Aktiwiteite vir gevorderde demensie, in die bed of stoel

In die gevorderde stadium van demensie praat ’n persoon dalk baie min, benodig hulle hulp met alle daaglikse versorging en bring hulle ’n groot deel van die dag in die bed of ’n stoel deur. Dit kan soms voel asof daar niks meer oor is om saam te doen nie. Maar daar is wel. Die Alzheimer’s Association merk op dat ’n wesenlike deel van die persoon se wese dikwels behoue bly, en dat die wêreld in hierdie stadium hoofsaaklik deur die sintuie beleef word. Musiek, aanraking, ’n bekende stem en jou rustige teenwoordigheid kan steeds troos en kosbare oomblikke van verbinding bring.

Watter aktiwiteite help met gevorderde demensie?

Eenvoudige sintuiglike aktiwiteite en stil samesyn beteken die meeste in die gevorderde stadium. Die Alzheimer’s Association stel voor om gunstelingmusiek te speel, dele uit betekenisvolle boeke voor te lees, room met ’n geliefde geur saggies in die vel in te vryf, en op ’n mooi dag saam buite te sit. Die National Institute on Aging noem ook stories vertel, foto’s wys, sagte aanraking of massering, asook musiek, witruis of natuurklanke, en meld dat jou teenwoordigheid alleen reeds kalmerend kan wees.

Die Alzheimer’s Foundation of America merk op dat mense in die gevorderde stadium dikwels ’n sterk behoefte het om iets naby te hou vir troos, en beveel eenvoudige sintuiglike aktiwiteite, sagte strekoefeninge, beweging met serpe, musiek, dierebesoeke, menslike aanraking en vryevorm-kuns aan.

Aktiwiteite vir iemand in die bed of ’n stoel

1. Speel hul musiek. Kies liedjies uit hul jonger jare, hul geloofstradisie of hul gesin. Hou die volume sag en sit naby. Selfs nou tik sommige mense nog met ’n vinger of neurie hulle saam. Kyk na musiekaktiwiteite.
2. Hou hande vas. Om bloot ’n hand vas te hou, met ’n sagte streling met jou duim, is reeds ’n betekenisvolle aktiwiteit. Sê eers wat jy gaan doen.
3. Gee ’n stadige handmassering. Maak ’n bietjie room warm in jou handpalms en vryf rustig van die pols na die vingerpunte. Kies ’n ongegeurde room, of ’n geur waarvoor hulle nog altyd lief was as hul vel dit goed verdra.
4. Lees hardop voor. ’n Gunstelinggedig, ’n uittreksel uit ’n geliefde boek, ’n skrifgedeelte of die sportblad. Die ritme van jou stem maak meer saak as die woorde self.
5. Vertel ’n storie. Gesels oor ’n gesinsvakansie of die dag toe hulle getroud is. Jy het geen antwoorde nodig nie.
6. Wys foto’s. Hou een groot foto op ’n slag op ooghoogte en gesels warm daaroor. Moenie vra wie op die foto is nie.
7. Bied iets sagts aan om vas te hou. ’n Opgevoude waslap, ’n sagte vagkombersie of ’n sagte speelgoeddier. Die NIA stel voor om die persoon ’n waslap te gee om vas te hou terwyl hulle verskuif word, sodat hulle minder geneig is om na jou of die meubels te gryp.
8. Speel natuurklanke. Reën, branders of voëlgesang teen ’n lae volume kan ’n besige vertrek rustiger laat voel.
9. Bring die buitewêreld binne. Maak die gordyne oop, sit ’n voëlvoerder buite die venster, of bring ’n paar vars blomme of blare in om na te kyk en aan te raak.
10. Gaan buitentoe. As die persoon in ’n rolstoel kan sit, kan ’n paar minute in die skaduwee op ’n lekker dag baie verfrissend wees.
11. Borsel hul hare of bied ’n warm doek aan. Stadige, sagte versorging en ’n louwarm waslap vir die hande en gesig kan baie geborge voel.
12. Beweeg liggies saam met musiek. Swaai saam ’n ligte serp, of wieg hande sagkens op die maat van ’n liedjie. Vir strekoefeninge en gewrigsbeweging, vra gerus ’n fisioterapeut of verpleegkundige om eers vir jou veilige maniere te wys.
13. Skep vryevorm-kuns. Smeer nie-toksiese verf op ’n groot vel papier met ’n spons of ’n hand, liggies gelei deur joune. Daar is geen regte of verkeerde resultaat nie.
14. Verwelkom dierebesoeke. ’n Rustige troeteldier op die bed of skoot, mits die persoon van diere gehou het en die omgewing dit toelaat.
15. Haal stadig saam asem. Sit naby mekaar en haal stadig en hoorbaar asem. Rustige asemhaling kan julle albei help om die tempo te bepaal, en jy kan dit begin en stop soos nodig.
16. Wees eenvoudig net daar. Sit naby, neurie, brei of lees stilweg. Om teenwoordig te wees, is heeltemal genoeg.

Hoe om ’n aktiwiteit in hierdie stadium aan te pak

• Beweeg van voor af nader. Sê hul naam en jou naam, en praat stadig en sag voordat jy aan hulle raak.
• Bied een ding op ’n slag aan. Skakel die televisie af voordat jy musiek speel. Fokus op een sintuig op ’n slag.
• Hou dit kort. ’n Paar minute kan oorgenoeg wees. Verskeie kort oomblikke deur die loop van die dag werk beter as een lang sessie.
• Maak seker almal sit eers gemaklik. Kyk of die persoon goed ondersteun word. Die NIA beveel ’n skootbord aan om die arms te laat rus en die bolyf te ondersteun wanneer iemand regop sit.
• Let op die reaksie. Ontspanne hande, ’n sagter gesig, oogkontak of ’n sagte geneurie dui op gemak. Die NIA merk op dat gekreun, gesigstrekkings, die beskerming van ’n liggaamsdeel of skielike rusteloosheid tekens van pyn kan wees. Hou dan dadelik op en stel die versorgingspan in kennis.

’n Vinnige gids volgens sintuig

Veiligheid in hierdie stadium

Sluk kan moeilik word in die gevorderde stadium, en die NIA waarsku dat dit die risiko van verstikking verhoog. Moenie klein voorwerpe binne bereik los nie, en bied slegs kos of drank aan in die teksture en posisies wat die versorgingspan aanbeveel. Ondersoek die vel sagkens tydens aanrakingsaktiwiteite, aangesien die vel maklik kan skeur of kneusplekke kan vorm. Vir meer veilige sintuiglike idees, kyk na sintuiglike aktiwiteite.

Sorg ook vir jouself

Versorging in die gevorderde stadium vra baie, fisies sowel as emosioneel, hetsy tuis of tydens besoeke aan ’n versorgingsoord. Hospice- en palliatiewe sorgspanne kan help met gemak, ondersteuning en beplanning, en die NIA lys hulle as ’n waardevolle bron van hulp. Kort, rustige besoeke bly baie werd; kyk na om by iemand met demensie te kuier. As jy groepe lei, bevat groepaktiwiteite in versorgingsoorde idees om sessies aan te pas. En lees gerus ook oor selfsorg vir die versorger: om te rus is ’n noodsaaklike deel van goeie sorg.