Jantyssyn

Obbraghyn Feyshtagh da Sleih lesh Meenaghtys Cooinaghtyn

Er ny yannoo ass y noa Lhaih 5 minnidLiorish fwirran Golden Moments · Marrish ta shin screeu

Yn answoor giare

Ta obbraghyn feyshtagh gymmydey bentyn, soar, blashtyn, sheean as fakin: massaghey laue dy moal, baskad dy eaddeeyn boggey, lossreeyn noa dy hoaral, sheeanyn dooghys, ny jeeaghyn er eeanlee ec uinnag. T’ad cooie son dagh cheim as feer ymmydoil ny s’anmey. Jeeagh ro-laue son gaueyn plooid, alergaghyn, feyshtyn crackan as soar ro-lajer, cur un red ec y traa, as scuirr my ta’n persoon jeeaghyn neu-ouryssagh.

  • Cha nel feme ec obbraghyn feyshtagh er freggyrtyn kiart, myr shen t’ad gobbraghey ec dagh cheim, eer ayns lhiabbee ny caair.
  • Cur un cheayll ec y traa ayns shamyr çhiu, as briaght ny cur raaue roish bentyn.
  • Shaghney reddyn beggey as red erbee ta jeeaghyn ny soaral gollrish bee agh nagh vel, er fa dy vod sleih cur reddyn ayns nyn meeal.
  • Jeeagh son alergaghyn, feyshtyn crackan as feyshtyn ennal roish gymmydey oyllyn, soar ny bee.
  • Cha nel feanish niartal ayn dy vel aromatherapy cooney lesh cowraghyn meenaghtys cooinaghtyn; jean ymmyd jeh soar, my t’ou, son taitnys aashagh ny lomarcan.
Er y duillag shoh (6 rheynn)
  1. Cre ta obbraghyn feyshtagh da meenaghtys cooinaghtyn?
  2. Earrooyn feyshtagh, rere dagh cheayll
  3. Kys dy yannoo kishtey feyshtagh
  4. Sauçhys hoshiaght
  5. Vel aromatherapy cooney?
  6. Kys dy chur obbyr feyshtagh roish

Ta obbraghyn feyshtagh gymmydey ny queig cheayllyn: bentyn, soar, blashtyn, sheean as fakin. Cha nel feme oc er cooinaghtyn, er keimyn ny er freggyrtyn kiart, myr shen foddee ad gobbraghey ec dagh cheim. T’ad smoo scanshoil ny s’anmey. Ta’n Alzheimer’s Association gra dy vel y theihll er ny h-ennaghtyn ayns y cheim s’jerree er bun ny cheayllyn, as dy vod oo soilshaghey kiarail trooid bentyn, sheean, fakin, blashtyn as soar. Ta kuse dy ronsaghtyn sauçhys jannoo ny h-obbraghyn shoh ny s’feayree da dagh peiagh.

Cre ta obbraghyn feyshtagh da meenaghtys cooinaghtyn?

She eiraghtyn aashagh ta ayns obbraghyn feyshtagh er un cheayll ec y traa, myr sampleyr feddyn eaddee, soaral lossreeyn ny geaishtagh rish fliaghey. Ta’n NHS gra dy lhisagh obbraghyn ayns ny keimyn s’anmey bentyn rish ny cheayllyn, as t’eh enmys kiaull, reddyn dy ventyn as dy laueyn, as massaghey laue. Ta’n Alzheimer’s Foundation of America gra dy vod feme lajer ve ec sleih ayns y cheim s’jerree dy chummal red ennagh faggys er son gerjagh.

Earrooyn feyshtagh, rere dagh cheayll

Bentyn

  • Massaghey laue. Jean oyl beg dy çhiow ayns dty laueyn as stroie dy moal veih y roostey gys barraghyn ny meoiryn. Ta’n National Institute on Aging enmys massaghey lesh oyl gyn soar son gerjagh.
  • Baskad eaddeeyn. Peeshyn mooarey dy velvet, corduroy, fleece, satin as ollan dy stroie, dy hilgey as dy loayrt mychione.
  • Clout çhiow. Clout çhiow, fliugh da ny laueyn er laa feayr. Prowal y çhiow er dty roostey hene hoshiaght.
  • Apron ny brellee obbree. Crammanyn mooarey, zipyn, ribbaneyn as patchyn lesh textyr whaaley dy shickyr er.
  • Filley as meeley. Baskad dy chloutyn glen ny naapkyn dy hilgey, dy chruinnaghey as dy hilgey reesht.
  • Red bog dy chummal. Brellee fleece, clooisag ny baagh bog rea-oayllagh, er ny choyrt dy aashagh, cha nee myr gaih.

Soar

  • Lossreeyn noa. Rub meaynt, rosemary, basil ny duillagyn lavender eddyr dty veoiryn as cur ad harrish.
  • Soaryn coggyl. Coffey goll er jannoo, arran goll er roastey, cinnamon ny oraange goll er rassey er-gerrey.
  • Blaaghyn. Cur stiagh kuse dy vlaaghyn noa veih’n gharey ny veih’n siop.
  • Stoogh ennagh. Yn soap ny oyl v’ad cliaghtey dy kinjagh, my ta’n crackan oc cur lesh eh.

