Могѫтъ ли игрꙑ оума възбранити ослаблѥниѥ оума?

Игрꙑ оума сѫтъ вьсьдє, и мъногꙑ обѣщаваѭтъ съхранити оумъ младъ. Ащє пєчєши сѧ о чловѣцѣ живѫщємь съ ослаблѥниѥмь оума, или боиши сѧ о своѥи памѧти, подобьно ѥстъ въпрашати, ащє таковꙑ игрꙑ могѫтъ помошти. Сь сѫтъ словєса, ꙗжє изслѣдованиꙗ въ истинѫ показоуѭтъ, и надєжьнаꙗ и та, ꙗжє нє сѫтъ надєжьна.

Сє ѥстъ обьщєѥ вѣдѣниѥ, а нє врачьскꙑ съвѣтъ. Виждь нашє врачьскоѥ отърєчєниѥ.

Могѫтъ ли игрꙑ оума възбранити ослаблѥниѥ оума?

Ни ѥдина игра оума нє ꙗви сѧ извѣстьно ꙗко възбранꙗѥтъ ослаблѥниѥ оума. National Institute on Aging (NIA) съвѣтоуѥтъ чловѣкомъ блюсти сѧ обѣтовъ, ꙗко съчєтальнꙑ и сѣтьнꙑ игрꙑ могѫтъ оулоучьшити памѧть, и глаголѥтъ, ꙗко нѣстъ довъльна знаниꙗ, да коѥ приложєниѥ оучєниꙗ оума иматъ тъждє плодъ, ижє искоусишѧ въ врачьскъихъ изслѣдованиихъ (NIA о възбранѥнии болѣзни Альцхєимєра).

Сє нє творитъ игръ бєзъ польꙁꙑ. Сє глаголѥтъ, ꙗко ихъ дѣиствиѥ ѥстъ въ радости, обьщєнии и обꙑчаи, а нє въ съхранѥнии чловѣка отъ ослаблѥниꙗ оума.

Что ѥстъ «ближьнєѥ прѣнєсєниѥ» и почьто сє важно ѥстъ?

Ѥгда чловѣкъ творитъ дѣло, обꙑчьно бываѥтъ лоучии въ томь дѣлѣ. Изслѣдоватєлє нарицаѭтъ сє плодомь оучєниꙗ. Трѫдьнѣишии въпросъ ѥстъ, ащє оулоучьшєниѥ прѣноситъ сѧ на инаꙗ: на подобьнаꙗ дѣла (ближьнєѥ прѣнєсєниѥ) или на житии повьсєдьньноѥ, ꙗко памѧтовати събраниꙗ или строити имѣниѥ (дальнєѥ прѣнєсєниѥ).

Вєликоѥ изслѣдованиѥ 2016 лѣта разглѧда изслѣдованиꙗ, ꙗжє дроужьства оучєниꙗ оума нарицахѫ лоучьшимь свѣдѣтєльствомь. Обьрѣтє мъного знаниꙗ, ꙗко чловѣци бываѭтъ лоучьши въ дѣлѣхъ, ꙗжє творѧтъ, мьньшє знаниꙗ о подобьнъихъ дѣлѣхъ, и мало знаниꙗ, ꙗко оучєниѥ оулоучьшаѥтъ повьсєдьньноѥ мꙑшлѥниѥ. Мъногꙑ изслѣдованиꙗ имѣшѧ и строи недостатькꙑ, и тѣмь нє можашє бꙑти тврьдъ отъвѣтъ (Simons и дроузи, Psychological Science in the Public Interest).

Что глаголѭтъ събори о оучєнии оума на съчєтальницѣ?

Събори Cochrane, ижє събираѭтъ лоучьшаꙗ изслѣдованиꙗ, разглѧдашѧ оучєниѥ на съчєтальницѣ, ѥжє траꙗ понє 12 сєдмицъ:

• Здрави чловѣци 65 лѣтъ и старѣишє: осмь изслѣдовании съ 1,183 чловѣкꙑ. Знаниѥ бѣ низъко или зѣло низъко. Можєтъ бꙑти мала польꙁа абиѥ по оучєнии, нъ нѣстъ ꙗсна знаниꙗ, ащє траѥтъ (съборъ Cochrane, здрави старьци).
• Чловѣци съ лєгъкымъ оумьнымъ ослаблѥниѥмь: осмь изслѣдовании съ 660 чловѣкꙑ. Ни ѥдино изслѣдованиѥ нє повѣда, ащє чловѣци потомь приꙗшѧ ослаблѥниѥ оума, и знаниѥ бѣ прѣслабо за отъвѣтъ (съборъ Cochrane, лєгъкоѥ оумьноѥ ослаблѥниѥ).

Что обьрѣтє испытаниѥ ACTIVE?

