Herinneringsaktiwiteite: geheueboksies, lewensverhale en foto’s

Herinnering beteken eenvoudig om saam van die verlede te geniet. Vir baie mense wat met demensie leef, bly herinneringe van dekades gelede dikwels duideliker as wat vanoggend gebeur het. Foto’s, bekende voorwerpe, musiek en stories kan daardie herinneringe oopmaak en gee u iets warms om te deel. Die een reël: dit is ’n gesprek, nooit ’n toets nie.

Wat is herinnering, en hoe verskil dit van toets?

Herinnering is om herinneringe te deel deur foto’s, voorwerpe, musiek of video, teen die persoon se eie tempo. Die NHS beskryf dit as die deel van vorige ervarings en stories met behulp van foto’s, voorwerpe, video’s of musiek, in ’n boek of op ’n tablet. Toets is anders: dit vra die persoon om ’n korrekte antwoord te gee, en dit kan verleentheid in plaas van genot bring.

Die National Institute on Aging noem om ’n persoon te vra of hulle iets of iemand onthou, as iets om te vermy. Die Family Caregiver Alliance stel voor om vrae te vermy wat op korttermyngeheue steun, en eerder oor die verder verlede te praat.

Hoe praat u oor foto’s sonder om te toets?

Begin met wat u sien, en laat dan ruimte vir die persoon om iets by te voeg as hulle wil.

1. Sit langs mekaar. Hou die album tussen julle sodat julle saam kyk, nie oor ’n tafel heen toets nie.
2. Kies ’n paar foto’s. Vyf goeie foto’s is beter as ’n hele boks. Groot, duidelike afdrukke werk die beste.
3. Noem die mense self. “Hier is u en Pa op u troudag” haal die druk weg.
4. Kommentaar oor besonderhede. Klere, motors, kos, weer, gesigte. “Wat ’n motor. Hy lyk so blink.”
5. Nooi uit, moenie eis nie. “Vertel my van…” of “Wat val u op?” Stilte is goed.
6. Volg hul leiding. As hulle heeltemal oor iets anders praat, gaan saam.
7. Hou op terwyl dit aangenaam is. Maak die album toe voordat moegheid intree.

Vir gereedgemaakte prentvrae, probeer gesprekskaartjies. Om u eie familiefoto’s in ’n sagte pasop-spel te verander, probeer fotopare; die foto’s wat u kies, bly in u blaaier.

Hoe maak u ’n geheueboksie?

’n Geheueboksie is ’n houer met voorwerpe uit die persoon se lewe om te hanteer en oor te praat.

1. Kies ’n sterk boks wat maklik oop te maak is, soos ’n skoenboks, hoedboks of klein houtkissie.
2. Kies ’n tema of ’n mengsel. Werk, ’n stokperdjie, ’n plek, ’n dekade, of ’n bietjie van alles.
3. Versamel veilige voorwerpe. Vyf tot tien items is genoeg om mee te begin.
4. Gebruik kopieë van kosbare dinge. Kopieer onvervangbare foto’s en dokumente en hou die oorspronklikes veilig.
5. Haal een item op ’n slag uit. Gee dit oor, sê iets daaroor, en kyk waarheen die gesprek gaan.

Idees om in te sluit:

• Werk: ’n naamkaartjie, ’n klein stuk gereedskap, ’n uniform-kenteken, ’n grootboek, ’n verpleegster se speld, ’n kookboek van ’n eetkroeg.
• Huis: ’n resepkaartjie in hul handskrif, ’n teedoek, ’n gunsteling-serp of das.
• Stokperdjies: ’n vislokaas sonder die haak, ’n bofbal, ’n bol wol, ’n saadpakkie.
• Plekke: poskaarte, kaarte, ’n toeristesouvenir, ’n knipsel uit die tuisdorp se koerant.
• Familie: kopieë van foto’s, ’n kind se tekening, ’n trouuitnodiging.

Laat skerp voorwerpe, klein dinge wat ingesluk kan word, en alles wat pynlike herinneringe kan wakker maak, weg, tensy u weet dit is welkom.

Hoe maak u ’n lewensverhaalboek?

’n Lewensverhaalboek is ’n eenvoudige album met foto’s en kort onderskrifte oor die persoon se lewe. Dit is iets om saam te kyk, en dit help besoekers en versorgers om die hele persoon te sien.

1. Kies ’n formaat. ’n Band met plastiekbladbeskermers, ’n gedrukte fotoboek, of ’n skyfievertoning op ’n tablet.
2. Beplan ’n paar afdelings. Kinderjare, skool, werk, familie, plekke waar gewoon is, geloof, stokperdjies, gunstelingkos en musiek.
3. Voeg een of twee foto’s per bladsy by met ’n kort onderskrif in groot letters: “Mary, 22 jaar oud, begin werk by die bank.”
4. Sluit voorkeure en roetines in. “Drink koffie met melk. Hou van Sondag-gesange. Hou nie van harde TV nie.” Dit help enigiemand wat na hulle omsien.
5. Betrek die persoon so veel as hulle wil, deur foto’s te kies, stories te vertel of net toe te kyk hoe dit bymekaarkom.
6. Gaan voort om by te voeg. Dit hoef nie klaar te wees om nuttig te wees nie.

Meer herinneringsidees

• Speel musiek uit hul jeug en praat oor waarheen dit hulle neem. Sien musiekaktiwiteite.
• Kyk na huisfilms of TV-programme uit hul gunstelingdekades.
• Kook ’n kinderjare-gereg en laat die reuke die gesprek lei.
• Kyk na ’n kaart van hul tuisdorp en volg bekende strate met die vinger.
• Hanteer ou katalogusse of tydskrifte en praat oor pryse, mode en motors.
• Neem hul stories op op ’n foon, met hul toestemming, vir die familie.
• Deel tydens oproepe. Hou een foto op tydens ’n video-oproep; sien telefoon- en video-oproepe.
• Bring ’n foto of voorwerp wanneer u kuier. Dit gee die besoek ’n maklike fokus; sien besoeke.

Wat as ’n herinnering pynlik is?

Sommige herinneringe bring hartseer, spyt of vrees. As die persoon ontsteld raak, hou op, troos hulle en verander sag die onderwerp of aktiwiteit. Moenie stry oor wat gebeur het nie. Die Family Caregiver Alliance raai aan om nie te probeer oortuig dat die persoon verkeerd is nie, en stel voor dat u reageer op die gevoelens wat hulle wys, want dit is werklik. As hulle praat oor iemand wat oorlede is asof hulle nog lewe, reageer op die gevoel: “U mis haar. Vertel my van haar.”

Wat sê die navorsing?

’n Cochrane-oorsig van herinnering, wat 22 proewe en 1,972 mense dek, het bevind dat die effekte wisselvallig en klein was, en dat dit wissel volgens omgewing en formaat. Dit het geen bewyse van skade aan mense met demensie gevind nie. Ons stel herinnering voor omdat dit warm, betekenisvolle tyd saam kan maak, nie as ’n behandeling nie. Vir meer oor maklike gesprekke, sien kommunikasiewenke.