བྱེད་སྒོ

བརྗེད་ནོར་ནད་ཀྱི་མི་ལུ་ཚོན་ཤིང་དང་ཕྱི་ལྟོས་ཀྱི་ལས་ཀ

གསར་བཅོས་བྱས། 17 སྐར་མ1ཀློག་པ།གསེར་གྱི་དུས་སྐབས་རུ་ཁག་གིས། · ང་ཚོས་འབྲི་སྟངས།

ལན་ཐུང་ངུ།

ཚོན་ཤིང་དང་ཕྱི་ལྟོས་ཀྱི་དུས་ཚོད་ནི་བརྗེད་ནོར་ནད་ཀྱིས་བཟུང་བའི་མི་ཞིག་ལ་སེམས་ཞི་བ་དང་ཤེས་པའི་ལས་ཀ་ཞིག་ཡིན་ཐུབ། ཆུ་ཞུ་བ་དང་། རྩི་ཤིང་སྣོད་ལ་འཇོག་པ་དང་། མེ་ཏོག་བཅད་པ་ཡང་ན་ཉི་ཤུལ་གྱི་ལམ་ཞིག་ལ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚུ་ཧ་གོ་ཚུགས། ཤིང་ཁང་མཐོ་ཡོད་པའམ་བཟོ་ཁང་ལུ་ཤུགས་མི་དགོས་པའི་ཐབས་ལུ་བཀོད། ཤ་ཚ་དང་ཉེན་ཁ་ཡོད་པའི་ལག་ཆ་དང་ཉེན་ཅན་གྱི་ཤིང་རྩི་ལས་འདས་ཏེ། ཉི་ཚེ་ཡོལ་པའི་དུས་ཚོད་སྟེང་ལ་ཕྱིར་ཐོན་བྱེད་ཅིག དེ་ལས་ཀྱང་ཁྱེད་ཀྱིས་སྤྱིར་ཡང་ཁྱེད་མཉམ་ལུ་ཡོད་དགོས།

  • ཆུ་ཞུ་བ། ས་བོན་སྣོད་ལ་འཇོག་པ། རྩི་ཤིང་དྲི་ཞིམ་བཟུང་བ་དང་མེ་ཏོག་བཅད་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀ་ཆུང་ཆུང་ཚུ་ལངས་ནས་ཡང་ན་འདུག་ནས་ཀྱང་བྱེད་ཚུགས།
  • ས་ཤིང་མཐོ་ཡོད་ཀྱི་ལྡེ་མིག་དང་སྣོད་ཁ་དང་ཉི་ཤུལ་བཀབ་པའི་ཤིང་ཁང་ཚུ་གིས་ཚོན་ཤིང་ཁ་བཏོགས་ཀྱི་མཐོ་ལུ་འོང་། ལྟོ་ཁ་ཡང་ཆུང་ཐུབ།
  • ཤ་ཚ་ཡོད་པའི་ལག་ཆ་དང་ཤ་ཚ་ཡོད་པའི་ཤིང་ཤིང་དང་ཉེན་ཅན་གྱི་སྨན་ལས་འདས་ཏེ། ས་ཞིང་ཁ་ཤུབ་ལ་ཟ་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད་ན་ལྟ་རྟགས་བྱེད།
  • ཚ་ཤོས་ཀྱིས་སྐྱིད་པོ་མི་ཚུ་ལ་ཉེན་ཁ་ཡོད་ཐུབ། ཉི་ཤུལ་ཀྱི་ཚ་སྐར་ཚུ་ལ་སྐྱོང་ཐབས་བྱེད་ནིས་དང་། ཆུ་དང་སྨེར་ཁྲབ་འདོན་ཅིག ཁྱོད་རང་སྐྱོ་ཤོར་ཚུ་མཐོང་བའི་མགོ་སྐོར་ལ་ནང་ལུ་ཕྱིར་ཞུ་ཅིག
  • བརྗེད་ནོར་ནད་ཀྱི་མི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་དུས་ཚོད་ཅིག་ལ་ཕྱིར་འགྲོ་ཐུབ། ཕྱི་ལ་ཁྱེད་མཉམ་ལུ་ཡོད་ཅིག དེ་ལས་ཀྱང་དྲན་སྐྱེལ་ཀྱི་སྣེ་དང་ངོས་འཛིན་བཀོད་ཡོད་ཅིག
ཤོག་ངོས་འདིའི་སྟེང་དུ།8 དོན་ཚན་ ༡༠)
  1. ཕྱི་ལུ་དང་ཚོན་ཤིང་གི་ལས་ཀ་ག་གི་ལེགས་ཤོས་ཡིན་ནམ།
  2. ཚོན་ཤིང་སྐྱོང་བ་ཆེ་བ་ཞིག་ཇི་ལྟར་བཟོ་ཐུབ།
  3. ག་ཅི་ཚུ་ལས་སྦྲང་དགོས།
  4. ཚ་ཤོས་དང་ཉི་མ་ལུ་ག་ཅི་ཚུ་བཟོ་ཅིག
  5. ཕྱི་ལུ་ཕྱིར་སྤྱོད་སྐབས་མི་ཁ་ཅིག་ཡོལ་ནས་འགྲོ་བ་ཇི་ལྟར་སྐྱོང་ཐུབ།
  6. ཁྱེད་ཚུ་ལུ་འགྱུར་བ་ཡོང་སྐབས་ཚོན་ཤིང་ལས་ཀ་ག་ཅི་བཟོ་ནིས།
  7. ང་ཚུ་ནང་ལུ་ཕྱིར་ཞུ་ནི་དུས་ཚོད་ག་ཅི་ཡིན།
  8. ཤིང་ཁང་ནང་ལས་ཡིན་པའི་ཡིག་སྣེ་ཆོས་ལ་ལྟ་ཅིག

