Краткият отговор
Изслѣдованиꙗ показоуѭтъ, ꙗко осамотєниѥ и ѹѥдинєниѥ въ старости съвѧзоуѥта сѧ съ бол҄ьшимъ риска нєдоумьства. Комисиꙗ „The Lancet“ 2024 лѣта мьнитъ, ꙗко осамотєниѥ можетъ причѧстьно быти при околъ 5% слоучаѥвъ, нъ чѧсть сьѩ съвѧзи можетъ быти отъ того, ꙗко ран҄ѥѥ нєдоумьство вєдєтъ чловѣка къ отъстѫплєнию. Бєсѣда съ ближьними, обьщѧ дѣланиꙗ и помощь при слоушании подькрѣплꙗѭтъ съѩзь. Чловѣкомъ, ижє живѫтъ съ нєдоумьствомъ, обьщѧ дѣланиꙗ сѫтъ важьна дѣлꙗ радости и добрѣѥ житиꙗ. Цѣль ѥстъ съѩзь, а нє оуспѣхъ.
- Комисиꙗ „The Lancet“ мѣнитъ осамотєниѥ въ старости ѥдинымъ отъ 14 мѣнимыхъ риска нєдоумьства, околъ 5% слоучаѥвъ.
- Съвѣтъ главьнааго врачоу Съѥдин҄єныхъ Дрьжавъ 2023 лѣта съвѧза дльгоѥ ѹѥдинєниѥ и осамотєниѥ съ околъ 50% бол҄ьшимъ риска нєдоумьства оу старъшихъ.
- Мъножьство сихъ свѣдѣнии ѥстъ отъ съмотрєниꙗ, и ран҄ѥѥ нєдоумьство само можетъ вєсти чловѣка къ отъстѫплєнию.
- Троуди слоушаниꙗ и видѣниꙗ, житиѥ ѥдиномоу и попєчєниѥ о дроугомъ могѫтъ оувєличити рискъ осамотєниꙗ.
- Чловѣкомъ, ижє живѫтъ съ нєдоумьствомъ, радостьнаꙗ обьщѧ дѣланиꙗ подькрѣплꙗѭтъ добрѣѥ житиѥ; цѣль ѥстъ съѩзь, а нє оуспѣхъ.
На тази страница (6 секции)
Чловѣци сѫтъ сътворєни дѣлꙗ обьщєниꙗ, и сѥ нє мѣнꙗѥтъ сѧ съ лѣтꙑ. Изслѣдованиꙗ съвѧзоуѭтъ ѹѥдинєниѥ и осамотєниѥ въ старости съ бол҄ьшимъ риска нєдоумьства, тако жє и съ болѣзньми сьрдьца и съ оунын҄иѥмъ. Изслѣдованиꙗ ѥщє нє могѫтъ рєщи, колико отъ сьѩ съвѧзи ѥстъ вина и слѣдъ. Си страница показоуѥтъ, чьто свѣдѣниꙗ глаголѭтъ, какꙑ простиѥ пѫти сѫтъ дѣлꙗ съѩзи, и почьто обьщѧ дѣланиꙗ сѫтъ толь важьна чловѣкомъ, ижє оужє живѫтъ съ нєдоумьствомъ.
Съвѧзоуѥта ли сѧ ѹѥдинєниѥ и осамотєниѥ съ нєдоумьствомъ?
Да, мъногꙗ изслѣдованиꙗ съвѧзоуѭтъ ꙗ, нъ пѫть съвѧзи нє ѥстъ до конца ꙗсєнъ. Комисиꙗ „The Lancet“ 2024 лѣта мѣнитъ осамотєниѥ въ старости ѥдинымъ отъ 14 мѣнимыхъ риска. Съказаниѥ UCL о докладѣ мьнитъ, ꙗко сѥ можетъ причѧстьно быти при околъ 5% слоучаѥвъ нєдоумьства въ мирѣ.
Чьто показоуѭтъ свѣдѣниꙗ:
- Мьн҄ѥ съѩзи, бол҄ии рискъ. Комисиꙗ поминаѥтъ дъва прѣглѧда, ꙗжє съвѧзаста рѣжьшєѥ обьщєниѥ съ бол҄ьшимъ риска нєдоумьства. Ѥдинъ обрѣтє околъ 57% бол҄ии рискъ, а дроугыи околъ 18%.
- Такождє ѹѥдинєниѥ. Ѹѥдинєниѥ, то ѥстъ чоуѥниѥ отълѫчєниꙗ, тако жє съвѧзано бѣ съ бол҄ьшимъ риска нєдоумьства въ нѣколицѣхъ прѣглѧдѣхъ.
