Haere kwadogina
Dementia namona badina ai, gaukara namona be nega kwadogi, tauna ia diba vadaeni, bona kahana ta ta ai oi haginia: dabua oi kiki, soka oi hatoi, kaia oi huria, ane oi abia, raka oi lao ia ida, laulau buka oi itaia, bona laulau gemu namona. Gaukara oi hegaegae, kahana ginigunana oi hahedinaraia, kahana auka oi abia, bona gaukara ia hahedinaraia ena badina ta oi henia. Ia moale lasi neganai, oi dokona.
- Ruma gaukara tauna ia diba vadaeni be namo herea, badina be ia laloa ia gaukara maoro bona ia tauna badana.
- Oi hahedinaraia, hereva lasi; kahana ta ta oi henia; bona henanadai bada totona, abidadehe rua oi henia.
- Kahana auka herea oi abia, ia kahana namona ia karaia diba.
- Gini bada be reana ia hahedinaraia tauna ia ura gaukara ta ia karaia. Oi 'lasihia' totona, gaukara namona ta oi henia.
- Ia itaia, ia durua maragimaragi, eiava ia dokona haraga be namo.
Inai peisi ai (5 kahadia)
Dementia namona badina be nega momo ia daudau, bona unai neganai gaukara be durua maoro ia ura. Hereva be auka, kahana be ia hedaradara, bona gaukara ta hamatamaia be auka. To ia ura ia gaukara maoro bona ia vareai ena ura be ia noho. Oi hegaegae maragimaragi neganai, tau ta dementia namona badina ida ia diba ia moale gaukara momo ai, hegeregerena ruma gaukara ia diba vadaeni, ane, bona laulau oi itaia hebou.
Edena gaukara be namo dementia namona badina ai?
Gaukara kwadogi, tauna ia diba vadaeni, bona imana ida ia karaia, kahana ta ta ai oi haginia, be namo herea. Alzheimer’s Association ia gwau oi be gaukara matamata oi hamatamaia lasi: gaukara be dina ta ta ena mauri ai ia noho diba, hegeregerena aniani oi nadua hebou, uma oi naria, ane oi kamonai, eiava raka oi lao.
Alzheimer’s Foundation of America ia gwau unai badina ai taunimanima be reana ia ura ia laloa ia gaukara maoro eiava gau ta ia naria, bona durua ia ura gaukara ia hamatamaia eiava ia hahedinaraia totona. Ia ena dementia namona badina lisiti ai dabua kiki, kaia huria, soka hatoi, heau namona, ane gunana ida mavaru, raka oi lao ia ida, ane abia hebou, peni namona, bona laulau buka itaia.
Edena bamona oi gaukara oi hegaegae ia namo totona?
Gaukara momo be hegaegae ai ia namo eiava ia kerere. Inai kara dalana, Alzheimer’s Association bona Family Caregiver Alliance amo, be durua bada:
- Gabuna oi hagoevaia. TV oi ha-kore, iduara oi koua, bona gaukara ia ura gaudia sibodia oi atoa.
- Oi sibomu oi hamatamaia. Oi kiki eiava oi herihaia, bena ia oi noia: “Oi diba oi durua lau inai ai?”
- Oi hahedinaraia, bena oi naria. Kahana ta oi hahedinaraia. Imamu ai oi hahedinaraia, hegeregerena peleiti edeseni ai oi atoa.
- Kahana ta ta oi henia. “Oi kiki rua” be namo, “iniai oi kiki bona kala amo oi atoa” lasi.
- Abidadehe rua oi henia, henanadai bada lasi. “Taulo kahana eiava taulo kurokuro?” be namo, “Dahaka oi ura oi karaia?” lasi.
- Kahana auka oi karaia. Oi metaua, ia ia herihaia. Oi nilu oi atoa, ia uea ia biria.
- Badina ta oi henia. “Inai napukini be Sunday aniani totona” ia gaukara ia hamomokania.
- Ia ura ia itaia sibona neganai, oi rakatania. National Institute on Aging ia gwau itaia sibona be reana moale danu.
Gaukara lalonai dementia namona badina totona
Ruma gaukara maoro
- Taulo bona taulo maragimaragi oi kiki. Gau maragimaragi bona palapalana be namo herea. Taulo maragimaragi siahu pose ba ai be kiki, hamomokani, bona kiki lou diba.
- Soka oi hatoi rua rua. Oi hamatamaia rua maragimaragi idauidau ai. Kala sibona ai hatoi be namo danu.
- Kaia ia bubu lasi oi huria eiava oi hamakaua. Ranu siahu bona sopa be namo imana ai. Helai ai hamakaua be namo aena totona.
- Pata ai gaudia oi atoa. Gau ta ta oi henia, bona gabuna ta oi atoa ia itaia totona.
- Aniani nadua ai oi durua. Poteto huria, letusi darea, eiava disi ai gaudia herihaia. Kaia hadoa bona lahi be oi sibomu oi naria.
- Oi huaia, oi hamakaua, eiava oi dareaia. Dabua ta pata totona, heke maragimaragi ta baranda totona.
Itaia ruma gaukara momo herea totona.
Ane bona gini
- Ane gunana oi abia. Oi sibomu oi hamatamaia; taunimanima momo be ane ia diba vadaeni lagani momo ai ia abia hebou. Itaia ane gaukara.
- Mavaru namona. Oi gini, oi pata, eiava oi lao hegeregerena oi moale. Helai ai be namo danu.
- Baluni oi tahoa. Ia lao metau bona helai amo abia be namo.
- Raka oi lao ia ida. Raka kwadogi oi diba vadaeni ai oi lao hebou, imana oi dogoatao bema ia durua.