ཁ་ཤས་ཀྱི་མིར་ཚོན་ཤིང་ནི་ཁོང་ཚུ་ཧ་གོ་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཅིག་ཡིན། ས་ཁ་རྡོ་འབྲུ་ཐོག་ཡང་ན་ཆུ་ཞུ་བ་དང་མེ་ཏོག་བཅད་པ་ནི་དུས་རིང་པོའི་སྔོན་ནས་ཡོད་པའི་ལས་ཀ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ཕྱི་ལུ་འདུག་པས་རླུང་ཞིམ་པོ་དང་ཉི་མ་དང་བྱ་སྐད་ཚུ་ཡོང་། United States གི་National Institute on Aging གིས་རྩི་ཤིང་སྐྱོང་བ་དང་། མེ་ཏོག་དང་ཤིང་འབྲུ་ཚུ་བཙུགས་པ་དང་། རྩི་ཤིང་འདི་ཚུ་ཇི་ལྟར་སྐྱེས་པ་ལ་བཤད་པ ལ་སོགས་པ་ནི་Alzheimer’s ཀྱི་ནད་ཀྱིས་བཟུང་བའི་མི་ཚུ་གིས་དགའ་ཐུབ་པའི་ལས་ཀ་ཁ་ཤས་ཡིན་ཟེར། ཤོག་ངོས་འདིར་བྱ་དགོས་པའི་ལས་ཀ་དང་། ཚོན་ཤིང་ཁ་ཤས་ལུ་ལས་ཀ་སླ་བ་ཇི་ལྟར་བཟོ་ཐུབ་པ་དང་། ཚ་ཤོས་དང་ཉི་མ་དང་ཡོལ་ནས་འགྲོ་བའི་ཉེན་ཁ་ལས་སྲུང་ཐབས་ཚུ་བཤད་ཡོད།

ཕྱི་ལུ་དང་ཚོན་ཤིང་གི་ལས་ཀ་ག་གི་ལེགས་ཤོས་ཡིན་ནམ།

ལས་ཀ་ཤོས་ཀྱི་ལེགས་ཤོས་ནི་སླ་བ་དང་ཤེས་པ་ཡོད་པ་དང་། ལངས་ནས་ཡང་ན་འདུག་ནས་ཀྱང་བྱེད་ཚུགས་པ་ཡིན། མི་གིས་སྔོན་ལ་དགའ་པ་ཅི་ཡིན་ལ་ལྟོས་ནས་འདེམས།

ཚོན་ཤིང་ནང་ལུ

  1. ཆུ་ཞུ་བ། ཆུ་ཞུ་བའི་སྣོད་ཆུང་ཆུང་ཞིམ་པོ་ཞིག་དང་། ཁ་ཅིག་ལུ་ཆུ་ཧོསི་ཞིམ་པོ་དང་སྣོད་ཁ་ཁ་ཤས་ལག་རྐྱང་ཐོབ་ཚུགས་པ་ཞིག ཆུ་ཞུ་བ་ནི་མཇུག་བསྡུ་ཐུབ་པའི་ལས་ཀ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་ནོར་བ་སླ་མི་འགྲོ།
  2. སྣོད་ལ་ས་བོན་བཙུགས་པ། Alzheimer’s Foundation of America གིས་ས་བོན་ཆུང་ཆུང་སྣོད་ལ་བཙུགས་ནས་ཁོང་ཚུ་སྐྱེ་བ་ལ་ལྟ་ནིས་ཞེས་འཕྲིན་ལས་ཡོད། ས་བོན་ཆེ་བ་ཚུ་ལུ་ཤིང་སྦྲང་ཚུ་ལས་སླ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡོད། དཔེར་ན་སྦྲུལ་ཤིང་། ཉི་མའི་མེ་ཏོག་ཡང་ན་ཚིལ་བུ་ལ་སོགས་པ།
  3. མེ་ཏོག་བཅད་པ། མེ་ཏོག་ཤོས་ཤོས་ལག་ལྟོགས་ཀྱིས་བཅད་པ་ནི་བདེ་ཚོར་ཆེ་བའི་ལས་ཀ་ཞིག་ཡིན། ཤིང་རྩི་ལ་སྐྲ་མེད་པ་གདམ་ཅིག
  4. ཤིང་ལོ་ཐོག་ཡང་ན་རྩི་ཤིང་བཟུང་བ། ཏོ་མ་ཆུང་ཆུང་ཚུ་དང་། ཚུ་ཤེད་དང་རྩི་ཤིང་ཚུ་ཐོག་སླ་བ་ཡོད་པ་དང་། ཟོ་ལ་ཞིམ་པོ་ཡོད། ནང་ལུ་ཁ་སྐྱེས་ཀྱི་ཟས་སྦྱོར་ནིས་ཟེར་ནས་ཟ་ཐུབ།
  5. རྩི་ཤིང་དྲི་ཞིམ་བཟུང་དང་ལག་ལུ་རེག་པ། རོ་ཟ་མ་རི་ཡང་ན་སྦེ་རས་དང་ལ་བན་ཌ་ལ་སོགས་ཀྱི་དྲི་ཞིམ་ཆེ་ཞིམ་པོ་ཡོད། ལྟོགས་ལུ་ལོ་མ་ཅིག་འཁྲིས་ནས་ཁྱེད་ཀྱི་ཤོང་ཀྱི་ཁ་ལུ་ཁྲིས་ཅིག
  6. ལམ་ཡང་ན་ཁྱིམ་མདུན་ལ་ཁ་བཤུད་པ། ས་གཞི་འཇམ་ཞིང་ཤ་མེད་པའི་ས་ཁ་ལུ་ཁ་བཤུད་ཀྱི་རྩེ་ཆུང་ཆུང་ཞིག གལ་སྲིད་ལྟེན་སྟབས་ལེགས་པོ་ཡོད་ན།
  7. བྱ་ཟས་སྣོད་ལ་བཀང་པ། དེ་ནས་ཁྱེད་མཉམ་ལུ་འདུག་ནས་གང་ཞིག་འོང་ནི་ལུ་ལྟ་ཅིག