Blashtyn

  • Blashtyn by vie lhieu. Spoyn veg jeh red ennagh s’gooidsave lhieu, myr sampleyr sauce ooyl, pudding ny ice cream, ayns textyr oddys ad dy sauçhey.
  • Cooney lesh fuinney. Blashtyn mess ny icing beg choud’s t’ou fuinney cooidjagh.
  • Taitnysyn imbagh. Watermelon ayns y tourey, cider çhiow ayns y fouyr, er ny chur ec çhiow sauçhey.

Sheean

  • Kiaull by vie lhieu. Arraneyn ennagh ec ard-voull meen; jeeagh obbraghyn kiaullee.
  • Sheeanyn dooghys. Fliaghey, tonnyn ny kiaull eeanlee. Ta’n NIA gra dy vel kiaull, feeyn gial as sheeanyn dooghys jeeaghyn dy chur fea er kuse dy leih.
  • Dty choraa. Lhaih magh, humming, ny insh skeeal.
  • Greienyn-kiaullee aashagh. Drum laue, shaker ny cling dy chloie marish kiaull.

Fakin

  • Jeeaghyn ass y uinnag. Bee er-eeanlee çheu-mooie jeh’n uinnag, paitçhyn shooyl thie, ny sniaghtey tuittym.
  • Tank eeast ny feeshan moal. Gleashaghey meen gyn sheean ard.
  • Jallooyn mooarey. Un jalloo cronnal ec y traa, er ny chummal ec leval ny sooillyn.
  • Daah as patrane. Sortal peeshyn eaddee sollys, blaaghyn ny naapkyn daahit, ny duillag daahit aashagh veih’n rheynn ain daah.
  • Cheu-mooie. Ta’n NHS cur roish gareydyn feyshtagh lesh lossreeyn soaral, textyryn as feddanyn ushtey. Jeeagh obbraghyn cheu-mooie as garey.

Kys dy yannoo kishtey feyshtagh

  1. Reih cooish bentyn rish bea yn phersoon: y traie, y garey, y choggyl, y wurshey-obbee, whaaley.
  2. Reih queig ny shey reddyn mooarey, sauçhey, myr sampleyr bleaystan mooar, spoyn fuygh, scarrey bog, poagey beg dy lavender chirrym whaaley jeigh, ny block fuygh meein.
  3. Jeeagh er dagh nhee son peeshyn beggey, oirr ghiare, snaieyn faasey as red erbee oddagh brishey.
  4. Cur magh un nhee ec y traa. Cur eh daue, cur coontey jeh, as lhig da’n persoon ronsaghey.
  5. Cur y kishtey ersooyl ny lurg dy ve er-lheh as dy bee dagh nhee er ny ronsaghey reesht roish y cheayrt elley.

Sauçhys hoshiaght

Ta obbraghyn feyshtagh meen, agh ta kuse dy ghaueyn scanshoil. Ta paart dy leih ta beaghey lesh meenaghtys cooinaghtyn smooinaghtyn dy vel reddyn nagh vel bee ry ee, as foddee sloggey gaase ny s’doillee harrish traa; ta’n NIA cur raaue dy vel feyshtyn sloggee ayns y cheim s’jerree cur rish y ghaue dy phlooid.

Gaue Cre dy yannoo
Plooid Jean ymmyd jeh reddyn ny lomarcan ta ro vooar dy ve sloggit. Cha nel crammanyn, beidyn, cooiney, merbilyn ny gaihyn beggey faasey ayns kishtey. Cur bee ny lomarcan ayns textyryn ta’n skimmee kiarail gra dy vel sauçhey.
Reddyn ta jeeaghyn gollrish bee Ta’n NIA coyrlaghey dy ghlase stiagh oyllyn, soap, shampoo as soar-crauee, oddagh jeeaghyn ny soaral gollrish bee, as dy ghoaill ersooyl mess artifishal. Cur stooghyn feyshtagh ersooyl lurg ymmyd.
Alergaghyn Jeeagh son alergaghyn da croo, latex, ollan, lossreeyn ny soaraghyn roish toshiaght.
Soaryn lajer Shaghney soaraghyn lajer as oyllyn essensey, er-lheh my ta asthma ny feyshtyn ennal elley ayn. Ta soaraghyn meen, dooghyssagh ny s’sauçhey.
Crackan Jeeagh son crackan soar, brisht ny moal roish massaghey. Jean ymmyd jeh trimmid meen as scuirr my t’ad çhingey.
Çhiow Prowal cloutyn as joughyn çhiow er dty roostey hene hoshiaght.
Reddyn giar ny nieunagh Cha nel greienyn giar, glonney ny stoo crauee nieunagh.

Vel aromatherapy cooney?

