Jantyssyn

Obbraghyn son Co-innaghtyn Mean-yrjid

Er ny yannoo ass y noa Lhaih 5 minnidLiorish fwirran Golden Moments · Marrish ta shin screeu

Yn answoor giare

Ayns co-innaghtyn mean-yrjid, ta ny h-obbraghyn share giare, ennoil as brisht ayns keimyn un-ry-hoi: fillaghey eaddagh niee, sorçhal stockyn, niee claareyn, goaill arrane, shooyl marish fer elley, albymyn jallooyn as gammanyn jalloo aashagh. Jean soiaghey ro-laue, jeeagh y chied cheim, gow stiagh ny ayrnyn s'doillee as cur fa yn obbyr. Scuirr tra nagh vel eh taitnyssagh arragh.

  • Ta obbraghyn thie ennoil gobbraghey dy mie dy mennick, er-yn-oyr dy vel ad gennaghtyn ymmydoil as aasit.
  • Jeeagh ny smoo na insh; cur un cheim ec y traa; as cur daa reih aashagh ayns ynnyd jeh feyshtyn foshlit.
  • Gow stiagh yn ayrn s'doillee, myr shen dy vod yn persoon t'ou kiarail er e hon jannoo yn ayrn taitnyssagh.
  • Foddee ymmyrkey neu-veg cowraghey dy vel yn persoon laccal red ennagh dy yannoo. Cur obbyr cooie da ayns ynnyd jeh gra «nagh vel».
  • Ta jeeaghyn, cooney beg, ny scuirr ro-veg ooilley mie dy liooar.
Er y duillag shoh (5 rheynn)
  1. Cre ny h-obbraghyn ta gobbraghey dy mie ayns co-innaghtyn mean-yrjid?
  2. Kys t’ou soiaghey obbyr myr shen dy vel eh gobbraghey?
  3. Smooinaghtyn er obbraghyn son y stayd mean
  4. Hyndaa neu-veg dys obbyr
  5. Tra dy scuirr ny dy chaghlaa coorse

Dy mennick she yn chied stayd mean jeh co-innaghtyn yn fer s’foddey, as shen tra ta obbraghyn toshiaght dy laccal cooney firrinagh. Ta focklyn ny s’doillee dy gheddyn, ta keimyn goll trooid-a-cheilley, as foddee toshiaght er red erbee gennaghtyn doillee. Agh dy mennick ta’n yeearree dy ve ymmydoil as goaill ayrn tannaghtyn. Lesh beggan soiaghey, foddee persoon ayns y stayd mean foast goaill taitnys ass mooarane reddyn, er-lheh obbraghyn ennoil, kiaull as jallooyn jeant lhiat ry-cheilley.

Cre ny h-obbraghyn ta gobbraghey dy mie ayns co-innaghtyn mean-yrjid?

Ta obbraghyn giare, ennoil, lesh laueyn, brisht ayns keimyn un-ry-hoi, gobbraghey share. Ta’n Alzheimer’s Association gra nagh lhiass dhyt reddyn noa y churnaghtyn: foddee obbraghyn ve ayrn jeh bea gaghlaa, lheid as jannoo jinnair ry-cheilley, obbraghey ’sy gharey, clashtyn kiaull ny goll er shooyl.

Ta’n Alzheimer’s Foundation of America gra dy vel yeearree lajer ec ymmodee sleih ’sy stayd shoh dy ve ymmydoil ny dy chur kiarail er red ennagh, as dy vel cooney orroo dy toshiaght ny dy hannaghtyn er obbraghyn. Ta’n rolley echey son y stayd mean goaill stiagh fillaghey eaddagh niee, niee claareyn, sorçhal stockyn, cleayşhyn aashagh, daunsin lesh kiaull ennoil, shooyl marish fer elley, goaill arrane ry-cheilley, jannoo jalloo aashagh as jeeaghyn trooid albymyn jallooyn.

Kys t’ou soiaghey obbyr myr shen dy vel eh gobbraghey?

Ta’n chooid smoo dy obbraghyn speeideil ny failleil ’sy soiaghey. Ta ny cliaghtaghyn shoh, jeh’n Alzheimer’s Association as y Family Caregiver Alliance, jannoo yn caghlaa smoo:

