Oviungura

Oviungura pokati komutjise wokuzemba

Tji tja rororerwa Oruve rwokulesa oruminute 4I otjimbumba tja Golden Moments · Omuhingo wetu wokutjanga

Ezira efupi

Pokati komutjise wokuzemba, oviungura oviwa vyokutjita ovikutu, ovitwirisiwa na vyahaṋwa momikambo vyokutja kamwe: okupeta ozombanda, okutwaa ozosokisi, okukooha oviyaha, okuimbura, okukayenda pamwe, okutara omambo woviperendero noviṋa vyoviperendero ovipupu. Tuna oviṋa, raisa omukambo wotenga, kambura po ovikutu oviṱiṱi nu yandjera omundu a tjite otjiṋa otjinyandisiwa. Kurama indu tji tji hi nokuyorokisa rukwao.

  • Oviungura vyomeumbo omundu mbya tjiwa potuingi vi ungura nawa, mena rokutja vi mu pa ondjingonekero yokutja u nondjamo nu omundu omunene.
  • Raisa, ha tjaerere uriri; yandja omukambo umwe poruveze, nu yandja ozondyero mbari ozipupu pendje yokupura epuriro ndi hina omaandero.
  • Kambura po orupa oruṱiṱi, kokutja omundu ma yenene okutjita orupa ndu ri mu yorokisa.
  • Ongaro yokuhinokusuva potuingi mai hee kutja omundu ma hepa otjiṋa okutjita. Mu pa otjiungura tji tji hitasana, pendje yokutja " indee".
  • Okutara uriri, okuvatera katiti, poo okukurama rukuru avihe vi ri nawa.
Koutara imbwi (Omitara 5)
  1. Oviungura viṋe mbi ungura nawa pokati komutjise wokuzemba?
  2. Mo tunu vi otjiungura kokutja tji ungure?
  3. Omiano vyoviungura moruveze rwopokati
  4. Okurundurura okuhinokusuva kutje rire otjiungura
  5. Oruveze rwokukurama poo okurundurura ondjira

Oruveze rwopokati komutjise wokuzemba potuingi oru rwa karerera, nu hapo oviungura vi uta okuhepa ombatero yatjiri. Omambo ye ya tjita ouzeu, omikambo vi vangavangwa, nu okutameka otjiṋa atjihe maku yenene okutjita ouzeu. Posi ya ozonduma zokuvanga okukara nondjamo nokukara norupa potuingi ze kara po. Netunino ekwao, omundu ngu ri pokati komutjise wokuzemba ma yenene okukara nondjoroka moviṋa ovingi, tjinenenene moviungura mbya tjiwa, momizumbi na moviperendero mbi mu ungura pamwe na ove.

Oviungura viṋe mbi ungura nawa pokati komutjise wokuzemba?

Oviungura ovikutu, oviṱiṱi, vyomake na vyomundu mbya tjiwa, mbi haṋwa momikambo vyokutja kamwe, vi ungura nawa tjinene. Alzheimer’s Association i tja ka u hepa okutunga oviṋa ovipe okutjita: oviungura mavi yenene okukara orupa rwomuinyo weyuva arihe, tjimuna okurongera ovikurya pamwe, okutuna otjikunino, okupuratena komizumbi poo okukayenda pamwe.

Alzheimer’s Foundation of America i tja ovandu moruveze ndwi potuingi ve nonduma onyingi yokuvanga okumuna kutja ve nondjamo poo okutjevera otjiṋa, nu ve hepa ombatero okutameka poo okutwikira noviungura. Omutanda wayo woruveze rwopokati u kamburira mo okupeta ozombanda, okukooha oviyaha, okutwaa ozosokisi, omanyando omapupu worutu, okupunda komizumbi mbi va tjiwa, okukayenda pamwe nombatero, okuimbura pamwe, okupenda okupupu nokutara omambo woviperendero.

Mo tunu vi otjiungura kokutja tji ungure?

Oviungura ovingi vi toṋa poo vi pandjara morutunino. Omitiro mbi, mbi za kAlzheimer’s Association na kFamily Caregiver Alliance, vi eta ombangu onene:

