Ihe Omume Ncheta: Igbe Ncheta, Akụkọ Ndụ na Foto

Icheta ihe gara aga pụtara ịnụkọ ụtọ ihe gara aga ọnụ. Maka ọtụtụ ndị na-ebi na dementia, ihe ncheta site n’ọtụtụ afọ gara aga nwere ike ịdị pụtara ìhè karịa ihe mere n’ụtụtụ a. Foto, ihe a ma ama, egwu na akụkọ nwere ike imeghe ihe ncheta ndị ahụ ma nye unu ihe dị ụtọ ị ga-ekekọrịta. Otu iwu dị: ọ bụ mkparịta ụka, ọ bụghị ule.

Gịnị bụ icheta ihe gara aga, oleekwa otú o si dị iche na ịjụ ajụjụ?

Icheta ihe gara aga bụ ịkekọrịta ihe ncheta site na foto, ihe, egwu ma ọ bụ vidio, n’ike nke onwe onye ahụ. NHS kọwara ya dịka ịkekọrịta ahụmịhe na akụkọ gara aga site n’enyemaka foto, ihe, vidio ma ọ bụ egwu, n’ime akwụkwọ ma ọ bụ na taabụletị. Ịjụ ajụjụ dị iche: ọ na-arịọ onye ahụ ka o nye azịza ziri ezi, nke ahụ nwekwara ike iweta ihere kama ịnụ ụtọ.

National Institute on Aging depụtara ịjụ onye ahụ ma ọ chetara ihe ma ọ bụ mmadụ dịka ihe a ga-ezere. Family Caregiver Alliance na-atụ aro ka e zere ajụjụ ndị dabere n’ebe nchekwa obere oge ma kwuo maka ihe gara aga n’oge tere aka kama nke ahụ.

Kedu ka ị ga-esi kwuo maka foto na-atụghị ajụjụ?

Bido site n’ihe ị na-ahụ, hapụkwa ohere ka onye ahụ tinye ihe ma ọ bụrụ na ọ chọrọ.

1. Nọdụ n’akụkụ ibe unu. Jide akwụkwọ foto n’etiti unu ka unu na-elekọta ọnụ, ọ bụghị ka ị na-anwale onye nke ọzọ n’akụkụ tebụl.
2. Họrọ foto ole na ole. Foto ise dị mma ka mma karịa igbe foto dum. Mbipụta buru ibu ma doo anya na-arụ ọrụ nke ọma.
3. Kpọọ aha ndị mmadụ n’onwe gị. “Nke a bụ gị na Nna n’ụbọchị agbamakwụkwọ unu” na-ewepụ nrụgide.
4. Kwuo maka nkọwa. Uwe, ụgbọ ala, nri, ihu igwe, ihu. “Lee ụgbọ ala a. Ọ na-egbuke egbuke nke ukwuu.”
5. Kpọọ oku, arịọla n’ike. “Gwa m maka…” ma ọ bụ “Kedu ihe ị hụrụ?” Ịgbachi nkịtị adịghị njọ.
6. Soro ụzọ ha. Ọ bụrụ na ha malite ikwu maka ihe ọzọ kpamkpam, soro ha.
7. Kwụsị mgbe ọ ka dị ụtọ. Mechie akwụkwọ foto tupu ike gwụ ya.

Maka ajụjụ foto ndị e kwadoro, gbalịa conversation cards. Iji mee ka foto ezinụlọ gị ghọọ egwuregwu nhụta dị nwayọọ, gbalịa photo pairs; foto ị họrọ na-anọgide na ihe nchọgharị gị.

Kedu ka ị ga-esi mee igbe ncheta?

Igbe ncheta bụ igbe nwere ihe si na ndụ onye ahụ nke a ga-ejide ma kwuo okwu banyere ya.

1. Họrọ igbe siri ike nke dị mfe imeghe, dịka igbe akpụkpọ ụkwụ, igbe okpu ma ọ bụ obere igbe osisi.
2. Họrọ isiokwu ma ọ bụ gwakọta. Ọrụ, ihe ntụrụndụ, ebe, afọ iri, ma ọ bụ ntakịrị ihe niile.
3. Chịkọta ihe dị nchebe. Ihe ise ruo iri ezuru ịmalite.
4. Jiri mbipụta ihe ndị dị oke ọnụahịa. Detuo foto na akwụkwọ ndị na-enweghị mgbanwe ma debe ihe mbụ n’ebe dị nchebe.
5. Wepụ ihe otu n’otu. Nye otu, kwuo ihe banyere ya, ma hụ ebe mkparịta ụka ahụ ga-aga.

Echiche ihe ị ga-etinye:

• Ọrụ: baajị aha, obere ngwá ọrụ, akara uwe ọrụ, akwụkwọ ndekọ, ntụtụ nọọsụ, akwụkwọ nri si n’ụlọ oriri.
• Ụlọ: kaadị nri e dere n’aka ya, ákwà nhicha efere, ịchafụ ma ọ bụ eriri olu ọkacha mmasị.
• Ihe ntụrụndụ: nko azụ na-enweghị nko, bọọlụ baseball, eriri akwa, ngwugwu mkpụrụ.
• Ebe: kaadị ozi, maapụ, ihe ncheta njem, mpempe akwụkwọ akụkọ obodo ha.
• Ezinụlọ: mbipụta foto, ihe osise nwa, akwụkwọ ịkpọ òkù agbamakwụkwọ.

