Bisalu

Kuvutukila mambu ya ntama: Mabokisolo ya mankulu, masolo ya luzingu mpi bifwanisu

Me vutukilama na mpa Lutangu ya miniti 6Na kibuka ya Golden Moments · Mutindu beto ke sonikaka

Mvutu ya nkufi

Kuvutukila mambu ya ntama kele kusepela kumosi mambu ya bilumbu ya ntama na nzila ya bifwanisu, bima, miziki mpi masolo. Lenda kudiyaka bokisolo ya mankulu, tunga buku ya pete ya masolo ya luzingu, to tala bifwanisu kumosi na mpanzi mosi. Kukonda kumvutisa: katula bangyufula bonso "Keti nge ke yindula?" mpi "Nani yai?" mpi sadila mabokele bonso "Songila mono mambu yina me tala kilumbu yai." Disolo ya kimia ke luta mpenza kubaka mambu nyonso na kieleka.

  • Kuvutukila mambu ya ntama kele disolo, ve kiyeka. Kieleka ke na mfunu ve; kusepela yawu kele na mfunu.
  • Sansa bangyufula bonso 'Keti nge ke yindula...?' mpi 'Nani yai?' na bansiku to mabokele bonso 'Songila mono mambu ya kilumbu yai.'
  • Bokisolo ya mankulu yina me fulusa na bima ya luzingu ya muntu ke pesa maboko mpi disolo kima ya kukanga.
  • Buku ya masolo ya luzingu ke sadisa dibuta, banzenza mpi bansadi ya kisalu kuzaba muntu na kimuntu na yandi, kukonda kaka tanga mpasi na yandi.
  • Kana kima ya ntama ke nata mawa, pesa kimia ntete mpi na nzila ya kimia yambula yo.
Na lutiti yai (bitini 7)
  1. Inki kele kuvutukila mambu ya ntama, mpi mutindu yo ke kuswaswana ti kiyeka?
  2. Mutindu ya kusolula bifwanisu kukonda kumvutisa?
  3. Mutindu ya kudiyaka bokisolo ya mankulu?
  4. Mutindu ya kudiyaka buku ya masolo ya luzingu?
  5. Mabokele ya mpa ya kuvutukila mambu ya ntama
  6. Kana kima ya ntama ke nata mawa?
  7. Inki kele disolo ya bansadi ya me sala?

Kuvutukila mambu ya ntama kele kaka kusepela kumosi mambu ya bilumbu ya ntama. Sambu na bantu mingi badi na mpasi ya kubambuka mayindu, mankulu ya bamvula mingi ke tanduka polele kuluta mambu yina me salama na ntangu yai. Bifwanisu, bima ya kuzaba, miziki mpi masolo lenda fungula mankulu yina mpi kupesa kima ya kimia ya kusolula kumosi. Nsiku mosi kaka kele: yo kele disolo, ve kiyeka.

Inki kele kuvutukila mambu ya ntama, mpi mutindu yo ke kuswaswana ti kiyeka?

Kuvutukila mambu ya ntama kele kusolula mankulu na nzila ya bifwanisu, bima, miziki to video, na ntangu yina muntu ke zola. NHS ke tanga nde yo kele kusolula mambu ya ntama mpi masolo na lusadisu ya bifwanisu, bima, ba video to miziki, na kati ya buku to na tablette. Kiyeka kele kuswaswana: yo ke yula muntu na kupesa mvutu ya mbote, mpi yo lenda nata soni kaka ve kusepela.

Institut National du Vieillissement ke tanga nde kuyula muntu kana yandi ke yindula kima to muntu mosi kele mosi na kati ya mambu ya kufwana kuyambula. Family Caregiver Alliance ke songa nde kuyambula bangyufula yina ke sadila mayindu ya ntangu fioti mpi kusolula mambu ya ntama ya kala kuluta.

Na kisika ya Sansa na
“Keti nge ke yindula kima yai?” “Yai ke monana bonso kilumbu ya kusepela. Songila mono mambu ya yo.”
“Nani yai?” “Yai kele Tante Rose na kibaka ya masa. Tala efuku yina!”
“Na mvula yina nkaka?” “Yai ke monana bonso nzo ya ntama. Mutindu nge vandaka kuzinga kuna?”
“Ve, yandi kele ve Bill, kele Frank.” “Yandi ke monana bonso muntu ya kusepela mingi.”
“Nge me songila mono yo mbala mosi.” “Mono ke zolaka masolo yai mingi.”

Mutindu ya kusolula bifwanisu kukonda kumvutisa?

Tadila mambu yina nge ke mona ntete, mpi yambula mpanzi sambu na muntu na kuyika kima kana yandi ke zola.