  1. Jean yn boayl glen. Cur yn çhellveeish er y fa as dooin yn dorrys, as cur magh ynrican ny ta ymmydoil son yn obbyr.
  2. Toshiee oo hene. Jean toshiaght er fillaghey ny cuirrey stiagh eh: «Vod oo cooney lhiam lesh shoh?»
  3. Jeeagh, eisht fuirree. Jean y chied cheim. Jean cowrey lesh dty laue, myr sampleyr jeeaghyn raad ta’n claare goll.
  4. Cur un cheim ec y traa. Ta «fillee eh ’sy vean» ny sassey na «fillee ad shoh as cruinnaghey ad rere daah».
  5. Cur daa reih, cha nee feyshtyn foshlit. Ta «ny towallyn gorrym ny ny towallyn baney?» ny sassey dy reggyrt na «Cre by vie lhiat jannoo?»
  6. Jean yn ayrn doillee oo hene. T’ou uss towse, t’eshyn cuirrey. T’ou uss cur yn snaie trooid, t’eshyn cassey yn snaie.
  7. Cur fa da. Ta «ta ny napkynyn shoh son jinnair Jedoonee» cur er yn obbyr gennaghtyn firrinagh.
  8. Lhig da jeeaghyn my by vie lesh. Ta’n National Institute on Aging gra dy foddee jeeaghyn ny lomarcan ve taitnyssagh myrgeddin.

Smooinaghtyn er obbraghyn son y stayd mean

Obbraghyn ymmydoil

  • Fillaghey towallyn as eaddaghyn beggey. She ny reddyn beggey, çheh, sassey. Foddee bascaid dy eaddaghyn beggey çheh ve fillit, jeant rea as fillit reesht.
  • Cur stockyn ry-cheilley. Toshiaght lesh shiartanse dy phaarantyn feer anchasley. Ta sorçhal rere daah ny lomarcan mie dy liooar myrgeddin.
  • Niee ny syrraghey claareyn nagh brishey. Ta ushtey çheh, soieagh taitnyssagh er ny laueyn. Ta syrraghey ny hoie ny sassey er ny cassyn.
  • Soiaghey yn voayrd. Cur stiagh un sorçh nhee ec y traa, as soie un ynnyd oo hene myr sampleyr.
  • Cooney lesh jinnair. Niee praaseyn, raipey liss ny cuirrey ayns bollan. T’ou uss goaill kiarail jeh skynnyn as çhiass.
  • Skeabey, glenney joan ny rubbal. Eaddagh son y voayrd, skeabey eddrym son y phorch.

Jeeagh obbraghyn thie son tooilley.

Kiaull as gliare

  • Goaill arrane lesh shenn arraneyn ennoil. Toshiaght er goaill arrane oo hene; ta ymmodee sleih goaill ayrn ayns arraneyn t’ad er n’ennaghtyn rish foddey. Jeeagh obbraghyn kiaullee.
  • Daunsin dy seyr. Croymmey, bwoalley bassyn ny gliare er aght erbee ta gennal. T’eh mie dy ve ny hoie.
  • Tilgey baloon. T’eh gliare dy moal as aashagh dy ghoaill veih stoyl.
  • Goll er shooyl marish fer elley. Shooyl coorse giare, ennoil ry-cheilley, roie-laue my ta shen cooney.

Jallooyn as skeealyn

  • Jeeaghyn trooid albym jallooyn. Jean taggloo er ny t’ou fakin ayns ynnyd jeh cur feyshtyn: «Jeeagh er yn gleashtan shen. Insh dou my-e-chione.» Jeeagh obbraghyn cooinaghtyn.
  • Jannoo ymmyd jeh kaartyn taggloo. Ta kaartyn taggloo cur jalloo marish feysht foshlit, gyn quiz.
  • Jeeaghyn er shenn scannane ry-cheilley. Reih fer ennoil, fuirree faggys as scuirr son aash.

Gammanyn aashagh, gyn tranlaase

  • Kiartaghyn jalloo lesh jallooyn ry-akin. Ta Kiartaghyn jalloo lhiggey da jallooyn tannaghtyn ry-akin, myr shen t’eh mychione cur tastey, cha nee cooinaghtyn.
  • Fow yn un chooid. Ta Fow yn un chooid jeeaghyn un jalloo as eer daa ny kiare reihyssyn.
  • Sorçhey ry-cheilley. Ta Sorçhey ry-cheilley gollrish sorçhal yn eaddagh niee er y scáileán: crig er jalloo, eisht er e vascad.
  • Bingo jallooyn. Ta Bingo jallooyn gobbraghey dy mie son chaglymyn lught-thie as possanyn.

My ta gamman toshiaght dy chur seaghyn er, scuirr as jean red ennagh elley. Jeeagh kys dy chloie ry-cheilley.

Hyndaa neu-veg dys obbyr

Dy mennick ta fa ec ymmyrkey neu-veg ny my ta persoon jannoo yn un red harrish. Ta’n Family Caregiver Alliance gra dy vod persoon ta follaghey coodagh magh harrish as harrish ve shirrey dy ve gobbraghey as ymmydoil. Ta’n Alzheimer’s Association coyrlaghey dy hyndaa lheid y niart dys obbyr cooie, ayns ynnyd jeh cur jerrey er.

