum, hay so o waawataa faamde fof. Kaafe e jaaynde ina mbaawi heddude e subaka.
  9. Mahde. Kit moɗel e geɗe mawɗe walla geɗe mahugol newɗe ngam mawɓe. Suɓo geɗe newɗe jogitaade.
  10. Toppaade huunde. Ñamminnude puccu, hebbinde colli ñaamdu, walla ndiyde puɗi. NIA ina jeytinde ñamminnude, toppitaade walla yaadu e puccu e golle yimɓe ina mbaawi yiɗde.

Hol no rokkir-mi golle tawa ɗe nanndataa e golle meere?

Hollu ɗum ko ballal goongawal. Alzheimer’s Association ina wasiyaa naamnaade « Aɗa waawi wallude mi? » tee jokkondirde golle ɗen e faandaare. Yerondir:

  • « Aɗa yiɗi leemtaade boltuuji ɗii? » (ina nanndi e ƴeewndol)
  • « Mi soodii paake kaɓirɗe jillondirɗe tee miɗo sokli leemtaade ɗe hade mi feewnaade etajeere ndee. Aɗa waawi wallude mi? » (ina nanndi e golle)

Wasiyaaji goɗɗi:

  • Huutoro geɗe mawɓe. Kaɓirɗe goonga caggal ittude ceŋe muusɗe, kataloogu goonga, dewaluuji goonga.
  • Golloɗee sara-sara. Yimɓe ɗiɗo ina ngolla golle goote ko wondoore. Gooto ina ƴeewa goɗɗo ko ndeenka tan.
  • Hoto feewnitaa. So boltuuji ndoni e koppu moƴƴaani, accu ɗum non. Ko ɓuri himmude ko waktu mo ngon-ɗon e mon e miijo wonde ina nafa.
  • Wallu mo fuɗɗaade. Alzheimer’s Association ina hollude yimɓe heewɓe ina njogii faale waɗde geɗe kono ina caɗee e maɓɓe yuɓɓinde e fuɗɗaade. Waɗee goɗngol aranol ngol e mon.

Hol no waylir-mi tawa geɗe ina mbayla?

So mboros majje ina yeeso, Alzheimer’s Association ina wasiyaa naatnude golle ɓurɗe newde e ɓurɗe hucciteede, tee heblaade wonde neɗɗo oo ina waawi waɗde fannu ɓurɗo famɗude. Gorko mahunooɗo moteeruuji ɓooyɗo ina waawi yiɗde jooni jogitaade kilaa laaɓɗo e haalude baɗte otooji, walla ƴeewde ma tawa aɗa golla. Ƴeewde ko tawtugol kadi.

So tawii o waɗunoo ko o heewi faamude, golle jokkondirɗe ina mbaawi ɓurde weldeede e gollal makko ɓooyngal. Fedde ndee ina hollude neɗɗo natnoowo nate ina waawi seytude sabu bayle e golle makko, tawa neɗɗo natnoowo ngam weltaare ina waawi yiɗde feere hesere. Goonga ngoo ina yahdi kadi e mahnoowo lekki mawɗo.

Kisal e golle nannduɗe e gollal

  • Ittu kaɓirɗe kuurɗe, laɓɓe, pointeeji e wisuuji jogiiɗe ceŋe muusɗe.
  • Sokaa jolooje pentir, petorol e kemikaaji.
  • Suuɗ coktirɗe oto so tawii o dogataa oto hande kadi.
  • Ndeen kala golle nokku gollirdu lekki e koɗal.
  • Suɓo geɗe mawɗe ɗe neɗɗo waawataa moɗde.

Hol ko waɗeten so o jaabii alaa?

Hollu teddungal. Jaabawol « alaa » ina waawi firtude wonde golle ɗen ina tiiɗi, ina nanndi e golle sukaaɓe, walla ɗe moƴƴaani hannde. Alzheimer’s Association ina reentina haɗde forsude mo. Eto golle goɗɗe, waktu goɗɗo, walla jooɗee tan e mon. Ƴeew ko waɗeten so o jaabii alaa.