  1. Vanda na mpanzi mosi. Simba buku ya bifwanisu na kati na beno zole sambu na beno kutala kumosi, ve kiyeka na mesa.
  2. Sola bifwanisu fioti. Bifwanisu tanu ya mbote ke luta buku ya mvimba. Bifwanisu ya nene mpi ya polele kele ya mbote kuluta.
  3. Tanga mazina na nge mosi. “Yai kele nge mpi Tata na kilumbu ya dibala na beno” ke katula mpasi.
  4. Tadila bansangu ya fioti. Bilamba, ba motoko, madia, mupepe, zulu ya bantu. “Motoko yai kele ya kitoko! Yo ke monana ya polele mingi.”
  5. Bokele, kansi lomba ve. Sadila bangogo bonso “Songila mono…” to “Inki nge ke mona?” Kimia kele mbote mpi yo.
  6. Landaka yina yandi ke zola. Kana yandi ke solula kima ya kuswaswana kabisa, landaka yandi.
  7. Manisa kana yo kele kyangala. Fungula buku ya bifwanisu na ntangu yo kele kyangala kaka ve na ntangu yandi me lemba.

Sambu na bangyufula ya bifwanisu ya kuyidika, meka ba carte ya disolo. Sambu na kubalula bifwanisu ya dibuta na nge na masano ya pete ya kufwanana, meka ba paire ya bifwanisu; bifwanisu yina nge ke sola kele na navigateur na nge kaka.

Mutindu ya kudiyaka bokisolo ya mankulu?

Bokisolo ya mankulu kele kisakulu ya bima ya luzingu ya muntu yina bo lenda simba mpi kusolula yawu.

  1. Sola kisakulu ya ngolo yina kele pete ya kufungula, bonso kisakulu ya sapatu, kisakulu ya efuku to kisakulu ya nkuu ya mabaya.
  2. Sola mutindu mosi to bima mingi. Kisalu, kintala, kisika, mvula-kumosi, to fioti ya konso kima.
  3. Vukisa bima ya kibatula. Bima tanu ti kumi kele fyoti sambu na kutona.
  4. Sadila ba kopi ya bima ya ntalu. Dinda ba kopi ya bifwanisu mpi mikanda ya ntalu mpi bumba bima ya kisina na kisika ya kibatula.
  5. Baka bima mosi-mosi. Pesa kima mosi, tuba kima mosi ya yawu, mpi mona disolo mutindu yo ke kwenda.

Mabokele ya bima ya kutula:

  • Kisalu: etiketi ya kisalu, kisadilu ya fioti, kitini ya divalu, mukanda ya komptabilite, pin ya nfwanisaki, mukanda ya madia ya restoran.
  • Nzo: karte ya madia na maboko na yandi, serviete, efuku to cravate yina yandi ke zolaka mingi.
  • Ba kintala: ndobo ya mpeshe kukonda dionga, bola ya baseball, kitini ya nsuki, paquet ya mbongo ya kudima.
  • Bisika: ba carte postale, karti, kima ya banzenza, kitini ya gazeti ya kisika na yandi.
  • Dibuta: ba kopi ya bifwanisu, dessin ya mwana, mukanda ya dibala.

Yambula bima ya yenga, bima ya fioti yina lenda minama, mpi kima nyonso yina lenda nata mawa kana nge zaba ve nde yo kele ya kupesa ndingisa.

Mutindu ya kudiyaka buku ya masolo ya luzingu?

Buku ya masolo ya luzingu kele buku ya pete ya bifwanisu mpi bansangu ya fioti ya luzingu ya muntu. Yo kele ya kutala kumosi, mpi yo ke sadisa banzenza mpi bansadi ya kisalu na kumona muntu na kimuntu na yandi, kukonda kaka mpasi na yandi.

  1. Sola mutindu. Relieur ti ba pochette ya plastiki, buku ya bifwanisu ya kupanza, to diaporama na tablette.
  2. Yidika ba kitini fioti. Ubwana, nzo-nkanda, kisalu, dibuta, bisika yina bo me zingaka, kinkulu, ba kintala, madia ya kuzola mpi miziki.
  3. Tula foto mosi to zole na konso lutiti ti dikommentere ya fioti, ya polele ya kutanga: “Marie, na bamvula 22, ke tona kisalu na banki.”
  4. Yika mambu yina yandi ke zolaka mpi mambu ya bilumbu nyonso. “Ke nwa kafe ti lait. Ke zolaka mingi bankunga ya Lumingu. Ke zolaka ve televizio ya makelele.” Yai ke sadisa konso muntu yina ke sadila yandi.
  5. Sadisa muntu na mutindu yina yandi ke zola, na kusola bifwanisu, na kutuba masolo to kaka na kutala yo mutindu yo ke tonaka.
  6. Tula mambu ya mpa. Yo fwete manisa ve sambu yo vanda ya mfunu.