Ny t’ou fakin Red ennagh dy chur da
Rubbal ny tayrn er boayrd Eaddagh fliugh as shirrey dy rubbal y voayrd
Cassyn neu-veg ny tappal Kiaull lesh bwoailley baghtal dy happal ny bwoalley bassyn marish
Follaghey magh taffishyn ny coodaghyn Bascaid dy eaddagh ny eaddaghyn beggey dy hillaghey as dy horçhal
Cur yn un feysht reesht Gerjagh, eisht arrane ny currey dy yannoo ry-cheilley
Shooyl mygeayrt Shooyl ry-cheilley, ny obbyr ta goaill stiagh cur lesh reddyn
Neu-veg moghrey-anmagh Currey feagh, ennoil ayns soilshey mie; jeeagh neu-veg moghrey-anmagh

Tra dy scuirr ny dy chaghlaa coorse

Scuirr tra t’ou fakin cowraghyn jeh skeeys, seaghyn, nearey ny mee-haitnys, lheid as gliare beg, frownagh, cur reddyn ersooyl ny gra «cha noddym». Ta’n Alzheimer’s Association coyrlaghey dy eabey reesht ec traa elley jeh’n laa ny yn obbyr y yannoo ny sassey. Ny jean eh eginit. Foddee obbal cheet veih aggle ny veih obbyr ta ro ghoillee; jeeagh tra t’ad gra nagh vel.

Ta cur jerrey er ro-veg mie dy liooar. Myrgeddin ta soie ry-cheilley lesh cappan dy hey. Myr ta ablidyn caghlaa ny smoo, foddee ny smooinaghtyn ayns obbraghyn y stayd s’anmey ve ny share, as ta ymmodee elley ry-eabey ayns 101 obbyr.

Feyshtyn cadjin

Cre ny h-obbraghyn ta mie son co-innaghtyn mean-yrjid?

Ta obbraghyn giare, ennoil, lesh laueyn gobbraghey dy mie dy mennick: fillaghey towallyn, cur stockyn ry-cheilley, niee claareyn, soiaghey yn voayrd, goaill arrane marish shenn arraneyn ennoil, shooyl marish fer elley, jeeaghyn er albymyn jallooyn as gammanyn jalloo aashagh. Brishee dagh fer ayns keimyn un-ry-hoi as jean eh ry-cheilley.

Kys oddym cur er persoon lesh co-innaghtyn toshiaght er obbyr?

Jean aarloo dagh nhee, eisht toshiee yn obbyr oo hene as cuirrey eh dy chooney lhiat: «Vod oo cur cooney dou lesh ny towallyn shoh?» Ta ymmodee sleih laccal goaill ayrn, agh t'eh doillee daue toshiaght. Ta jeeaghyn y chied cheim gobbraghey ny share na cur sheese eh.

Cre nee'm tra t'eh jannoo yn un red harrish as harrish?

Ta jannoo reddyn harrish dy mennick gyn assee as foddee eh cowraghey dy vel yn persoon laccal gennaghtyn dy vel eh gobbraghey ny dy vel eh laccal gerjagh. Ayns ynnyd jeh kiartaghey, cur obbyr da ta cooie son y ghliare, lheid as bascaid dy eaddaghyn beggey dy hillaghey ny arrane dy ghoaill ry-cheilley.

Cre my t'eh jannoo yn obbyr dy marranagh?

Myr nagh vel eh cur assee erbee, lhig da ve. Cha nel eh scanshoil my ta towallyn fillit er aght elley ny spainyn ayns yn ynnyd neu-chiart. Foddee kiartaghey gennaghtyn gollrish oghsan, agh lhiggey da jannoo eh er e aght hene foddee eh cur er gennaghtyn dy vel eh abyl as ymmydoil.

Bun-farraneyn

Ta shin kiangley rish ny sheshaghtyn as ny ronsaghyn ta’n duillag shoh croghey orroo. Va dagh fer jeu er ny phrowal tra va’n duillag jeant ass y noa.

  1. Middle-Stage Alzheimer's & Dementia Caregiving · Alzheimer's Association
  2. Activities · Alzheimer's Association
  3. Therapeutic Activities for 3 Main Stages of Alzheimer's disease · Alzheimer's Foundation of America
  4. Caregiver's Guide to Understanding Dementia Behaviors · Family Caregiver Alliance
  5. Adapting Activities for People With Alzheimer's Disease · National Institute on Aging

Aarloo son cloie meen?

Caslyssyn mooarey, gyn reilleyder-traa, gyn poyntyn as veg dy chur nyn nennym lesh. Cloie ry cheilley ayns y jeeagheyder-moggey eu.

Gow ny cloiaghyn shoh lhiat

Yn app nastee Golden Moments son iPhone, iPad as Android: teelanyn caslys mooarey, cloiaghyn lesh fotografyn y lught-thie eu hene, as bundeelyn caslys ta gobbraghey gyn Wi‑Fi. Gyn coontys, fograghyn, reilleyder-traa ny poyntyn.