- Мьнѣниѥ главьнааго врачоу. Въ маи 2023 лѣта главьныи врачь Съѥдин҄єныхъ Дрьжавъ изда съвѣтъ о ѹѥдинєнии и осамотєнии. Въ н҄ємь рєчєно, ꙗко дльгоѥ ѹѥдинєниѥ и осамотєниѥ можетъ оувєличити рискъ нєдоумьства оу старъшихъ околъ 50%. Съвѣтъ тако жє съвѧза слабоую съѩзь съ людьмии съ 29% бол҄ьшимъ риска болѣзни сьрдьца и 32% бол҄ьшимъ риска оудара.
- Колико сѥ ѥстъ обьщє. Докладъ Национальнꙑихъ акадємии показоуѥтъ, ꙗко околъ 24% людии 65 лѣтъ и бол҄ѥ, живѫщиихъ въ обьщинѣ, сѫтъ осамотєни.
Важьно ѥстъ помьнѣти: Комисиꙗ „The Lancet“ оуказоуѥтъ, ꙗко чловѣци могѫтъ оумалити обьщєниѥ въ ран҄ѥи, ѥщє нєпознанѣи степени нєдоумьства. Сѥго ради чѧсть съвѧзи можетъ быти отъ того, ꙗко нєдоумьство вєдєтъ къ отъстѫплєнию, а нє тъкъмо отъстѫплєниѥ оувєличаваѥтъ рискъ. Почти вьсꙗ си свѣдѣниꙗ идѫтъ отъ изслѣдовании съмотрєниꙗ.
Каꙗ разлика ѥстъ мєждоу ѹѥдинєниѥмъ и осамотєниѥмъ?
Национальныи инститѹтъ о старѣнии (NIA) изꙗснꙗѥтъ сицє. Осамотєниѥ ѥстъ, ѥгда чловѣкъ иматъ мало съѩзии или мало людии, съ нимижє чѧсто бєсѣдоуѥтъ. Ѹѥдинєниѥ ѥстъ тѧжько чоуѥниѥ быти ѥдиномоу или отълѫчєноу. Чловѣкъ можетъ жити ѥдинъ и быти въ мирѣ, а дроугыи можетъ чоути ѹѥдинєниѥ въ пльнѣ храминѣ.
NIA поминаѥтъ винꙑ, ꙗжє могѫтъ оувєличити рискъ обоѥго:
- Троуди слоушаниꙗ или видѣниꙗ
- Троудъ движєниꙗ или нєимѣниѥ пѫти
- Житиѥ ѥдиномоу, или вєлика ꙁагоуба, ꙗко съмрьть подроуга или коньць дѣла
- Измѣнꙑ памѧти или мꙑшлєниꙗ
- Попєчєниѥ о ближьн҄ємъ, ижє болитъ
- Пєчали о имѣнии или прѣградꙑ ѩꙁꙑка
Слоушаниѥ ѥстъ зѣло важьно. NIA глаголєтъ, ꙗко чловѣци, ижє нє добрѣ слꙑшѧтъ, могѫтъ отъстѫпати, пон҄єжє бєсѣда бываѥтъ тѧжька или стꙑдьна. Нашь пѫть о слоушании и оумѣ иматъ о испꙑтании слоуха и о слоушьнꙑихъ помоштѣхъ.
Простиѥ пѫти да бѫдєтє въ съѩзи
NIA даѥтъ нѣколикъ мꙑслии. Избєрѣтє ѥдиноу или дъвѣ, ꙗжє вамъ подобаѥта:
- Ѹставитє чѧстѫ бєсѣдоу. Ѹставьно врѣмѧ вьсꙗкъ дьнь или нєдѣлѭ дѣлꙗ зъвания, писаниꙗ, посъланиꙗ посъланиꙗ или писмьна къ родоу, дроугомъ или съсѣдомъ.
- Оупотрѣбитє видѣниѥ или гласовꙑѩ оурѧдꙑ. Ащє оурѧди сѫтъ нови, мъногꙑ мѣстьнꙑѩ книжьницѧ и обьщиньска мѣста даѭтъ оучєниѥ. Видитє нашь пѫть о зъвании и видѣнии.
- Вънидѣтє въ обьщиноу. Оучєниѥ, вѣрьна обьщина, походьно дроужьство или помощь инѣмъ даѭтъ съѩзь и чоуѥниѥ польꙃѧ.
- Възъвратитє староѥ дѣланиѥ или наоучитє сѧ новоуоумоу съ инѣми.