Mabokele ya mpa ya kuvutukila mambu ya ntama

  • Yidika miziki ya bilumbu ya ubwana na yandi mpi solula kisika yina yo ke nata yandi. Tala bisalu ya miziki.
  • Tala ba film ya nzo to ba program ya TV ya bamvula yina yandi ke zolaka mingi.
  • Diyaka madia ya ubwana na yandi mpi yambula nsudi nata disolo.
  • Tala karti ya mboka na yandi ya kukanda mpi landa banzila yina bo ke zabaka.
  • Simba ba kataloge ya ntama to ba gazeti mpi solula ntalu, bafashi mpi ba motoko.
  • Bumba masolo na yandi na telefone, na ndingisa na yandi, sambu na dibuta.
  • Sangana na ba appel. Simba foto mosi na ntangu ya video appel; tala ba appel ya telefone mpi video.
  • Nata foto to kima kana nge ke kwenda kutala yandi. Yo ke pesa ndinga ya pete na lukutakanu; tala kutala.

Kana kima ya ntama ke nata mawa?

Bansolo ya nkaka lenda nata madilu, ndembela to boma. Kana muntu me yantika kuyituka, manisa, pesa yandi kimia mpi na nzila ya kimia balula disolo to kisalu. Sobana ve. Family Caregiver Alliance ke songa nde kuyedika muntu nde yandi ke vila kele ve mbote mpi nde kufueta ndapusa na mabanza yina yandi ke monisa, sambu yo kele ya kieleka. Kana yandi ke solula muntu yina me fwa bonso yandi kele luzingu, ndapusa na mabanza: “Nge ke zola yandi mingi. Songila mono masolo ya yandi.”

Inki kele disolo ya bansadi ya me sala?

Kiyeka ya Cochrane ya kuvutukila mambu ya ntama, yina me tadila ba essai 22 mpi bantu 1,972, me monisa nde banziku vandaka kukonda mbala mosi, fioti mpi ke kuswaswana na mutindu ya kisika mpi ya mutindu ya yo. Yo me monisa ve kima ya mbi sambu na bantu badi na mpasi ya kubambuka mayindu. Beto ke songa kuvutukila mambu ya ntama sambu yo lenda nata ntangu ya kimia mpi ya mfunu kumosi, ve bonso kisadilu ya kimedi. Sambu na mambu ya mpa ya disolo ya pete, tala mabokele ya kusolula.

Bangiufula ya mbala mingi

Inki kele kuvutukila mambu ya ntama sambu na bantu badi na mpasi ya kubambuka mayindu?

Kuvutukila mambu ya ntama kele kusolula masolo mpi mambu ya ntama, mingi-mingi na lusadisu ya bifwanisu, bima, miziki to ba video. Yo lenda salama na kati ya bantu zole to na kimvuka. Lukanu kele disolo ya kimia mpi ya mfunu, ve kiyeka ya mambu yina muntu lenda yindula.

Sambu na inki mono fwete yula ve bangyufula bonso 'Keti nge ke yindula?'

Bangyufula yina ke tula kiyeka na mayindu lenda pesa muntu soni to boma kana mvutu ke kwisa ve. Institut National du Vieillissement (National Institute on Aging) ke tanga bangyufula bonso kana muntu ke yindula kima to muntu mosi mpi na kati ya mambu ya kufwana kuyambula. Sansa na yo na kutanga mambu yina nge ke mona, mpi yambula muntu yika mambu yina yandi ke zola.

Inki mambu mono fwete tula na bokisolo ya mankulu?

Sola bima ya ngolo mpi ya kibatula yina me yidika ti luzingu ya muntu: bisadilu ya kisalu, bisadilu ya kintala, efuku yina yandi ke zolaka, ba carte postale, ba karte ya madia, bima ya masano to ba kopi ya bifwanisu. Kuyambula bima ya yenga, bima ya fioti yina lenda minama, mpi bima ya ntalu yina nge lenda zimbisa ve.

Kana bo me vila kieleka?

Yambula yo. Kana mama na nge ke tuba nde foto yai ke monisa nkaka na yandi kansi kele bana ya nkaka na yandi, yo kele mbote. Kuyidika kieleka ke balula kima ya kimia na kiyeka. Landaka masolo yina yandi ke tuba mpi kusepela kumosi na yo.

Bisina ya masolo

Beto ke tulaka balien na bimvuka mpe bansosa yina lutiti yai me simbama. Konso kima me talatamaka ntangu lutiti me vutukilamaka na mpa.

  1. Infographic: Do's and Don'ts: Communicating With a Person Who Has Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
  2. Reminiscence therapy for dementia · Cochrane
  3. Caregiver's Guide to Understanding Dementia Behaviors · Family Caregiver Alliance
  4. Activities for dementia · NHS

Nge me yilama sambu na nsaka ya pete?

Bifwanisu ya nene, ata montre ya kutesa ntangu ve, ata banoti ve mpe kima mosi ve ya kukomisa zina. Sakana kumosi na browser na nge.

Baka bansaka yai ti nge

Aplikasion ya ofele ya Golden Moments sambu na iPhone, iPad mpe Android: bifwanisu ya nene, bansaka ti bafoti ya dibuta na nge mosi, mpe bibuka ya bifwanisu yina ke salaka ata kukonda Wi‑Fi. Kukonda konte, bapiblisite, montre ya ntangu to banoti.