Fijaaji e yeewtere ɗe yahdi

Finish the Saying ina huutoro konguɗi Amerik anndaaɗi tee ina uddita yeewtere. Conversation Cards ina jogii naamne udditiiɗe, tawa alaa ƴeewndol, leemtaaɗe e fannuuji, ɗe ina mbaawi udditde daartol baɗte gollal e fannuuji. Picture Puzzle ina waɗa natal fof ina yiya tawa on ngon-ɗon e waylude geɗe, tee Word Search e binndi mawndi ina waawi winnditeede tee waɗeede e biro e taabal defirde. Ngam laawol haalude baɗte ɓooyɗo makko tawa ƴeewndaaka mo, ƴeew dewtere amen ciftorgol.

Naamne keewɗe

Hol golle worɓe wonduɓe e mboros majje njiɗata?

Alaa doggol gootol, sabi fannuuji worɓe ina ceerti hono mo woni kala. Nokkuuji moƴƴi ngam fuɗɗaade ko golle jokkondirɗe e gollal makko ɓooyngal, ko wayi no leemtaade kaayitaaji walla leemtaade boltuuji e ekruuji, wondude e fannuuji ɗi o yiɗunoo, ko wayi no liƴƴugol, otooji, jimɗi, defirde walla fijirde. Ƴeew ko o fuɗɗoto kanko, tee jokku e mum.

Baaba am ina saloo golle dental. Ko honɗum mbaaw-mi waɗde?

Yimɓe heewɓe, worɓe e rewɓe fof, ina caloo golle nannduɗe e ekkitaari walla nannduɗe e golle sukaaɓe. Eto rokkude mo golle: « Aɗa waawi wallude mi leemtaade ɗeɗoo? » Fedde tokkoose walla waktu gooto e gooto ina waawi weldeede ɓuri suudu heewngo yimɓe.

Hara ina hisi accu mi jaɓa mo huutoraade kaɓirɗe?

E ndeenka tan e kaɓirɗe kisɗe. Ittu kaɓirɗe kuurɗe, laɓɓe e kala ko muusi, tee hokku mo golle ko wayi no njirlaade alluwal lekki, leemtaade kaɓirɗe laaɓtuɗe, walla ƴetteede boltuuji mawɗi e juuɗe. Alzheimer’s Association ina wasiyaa ittude geɗe bonɗe e nokku gollirdu ngam golle ko wayi no njirlaade ina waawi jokkude weldeede e kisal.

O gollunoo ko gollal mawngal. Hara golle newɗe ina waawi memminɗe mo?

Ina waawi so ɗe kolliraa ko golle meere. Hollu golle ɗen ko ballal goongawal, huutoro geɗe mawɓe, tee suɓo ko nanndi e gollal makko ɓooyngal, ko wayi no ƴeewtaade doggol, leemtaade fiilde walla wallude teeltaade neldu. So tawii o waɗunoo ko o heewi faamude, golle jokkondirɗe kono ceertuɗe ina waawi ɓurde weldeede e yerondirgol.

Fuɗɗoode

Min njokkondiri e juɓɓule e jaŋdeeji ɗi ngoo hello tuugnii e mum. Gooto heen fof ƴeewtaama nde hello ngoo hesɗitinaa.

  1. Activities · Alzheimer's Association
  2. Activities at Home: Planning the Day for a Person Living with Middle- or Late-Stage Alzheimer's · Alzheimer's Association
  3. Daily Care Plan · Alzheimer's Association
  4. Adapting Activities for People With Alzheimer's Disease · National Institute on Aging

Taski ngam fijirde leefnde?

Nate mawɗe, alaa timer, alaa score e alaa ko winnditoo. Fijo e nder feerorde maa.

Ƴettu ɗeen pijirlooji e maa

App Golden Moments mo alaa kaalis ngam iPhone, iPad e Android : kaɓirɗe natal mawɗe, pijirlooji baɗɗi fotooji ɓesngu maa, e paɗe natal gollotooɗe tawa Wi‐Fi alaa. Alaa konte, jeeyngal, waktu walla limre.