Foddee nagh vel, ayns aght erbee oddys ve towshit. Ren aaraase Cochrane jeh aromatherapy son meenaghtys cooinaghtyn jeeaghyn er 13 stooideryn lesh 708 dy leih, ooilley ayns thieyn kiarail, as cha dooar eh feanish niartal dy vondeish. Va ny stooideryn beggey, va ny eiyrtyssyn anchasley, as cha row drogh-eiyrtyssyn er nyn goontey dy mie. My ta’n persoon goaill taitnys ayns soar meen, ennagh, myr sampleyr lavender veih’n gharey, ta shen oyr vie dy rheynn eh. Cha nee lheeys t’ayn.

Kys dy chur obbyr feyshtagh roish

  • Reih traa çhiu as cur y çhellveeish er nyn doshiaght.
  • Tar er y hoshiaght, enmys ad, as briaght ny cur raaue roish bentyn: «Ta oyl beg aym. Jean oo geearree rub laue?»
  • Cur un red ec y traa nagh bee eh ro vooar.
  • Jeeagh er y vreggyrt. Ta eddin ny s’meein, laueyn feayr ny smiley cowraghyn mie. Ta tayrtyn ersooyl, cronnaghey ny mee-hurrys cowrey dy scuirr.
  • Cum eh giare. Ta queig minnidyn çhiu ny cooid mie.

Foddee pause ennal moal ry-cheilley, myr ennal çhiu, ve aght meen dy chur jerrey er. Son tooilley eieyn ry lhiattee lhiabbee, jeeagh obbraghyn son y cheim s’jerree, as son mee-ourys ’syn astyr, jeeagh mee-hurrys fastyr beg.

Feyshtyn cadjin

Cre ny obbraghyn feyshtagh ta mie da peiagh ta beaghey lesh meenaghtys cooinaghtyn?

Ta eieyn aashagh goaill stiagh massaghey laue dy moal lesh oyl, laueyn er eaddeeyn boggey, soaral lossreeyn noa ny coffey, geaishtagh rish kiaull ny sheeanyn dooghys by vie lhieu, jeeaghyn er eeanlee ny tank eeast, as blashtyn bee by vie lhieu ayns textyr sauçhey. Cur un red ec y traa as jeeagh kys ta’n persoon freggyrt.

Vel obbraghyn feyshtagh sauçhey da peiagh ta cur reddyn ayns e veeal?

Foddee ad ve, lesh kiarail. Jean ymmyd jeh reddyn mooarey ny lomarcan nagh vod ve sloggit, lhig shaghey red erbee beg ny brishey, as freill oyllyn, soap as stooghyn lesh soar ass roshtyn ny lurg, er fa dy vod ad jeeaghyn ny soaral gollrish bee. Fuirree marish y persoon traa y chooid.

Vel aromatherapy cooney lesh meenaghtys cooinaghtyn?

Hooar aaraase Cochrane nagh row feanish niartal ayn dy vel aromatherapy cooney lesh sleih ta beaghey lesh meenaghtys cooinaghtyn, ga dy row ny stooideryn beggey as neu-chorrym. My ta’n persoon goaill taitnys ayns soar meen, ennagh, ta shen mie dy liooar, agh shaghney oyllyn essensey lajer, er-lheh my ta feyshtyn ennal ny alergaghyn ayn.

Cre ta apron ny brellee obbree fidget?

She piece eaddee, apron ny brellee lhoob t’ayn lesh reddyn dy laueyn er whaaley dy shickyr er, myr sampleyr crammanyn mooarey, zipyn, ribbaneyn as patchyn lesh textyr. T’eh cur red ennagh da laueyn imneagh dy ronsaghey. Jeeagh er dy mennick son red erbee faasey oddagh ve tayrnit jeh.

Bun-farraneyn

Ta shin kiangley rish ny sheshaghtyn as ny ronsaghyn ta’n duillag shoh croghey orroo. Va dagh fer jeu er ny phrowal tra va’n duillag jeant ass y noa.

  1. Late-Stage Alzheimer's & Dementia Caregiving · Alzheimer's Association
  2. Care in the Last Stages of Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
  3. Alzheimer's Caregiving: Home Safety Tips · National Institute on Aging
  4. Aromatherapy for dementia · Cochrane
  5. Activities for dementia · NHS
  6. Therapeutic Activities for 3 Main Stages of Alzheimer's disease · Alzheimer's Foundation of America

Aarloo son cloie meen?

Caslyssyn mooarey, gyn reilleyder-traa, gyn poyntyn as veg dy chur nyn nennym lesh. Cloie ry cheilley ayns y jeeagheyder-moggey eu.

Gow ny cloiaghyn shoh lhiat

Yn app nastee Golden Moments son iPhone, iPad as Android: teelanyn caslys mooarey, cloiaghyn lesh fotografyn y lught-thie eu hene, as bundeelyn caslys ta gobbraghey gyn Wi‑Fi. Gyn coontys, fograghyn, reilleyder-traa ny poyntyn.