Bisalu ya kunimpa sambu na bantu yina ke na dementia

Bantangu yankaka, kisalu ya mbote mingi kele lutiti ya papie ti stylo na mesa ya kikuku. Balutiti ya kunimpa kele ve na mfunu ya kucharjé, ya bapassword to ya ekrani, mpi yo kele pete na kunata na vizite to na kisanga ya bantu. Lutiti yayi ke tendula bisalu ya ofele ya kunimpa yina kele na site na beto, mutindu ya kunimpa yo sambu yo vanda pete na kumona mpi na kusimba, mpi mwa balutiti yankaka ya pete yina mabuta mpi bantu yina ke twadisaka bisalu ke monaka mfunu.

Inki bisalu ya ofele ya kunimpa beno ke pesaka?

Beto ke pesa balutiti iya ya ofele ya kunimpa. Kangula mosi na kati ya balutiti ya bansaka yayi mpi sadila buto ya Print sambu na kubaka modele ya mbote sambu na imprimante.

Kusosa bangogo ya masono ya nene

Word Search ke sadilaka baletre ya nene mpi ke bikaka bangogo kutambula kaka na kitata mpi na nsi, kukonda badiagonale to bangogo ya kutambula na nima. Sala yo kumosi: muntu mosi ke tanga ngogo mosi na lisiti, muntu ya nkaka ke sosa yo. Kana kusosa bangogo ke kuma mpasi, meka kuziungisa kumosi letra ya ntete ya konso ngogo, to tanga kaka lisiti ya bangogo na ndinga ya ngolo mpi solula sambu na konso ngogo.

Balutiti ya kupesa mukubu

Balutiti ya Coloring lenda vanda ya kunimpa sambu na bamarkere to bakreyon ya mukubu, to ya kupesa mukubu na tablette na kubula mukubu, na nima ndambu ya kifwanisu. Sambu na balutiti ya bo me nimpa, pesa bamarkere ya nene mpi mwa mikubu fioti na mbala mosi. Tala lutwadisu na beto ya bisalu ya maboko mpi ya art sambu na banzila ya kubika kupesa mukubu na mutindu ya bambuta mpi ya pima.

Bakarte ya masolo

Conversation Cards ke vukisaka kifwanisu ya pwelele ti ngyufula ya kukanguka, bonso “Tendudila mono sambu na…” to “Inki nge ke monaka?” Bo me sonama bonso mabokula ya kukanguka, kansi ve bangyufula ya ekzame. Nimpa kimvuka mosi, zenga yo na bitini, mpi bika mwa bakarte na saka sambu na bavizite to pene-pene ya telefone sambu na masolo. Yo ke salaka mpi mbote na bimvuka ya kuyibuka mambu ya ntama.

Bakarte ya bingo ya bifwanisu

Bakarte ya Picture Bingo ke sadilaka bifwanisu na kisika ya banimero. Nimpa karte mosi sambu na konso muntu mpi sadila muntu ya kubinga na ekrani na ordinateur portable, TV to projecteur. Beto ke pesa ngindu ya kubinga tii konso muntu fulusa karte na yandi ya mvimba, sambu muntu mosi ve kubika na nima. Tala bisalu ya kimvuka sambu na banzo ya kukebaka bantu sambu na mutindu ya kutwadisa kisanga.

Inki mutindu munimpa bisalu sambu yo vanda pete na kusadila?

Bansobolo ya fioti na mutindu ya kunimpa lenda soba mambu mingi.

Sala yo pete na kumona

• Masono ya nene, ya pwelele. Sadila parametre ya kunimpa ya kuluta nene yina ke kotaka kaka na lutiti. Bika bapolisi ya masono ya mindondo to ya masonoko ya maboko.
• Kuswaswana ya ngolo. Enkre ya ndombe na papie ya mpembe to ya krema. Bika bamfulu ya gri ya pete to ya mikubu.
• Papie ya kukonda ntemo ke kitisaka ngenga na nsi ya mwinda ya ngolo.
• Tala balunete mpi mwinda. Alzheimer’s Association ke monisa nde mambu ya mpasi ya kumona mpi ya kuwa lenda sala nde kusolula kuma mpasi, mpi ke pesa ngindu ya kutala yo mbala na mbala. Lampe ya ngolo mpi ya kukonda bivudi ke sadisaka mpi.

Sala yo pete na kusimba

• Papie ya ngolo to kartoni ke vandaka ya tambula, ke petaka mingi na kunangula, mpi ke zingilaka nsadilu ya mbala na mbala.
• Clipboard to tapi ya kukonda kuta ke sadisaka sambu lutiti kuta ve.
• Bamarkere ya nene to bakreyon ya nene ke petaka mingi na kusimba kuluta bastylo ya fioti.

Sala yo sambu bo sadila yo diaka

• Zinga balutiti na filme ya plastique to tula yo na baprotecteur ya papie ya pwelele. Sadila bamarkere ya kupusa na balutiti ya kusosa bangogo mpi ya bingo, na nima pusa yo.
• Pona bapoche ya kukonda ntemo kana ngenga kele diambu ya mpasi, mpi zengisa bansongi ya bakarte ya bo me zinga ti sizo sambu yo vanda pete na kusimba.
• Bika dosiye ya bima yina nge ke zolaka mingi sambu nge nimpa ve lutiti mosi buna konso mposo.

Bika yo na mutindu ya pete

• Kisalu mosi na lutiti mosi. Kusosa bangogo mosi to kifwanisu mosi, kansi ve bisalu mingi ya kuvukana na kisika mosi.
• Kisika mingi ya mpembe. Lutiti ya kufuluka mingi lenda pesa muntu mawi mingi.
• Kukonda bantuma ya kutanga, kana yo lenda salama. Monisa muntu mambu ya kusala na kisika ya kutuba yo.
• Zenga balutiti. Kana lutiti ya mvimba kele mingi, zenga yo na kati to pika yo sambu ndambu mosi kaka kumonana.

