Aktiwiteite vir middelstadium-demensie

Die middelfase van demensie is dikwels die langste, en dit is wanneer aktiwiteite werklike ondersteuning begin benodig. Woorde kom moeiliker, stappe raak deurmekaar, en dit kan moeilik voel om met enigiets te begin. Maar die begeerte om nuttig en betrokke te wees, bly gewoonlik behoue. Met ’n bietjie voorbereiding kan ’n persoon in die middelfase steeds verbasend baie geniet, veral bekende takies, musiek en foto’s wat sy aan sy saam met jou gedoen word.

Watter aktiwiteite werk goed in die middelfase van demensie?

Kort, bekende, praktiese aktiwiteite wat in enkele stappe opgedeel is, werk die beste. Die Alzheimer’s Association sê jy hoef nie nuwe dinge uit te dink nie: aktiwiteite kan deel wees van die gewone daaglikse lewe, soos om saam aandete te maak, in die tuin te werk, na musiek te luister of te gaan stap.

Die Alzheimer’s Foundation of America merk op dat mense in hierdie fase dikwels ’n sterk behoefte het om doelgerig te voel of vir iets te sorg, en hulp nodig het om met aktiwiteite te begin of daarmee aan te gaan. Hul lys vir die middelfase sluit in: wasgoed opvou, skottelgoed was, kouse sorteer, ligte oefening, dans op bekende musiek, begeleide stappies, saamsing, eenvoudige verfwerk en deur fotoalbums blaai.

Hoe rig jy ’n aktiwiteit in sodat dit werk?

Die meeste aktiwiteite slaag of misluk met die voorbereiding. Hierdie gewoontes, gegrond op inligting van die Alzheimer’s Association en die Family Caregiver Alliance, maak die grootste verskil:

1. Maak die ruimte oop. Skakel die TV af, maak die deur toe en haal slegs uit wat nodig is vir die aktiwiteit.
2. Begin self daarmee. Begin self opvou of roer en nooi hulle uit: “Kan jy my dalk hiermee help?”
3. Wys, en wag dan. Demonstreer een stap. Wys met die vinger of lei liggies met jou hand, byvoorbeeld om te wys waar die bord moet staan.
4. Gee een stap op ’n slag. “Vou dit in die helfte” is makliker as “vou hierdie op en pak hulle volgens kleur”.
5. Bied twee keuses, nie oop vrae nie. “Die blou handdoeke of die wittes?” is makliker om te antwoord as “Wat wil jy graag doen?”
6. Doen die moeilike deel self. Jy meet af, hulle roer. Jy ryg die naald in, hulle draai die wol op.
7. Gee dit ’n doel. “Hierdie servette is vir Sondag se middagete” laat die takie eg voel.
8. Laat hulle kyk as hulle verkies. Die National Institute on Aging noem dat dit ook aangenaam kan wees om bloot toe te kyk.

Aktiwiteitsidees vir die middelfase

Nuttige take

• Vou handdoeke en waslappies op. Klein, plat items is die maklikste. ’n Mandjie warm waslappies kan opgevou, gladgestryk en weer opgevou word.
• Sit kouse bymekaar. Begin met ’n paar pare wat baie verskil. Om net volgens kleur te sorteer, is ook heeltemal reg.
• Was of droog breekvaste skottelgoed af. Warm seepwater voel lekker aan die hande. Om te sit terwyl jy afdroog, is makliker vir die bene.
• Dek die tafel. Gee een soort item op ’n slag aan, en dek self een plek as voorbeeld.
• Help met aandete. Was aartappels, breek blaarslaai of roer in ’n bak. Hanteer self die messe en die stoof.
• Vee, stof af of vee af. ’n Lappie vir die tafel, ’n ligte besem vir die stoep.

Sien huishoudelike take vir nog baie meer.

Musiek en beweging

• Sing ou gunstelinge. Begin self sing; baie mense sing spontaan saam met liedjies wat hulle al dekades lank ken. Sien musiekaktiwiteite.
• Dans vrylik. Wiebel, klap hande of beweeg soos dit goed voel. Om te sit is ook heeltemal reg.
• Gooi ’n ballon. Dit beweeg stadig en is maklik om vanuit ’n stoel te vang.
• Gaan stap saam. Stap ’n kort, bekende roete saam, arm aan arm as dit help.

Prentjies en stories

• Blaai deur ’n fotoalbum. Lewer kommentaar op wat jy sien eerder as om vrae te vra: “Kyk net daardie motor. Vertel my daarvan.” Sien herinneringsaktiwiteite.
• Gebruik gesprek-kaartjies. Gesprekskaartjies koppel ’n prentjie aan ’n oop aansporing sonder enige toetsvrae.
• Kyk saam na ’n ou rolprent. Kies ’n bekende een, bly naby en breek gereeld vir ’n blaaskans.

Eenvoudige speletjies sonder druk

• Prentjie-pare met oop prentjies. Prentjie-pare hou prentjies sigbaar, sodat dit gaan oor raaksien, nie onthou nie.
• Soek dieselfde. Soek dieselfde wys een prentjie en net twee tot vier keuses.
• Sorteer saam. Sorteer saam is soos om wasgoed op die skerm te sorteer: raak ’n prentjie en dan sy mandjie.
• Prentjie-bingo. Prentjie-bingo werk goed vir familiebyeenkomste en groepe.

As ’n speletjie frustrasie begin veroorsaak, hou op en doen iets anders. Sien hoe om saam te speel.

Verander rusteloosheid in ’n aktiwiteit

Rustelose of herhalende gedrag het dikwels ’n rede. Die Family Caregiver Alliance wys daarop dat iemand wat ’n kas aanhoudend leegmaak, dalk probeer om in ’n behoefte te voorsien om besig en produktief te voel. Die Alzheimer’s Association stel voor om sulke energie na ’n soortgelyke aktiwiteit te herlei, eerder as om dit net te probeer stop.

Wanneer om op te hou of van koers te verander

Hou op wanneer jy tekens van moegheid, frustrasie, verleentheid of verveling sien, soos gewriemel, frons, dinge wegstoot of sê “Ek kan nie”. Die Alzheimer’s Association stel voor om dit weer op ’n ander tyd van die dag te probeer of die aktiwiteit eenvoudiger te maak. Moenie dit forseer nie. Weiering kan spruit uit vrees of omdat die taak te moeilik is; sien wanneer hulle nee sê.

Om vroeg op te hou is heeltemal reg. Net so is dit ook goed om bloot saam met ’n koppie tee te sit. Soos vermoëns verder verander, pas die idees in laatfase-aktiwiteite dalk beter, en 101 aktiwiteite bevat nog baie meer om te probeer.