Hapụ ihe dị nkọ, obere ihe a pụrụ ilo, na ihe ọ bụla nwere ike iweta ihe ncheta na-ewute ma ọ bụrụ na ị maghị na ọ nabatara ya.

Kedu ka ị ga-esi mee akwụkwọ akụkọ ndụ?

Akwụkwọ akụkọ ndụ bụ akwụkwọ foto dị mfe nke nwere foto na nkọwa dị mkpirikpi banyere ndụ onye ahụ. Ọ bụ ihe unu ga-elekọta ọnụ, ọ na-enyekwa ndị ọbịa na ndị na-elekọta mmadụ aka ịhụ onye ahụ n’uju ya.

1. Họrọ ụdị. Baịnda nwere nchekwa akwụkwọ, akwụkwọ foto e biri ebi, ma ọ bụ ihe ngosi foto na taabụletị.
2. Hazie ngalaba ole na ole. Mgbe ọ bụ nwata, ụlọ akwụkwọ, ọrụ, ezinụlọ, ebe o biri, okwukwe, ihe ntụrụndụ, nri na egwu ọkacha mmasị.
3. Tinye foto otu ma ọ bụ abụọ n’otu ibe tinyere nkọwa dị mkpirikpi, buru ibu: “Mary, afọ 22, na-amalite ọrụ n’ụlọ akụ.”
4. Tinye ihe ọ masịrị na usoro ya. “Ọ na-aṅụ kọfị na mmiri ara ehi. Ọ hụrụ n’anya abụ Sọnde. Ọ naghị amasị ya TV dara ụda.” Nke a na-enyere onye ọ bụla na-elekọta ya aka.
5. Tinye onye ahụ n’ime ya dịka ọ chọrọ, ịhọrọ foto, ịkọ akụkọ ma ọ bụ naanị ile ka ọ na-apụta.
6. Gaa n’ihu na-agbakwụnye. Ọ dịghị mkpa ka e mechaa ya tupu o baa uru.

Echiche ndị ọzọ maka icheta ihe gara aga

• Gbanye egwu oge ntorobịa ya ma kwuo maka ebe ọ na-ebutere ha. Lee ihe omume egwu.
• Lelee vidio ụlọ ma ọ bụ ihe nkiri TV sitere n’afọ iri ha kacha amasị.
• Sie nri oge nwata ma hapụ isi ya ka ọ duo mkparịta ụka.
• Lelee maapụ obodo ha ma soro okporo ụzọ ndị a ma ama.
• Jide katalọgụ ma ọ bụ magazin ochie ma kwuo maka ọnụahịa, ejiji na ụgbọ ala.
• Dekọọ akụkọ ha na ekwentị, ma ọ bụrụ na ha kwetara, maka ezinụlọ.
• Kekọrịta n’oge oku. Gosi otu foto n’oge oku vidio; lee oku ekwentị na oku vidio.
• Weta foto ma ọ bụ ihe mgbe ị gara ileta. Ọ na-enye nleta ahụ ihe dị mfe ilekwasị anya; lee nleta.

Gịnị ma ọ bụrụ na ihe ncheta na-ewute?

Ụfọdụ ihe ncheta na-eweta iru újú, nchegharị ma ọ bụ egwu. Ọ bụrụ na onye ahụ nwee iwe ma ọ bụ mwute, kwụsị, kasie ya obi ma jiri nwayọọ gbanwee isiokwu ma ọ bụ ihe omume. Ejila ya rụrịta ụka banyere ihe merenụ. Family Caregiver Alliance na-adụ ọdụ ka a ghara ịgbalị ime ka onye ahụ kwenye na ha ezighi ezi ma na-atụ aro ka a zaghachi mmetụta ha na-egosi, nke bụ eziokwu. Ọ bụrụ na ha kwuo maka onye nwụrụ anwụ dị ka a ga-asị na onye ahụ dị ndụ, zaghachi mmetụta ahụ: “Ọ na-agụ gị ya. Gwa m maka ya.”

Kedu ihe nyocha kwuru?

Nyocha Cochrane banyere icheta ihe gara aga, nke gụnyere nnwale 22 na mmadụ 1,972, chọpụtara na nsonaazụ ya adịghị agbanwe agbanwe, dị ntakịrị ma dị iche iche dabere n’ebe na ụdị e si mee ya. Ọ chọpụtaghị ihe akaebe na ọ na-emerụ ndị na-ebi na dementia ahụ. Anyị na-atụ aro icheta ihe gara aga n’ihi na ọ nwere ike ime ka oge unu nọrọ ọnụ dị ụtọ ma baa uru, ọ bụghị dị ka ọgwụgwọ. Maka ozi ndị ọzọ banyere mkparịta ụka dị mfe, lee ndụmọdụ nkwurịta okwu.