ACTIVE ѥстъ вєликоѥ изслѣдованиѥ въ Съѥдинєнъихъ Дрьжавахъ, начѧтоѥ въ лѣтѣ 1998 съ 2,802 чловѣкꙑ 65 лѣтъ и старѣишє, ижє живаахѫ самостотьно и нє имѣахѫ вєлика ослаблѥниꙗ памѧти или мꙑшлѥниꙗ. Чловѣци бꙑшѧ раздѣлєни по жрѣбию на ѥдинъ отъ трии видъ съборьна оучєниꙗ (скорость съборьна дѣиствиꙗ, памѧть или разоумъ) или на съборъ бєзъ оучєниꙗ. Оучєниѥ бѣ до дєсѧти събрании за пѧть или шєсть сєдмицъ. Нѣции, ижє съконьчашѧ болє събрании, приꙗшѧ по жрѣбию и допльнитєльна събраниꙗ по ѥдиномь и по трьхъ лѣтѣхъ.

Оучєниѥ скорости бѣ о оузьрѣнии и съборѣ видимаꙗ вѣдѣниꙗ въ кратъцѣхъ и кратъцѣхъ мигъхъ, по мѣрѣ, ꙗжє мѣнꙗшє сѧ, ѥгда чловѣкъ оуспѣвашє.

Въ лѣтѣ 2026 изслѣдоватєлє съвѧзашѧ 2,021 оучастьникъ съ записями Medicare за 20 лѣтъ (изслѣдованиѥ ACTIVE за 20 лѣтъ). Сє ѥстъ, чьто обьрѣтошѧ:

• Оучєниѥ скорости съ понє ѥдинѣмь допльнитєльнъмь събраниѥмь: мьньшє познана ослаблѥниꙗ оума нєжє въ съборѣ бєзъ оучєниꙗ (размѣръ 0.75, ѥжє примѣрьно рєчєтъ мьньшє о 25%).
• Оучєниѥ скорости бєзъ допльнитєльнъихъ събрании: нє бѣ мьньшє.
• Оучєниѥ памѧти или разоума: нє бѣ вєлика дѣиствиꙗ на познаниѥ ослаблѥниꙗ оума.
• Къжьдо оучєниꙗ съборъ въ цѣлости при съборѣ бєзъ оучєниꙗ: бѣ малъ знакъ мьньша числа, нъ нє довъльно извѣстьнъ.

Прѣдѣли сєго находища

• Сє подобаѥтъ ѥдиномоу особьномоу видоу оучєниꙗ скорости съ допльнитєльнꙑми събрании, а нє вьсѣмъ играмъ оума.
• Извѣстьнꙑи плодъ бѣ отъ части събора (чловѣци, ижє съконьчашѧ болє пръвъихъ събрании и приꙗшѧ допльнитєльнаꙗ), а нє отъ вьсєго събора скорости.
• Ослаблѥниѥ оума мѣришѧ сѧ знамении познаниꙗ въ записяхъ Medicare, а нє прѣглѧданиѥмь къжьдо чловѣка. Около чєтвьрти пръвъихъ оучастьникъ нє бѣшѧ въчєтєни, понєжє бѣшѧ въ Medicare Advantage, идєжє нѣстъ пльнъихъ записии.
• Оучастьници нє имѣахѫ вєлика ослаблѥниꙗ мꙑшлѥниꙗ, ѥгда начѧшѧ. Сии плоди ничьсожє нє глаголѭтъ о играхъ за чловѣкꙑ оужє живѫщѧ съ ослаблѥниѥмь оума.

Сє ѥстъ достоино находищє, ѥмоу жє подобаѥтъ болє изслѣдованиꙗ. Нъ нє ѥстъ свѣдѣтєльство, ꙗко коѥ приложєниѥ възбранꙗѥтъ ослаблѥниѥ оума.

Что рєчє FTC о Lumosity?

Въ мѣсѧци ѥноуари 2016 лѣта Lumos Labs, творьць Lumosity, съизволи платити 2 миллиона доларовъ, да съконьчаѥтъ прѣниѥ Federal Trade Commission о льстивѣмь глашєнии. FTC рєчє, ꙗко дроужьство обѣщавашє, бєзъ довъльна знаниꙗ, ꙗко ѥго игрꙑ могѫтъ оулоучьшити дѣло въ троудѣ и оучєнии и могѫтъ отъложити ослаблѥниѥ съ лѣтꙑ, лєгъкоѥ оумьноѥ ослаблѥниѥ, ослаблѥниѥ оума и болѣзнь Альцхєимєра. Повєлѣниѥ трєбоуѥтъ, да дроужьство иматъ вѣрьноѥ знаниѥ прѣждє таковъихъ обѣтовъ въ грѧдѫщєѥ врѣмѧ (вѣсть FTC).

Оучєниѥ родоу ѥстъ сє: не скоро вѣроуи коѥи игрѣ, приложєнию или оучєнию, ѥжє обѣщаваѥтъ съхранити памѧть или възбранити ослаблѥниѥ оума.

Могѫтъ ли игрꙑ помошти чловѣкоу, ижє оужє живєтъ съ ослаблѥниѥмь оума?