ཕྱི་ཁྱོད་ཀྱི་སྐབས་ལུ་ནང་ལུ་ལས་ཀ

  • **ཤིང་ལོ་ཐོག་ལ་ཞིང་ཁ་ཁ་ཤས་**ཀྱི་ཚུ་ཡང་ན་ཤུ་ཁ་ཤས་ཀྱི་རྩི་ཤིང་ཁ་ཤས་ཐོག་ལ་ཞིང་ཁ་བཟོ་ནིས།
  • ཁྲ་སྟེང་ལ་ས་ཆ་བཙུགས་པ། AFA གིས་ཁ་ཟས་སྡེ་ཚན་གྱི་ཁྲ་གཅིག་ལ་ས་ཁ་ཅིག་འཇོག་ནི་དང་། ཆུང་ཆུང་ཚུ་གིས་ས་ཁ་ཚུ་བསྐྱོད་ནི་ལུ་བཀོད།
  • མེ་ཏོག་སྒྲིག་པ། ཕྱི་ནས་ཡང་ན་ཚོང་ཁང་ནས་བཅད་པའི་མེ་ཏོག་དང་ལོ་མ་བཀོད་ནས་ལས་ཀ་བྱེད།
  • མེ་ཏོག་སྲེམ་པ། མེ་ཏོག་ཚུ་ནང་ནས་བཏོགས་ནས་ཤོག་བུའི་སྟེང་ལ་བཙུགས་ནིས། སྒོ་བཞག་ནི་ཡང་ལས་ཀ་ཞིག་ཡིན། བཤད་པ་དེ་འདི་ཁ་ཤས་ལུ་དཔེ་རིས་དང་ལག་ཚོགས་ལུ་བལྟ།
  • ཞིང་ཁ་དང་ཤིང་ཁ་སྣོད་ཚུ་ལ་དྲི་ཞིམ་ཕུལ་པ། AFA ཀྱི་གོ་སྐབས་ཅིག་ཡིན་ཞིང་ཚོན་ཤིང་གི་དྲི་ཞིམ་ནང་ལུ་ཡོདཔ་ལུ་ཉེན་སྲུང་ཡོད།

ཕྱིར་ཐོན་པ་དང་འགྲོ་བ།

  • ཉུང་ཐུང་གི་ལམ་ལ་འགྲོ་བ། ཁྲོམ་དང་ཧྥི་སྐད་སྲུང་ཁང་ཡང་ན་ཚོན་ཤིང་ཁང་ལ་ཤོ་ཤོ་ཞིག་གིས་འགྲོ་ཞིང་འདུག་ནིས་ས་ཁ་ཅིག་ཡོད།
  • ཕྱི་ལུ་འདུག་ནས་ ཁྱིམ་མདུན་ལ་ཡང་ན་ཁ་སྒྲིལ་ལ་འདུག་ནས་བྱ་ཚུ་གི་སྐད་ཉན་ཞིང་རླུང་འཁོར་ལ་མགྱོགས་འོ། འདི་ཉིད་རང་ལ་ལས་ཀ་ཆ་ཚང་ཞིག་ཡིན།
  • ཕྱི་ཚོང་ཡང་ན་ཚོན་ཤིང་ཁ་ཤས་ལ་གཏོང་བ། དུས་ཚོད་ཞི་བ་ཞིག་ལ་བྱེད། NHS གིས་ཚོན་ཤིང་ཁ་ཤས་ལ་དྲི་ཞིམ་ཅན་གྱི་རྩི་ཤིང་དང་། ཁ་སྐང་ཚུ་དང་ཆུ་ཚུ་ཡོད་པའི་ཚོན་ཤིང་མངོན་ཡོད་ཅེས་བཤད།
  • ཆུ་གུ་ཚུ་ལ་ཟས་སྦྱིན་པ་ཡང་ན་བྱ་ལ་ལྟ་བ། ས་ཆུ་ཡོད་པའི་ཁ་ལས་ཉེན་སྲུང་ལ་ཐག་རིང་ངེ་ཞིག་ཡོད་པ་ཞིག་གིས་བྱེད།

