I åpmam na ineppe
Diario na trabahun gi kanton kumu u fa'gasi i towel, u fa'gasi i medyas, u mamaisen i lamasa, u lilimpia i counter, u ma'regalu i tanom yan u ayuda gi simple na kukina pueden dalalo' na manera para i taotao ni gaige yan i demensia u ayuda. Eskoge i trabahu ni konnosi-ña, u sumisiha gi un pasu-pasu, u kasi hamyo i peligru ni chaddek pat manuetnu, yan u sangan i pumatisipa ki i ma'na'ma'ayuda pot "maisa" na manera.
- Mismo na trabahu ni konnosi-ña pueden ayudaki i taotao u sumenti na siña ayuda yan parte gi famagu'on, ni sea mas importante ki kuantu maisa i trabahu.
- Pacha' kada trabahu gi sinikkat na pasu, mamuestra ki ti sinangan, yan kalladu tumuge' i pasu ni ha'ani mas difisil.
- Sigura i kuchiyu, produktos para lilimpia yan dishwasher pods, yan lagu i stove knob covers pat automatic shut-off antes di kumuke hamyo.
- I tinupe na tower ti nesesita na u tupe ginen i taotao. Si un tiempo na debi di u tupe, hu'nina despues yan gi lugat ni ti maluta.
- Si i trabahu ha'ahalang frustrasion, cambia gi mas fasil na pasu, tatiyi otro tiempo, pat sumiha ta'ya'.
Gi este na pahina (8 seksion siha)
- Taiguini i trabahun kanton ma’ayuda komo aktibidat?
- Hayi na trabahun uma ma’propopone para u tutuhu?
- Kumu yu’ u na’setup i trabahu para u maluku?
- Kumu yu’ u ajusta i trabahu gi kanton anai ma’ani i kapasidat?
- Kumu yu’ u mantiene segura i trabahun uma?
- Anai hao “ti maisa” u fa’chuli?
- Kuándo debi di u para?
- Simple na ekstra para un kalma na tiempo
Mafumalu na taotao ni gaige yan i demensia ma’gaige ya ma’manneha i uma, ma’kriya i famagu’on pat ma’gasi i tiempon chalan, sigi ha’ani. Ma’hasso ki manhoben ma’enkarga siha ni trabahu gi kanton pueden ha’chule’ i “hagu para tumaitai gi uma-ta” gi manera ni ti manhahalom ni otro aktibidat. Este na pahina ma’kubre i mismo trabahu ni buena, kumu u na’setup, kumu u ajusta siha ya ma’a’ayuda, yan kumu u mantiene segura i kusina yan i kuatton lalaman.
Taiguini i trabahun kanton ma’ayuda komo aktibidat?
I trabahu gi kanton ma’ayuda pot ha’ani konnosi-ña yan gai i tinitiyi-ña na propositu. I National Institute on Aging ha lista i ma’hugas i plato, u mamaisen i lamasa, u ma’sweep, u lilimpia i polbu, u sumoporta i kattas, u fa’gasi i lalaman yan u sumoporta i recycling komo gi meggai aktibidat diario ni “pueden gusto i taotao ni gaige yan i Alzheimer’s” (daily activities people with Alzheimer’s may enjoy). I Alzheimer’s Association ha nota na i trabahu kumu u mamaisen i lamasa pueden ayuda i taotao u sumenti na parte ginen i uma.
I kanton na trabahu tiene rason pot ki u tutuhu. “Pot fabot, hao yan yu’ ya ma’fa’gasi este na tower?” ma’na’fasil na tumanges ki “Gustasi hao na u fa’aktibidat?”
Hayi na trabahun uma ma’propopone para u tutuhu?
Tutuhu gi trabahu ni nakesta i taotao gi pasao na tiempo, despues ma’ajusta ni hayi kapasidat-ña gi taya’.
Labai yan linens
- Fa’gasi i tower yan i washcloths. Na’hulo’ i hilera ni hinasu na ti dinangkulu. I tower ti ma’gasi ni ti manmaprotehi: ti hay manera ni ti korehu para u fa’gasi.
- Mamapatsa i medyas. Pone i minagi na tiempo gi lamasa. Si dinifisil u sumiha i pares, usa dos pat tres na kolot ni ti maparehu.
- Mamaisen yan u fa’pila. I napkins, pillowcases pat dish towels pueden mamaisen ya u fa’pila. Ma’ayuda este gi despues na tiempo, kuanto i fa’gasi ma’mas meggai na pasu.
Lamasa yan kusina
- Mamaisen i lamasa. Pone un setting komo modelo ya u kopia i taotao. Si ti mapropio, na’hulo’ un kosa kada biahi: “Hayi plato, un tenedor para kada plato.”
- Mamapila i kutchara. Hanom i tinidong tenedor, kutchara yan kutchilyu para mantekiya gi tabla ya u mapila gi tray ni mamaisen. Lagu i kuchiyu ni chaddek.
- Mamalimpio i plato. Plastic pat plato ni ti ma’bogbog yan un tower ni malambot siña mafasil na trabahu ni segura.