  1. Kohorora oruveze. Zepa o-TV, pata omuvero nu twa po imbi otjiungura mbi tji hepa uriri.
  2. Tameka oveni. Uta okupeta poo okuṱukisa nu mu ningire a hite mo: “Mo yenene okundjivatera na tji?”
  3. Raisa, nu undja. Raisa omukambo umwe. Tuurunga poo mu vatere neke, tjimuna okumuraisa kutja opuete ri twa pi.
  4. Yandja omukambo umwe poruveze. “Peta pokati” omapupu okukapita “peta mbi nu u vi twa pamwe otja kombara.”
  5. Yandja ozondyero mbari, ha omapuriro womurungu. “Ozotauwa ozomburau poo ozingirine?” omapupu okuzira okukapita “Mo vanga okutjita tjike?”
  6. Tjita orupa oruṱiṱi oveni. Ove u saneka, eye u ṱukisa. Ove u hinda onane, eye u dingirisa ongoze.
  7. Pa otjiungura etjitire. “Ozonapukine nda ozovikurya vyOsondaha” ze tjita kutja otjiungura tji kare notjipuka.
  8. Mu yandjera a tare tji ma vanga. National Institute on Aging i tja okutara uriri wina maku yenene okukara nondjoroka.

Omiano vyoviungura moruveze rwopokati

Oviungura vyomuinyo

  • Peta ozotauwa nozombanda zokurikohona. Oviṋa ovikutu novitereze ovyo oviṋepu tjinene. Okambiya kozombanda ozomasa zokurikohona make yenene okupetwa, okuserwa nokupetwa rukwao.
  • Twaa ozosokisi. Uta novikutu vikwao oviṱiṱi uriri. Okutwaa kombara uriri wina ku ri nawa.
  • Kooha poo punguhurura oviyaha mbi hi nokutekera. Omeva omasa neyuva potuingi ye yorokisa komake. Okupunguhurura tji wa haama omapupu komarama.
  • Tuna otjihavero. Yandja otjiṋa tjimwe poruveze, nu tuna oruveze rumwe oveni otjotjihorera.
  • Vatera noviṋa vyovikurya. Okukooha ozombatata, okuteya ovivare poo okuṱukisa mokayaha. Ove u ṱakamisa omitiye nomuriro.
  • Komba, pungurura oruuṱi poo koha. Ombanda yotjihavero, okakombo okapupu korupanda.

Tara oviungura vyomeumbo komiano vyarwe ovingi.

Omizumbi nomanyando

  • Imbura ovizumbi ovikuru. Uta okuimbura oveni; ovandu ovengi ve hita mo movizumbi mbi va tjiwa oure wozombura ozengi. Tara oviungura vyomizumbi.
  • Punda momuano omupupu. Nyinganyinga, tona omake poo nyanda otja tji tji ku yorokisa. Okuhaama ku ri nawa.
  • Yumba otjimbundu tjomhepo. Tji kayenda kouwana nu omapupu okutjambura tji wa haama.
  • Kayenda pamwe nombatero. Kayenda pamwe mondjira onḓupi omundu ndje tjiwa, nu kamburirena pomake tji tji ku vatera.

Oviperendero nomahungi

  • Tara embo roviperendero. Hungirira ku imbi mbi mo munu, pendje yokupura omapuriro: “Tara otjihende hi. Ndji serekarera otjawo.” Tara oviungura vyokuzemburuka.
  • Ungurisa oukarata womahungi. Conversation cards ve waneka otjiperendero nepuriro ndi hina omakonḓononeno.
  • Tarera otjiperendero otjikuru pamwe. Toorora otjiṋa omundu tja tjiwa, kara popezu nu kuramisa okusuva.

Oviṋa vyokunyanda ovipupu, mbi hina ombambu

  • Picture pairs noviperendero mbi ri poruha. Picture pairs vi yandjera oviperendero okukara poruha, kokutja oviṋa vyokumuna, ha okuzemburuka.
  • Find the same. Find the same vi raisa otjiperendero tjimwe nozondyero mbari nga ku ine uriri.
  • Sort together. Sort together vi ri tjimuna okutwaa ozombanda mokombiyuta: ṱuna kotjiperendero, nu okambiya katjo.
  • Picture bingo. Picture bingo vi ungura nawa pomawongezano weṱunḓu na momikutu.

Otjiṋa tjokunyanda tji tja uta okuzepa, kurama nu tjita otjiṋa tjarwe. Tara okunyanda pamwe.

Okurundurura okuhinokusuva kutje rire otjiungura

Ongaro yokuhinokusuva poo okutjita otjiṋa povikando ovingi potuingi i netjitire. Family Caregiver Alliance i tja omundu ngu ma twikire okutura ovikutu mokakase mape ya ma kondjo okuṱakamisa onduma yokuvanga okukara nondjamo. Alzheimer’s Association i tunduuza okurundurura omasa ngo kotjiungura tji tji hitasana, pendje yokutjitjaerera.