ཚོན་ཤིང་སྐྱོང་བ་ཆེ་བ་ཞིག་ཇི་ལྟར་བཟོ་ཐུབ།

མི་ལུ་ཚོན་ཤིང་ནང་ལུ་ཡོང་བ་ལུ་ལས། ཚོན་ཤིང་ཁྱེད་ཀྱི་མི་ཚུ་གི་གཞིས་ལུ་ཡོང་ཚུགས།

  • ས་ཞིང་མཐོ་ཡོད་ཡང་ན་སྣོད་ཚུ། སྐྱ་ཚོད་ས་ཁ་མཐོ་ཆ་ཞིག་ལ་ཡོད་ན་གུག་པ་དང་གཏུགས་པ་མེད་པར་བཟོ།
  • ཁྲ་སྟེང་ལ་སྣོད་ཚུ། ཁ་ཅིག་གིས་ཐོ་ཡ་ཡང་ན་འདུག་ནས་ལས་ཀ་བྱེད་ཀྱི་འདོད་པ་ཡོད་ན་ལེགས་ཤོས།
  • ལམ་ཡངས་ལེགས་པོ་ཞིག་དང་ཞི་བདེ་ཅན། ཁ་ཤུ་ཚུ་དང་ཆུ་ཧོསི་ལམ་ལ་མ་བཞག་ནིས་ཏེ། གཏུགས་ནིས་ཀྱི་ཉེན་ཁ་ཆུང་བ་ཞིག།
  • འདུག་སའི་ཁ་ལ་ལག་རྟེན་དང་ཉི་ཤུལ་ཡོད་པ། ལམ་ཐག་ལ་ཡང་ཁ་ཅིག་ལ་འགྱེད་ནིས།
  • ལག་ཆ་མཐུ་ཡོད་ཅན་དང་སྐོམ་ཀྱི་མཐེ་བོང་མཉམ་ཞི་ཅན། ཤིང་ཤོང་གི་ལག་ཆ་ཚུ་ཡང་། ཤ་ཚ་ཡོད་པ་དང་། ཤུ་ཚུ་ཡོད་པ་ཚུ་བཅུག་མ་ཐུབ།
  • སྒོ་ལྡེ་ཡོད་པའི་ས་ཆ་ཚུ་གུག་ནས་ཀྱང་འདུག་པ། ཁྱེད་ཀྱིས་ཉེ་འཁོར་ལས་འབྲེལ་ཡོད་ན་མི་ཚུ་ཧྲིལ་པོ་རང་དབང་ལས་སྤྲོད་ཐུབ།

ག་ཅི་ཚུ་ལས་སྦྲང་དགོས།

ཉེ་བར་ཡོད་པའི་རྩི་ཤིང་དང་ཟ་བཏུབ་པའི་རྩི་ཤིང་ཚུ་གདམ་ཅིག ངེད་ཚུ་གིས་ཀྱང་ཤ་ཁ་ཅན་རེག་མ་ཐུབ་པ། ཡང་ན་ཁ་ལས་མཐུན་ཡོད་ན་ཁྱེད་ཀྱི་ས་ལུ་ཡུན་ལུགས་དང་། AFA གིས་བརྡ་བཤད་བྱེད་པ་ནི་ཤ་ཚ་མེད་པའི་རྩི་ཤིང་དང་ཟས་ཡིན་ན་། ཁ་སྐྱེས་ཀྱི་འགྲེ་རྟགས་དང་། སྣང་ཚད་ཆེ་བ་ཞིག་གི་སྐོར་ལ་ལྟ་དགོས་པ་དང་། ས་ཞིང་ཟས་ཡིན་པར་ནོར་ནས་ཟས་ལ་བཟོས་དགོས། NIA གི་ཁྱིམ་གི་ཉེན་སྲུང་བརྡ་བཤད་ནང་ལུ་ཤུགས་ཅན་གྱི་རྩི་ཤིང་ཚུ་སྤོ་ཞིང་ཁ་སྒྲིག་ནི་དང་ཡོད།

  • ཤ་ཚ་ཡོད་པའི་ཁྲ་ཡང་ན་ཨ་ཇེ་ཚུ་དང་ཤ་ཚ་ཡོད་པའི་སྐྱེ་ཚུ་གི་ཟོན་ཆུ་ལས་སྲུང་།
  • ཁྱེད་ཀྱིས་མ་ཤེས་པའི་རྩི་ཤིང་གང་ཡང་ཡིན་ན་། ཟས་སྨན་ཕྱིར་ཐོན་དང་ཡང་ན་ས་ཁུལ་གྱི་ཚོང་ཁང་ལ་ལྟ་ཅིག།
  • མི་ཚུ་ཡིད་འཕྲོག་པའི་ཤིང་རྩིའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡོད། AFA གིས་རྡོ་ཚུ་དང་ཀྲིསྨསི་ཀེག་ཏུ་ས་དཔེར་བཤད། ཁྱེད་ཀྱིས་ཤ་མེད་པ་འདེམས།
  • ཟོ་ལ་ཡང་ན་ཆུ་ཟུག་གི་དངོས་པོ་ཚུ་གི་སྒོ་ལྡེ་བཀབ་ནས་ས་ལུ་ཡང་ན་མི་ཚུ་ལ་སླེབས་ཀྱི་ཡོད་པའི་ས་ཁ་ལུ་མ་བཀོ་ཅིག།