- Движитє сѧ съ инѣми. Тѣлоупражнꙗитє сѧ съ дроугомъ или съ дроужьствомъ. Нашь пѫть о тѣлоупражнєнии иматъ тихꙑѩ обраꙁꙑ.
- Помꙑслитє о животьнѣмъ, ащє можєтє пєщи сѧ о н҄ємь.
- Оупотрѣбитє мѣстьнꙑѩ помощи. Мѣста дѣлꙗ старъшихъ, слоужьбꙑ дѣлꙗ старъшихъ и „Eldercare Locator“ (800-677-1116) могѫтъ оуказати помощи и пѫти.
Почьто обьщѧ дѣланиꙗ сѫтъ важьна при нєдоумьствѣ?
Чловѣкоу, ижє оужє живєтъ съ нєдоумьствомъ, съѩзь ѥстъ дѣлꙗ радости, оутѣхꙑ и чоуѥниꙗ быти съ инѣми, а нє дѣлꙗ оумалєниꙗ риска. Комисиꙗ „The Lancet“ глаголєтъ, ꙗко дѣланиꙗ помагаѭтъ чловѣкомъ съ нєдоумьствомъ дрьжати радость и смыслъ. Alzheimer’s Association оуказоуѥтъ, ꙗко, къ томоу жє дѣлꙗ добрѣѥ житиꙗ, дѣланиꙗ могѫтъ оумалити нѣкоторꙑѩ троудꙑ, ꙗко блѫждєниѥ или нєпокои. NIA прилагаѥтъ, ꙗко чловѣкомъ съ болѣзниѭ Альцхаимєра добро ѥстъ быти дѣꙗтєльномъ и творити то, ѥжє имъ любо.
Мꙑсли, ꙗжє добрѣ помагаѭтъ:
- Глѧдаитє образꙑ въкоупѣ. Conversation Cards даѭтъ отъврьстꙑ въпросꙑ бєꙁ испꙑтаниꙗ, ꙗко «Повѣждь ми о…». Видитє нашь пѫть о въспоминании.
- Играитє рѧдомъ. Picture Pairs дрьжитъ образꙑ видимꙑ и нє иматъ врѣмєнє ни числа, тѣмьжє нѣстъ налѧганиꙗ. Нашь пѫть како играти въкоупѣ иматъ съвѣтꙑ.
- Оупотрѣбитє родьнꙑѩ образꙑ. Photo Pairs творитъ отъ образъ, ꙗжє вꙑ изъбєрєтє, игроу съвъкоуплєниꙗ, и образи прѣбꙑваѭтъ на вашємъ оурѧдѣ.
- Събєрѣтє людии въкоупѣ. Picture Bingo добро ѥстъ дѣлꙗ родьнꙑихъ съборъ и съборъ въ домоу попєчєниꙗ.
- Раздѣлитє пѣсни, домашьнꙗѩ дѣла или врьтъ. Видитє дѣланиꙗ съ пѣсньми, домашьнꙗѩ дѣла и нашь пльнъ списъкъ мꙑслии дѣлꙗ дѣлании.
- Оулєгьчитє посѣщєниꙗ. Нашь пѫть о посѣщєнии иматъ о кратъцѣхъ, тихꙑихъ посѣщєниихъ, ꙗжє добрѣ сѫтъ вьсѣмъ.
Дрьжитє дѣланиѥ мало и тихо. Тихаꙗ храмъ съ ѥдинымъ или дъвѣма чловѣкома чѧсто бываѥтъ лоучьши, нєжє вєликъ съборъ. Ащє чловѣкъ оутроудитъ сѧ или изгѹбитъ въниманиѥ, добро ѥстъ прѣстати. Сѣдѣти въкоупѣ съ чашєѭ чаꙗ тако жє ѥстъ добръ коньць.
Чловѣкоу, ижє живєтъ ѥдинъ съ нєдоумьствомъ, NIA съвѣтоуѥтъ обрѣсти вѣрьна чловѣка, ижє можетъ чѧсто приходити или видѣти сѧ и быти съвѧзьѭ въ нѫжди. Такожє поминаѥтъ мѣстьноѥ мѣсто памѧти, тихо мѣсто дѣлꙗ обьщєниꙗ чловѣкомъ съ троудꙑ памѧти и ихъ родоу.
Попєчитєлє тако жє чоуѭтъ ѹѥдинєниѥ
NIA мѣнитъ попєчєниѥ о ближьн҄ємъ ѥдиноѭ отъ винъ осамотєниꙗ. Съхранитє врѣмѧ дѣлꙗ своихъ дроугъ, подькрѣплꙗѭщиихъ съборъ и почиваниꙗ. Нашь пѫть о попєчєнии о сєбѣ иматъ простꙑѩ мꙑсли.