Laulau bona sivarai
- Laulau buka oi itaia. Oi itaia gaudia oi herevalaia, henanadai lasi: “Unai ka itaia. Oi herevalaia lau dekenai.” Itaia laloa lou gaukara.
- Hereva laulau oi gaukaralaia. Hereva laulau ai laulau ta bona henanadai namona ta, tesiti lasi.
- Mubi gunana oi itaia hebou. Tauna ia diba vadaeni ta oi abia, ia kahirakahira ai oi noho, bona oi dokona lagani maragimaragi totona.
Gemu namona, heau lasi
- Laulau rua rua, laulau ia itaia noho. Laulau rua rua ai laulau be ia itaia noho diba, unai dainai be itaia, laloa lasi.
- Ta hegeregerena oi tahua. Ta hegeregerena oi tahua ai laulau ta bona abidadehe rua eiava hani sibona ia hahedinaraia.
- Hatoi hebou. Hatoi hebou be dabua hatoi hegeregerena, skrin ai: laulau ta oi patsi, bena ena pose ba.
- Laulau bingo. Laulau bingo be namo ruma taudia bona hebou ai.
Gemu ta ia hamatamaia ia hemarai neganai, oi dokona bona gaukara ma ta oi karaia. Itaia edena bamona oi gemu hebou.
Gini bada oi haidaua gaukara ta ai
Gini bada eiava karaia lou lou be reana badina ta ia noho. Family Caregiver Alliance ia gwau tau ta ia kabineti ia hamomokani lou lou be reana ia ura ia gaukara bona ia gaukara maoro. Alzheimer’s Association ia gwau unai siahuna oi haidaua gaukara ta ia hegeregere dekenai, oi koua lasi.
| Dahaka oi itaia | Dahaka oi henia diba |
|---|---|
| Pata ia darea eiava ia ninoa | Dabua paripari ta bona pata dareaia noina |
| Aena ia gini eiava ia doudou | Ane ta ena regena goada ia doudou eiava ia pata hebou |
| Diroa eiava kabineti ia hamomokani | Dabua eiava taulo maragimaragi pose ba oi henia ia kiki bona ia hatoi |
| Henanadai ta ia henia lou lou | Bogahisihisi oi henia, bena ane ta eiava gaukara ta oi karaia hebou |
| Ia raka raka | Oi lao hebou, eiava gaukara ta gau oi huaia lao ai |
| Adorahi dokona ia moale lasi | Gaukara metau, tauna ia diba vadaeni, diari namona ai; itaia adorahi dokona gini bada |
Edana negai oi dokona eiava oi haidaua
Oi dokona bema oi itaia tau ia roha, ia hemarai, ia hemataurai, eiava ia moale lasi, hegeregerena ia gini lasi, ia vairana ia auka, gau ia doria dobi, eiava ia gwau “Lau diba lasi.” Alzheimer’s Association ia gwau nega ma ta ai oi toho lou, eiava gaukara oi hamaragimaragia. Oi hadoa lasi. Reana ia gwau lasi badina be ia gari eiava gaukara be auka herea; itaia ia gwau lasi neganai.
Haraga dokona be namo. Oi helai hebou ti kapu ta ida be namo danu. Ia ena diba ia idau neganai, dementia dokona badina gaukara be namo, bona gaukara 101 ai oi toho lou diba gaukara momo ia noho.
Henaidai momodia
Edena gaukara be namo dementia namona badina ai?
Gaukara kwadogi, tauna ia diba vadaeni, bona imana ida ia karaia be namo herea: taulo oi kiki, soka oi hatoi, kaia oi huria, pata ai gaudia oi atoa, ane gunana oi abia, raka oi lao ia ida, laulau buka oi itaia, bona laulau gemu namona. Gaukara ta ta oi haginia kahana ta ta ai, bona oi ruaosi oi karaia.
Edena bamona tau ta dementia ida ia gaukara ia hamatamaia diba?
Gaukara ibounai oi hegaegae vadaeni, bena oi sibomu oi hamatamaia bona ia oi noia ia durua: 'Oi diba oi durua lau taulo edei ai?' Taunimanima momo ia ura ia vareai, to ia hamatamaia be auka. Kahana ginigunana oi hahedinaraia be namo, hereva ai oi hadibaia lasi.
Ia gaukara ta ia karaia lou lou neganai, dahaka lau karaia?
Karaia lou lou be reana kerere lasi, bona reana ia hahedinaraia tauna ia ura ia gaukara eiava ia ura bogahisihisi. Oi hamaoroa lasi, to gaukara ta oi henia ia ena karaia ida ia hegeregere, hegeregerena taulo maragimaragi pose ba oi henia ia kiki, eiava ane ta oi abia hebou.
Ia gaukara ia karaia kerere neganai, dahaka lau karaia?
Kerere lasi neganai, oi rakatania. Taulo ia kiki dalana ma ta eiava sipunu ia atoa gabuna kerere be hereva bada lasi. Oi hamaoroa be reana ia hadikaia, to ia ena dalana ai ia karaia be ia hagoadaia ia diba bona ia gaukara maoro.
Badina sivarai
Inai peisi ese ia badinaia oganaisesen bona tahua sivarai ai haheboua. Inai peisi hamatamataia neganai iboudiai ai itaia maoromaoro.
- Middle-Stage Alzheimer's & Dementia Caregiving · Alzheimer's Association
- Activities · Alzheimer's Association
- Therapeutic Activities for 3 Main Stages of Alzheimer's disease · Alzheimer's Foundation of America
- Caregiver's Guide to Understanding Dementia Behaviors · Family Caregiver Alliance
- Adapting Activities for People With Alzheimer's Disease · National Institute on Aging