ཚ་ཤོས་དང་ཉི་མ་ལུ་ག་ཅི་ཚུ་བཟོ་ཅིག

དུས་ཚོད་ནམ་ཡང་གནས་ཚུལ་ལ་བརྟེན། NIA གིས་བཤད་པ་ལུ་། ལོ་ཚོད་ཆེ་བའི་མི་ཚུ་ཚ་ནད་ཀྱི་ཉེན་ཁ་ཆེ་བ་ཡོད། སྐུ་ལུས་ཀྱི་ཚ་ཤུགས་ལ་ཡག་པོ་ཡང་ན་གནས་ཚུལ་གཅིག་ཡོད། སྨན་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཀྱང་ལུས་པོས་ཚ་ཤུགས་ལེན་ཐབས་ལ་ཤུགས་རྐྱབ་ཐུབ།

  • སྔ་ཤོས་ཡང་ན་དབྱིབས་མཇུག་ལ་ཕྱིར་ཐོན་ཅིག ཟླ་བ་ཚ་ཆེ་བའི་སྐབས་ལུ་ཉི་མ་ཚ་བའི་དུས་ཚོད་ལ་ཕྱིར་མི་འགྲོ། ཚ་ཚད་གཅིག་གིས་མ་ཚོད་པར་། ཚ་ཤུགས་ཀྱི་བཀོད་པ་ལ་ལྟ་ཅིག།
  • ཆུ་ཡང་ཡང་བླུགས་ཅིག མི་ཚུ་གིས་སྐྱོ་བ་སྨྲས་པའི་བར་ལ་མ་སྒུག་པར། ཚ་ཤོས་ལུ་རླུང་དང་རྐྱལ་འདྲེན་གྱི་སྤྱོད་པ་ཚུ་ཡང་ཁྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་མི་ཟ་ཅིག
  • གོས་ཁ་སྦྱོར་ཅིག མདོག་སྐྱེ་ཆུང་ཆུང་དང་གོས་ཤུགས་ཅན་དང་། ཞྭ་མཐོ་དང་ཆུ་ཚག་ལ་སོགས་པ།
  • ཉི་ཚེ་ཡོལ་མི་ལ་ཤི་བ་སྐྱོང་ཅིག NIA གིས་འདི་ལྟར་བྱེད་པ་སྨྲས། སྦྱོར་འབྲེལ་ཀྱི་ཚུལ་ཁ་ཤས་ཐོགས་ཏེ། ཉི་ཚེ་ཕྱི་ལུ་བདེ་ཚོར་གཏོང་ཐུབ།
  • སྟེང་ཁྲིམས་ཀྱི་འོག་ལ་འདུག་ཅིག ཤིང་སྒོ་ཡང་ན་ཉི་ཤུལ་གྱི་སྟེང་ལ་ས་ཁ་ཞིག་ཡོད།
  • ལྷག་མེད་ཀྱི་ཆ་ཚུ་ནུས་པ་ཐུང་ཐུང་ཞིག ཉི་མ་ཚ་ཚུ་ཡང་ཡོད་ན་ཕྱི་ལུ་ཐུང་ཐུང་ཞིག་ལ་ཡོང་ན་ལེགས་ཤོས།
  • མཚོན་ཤུགས་ཡོད་པའི་གནད་དོན་ལ་ལྟ་ཅིག NIA གིས་མགོ་ནད་དང་། ཡོལ་དང་ཤོ་བ་དང་མགོ་འཁོར་དང་ཁ་སྐྱོར་ལ་སོགས་པ་ཚ་ནད་ཀྱི་ཉེན་ཁའི་བརྡ་རྟགས་ཡིན་ཟེར། བརྗེད་ནོར་ནད་ཀྱི་མི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཁྱེད་ལ་ཁོང་ཚུ་ལུས་པ་ན་གནས་པ་མ་བཤད་ཐུབ། དེ་བས་ཁྱེད་ཀྱིས་གདོང་ཚུ་དང་སྤྱོད་ལམ་ལ་ལྟ་ཅིག ནང་ལུ་ཕྱིར་ཞུ་ཅིག ཆུ་དང་ཁ་བཀྲུ་ཆུ་འོ་ཚུ་གིས་སྐྱེན་ཅིག དེ་ལས་ཀྱང་གལ་སྲིད་ཅི་ཡང་མི་འཕེལ་ན་ནད་གསོ་བའི་རོགས་རམ་ལེན་ཅིག ཚ་ནད་གཅིག་ཡོད་པའི་ཤོས་ལ། ཡོལ་ནས་འགྲོ་བ་ཡང་ན་འཁོར་ཅན་དང་། ཤ་ཀྱི་གདོང་ཚུ་ཚོན་པོ་ཡང་ན་སྐམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྟགས་ཡོད་ན་ཤི་ནོར་གྱི་སྐབས་ཅིག་ཡིན་ཞིང་། ཡུལ་ཁུལ་གྱི་སྐྱབས་འབོད་ཨང་གྲངས་ལུ་འབོད་ནིས།

དབྱར་ཀྱི་དུས་ཀྱང་གལ་ཆེ། དགུན་ཀྱི་དུས་ཚོད་ལ་ཕྱི་ལུ་ཐུང་ཐུང་བཟོ་ཞིང་། ལག་པ་དང་རྐང་པ་དྲོ་བ་དང་སྐམ་པ་ཡོད་པའི་ཉེན་སྲུང་བྱེད་ཅིག