Бєсѣдоуитє съ врачємъ
Ащє вꙑ или чловѣкъ, о н҄ємьжє пєчєтє сѧ, чѧсто чоуѥтє ѹѥдинєниѥ или осамотєниѥ, повѣждьтє врачєви. NIA съвѣтоуѥтъ глаголати о вєлицѣхъ измѣнахъ житиꙗ, ꙗко о съмрьти въ родоу, да врачь разоумѣѥтъ вьсє. Ащє чловѣкъ чоуѥтъ сѧ оунынълъ мъногꙑ нєдѣлѧ, сѥ можетъ быти оунын҄иѥ, ѥмоу жє можетъ быти помощь. Ащє старыи чловѣкъ ново отъстѫпи отъ дроугъ или дѣлании, ꙗжє прѣждє люблꙗашє, о томъ добро ѥстъ повѣдати врачєви. Чьтѣтє ран҄иꙗ ꙁнамєниꙗ и къгда ити къ врачєви.
Си страница ѥстъ обьщє свѣдѣниѥ, а нє врачьскыи съвѣтъ. Видитє нашє врачьскоѥ отърєчєниѥ.
Често задавани въпроси
Приводитъ ли ѹѥдинєниѥ къ нєдоумьствоу?
Сѥ нє ѥстъ извѣстьно съ тврьдостиѭ. Мъногꙗ изслѣдованиꙗ съвѧзоуѭтъ ѹѥдинєниѥ и осамотєниѥ съ бол҄ьшимъ риска нєдоумьства, нъ ран҄иꙗ измѣнꙑ въ оумѣ такождє могѫтъ вєсти чловѣка къ отъстѫплєнию отъ инѣхъ. Съѩзь съ ближьними иматъ и инꙑ польꙃѧ дѣлꙗ дѹха и съдравиꙗ, тѣмьжє добро ѥстъ подькрѣплꙗти ѭ.
Каꙗ разлика ѥстъ мєждоу ѹѥдинєниѥмъ и осамотєниѥмъ?
Осамотєниѥ ѥстъ, ѥгда чловѣкъ иматъ мало людии, съ нимижє чѧсто бєсѣдоуѥтъ. Ѹѥдинєниѥ ѥстъ бол҄ѣзньно чоуѥниѥ быти ѥдиномоу или отълѫчєноу. Чловѣкъ можетъ жити ѥдинъ и нє чоути ѹѥдинєниꙗ, или чоути ѹѥдинєниѥ и срѣдѣ мъногъ людии.
Како могоу помошти родитєлю, ижє живєтъ съ нєдоумьствомъ, да прѣбѫдєтъ въ съѩзи?
Кратъкꙑ и чѧстꙑ бєсѣдꙑ помагаѭтъ. Помꙑслитє о ѹставьнѣмъ нєдѣльнѣмъ зъвании или видѣнии, о обьщємъ дѣлании оу стола, о съборѣ памѧти, или о посѣщєнии съ жива животьнъмъ или въноукъмъ. Дрьжитє съборъ малъ и тихъ, и даитє чловѣкоу самємоу изъбьрати мѣроу.
Къдє обрѧщоу помощь дѣлꙗ осамотєнааго старааго чловѣка?
Ищитє мѣстьнꙑѩ слоужьбꙑ дѣлꙗ старъшихъ и обьщиньскꙑѩ помощи. Въ Съѥдин҄єныхъ Дрьжавахъ слоужьба „Eldercare Locator“ съвѧзоуѥтъ родъ съ мѣстьнꙑими слоужьбами; до нєѩ можєтє дозъвати сѧ на 800-677-1116 или на eldercare.acl.gov.
Източници
Ние правим връзки към организациите и проучванията, на които разчита тази страница. Всеки беше отметнат, когато страницата беше актуализирана.
- Dementia prevention, intervention, and care: 2024 report of the Lancet standing Commission · The Lancet
- Nearly half of dementia cases could be prevented or delayed by tackling 14 risk factors · University College London
- Our Epidemic of Loneliness and Isolation: The U.S. Surgeon General's Advisory on the Healing Effects of Social Connection and Community · U.S. Department of Health and Human Services
- Social Isolation and Loneliness in Older Adults: Summary · National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine (NCBI Bookshelf)
- Loneliness and Social Isolation — Tips for Staying Connected · National Institute on Aging
- Adapting Activities for People With Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
- Activities · Alzheimer's Association