Nuwɔnawo le ŋkuɖodzinu ƒe gɔmedzedze me
Aɖaŋuɖoɖowo le ŋkuɖodzinu ƒe gɔmedzedze me: modzakaɖenuwo, fefewo, gododo, nuŋɔŋlɔ kple ɖoɖowɔwɔ ɖekae, eye ame si dzi nèkpɔna gakpɔtɔ le eƒe nuwɔnawo me.
Dɔwɔna si ŋu gɔmesese le nye nusianu si hea akɔfafa, tameɖoɖo alo kadodo ƒe ɣeyiɣi kpui aɖe vɛ. Dze egɔme kple nusiwo doa dzidzɔ na amea tso gbaɖegbe ke, eye nàtrɔ asi le eŋu wòasɔ ɖe egbegbe nu.
Aɖaŋuɖoɖowo le ŋkuɖodzinu ƒe gɔmedzedze me: modzakaɖenuwo, fefewo, gododo, nuŋɔŋlɔ kple ɖoɖowɔwɔ ɖekae, eye ame si dzi nèkpɔna gakpɔtɔ le eƒe nuwɔnawo me.
Dɔwɔna bɔbɔewo na ame siwo le titina ƒe susu ƒe dɔléle me: aƒemedɔwo, ha, foto kple fefe bɔbɔewo, kple alesi woawɔ wo kple alesi woatrɔ dzimaɖitsitsi wòazu nane si woawɔ.
Wɔwɔna fafɛwo na ame si le tagbɔdzedze ƒe akpa mamlɛa me, ne ele abati alo zikpui dzi hã: ha, asikaka, nuxexlẽ sesĩe, ɖiɖiwo kple anyinɔnɔ kpli ame, kple dedienɔnɔ ŋuti nyawo.
Ale si nàɖu ha kple ame si ŋu susu ƒe kuxi le: ha siwo wòlɔ̃ ƒe xexlẽdzesiwo, hadzigbɔkpɔkpɔ ƒe dɔwɔwɔ bɔbɔe 15, kple aɖaŋuɖoɖowo na ɣeyiɣi ɖe sia ɖe.
Ale si nàte ŋu ama ŋkuɖoɖowo kple ame si le agbe nɔm kple dementia evɔ màbia nya dodzidowo o: fotoƒoƒo, ŋkuɖoɖoɖakawo kple agbenɔnɔŋutinyawo.
Nuwɔnawo siwo doa ŋusẽ seselelãmewo na ame siwo le agbe nɔm kple ŋkuɖodzinu, tso asimimi me va ɖo avɔ ƒe kusiaɖaka kple dzɔdzɔme ƒe gbeɖiɖiwo dzi, kple dedienɔnɔ ŋuti nyatakaka siwo me kɔ tso numimi, nu siwo ŋu ame ƒe lãme mesẽna o kple ʋeʋẽ ŋu.
Avɔƒoƒo, nu ɖeɖe ɖe vovo, kplɔ̃ɖoɖo kple nuɖaɖa bɔbɔe ate ŋu anye nuɖana siwo ŋu gɔmesese le na ame siwo le tamesusuŋkudɔ lém. Alesi nàdzrae ɖo, atrɔ asi le eŋu eye nàlé dedienɔnɔ me ɖe asi.
Asinudɔwɔwɔ ƒe susuwo na ame siwo le agbe nɔm kple tagbɔdzedze, tso amadede dzi va ɖo seƒoƒowo ɖoɖo dzi, kple aɖaŋuɖoɖowo le dzadzraɖo kple ɖɔɖɔɖo ŋu.
Abɔdede kple gotagome dɔwɔna ƒe susuwo na ame siwo le agbe nɔm kple ŋkuɖoɖo ƒe kuxi, kple abɔ siwo kɔ kpo, ze me abɔwo, kple dzoxɔxɔ, ɣe kple tsatsam ƒe ametakpɔkpɔ ƒe aɖaŋuɖoɖowo.
Dɔwɔna ƒe susuwo na ŋutsu siwo ŋu tagbɔtɔtɔ ŋuti kuxi le, siwo wotu ɖe woƒe dɔ, modzakaɖenuwo kple gbesiagbegbenɔnɔ dzi, kple aɖaŋuɖoɖowo le ale si woatrɔ wo dedie ŋu.
Habɔbɔ me dɔwɔna na ŋkuɖoɖo kpɔkpɔ me kɔƒenɔƒewo, dɔléle me nɔƒewo kple ŋkeke me dɔwɔƒewo: nɔnɔmetata bingo, hadzidzi kple ŋutinya gbugbɔgblɔ, kple nɔƒe kple habɔbɔ ƒe lolome ƒe aɖaŋuɖoɖowo.
Nusi nàwɔ ne èle ame si le agbe kple susu ƒe dɔléle kpɔm le aƒeme alo dɔnɔkɔdzi: nusi nàtsɔ yi, dɔwɔwɔ bɔbɔewo, sasrãkpɔ kpuiwo kple aɖaŋudzedze nyuie.
Dɔwɔwɔ siwo ƒometɔ siwo le adzɔge ate ŋu awɔ le kaƒoƒo alo video yɔyɔ me kple ame si le tagbɔdɔléle ŋu: nu ɖeɖe fia, nuxexlẽ, hadzidzi kple fefewo.