Tji mo munu Otjiṋa tji mo yenene okuyandja
Okuzora poo okupata potjihavero Ombanda ombore neŋingiro rokukoha otjihavero
Ozombaze nḓe hi nokusuva poo okutona Omizumbi mbya raisa omuteto omuṱiṱi okutona poo okuṋaṋa ko
Okutura ovikutu mozokakase poo mozondundu Okambiya kozombanda poo kozombanda zokurikohona okupeta nokutwaa
Okupura epuriro rimwe povikando Omahuhumiṋino, nu okuzambo otjizumbi poo otjiungura okutjita pamwe
Okukawondja Okukayenda pamwe, poo otjiungura tji tji kamburira mo okutjinda oviṋa
Okuhinokusuva komuhuka Otjiungura otjipupu nomundu tja tjiwa mondjerera ombwa; tara okuhinokusuva komuhuka

Oruveze rwokukurama poo okurundurura ondjira

Kurama tji wa munu omayaukero womb fatigue, ombamu, ohoṋi poo okururuma, tjimuna okunyanyauka, okuripeta motjipara, okutundurura oviṋa poo okutja “Hi nokuyenena.” Alzheimer’s Association i tunduuza okurora rukwao poruveze rwarwe meyuva poo okutjita otjiungura tji rire otjipupu. O tji ṋiṋikiza. Okupanda maku yenene okuzira koumba poo kotjiṋa tji tja tjita ouzeu; tara indu tji ma tja indee.

Okumana rukuru ku ri nawa. Okukara pamwe uriri nokanwino katee wina ku ri nawa. Ozondunge tji za runduruka komurungu, omiano mu oviungura vyoruveze rwokomaandero mavi yenene okuhitasa nawa, nu 101 oviungura vi nozongaro ozengi zarwe okurora.

Omapuriro yeuva kehe

Oviungura viṋe mbi ri oviwa pokati komutjise wokuzemba?

Oviungura ovikutu, oviṱiṱi, vyomake na vyomundu ma tjiwa potuingi vi ungura nawa: okupeta ozotauwa, okutwaa ozosokisi, okukooha oviyaha, okutuna otjihavero, okuimbura pamwe novizumbi ovikuru, okukayenda pamwe, okutara omambo woviperendero noviṋa vyoviperendero ovipupu. Haṋa atjihe momikambo vyokutja kamwe nu tjite pamwe.

Me yenene vi okuvatera omundu ngu nomutjise wokuzemba okutameka otjiungura?

Tuna oviṋa avihe, nu u tameke otjiungura oveni nu mu ningire a ku vatere: 'Mo yenene okundjivatera nozotauwa nda?' Ovandu ovengi va vanga okukara norupa, posi ya tjita ouzeu okutameka. Okuraisa omukambo wotenga potuingi ku ungura nawa okukapita okutjivisa.

Hi nokutjita vi indu tji ma tjiti otjiṋa tjimwe povikando ovingi?

Okutjita otjiṋa povikando ovingi potuingi ka tji na oumba nu matji raisa kutja omundu ma vanga okukara nondjamo poo ma hepa omahuhumiṋino. Pendje yokumuṱuna, mu pa otjiungura tji tji hitasana nongaro ndjo, tjimuna okambiya kozombanda zokupeta poo otjizumbi okutjimbura pamwe.

Nu tji ma tjiti otjiungura navi?

Tji tji hi na oumba, tji esa nao. Ozotauwa nda petwa momuano warwe poo oviiyaha mbi ri poruveze rwarwe ka vi na tjinene. Okumuṱuna maku munika tjimuna omberero, posi ya okumu yandjera a tjite momuano we ku mu pa ondjingonekero yokutja ma yenene nu u nondjamo.

Ozongondzero

Tu twa ko oviungura nozondando ndo outara imbwi tji u zama ko. Aihe ya taryerwe nawa oruve outara imbwi tji wa rororerwa.

  1. Middle-Stage Alzheimer's & Dementia Caregiving · Alzheimer's Association
  2. Activities · Alzheimer's Association
  3. Therapeutic Activities for 3 Main Stages of Alzheimer's disease · Alzheimer's Foundation of America
  4. Caregiver's Guide to Understanding Dementia Behaviors · Family Caregiver Alliance
  5. Adapting Activities for People With Alzheimer's Disease · National Institute on Aging

Wa zikamene omunyando omuhororeke?

Oviuriro ovinene, kape nomutarero woruve, kape nomarano nu kape notji tji hepa okuriyandja kurova. Nyandee pamwe morungovi rwoye.

Tora omanyando inga pamwe nove

Oruvara rwa Golden Moments rwouhinga rwa iPhone, iPad na Android: ovisere vyoviuriro ovinene, omanyando nozofoto zekunduriro royi, nozongovora zoviuriro mbi ungura nokuhina Wi‑Fi. Kaku nombatero yorakondu, ozombongwa, oruve poo omarano.