Могѫтъ приложити радость къ доброу дьни, а сє ѥстъ зѣло важно. Наиболє изслѣдованꙑи пѫть ѥстъ оумьноѥ поощрѥниѥ: приꙗтьнаꙗ съборьнаꙗ дѣиствиꙗ, ꙗко бесѣда, въспоминаниѥ, словєсьнꙑ игрꙑ, гатаникꙑ и пѣсни, обꙑчьно въ малѣ съборѣ съ водитєлємь.

Съборъ Cochrane 2023 лѣта, ижє разглѧда 37 изслѣдовании съ 2,766 чловѣкꙑ съ лєгъкымъ и срѣдьнимъ ослаблѥниѥмь оума, обьрѣтє (съборъ Cochrane о оумьнѣмь поощрѥнии):

• малѫ, кратъкѫ польꙁѫ на искоушєнии мꙑшлѥниꙗ (знаниѥ срѣдьнѥѥ добротꙑ);
• видьнꙑѩ оулоучьшєниꙗ въ бесѣдѣ и обьщєнии (знаниѥ вꙑсокꙑѩ добротꙑ, отъ мьньша числа изслѣдовании);
• малꙑ польꙁꙑ за добротѫ житиꙗ, дѹша и обꙑчаи.

Польꙁꙑ мѣришѧ сѧ по болѣишєи части абиѥ по оучєнии около дєсѧти сєдмицъ, и мало изслѣдовании видѣ, ащє траꙗшѧ. Оумьноѥ поощрѥниѥ ѥстъ оустроѥно съборьно дѣло, и тѣмь си плоди нє подобаѭтъ самостотьно чловѣкоу, ижє ѥдинъ играѥтъ на дъсцѣ.

Съборъ Lancet 2024 лѣта тако жє глаголѥтъ, ꙗко дѣиствиꙗ сѫтъ важьна чловѣкомъ живѫщємъ съ ослаблѥниѥмь оума, да съхранѧтъ радость и цѣль (съборъ Lancet).

Въ чьсѩмь сѫтъ игрꙑ въ истинѫ польꙁьнꙑ?

Ащє добрѣ изъбьрани сѫтъ, игрꙑ могѫтъ дати:

• Радость. Приꙗтьнъ часъ ѥстъ добръ самъ о себѣ.
• Обьщєниѥ. Играти въкоупѣ даѥтъ лєгъко дѣлити врѣмѧ, ѥгда бесѣда трѫдьна ѥстъ. Виждь како играти въкоупѣ.
• Обꙑчаи. Знакомо дѣло въ тъждє врѣмѧ къжьдо дьнє можєтъ дати покои.
• Оупъваниѥ. Дѣиствиꙗ, ꙗжє подобаѭтъ томоу, ѥжє чловѣкъ можєтъ творити, даѭтъ ѥмоу чоути сѧ съможьна, а нє искоушаєма.
• Бесѣдѫ. Образъ или знакома притъча можєтъ отъврѣсти повѣсть. Искоуси карътꙑ бесѣдꙑ или съконьчаи притъчѫ.

Чєго блюсти сѧ: часомѣрь, число, рѧдъ побѣдъ и вьсє, ѥжє чоуѥтъ сѧ ꙗко искоушєниѥ памѧти. Ащє чловѣкъ мѧтєтъ сѧ, прѣстани. Съконьчати рано или просто сѣдѣти въкоупѣ ѥстъ добръ исходъ. Нашє слово о изъбьрании приложєнии и игръ иматъ съказаниѥ.

Къдє стоѭтъ Golden Moments

Игрꙑ Golden Moments, ꙗко парꙑ образъ, образьна гатаника и искании словєсъ вєликымь писмомь, сътворєни сѫтъ ради радости и обьща врѣмєнє. Нє имѫтъ часомѣра ни числа. Тꙑ нє сѫтъ лѣчьба и нє възбранꙗѭтъ ни нє оумальꙗѭтъ ослаблѥниꙗ оума. Лоучє ѥстъ рєщи сє ꙗсно, нєжє обѣщати то, ѥгожє ни ѥдина игра нє можєтъ дати.

Бесѣдоуи съ врачємь

Ащє боиши сѧ о измѣнѣнии памѧти о себѣ или о чловѣцѣ, о нѥмьжє пєчєши сѧ, иди къ врачоу, а нє оупъваи тъчьѭ на приложєниѥ. Врачь можєтъ искати винꙑ, ꙗжє могѫтъ бꙑти цѣлєни, и бесѣдовати о пѫтєхъ съ лоучьшимь знаниѥмь, ꙗко блюсти кръви тиснѫ и испꙑтати слоухъ. Виждь Можєтъ ли ослаблѥниѥ оума бꙑти възбранєно? болє. Ащє бѫдєтъ нагло съмѧтєниѥ или инꙑ наглꙑ измѣнꙑ, поищи скоро врачьскꙑѩ помошти.