ཕྱི་ལུ་ཕྱིར་སྤྱོད་སྐབས་མི་ཁ་ཅིག་ཡོལ་ནས་འགྲོ་བ་ཇི་ལྟར་སྐྱོང་ཐུབ།

མི་ཁ་ཅིག་ཕྱི་ལུ་ཡོད་པའི་སྐབས་ཁྱེད་ཀྱིས་མཉམ་ལུ་ཡོད་ཅིག Alzheimer’s Association གིས་བརྗེད་ནོར་ནད་ཀྱི་མི་ཁ་ཤས་ནང་ལས་དྲུག་གི་གཅིག་ཡོལ་ནས་འགྲོ་ཐུབ་ཅེས་བཤད། ཁ་ཤས་ནི་ཡང་ཡང་ཡོལ་འགྲོ། ཐོག་མ་ནས་ཀྱང་ཡོང་ཐུབ།

NIA གི་ཡོལ་འགྲོ་དང་ལམ་ཞུ་ན་ཉེན་སྲུང་གི་གྲོས་འཆར་ནང་ལུ་ཁ་ཤས་གཅིག་པ་ཡོད།

  • མི་ཚུ་གིས་མིང་དང་ས་གནས་དང་ཁྱེད་ཀྱི་ཁ་པར་ཨང་གྲངས་ཡོད་པའི་ངོས་འཛིན་ལག་ཐགས་ཡང་ན་སྨན་ལག་ཐགས་བཀོད་ནིས། ཡང་ན་གོས་ལ་མིང་ཁ་བཀོད།
  • མི་ཡི་ཉེ་ཆར་པར་ཡང་ན་བརྙན་ཅིག་དྲན་སྐྱེལ་བྱེད།
  • ཉེ་འཁོར་ལ་མི་ཚུ་ལ་ཡོལ་འགྲོ་ཐུབ་པའི་སྐོར་ཤེས་གཏོང་།
  • ཁྱིམ་སྐོར་ལ་ཤིང་འོང་དང་སྒོ་ཁ་ལྡེ་ཡོད་པ་སྲུང་།
  • ཡོལ་འགྲོ་ནི་ཡོད་པའི་མི་ཅིག་ཁོང་ཅིག་ལ་ཞྭ་ཡོད་ཆུང་ཐོང་མ་ཤོང་།

Alzheimer’s Association གིས་ནང་ཕྱི་གཉིས་ཀ་ལུ་ལུས་ཉེན་མེད་པར་ལྟ་ཚུགས་པའི་ས་ཁ་ཚུ་བཟོ་ནི་དང་། མི་ཚུ་ལུ་སྐལ་ཡོད་པའི་ཉིན་དུས་ལུ་ལས་ཀ་བཀོད་ནིས་ཀྱང་བཤད། ཉེན་སྲུང་ཡོད་པའི་སྤྱིར་ཚོགས་ཀྱི་ཚོན་ཤིང་ནང་ལུ་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྲོ་བ་ཞིག་ཚུ་དགོས་ཐུབ། ཉི་མ་ཞག་མཇུག་གི་ཞིམ་པའི་སེམས་སྲུང་ལ་ལྟ་ཅིག

མི་ཞིག་ཡོལ་ནས་མ་ཚུགས་ན། Alzheimer’s Association གིས་ཉེ་འཁོར་ལུ་དང་ཐོག་མ་ནས་འཚོལ་ནིས་ཏེ། ལོགས་ནས་ནས་མི་ཚུ་མ་རྙེད་ན་སྐྱབས་འབོད་ཨང་གྲངས་ཁྱེད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ལུ་ཡོད་པ་ཞིག་ལུ་སྐོར་ཞུ་ནིས་བཤད། ཁྱེད་ཀྱིས་མི་ཁྱེན་ལ་བརྗེད་ནོར་ནད་ཀྱི་མི་ཞིག་ཡིན་པ་སྨྲ་ཅིག

ཁྱེད་ཚུ་ལུ་འགྱུར་བ་ཡོང་སྐབས་ཚོན་ཤིང་ལས་ཀ་ག་ཅི་བཟོ་ནིས།

ཁྱེད་ཚུ་ལ་ལས་ཀ་དཀའ་ནས་ཡོད་ན ཁྱེད་ཚུ་འདི་བཟོ་ཅིག
ས་ཞིང་ཁ་ཧྲིལ་པོ་ལ་ས་བོན་བཙུགས་པ། ས་བོན་ཅིག་སྣོད་ཆུང་ཞིག་ལ་བཙུགས་ནིས།
རྩི་ཤིང་ཁ་ཤས་དང་ཤིང་ཟ་ཡོད་པ་ཐུབ་ཀྱི་ཤེས་པ། (ཤིང་ཟ་དང་རྩི་ཤིང་གི་ཁྱད་པར་ཤེས་པ་) ཆུ་ཞུ་བ། ཡང་ན་མཐོང་སླ་བའི་མེ་ཏོག་ཞིག་བཅད་པ།
ཤིང་ཁང་ནང་ལམ་ལ་འགྲོ་བ། ཁ་སྣོད་ཞིག་ཁ་ཁ་ཤས་ཡང་ན་རྩི་ཤིང་ཅིག་ཡོད་པའི་ཁྲ་སྟེང་ལ་འདུག་ནིས།
ཕྱིར་འགྲོ་ནི་ཡང་། ཁྲ་སྟེང་ལ་ཤིང་སྦྲང་ཡང་ན་སྒོ་ཁ་སྒྲིལ་ཀྱི་ཁ་ལ་འདུག་ནིས།
ལས་ཀ་གང་ཡང་། ཕྱི་ལུ་མཉམ་ལུ་འདུག་ནས་ཉན་པ་དང་བལྟ་བ།