Balutiti yankaka ya mfunu yina nge lenda sala na nzo

Balutiti yonso ya mfunu kele ve bansaka. Yayi kele pete na kusala ti programe ya kusonika mpi imprimante.

Lutiti ya disolo ya luzingu

Lutiti mosi ya “sambu na mono” ti foto, zina yina muntu ke zolaka nde bantu binga yandi, kisika yina yandi kulaka, kisalu na yandi, dibuta, madia yina yandi ke zolaka, miziki mpi bima yina ke pesaka yandi kikesa to yina ke yangisaka yandi. Dementia Australia ke pesa ngindu ya mukanda ya kuyibuka ti bansangu ya luzingu ya muntu, bima yina yandi ke zolaka mpi bantu ya mfunu, sambu na kusadisa bantu yina ke kwisa kutala mpi bantu yina ke kebaka, mpi sambu na kuyantika masolo.

Yo kele mfunu mingi na lupitalu mpi na bisika ya sika ya kukebaka. NIA ke pesa ngindu ya kupesa bantu ya kisalu ya lupitalu lutiti ya bansangu ya muntu yina ke tendula manaka ya muntu, zina yina yandi ke zolaka, bima yina yandi ke zolaka mpi yina yandi ke zolaka ve, bima yina lenda basisa mambu, mpi bidimbu ya kukonda bangogo yina ke monisa mpasi.

Manaka ya kilumbu

Manaka ya kilumbu ya nene, ya pete ti bantangu, mwa bangogo mpi kifwanisu ya fioti sambu na konso ndambu: madia ya suka, kutambula, madia ya midi, kupema, miziki, madia ya nkokila. Manaka ya kilumbu ya kusansa ya Alzheimer’s Association ke pesa ngindu ya kuyidika mambu na kutadila bantangu ya mbote mingi ya muntu na kilumbu, ti bantangu ya kukangama ya kulamuka mpi ya kulala, mpi ndengoso ya kisalu mpi kupema. Tula yo na ntela ya meso, ziku na frigo, mpi bika yo vanda ya kukwenda. Tala lutwadisu na beto ya manaka ya kilumbu sambu na mambu mingi.

Bilembo ya bifwanisu sambu na basuku mpi batiroir

NIA ke pesa ngindu ya kusadila bilembo ya mikubu ya ngolo to bifwanisu ya pete sambu na kutula bilembo na kisika ya kuyobila, na suku ya kulala mpi na kikuku. Ngindu mosi buna ke salaka sambu na batiroir mpi barmoire: kifwanisu ya basosete na tiroir ya basosete, bakopo na armoire ya bakopo. Nimpa yo, zinga yo, mpi kangisa yo.

Kimvuka ya kuyidika bima

Nimpa bifwanisu ya bitini zole ya pete, bonso bambuma mpi bintuntu to bisadilu mpi bima ya kikuku, na kartoni. Zenga yo na bitini mpi yidika yo kumosi na bakento zole. Mbandu ya nsaka yayi na ekrani kele Sort Together.

Balutiti ya bankunga

Nimpa bangogo ya mwa bankunga yina bo ke zolaka mingi na masono ya nene mingi sambu na kuyimba kumosi. Ata bantu yina ke tangaka mingi diaka ve lenda sepela na kusimba lutiti yango.

Lutiti ya bifoto ya dibuta

Lutiti mosi ti bifoto iya to sambanu ya nene ya dibuta, konso mosi ti zina ya ntete na nsi na yo. Yo lenda vanda na mesa sambu muntu nyonso kunangula yo mpi kutubila yo. Bilembo ke sadisa bantu yina ke kwisa kutala mpi bantu ya kisalu kukota na masolo, mpi muntu mosi ve kele na mfunu ya kuyula “Nani yayi?”

Karte ya kulamba

Nimpa recette ya dibuta yina bo ke zolaka mingi na masono ya nene. Sadila yo sambu na kulamba kumosi, to sambu na kusolula kaka madia ya ntama.

Inki mutindu ya kupesa lutiti ya kunimpa kukonda nde yo vanda bonso devware ya nzo-nkanda?

Pesa yo bonso kima ya kukabula kumosi, kansi ve ekzame.

• Vanda mpi yantika yo nge mosi. “Mono ke sala kusosa bangogo yayi. Nge ke zola kusadisa mono kusosa ‘kilanga’?”
• Sala yo kumosi. Soba na ntangu, to muntu mosi ke sosa mpi muntu ya nkaka ke ziungisa.
• Kutula ve kidimbu nde yo kele ya mbote to ya mbi. Lutwadisu ya Alzheimer’s Association sambu na bisalu na nzo ke pesa ngindu ya kutula dikebi na mutindu ya kusala, kansi ve na mbutu, mpi na kiese kansi ve na kulonga kima.
• Bika balutiti na kisika ya pwelele. Lutwadisu mosi buna ke pesa ngindu ya kutula ba-album ya kukata bima, ba-album ya bifoto to bazulunalu ya ntama na bisika yina ke petaka na kukuma. Bakarte ya bo me nimpa mpi balutiti ya bifoto lenda vanda na mesa ya fioti na mutindu mosi.
• Yambula ntangu nyonso yina nge ke zola. Ndambu ya lutiti ya kupesa mukubu kele nkokila ya mbote. Kutula lutiti na lweka mpi kunwa tii kele mpi mbote.

Kisika ya kuzwa mambu mingi

Tala bansaka mpi balutiti nyonso na beto ya kunimpa, to tala bisalu sambu na konso etape sambu na bangindu mingi, ti papie to kukonda papie.