- Lilimpia i lamasa pat counter. Un tela ni hamyo yan un lugat ni ti meggai kosa. I Alzheimer’s Association ha sugiri na u na’hulo’ un tela si kumuha i taotao i lamasa gi lalaman-ña, ya u tulaika i mobimiento ni dinangkulu para ser mas amanu.
Gi uma
- Lilimpia i polbu. Un suave na duster yan meggai na malaolao na lugat, pot ehemplu i coffee table pat bookshelf.
- Mamaisen i surat. Na’hulo’ i junk mail yan catalogs para u mamaisen gi pilas: kulalaiyi, recycle, huyong despues. Hanom i billing yan checks gi otro lugat.
- Mamaisen i recycling. Hanom i lata, botella yan papel gi sepåråo na bin.
- Sweep. Un chiki na broom gi patio pat gi kusina, si malaolao ha’i i balance.
- Ma’regalu i tanom. Un chiki na lata ni manmalamlak yan meggai na tanom gi fasil na alkanse.
Simple na kukina yan superbisión
I kukina pueden ha’chule’ i fuetten sentimiento ni ma’gasi. I NIA ha sugiri na u na’hulo’ i taotao u kuekuentalao i ingredientes, u mamidi, u hahalo, pat u tuge’, pat simple na u na’kuentuhan otro taotao kumu u fa’na’chai un plato ni gusto-ña. Buenas trabahu siha:
- u lulamlam i gulaya pat fruta
- u ha’halo i batter pat i cold salad
- u mamalatte i letsugas
- u mamantekiya i tostada gi kuchiyu ni ti chaddek
- u pone i cookie dough gi tray
- u pone i toppings gi pizza
Si dinifisil u mamidi, i Alzheimer’s Association ha sugiri na hao u acaba i pamidi ya u na’hulo’ otro pasu, pot ehemplu u hahalo.
Kumu yu’ u na’setup i trabahu para u maluku?
- Pili i maisa na tiempo. Eskoge i parte i ha’ani ni i taotao sigi malaolao yan kalma. Para meggai na taotao este i kalan.
- Sanaolao i lugat. Un trabahu, un lamasa, ti meggai otro kosa gi mesa.
- Enbita, ti asigna. “Malago’ yu’ tumulong hao gi estos” ma’mas maluku ki “Oras para u fa’gasi i lalaman.”
- Mamuestra i pinilu. Fa’gasi un tower malamlam, despues na’hulo’ i sigiente. Mamuestra ma’mas klaru ki umeksplika.
- Un pasu kada biahi. Meggai na instruksion sa’ani pueden ma’fanhålom. Espera hasta acaba i un pasu antes di manombra i sigiente.
- Tumutuhu siha gi lugat. I mismo trabahu gi nahanen-ta pareho siña ma’siente kumu kumpanía, ti superbisión.
- Hatsa i trabahu, ti i resulta. “Mamaulaw este” pat “Tatiyi kuentu hami kumu un gustasi i linens” ayuda i kuentusyon sin testing hafa mismo na taotao.
Kumu yu’ u ajusta i trabahu gi kanton anai ma’ani i kapasidat?
I kapasidat ma’hiyong gi tiempo yan kalkulu ginen gi diario. I Alzheimer’s Association ha sugiri na u mamuba tumungo gi mas simple, mas ma’repiti na trabahu anai u ma’progresa i sakit.
| Si esta ha’i difisil | Ma’pråtika ni mas ma’ayuda |
|---|---|
| Mamaisen i dakkulu na sapot | Fa’gasi i washcloths pat mamaisen i napkins |
| Mamaisen un lamasa sumaga | Pone un napkin gi kada asiento |
| Mamaisen i surat komo kategoriyas | Pila i sobre gi un pilas |
| Tumuge’ un reketa | Mahalo’, pat ma’chule’ sumaga ya ma’ginen gi taya’ mientres hao kumukuti |
| Sweep un kuatton floor entero | Lilimpia un chiki na lamasa |
| Ti sina gumimen i trabahu | Sumangsang yan hao ya ma’kumpaña hao mientres ha’i u fa’gasi |
Ma’ayuda i manmimira. I NIA ha nota na meggai na taotao mansiente ma’mira simple, ya esta un maisa na manera para u parte.
Kumu yu’ u mantiene segura i trabahun uma?
I seguridat primet, espesiåt gi kusina. I home safety tips para caregivers gi Alzheimer’s ni i NIA ha sugiri ginen:
- Ma’na’lock pat tuge’ i produktos para lilimpia, lagu i laundry detergent pods, ni pueden parehu ki kandi.
- Ma’na’gi i kuchiyu, siksoron yan power tools gi lugat ni ma’lock.
- Ma’na’gi i safety knobs yan automatic shut-off switch gi estufa.
- Pone i “Stop” pat “Very hot” na sign gi tinaktak i oven, toaster yan plantsa, ya ti ha’ahalang sunog.
- Ma’na’ajusta i water heater gi 120°F para ti ha’ani malaksa i pipa.
- Tuge’ i artificial na fruta yan magnets ni ma’hugas kumu kuankuan, ya pueden parehu ki kuankuan.