མི་ཁ་ཅིག་ཁྱེད་ལས་ཀ་བྱེད་པ་ལ་ལྟ་འདོད་ཡོད། NIA གིས་མི་ཞིག་ཁ་ཅིག་དགའ་ན་བལྟ་བ་ཁོ་རང་གི་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནིས་བཤད།

ང་ཚུ་ནང་ལུ་ཕྱིར་ཞུ་ནི་དུས་ཚོད་ག་ཅི་ཡིན།

མི་ཞིག་ངལ་ནི་ཡང་ན་ཚ་ནི་ཡང་ན་དྲོ་སྐམ་ཞིག་ཡོད་ལ་ཡང་ན་གནས་སྟབས་མི་བདེ་ཡང་ན་ལས་ཀ་མཇུག་བསྡུ་ནི་ལ་དགོས་མཚམས་ཡོད་སྐབས། ནང་ལུ་ཕྱིར་ཞུ་ཅིག ཆུང་ཆུང་ཞིག་དགའ་སྐྱིད་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་རིང་པོ་ཞིག་ཡོད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་ཐོན་པའི་ཉིན་མོ་ལས་ཡག་པོ་ཡིན། སྔ་མ་སྐབས་མཇུག་བསྡུ་ནི་ཡང་ལེགས་པོའི་ཐོན་འབྲས་ཡིན།

ཤིང་ཁང་ནང་ལས་ཡིན་པའི་ཡིག་སྣེ་ཆོས་ལ་ལྟ་ཅིག

ཉི་ཚེ་སེར་ཚུ་ཡོད་པའི་ཉིན་ལུ། Sort Together ནང་ལུ་ཡེག་སྣེ་སྒྲིག་ནི་ལུ་ཉེ་ཚེ་ཡོད་པ་དང་། Conversation Cards ནང་ལུ་ཚོན་ཤིང་གི་བཤད་པ་ཚུ་ལ་ལམ་སྟོན་ཐུབ་པའི་སྤྱིར་བཤད་ཁ་ཤས་ཡོད། ཁྱེད་ཚུ་ཚ་ཤོས་ལས་མྱུར་སྒོ་ནས་སེམས་ལ་མྱུར་མཐོང་ན། Calm Breathing ནང་ལུ་མཉམ་སྤྱོད་ཐུབ་པའི་ཞི་སྒོ་ལས་ཀྱི་དྲན་སྐྱེལ་ཡོད། ལག་ཚིགས་དང་དྲི་ཞིམ་དང་སྒྲ་ལ་གཞི་བཞག་པའི་ཐབས་ཀྱི་གནད་དོན་ཁ་ཤས་ལུ་ཁྱེད་ཚུ་ལ་སེམས་ཚོར་གྱི་ལས་ཀ་ལམ་སྟོནལ་ལྟ་ཅིག

ཐུན་མོང་གི་དྲི་བ།

བརྗེད་ནོར་ནད་ཀྱི་མི་ཚུ་གིས་ཚོན་ཤིང་གི་ལས་ཀ་གང་ཞིག་བྱེད་ཐུབ་ནམ།

ཆུ་ཞུ་བ་དང་། སྣོད་ཆུང་ཁ་ལ་ས་བོན་བཙུགས་པ་དང་། རྩི་ཤིང་དྲི་ཞིམ་བཟུང་དང་ཐོག་ཐོག་ལ་བསྲེག་པ་དང་། མེ་ཏོག་བཅད་པ་དང་། ཤིང་རྩི་སྤྱང་བ་དང་། མེ་ཏོག་བཀོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཚུ་གནས་ལུགས་ཡག་པོ་ཡིན། ནང་ཁུལ་ལུ་ཡང་། སྒོ་ཁང་གི་སྟེང་ཡོད་པའི་རྩི་སྣོད་ཡང་ན་ཉི་ཤུལ་ཀྱི་ཤིང་ཁང་སྟེང་ལ་ས་རྡུལ་སྣོད་ཞིག་བཞག་ན་ཡག་ཡོད། ལས་ཀ་འདི་ཚུ་ཡང་མི་དེ་སྔོན་ཤོས་ལ་དགའ་པ་དང་། ད་ལྟོ་ཁྱེད་ཀྱིས་ལེགས་པོ་བྱེད་ཐུབ་པའི་ཐབས་ལུ་འདེམས་ཅིག

ཚ་ཤོས་ཀྱི་དུས་ཚོད་ལུ་བརྗེད་ནོར་ནད་ཀྱི་མི་ལ་ཉེན་སྲུང་ཇི་ལྟར་བྱེད་ཐུབ་ནམ།

ཉི་ཤུལ་ཀྱི་ཚ་ཤོས་ཡང་ན་ཉི་མ་ཞག་མཇུག་གི་སྐར་ཚུ་ལ་ཕྱིར་ཐོན་བྱེད་ཅིག དུས་ཚོད་ཐུང་ཐུང་བཟོ་ཞིང་། ཆུ་ཡང་ཡང་བླུགས་ཅིག བསྲུང་ཐབས་ཀྱི་ཤིང་སྦྲང་ཡང་ན་སྨིག་དང་ཞྭ་མཐོ་ཀྱི་གོས་ཁ་ཤས་དང་། ཉི་ཚེ་སྲུང་ཐབས་བྱེད་ཅིག ལོ་ཚོད་ཆེ་བའི་མི་ཚུ་ལ་ཚ་ནད་ཀྱི་ཉེན་ཁ་མཐོ་ཚུགས། བརྗེད་ནོར་ཡང་ན་རླུང་འགྱུར་ཡང་ན་ཁ་ཚུ་བཤུལ་བ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་ན་། སྔ་མ་ནང་ལུ་ཡར་སླེབས་ཏེ་ཅི་ལོངས་བཀྲུ་ཅིག