Ŋkeke ƒe ɖoɖo si woate ŋu atrɔ na ame si le agbe nɔm kple tagbɔdɔléle, kple nuɖuɖu, dɔwɔnawo kple gbɔdzɔe le ɖoɖo si li ke me, kpakple alesi nàwɔ wò ŋutɔ tɔ eye nàtrɔe le ŋkeke sesẽwo dzi.
Dɔwɔwɔ siwo woate ŋu ata femaxee: nyawo didi, amadede, dzeɖoɖo ƒe nɔnɔmetatawo kple nɔnɔmetata bingo, kple aɖaŋuɖoɖowo le wo tata ŋu.
Nuwɔnawo kple fefewo na ame siwo ŋu Alzheimer’s le le akpa sia akpa, siwo wotu ɖe ŋutete kple ŋkuɖoɖo xoxowo dzi, kpakple fefewo femaxee siwo miawɔ ɖekae.
Nɔnɔmetata kple karata ƒe fefewo na ame tsitsi siwo ŋkuɖodzinu le gbegblẽm, kple alesi woafee ale be ame aɖeke masese le eɖokui me abe wole edom kpɔ ene o.
Nyabiase bɔbɔe 50 na amegã siwo le agbe kple dementia, kple ŋuɖoɖo tiatiawo kple nuƒoƒo ƒe susuwo, kpakple alesi woawɔe ale be ame aɖeke masese be wole dodokpɔm nɛ o.
Ale si nàtia akpaƒoƒo, nyafefewo kple Internet dzi fefewo na ame si le tagbɔdɔléle me: akpa ƒe lolome, nɔnɔmetatawo, agbalẽ gã, wɔwɔ ɖekae, kple ɣeyiɣi si wòle be nàwɔe bɔbɔe.
Azãŋkeke ƒe dɔwɔwɔ bɔbɔewo na ame si le dementia me: nuɖaɖa dɔwo, atsyɔ̃ɖoɖo, ha, foto kple video yɔyɔ, kpakple ale si woawɔ Thanksgiving alo Christmas nanɔ ŋutifafa me.
Fefe bɔbɔe le internet dzi na amesiwo le ŋkuɖɔɖo me siwo woate ŋu ʋu le nyatakakadzraɖoƒe, evɔ womatia dɔwɔnu alo akɔnta aɖeke o: nɔnɔmetata ƒe ɖekawɔwɔ, memãã, glikpɔkpɔ kple gbɔgbɔdzudzɔ fafɛ, kpakple aɖaŋuɖoɖowo.
Wu-lododo fefewo na ame tsitsiwo kple ŋkuɖodzinuɖeɖe ƒe kuxiwo: alesi woawɔ wo, alesi woana tiatiawɔblɔɖe, eye alesi woatrɔ ŋuɖoɖo si mesɔ o wòazu dzeɖoɖo.
Nɔnɔmetatawo ƒe Bingo, le agbalẽ dzi alo le screen dzi: nɔnɔmetata gãwo, yɔla fafɛ, dzidzedze ƒe nyaɖeɖe aɖeke manɔmee, kple aɖaŋuɖoɖowo na ƒuƒoƒo suewo.
Amadede na ame siwo le Alzheimer alo dementia ŋu: agbalẽ siwo sɔ na ame tsitsiwo, krayon gãwo, fefewo kple agbalẽ siwo woate ŋu ata, kple aɖaŋuɖoɖowo.
Dɔwɔwɔwo na ɖoɖoɣi me gbegblẽ si dze egɔme hafi woaxɔ ƒe 65: lɔlɔ̃nu siwo woɖua dzi, mɔzɔzɔwo, hadzidzi tso woƒe ɖevime, kple kpekpeɖeŋu na srɔ̃wo kple vi tsitsiwo.
Nyabiase siwo woate ŋu abia ame siwo le ŋkuɖoɖo ƒe kuxi me le aƒe, dɔ, nuɖuɖu, ha kple azãŋkekewo ŋu, le mɔ si ana dzeɖoɖoa nanɔ dɔmenyo me.
Nutata ƒe dɔwɔnawo, afɔɖeɖe ɖe afɔɖeɖe, na ame siwo le agbe nɔm kple dementia: tsidzɔƒe amadede, nutata ƒoƒo ƒu, anyi, chalk kple aŋgbawo, kple ale si nàtia nu siwo le dedie.
Bianyawo blave kple dzeɖoɖo fefewo na ame siwo le agbe kple susumedɔléle, siwo wotrɔ ale be amea nye numanyala, eye xexlẽdzesi, ɣeyiɣidzidzenu alo dodokpɔ aɖeke mele wo me o.
Nɔnɔmetata gãwo, ɣeyiɣidzidzenu aɖeke meli o, dzesi aɖeke meli o eye naneke meli woade asi ete o. Fe ɖekae le wò web-browser me.
Golden Moments dɔwɔnu si wozãna femaxee na iPhone, iPad kple Android: nɔnɔmetata ƒe tile gãwo, fefe siwo me wò ŋutɔ wò ƒomea ƒe fotowo le, kple nɔnɔmetatawo ƒe agba siwo wɔa dɔ Wi‐Fi manɔmee. Akɔntabubu, boblododo, ɣeyiɣidzidzenu alo dzesi aɖeke meli o.