Meggai pa na praktikat na ayuda:
- Taitiyi gi kuatto anai siña ma’usa i estufa, oven pat un matulaikai na kosa.
- Usa dish ni ti ma’bogbog para u mamalimpio yan u mamaisen i lamasa.
- Mantiene dry yan maklaro i floor anai u na’sweep pat u na’mop.
- Si i taotao kao ha usa i tools, i Alzheimer’s Association ha sugiri na u na’gi i peligru ni kosa gi taller, ya i trabahu ni segura, pot ehemplu u sanding un pidasu tahla, siña todabia ma’disfruta.
Anai hao “ti maisa” u fa’chuli?
Dehu. Un tower ni fa’chuli gi tres ti halba gi mitad ti sina tumatge gi tower. I Alzheimer’s Association ha sangan na i mas impotante, i tiempon ma’pasa hamyo yan i taotao ma’siente na maayuda, ti hafa ha’chuli i tower mapropio. Si gumimen nesesita na u tutuhu, espera hasta despues yan u fa’chuli gi lugat ni ti manmamira.
Mapacha’ i korehe gi mismo na tiempo siña ma’chule’ i trabahu ni ma’gasi gi rekuerdo ni hafa ha’lalala’. “Grasias, dakkulu ha’ayuda hao” casi siempre i mas maisa na kosa para u sangan.
Kuándo debi di u para?
Para pat cambia anai hao u ha’hatsa i sinyas ni frustrasion, kanson pat ti interesao. Ti maisa ni u para antes di tiempo, ti fuetten failure. Hao siña:
- cambia para i mas fasil na pasu
- tumuge’ para i mas malaolao, pot ehemplu i musica pat un kopa kafe
- tatiyi despues pat gi otro diha
- sumiha ta’ya’
Anai i taotao sangan “Ti”, ti hao ha’cha’chåchåk. Hatsa hafa u fa’chuli anai i taotao ha sangan ti para gentle na manera u ma’responde.
Simple na ekstra para un kalma na tiempo
Anai ti posible i fisikal na trabahu, u mamaisen yan u mapareha pot siña sumiha sentao. Sort Together ha ha’chule’ hao u tuge’ i pinitura gi kestas kusina pat tano, yan Picture Pairs ha’i un gentle na matching game ni dankulu na pinitura ya ti hay timer. Conversation Cards meggai na prompts ni ma’hasso i uma yan famagu’on ni maneha ki kafe despues ma’acaba i trabahu.
Para ayuda gi ma’ayuda i trabahu gi kada diha, hatsa i nuebu na gia ni calm daily routine. Para meggai na ideas segun i stage, hatsa i middle-stage activities.
kuestion siha ni' ma'usa
Hayi na trabahu gi kanton siña tumulong i taotao ni gaige yan i demensia?
Mafumalu na taotao siña para u fa'gasi i lalaman, u mamapatsa i medyas, u mamaisen i kuchiyu, u mamaisen i lamasa, u lilimpia i counter, u lilimpia i polbu, u nanakhan i tanom pat u mahuli i batter gi bowl. Eskoge trabahu ni hineni-ña gi pasao na tiempo yan u adapta ya i kapasidat ni tumungo gi tiempo. Gi despues na tiempo, meggai kosa na moben pat un ti maisa, pot ehemplu u sumangoi i napkins, pueden sufisiente.
Segura pa para i taotao ni gaige yan i demensia u tulaika gi kusina?
Pueden, ya sino gi maipe' na superbisión yan maisa na setup. Tuge' i kuchiyu, produktos para lilimpia yan kosa ni chaddek lugat ki para u alkansa, usa i stove knob covers pat automatic shut-off, yan na'hasso i taotao un segura na trabahu, pot ehemplu u lulamlam i gulaya, u tahuyi pat u mamaisen i plato. Ti sina un ma'ggang i taotao sola yan i estufa ni kumukuti.
Ya hafa si ma'gasi pat ma'fa'chuli i kosa?
Dehu na ti ta fa'nana. I fine'na-ta i tiempon ma'na yan i sentimiento na maayuda, ti i pirfeton na resulta. Si i kosa nesesitåo na mapresisa, espera hasta despues yan hafa ilo' gi tiempo ni ti mamana i taotao, ya ti sumentimiento na ma'mamamarigidu.
Ya hafa si ti sina ha'ayuda?
Un ti yan siña ha'ahalang na i trabahu ma'ayuda ahe' ni dinangkulu, mahalang, pat ma'na'kanso gi tiempo. Ti ta fa'na'pa'pus. Sumi'ayi un mas simple na klasi, enbitá i taotao para u sumangsang hao, pat hapmo otro tiempo gi uma.
Fuente siha
Manma'a'agang ham para i organisasion yan i tinige' siha ni' ha dipende gi este na pahina. Kada unu ma chek annai ma na'fa'nu'i i pahina.
- Adapting Activities for People With Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
- Activities · Alzheimer's Association
- Activities at Home: Planning the Day for a Person Living with Middle- or Late-Stage Alzheimer's · Alzheimer's Association
- Alzheimer's Caregiving: Home Safety Tips · National Institute on Aging