མི་ཞིག་ཡོན་ལམ་ལ་འགྲོ་སྐབས་ཁ་ཅིག་ཡོལ་ནས་འགྲོ་ན་ང་ཚུ་ཇི་ལྟར་ཕྱིར་ཐོན་བྱེད་ཐུབ།

དུས་ཚོད་ཧྲིལ་པོ་ཁྱེད་མཉམ་ལུ་ཡོད་ཅིག ཉེན་ཅན་མེད་པའི་ཤིང་ཁང་ཡང་ན་ཚོན་ཤིང་བཀབ་པའི་ས་ལུ་སྒོ་ཁ་སྒོ་ལྡེའི་ལྡེ་མིག་ཡོད་པ་བཟོ་ཅིག མི་ཚུ་གིས་ངོས་འཛིན་ཀྱི་ལག་ཐགས་ཡང་ན་ངོས་འཛིན་འཛིན་ཀྱིས་གཟུང་ནིས་ཏེ། རང་ཉིད་ཀྱི་སྣང་ཚད་ཆེ་ཤོས་གྱི་པར་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་ཅིག ཁ་ཅིག་ཡོལ་ནས་མི་ཚུ་ཐོབ་མ་ཐུབ་ན། Alzheimer's Association གིས་མི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཉེན་སྲུང་ཡོ་ཁུ་དང་འབྲེལ་ཏེ་ཞལ་བཤད་ཚུ་ཀྱང་བཀོད་ཡོད། ལས་ཀ་ཁྱེད་ཀྱིས་ཕྱིར་ཡོ་ཁུའི་ཡང་ན་ཁྱེད་ཀྱི་ཡུལ་ཁུལ་གྱི་སྐྱབས་འབོད་ཨང་གྲངས་ལུ་འབོད་ནིས་དང་། ཁ་ཟས་དང་ཚར་ཚུ་སེམས་ཞི་བ་ལུ་ཡོད་དགོས།

ང་ཚུ་ལུ་ཚོན་ཤིང་མེད་ན་ཇི་ལྟར་བྱེད་ཐུབ།

ཉི་ཤུལ་ལུ་སྣོད་ཁ་ཁ་ཤས་ཡང་ན་སྒོ་ཁང་གི་ཁ་ལུ་ཤིང་སྣོད་ཚུ་བཞག་ན་ཡང་ལེགས་ཤོས་ཡིན། ཚོན་ཤིང་གཞིས་ཀ་ཡང་། ལྷ་ཁང་ཡང་ན་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཚོན་ཤིང་དང་ཤིང་ཁྱིམ་ཕྱི་ལུ་འགྲོ་ཐུབ། ཕྱི་ལུ་འདུག་ནས་བྱ་ཚུ་གི་སྐད་ཉན་པ་ཡང་ཕྱི་ལྟོས་ཀྱི་ལས་ཀ་ཞིག་ཡིན།

ཡོང་ཁུངས།

ང་ཚོས་ཤོག་ངོས་འདིས་བརྟེན་པའི་ཚོགས་པ་དང་ཞིབ་འཇུག་ལ་འབྲེལ་མཐུད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཤོག་ངོས་གསར་བརྗེ་བྱེད་སྐབས་རེ་རེ་བཞིན་ཞིབ་བཤེར་བྱས།

  1. Dementia-Friendly Gardening Ideas · Alzheimer's Foundation of America
  2. Adapting Activities for People With Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
  3. Hot Weather Safety for Older Adults · National Institute on Aging
  4. Coping With Alzheimer's Behaviors: Wandering and Getting Lost · National Institute on Aging
  5. Wandering · Alzheimer's Association
  6. Activities for dementia · NHS

རྩེད་མོ་འཇམ་པོ་ཞིག་ལ་གྲ་སྒྲིག་ཡིན་ནམ།

པར་རིས་ཆེན་པོ་དང་། དུས་ཚོད་མེད། སྐར་གྲངས། མིང་ཐོ་འགོད་དགོས་དོན་གང་ཡང་མེད། ཁྱེད་རང་གི་དྲ་ངོས་ནང་དུ་མཉམ་དུ་རྩེད་རོགས།

རྩེད་མོ་འདི་དག་མཉམ་དུ་འཁྱེར་རོགས།

རིན་མེད་ཀྱི་གསེར་གྱི་དུས་སྐབས་མཉེན་ཆས་དེ་iPhone, iPad དང་Android ཡིན། པར་རིས་ཆེ་བའི་བང་རིམ་དང་། ཁྱེད་རང་གི་ནང་མིའི་པར་རིས་ཡོད་པའི་རྩེད་མོ། རྩིས་ཁྲ་དང་། ཁྱབ་བསྒྲགས། དུས་ཚོད། ཡང་ན་སྐར་གྲངས།