ཡིད་ཤེས་ཉམས་ཆག་ཡོད་པའི་མི་ལ་ཉིན་རེའི་བདེ་ཡངས་ཀྱི་ཚུལ་ལུགས

ཉིན་རེའི་ཚུལ་ལུགས་བདེ་ཡངས་ཞིག་གིས་ཉིན་མོ་ཤེས་པའི་གཟུགས་ཤུགས་སྦྱིན་ཏེ། ལངས་པ་དང་ཟ་སྤྱོད་དང་ཉུང་ཤས་ཀྱི་ལས་ཀ་དང་ཉལ་ཁ་ཚོ་ཆད་ཆ་མཉམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན། འདིས་ཐག་གཅོད་ཉུང་ཞིང་ངོ་མཚར་གྱི་སྣང་བ་ཉུང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཁྱེད་ཀྱིས་ཅི་བྱ་སྙམ་པའི་དུས་ལ་ལམ་སྟོན་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན། འོག་གི་ཚུལ་ལུགས་ནི་དཔེ་ཚན་ཡིན་ཞིང་ཁྲིམས་མ་མ་ཡིན། མགོ་ཚུགས་ཀྱི་གཞི་ལྟར་ལག་ལེན་བྱེད་ཅིག ཁྱེད་ཀྱིས་སྐྱོང་བ་བྱེད་པའི་མི་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བསྒྱུར་བཅོས་བྱོས།

ཉིན་རེའི་ཚུལ་ལུགས་ཀྱིས་ཕན་ཐོགས་ཇི་ལྟར་ཡོད་ཚུལ།

ཚུལ་ལུགས་བརྟན་པོ་ཞིག་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། གནས་ཚུལ་སྔ་མ་དང་འདྲ་བ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་བྱེད་པ་ཚུགས་ཤིང་། ཡང་རྙིང་བའི་རྣམ་པ་བཤད་ན་རྒྱུན་ལྡན་ནས་ཡོད་པའི་ཚུལ་ལུགས་ལ་རྗེས་སུ་འབྲང་སླ་བ་རེད། Alzheimer’s Association གིས་བཤད་པ་ལྟར། ཉིན་མོ་སྒྲིག་ཡོད་པས་ཅི་བྱ་སྙམ་པའི་དུས་ཚོད་ཉུང་ཞིང་དགའ་བའི་ལས་ཀར་དུས་མང་སྤྱོད་ཐུབ། ཁ་ཤས་ཀྱི་ངལ་སྐྲག་དང་ཉལ་ཁའི་གནད་དོན་ལ་ལངས་པ་དང་ཉལ་ཁའི་དུས་བརྟན་པོ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པར་གསུངས། National Institute on Aging གིས་ཁྲུས་དང་གོས་བགོ་དང་ཟ་སྤྱོད་ཉིན་རེ་དུས་མཉམ་དུ་བྱེད་པ་ནི་ཞི་བདེའི་ཁྱིམ་ཚང་གི་ཆ་ཤས་ཡིན་པར་བཤད། Family Caregiver Alliance ཡང་ཚུལ་ལུགས་མཉམ་པ་འཛིན་པར་བསྒྲགས།

ཉིན་རེའི་དཔེ་ཚན་ཞི་བདེ་ཞིག

དུས་ཚོད་ནི་དཔེ་ཚན་ཙམ་ཡིན། མི་དེའི་རང་གི་ཉིན་ཁ་དང་མཐུན་པར་ཉིན་མོ་ཡོངས་སྔ་ཕྱི་ལ་སྒྱུར་བྱོས།

ཚུལ་ལུགས་དཔེ་འདི་ནི་[Alzheimer’s Association] ཀྱི་དཔེ་ཚན་ཉིན་ཁ་སྔ་མ་དང་བར་མའི་རིམ་པའི་དཔེ་ཚན་དང་མཐུན་ཞིང་། ཁྲུས་དང་ཟས་སྔ་ནས་ཁ་ཤས་ཀྱི་ལས་ཀ་། འགྲོ་བ། རོལ་མོ། ངལ་གསོ། བསམ་གཞུག་གི་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་བར་དུ་ཟས་དགོང་མོ་ཡན་ཆད་དང་ཉལ་ཁ་ལ་བསྐྱོན་པའི་རིམ་པ་ཡིན།

ཁྱེད་རང་གི་ཚུལ་ལུགས་ཇི་ལྟར་བཟོ་བ་ཡིན།

ཚུལ་ལུགས་ལ་ལས་ཀ་མ་ཡིན་པར། མི་དེ་རྒྱུན་ལྡན་ནས་ཇི་ལྟར་བསྡད་པ་ལས་ཐོག་མར་བརྩམས་ཤིག། [Alzheimer’s Association] གིས་སྔོན་འགྲོ་དུ་བསམ་བའི་གནད་དོན་འདི་དག་བཤད་པ་ཡིན།

• མི་དེའི་དགའ་སྐྱོ་ཁྱད་པར་། ནུས་པ་དང་། ཚུལ་ཤེས་ཀྱི་ཡན་ལག།
• ནམ་ལོ་སྔ་མ་ཉིན་ཁ་ཇི་ལྟར་བསྡད་པ། ཐོག་མར་ལངས་ནས་ཁྱི་འཁོར་བ་ཡོད་པ་ནི་ཐོག་མར་ཉིན་རེ་འགྲོ་དགོས། མཚན་མོ་སྣང་བ་མང་པ་ལ་ཉི་ཤར་ 8 ཆར་འགོ་ཚུགས་དགའ་མི་ཡོད།
• ཉིན་མོའི་ནུས་པ་ཤིན་ཏུ་ཡོད་པའི་དུས། ཁྲུས་དང་ཕྱི་འགྲོ་དང་གཙོ་བོའི་ལས་ཀ་དེར་བཞག།
• ཟས་དང་ཁྲུས་གོས་བགོ་ལ་དུས་ཆེད་བྱས་ཡོད་པ། མི་ཚེ་དང་མི་ཚེ་བཅས་དུས་སུ་སྒྲིག་ཡོད་ཚུལ།
• ལངས་པ་དང་ཉལ་ཁ་རྒྱུན་ལྡན་ཡོད་པ།

འདི་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཡིག་ཆ་ལས། ཁྱིམ་ཚང་གི་ལས་ཀ། ཟས། ཕྱི་སྐྱོང་། བསམ་གཞུག་ཀྱི་ལས་ཀ། ལུས་རྩལ། ཚོགས་ཁྱབ། ཆོས་ལ་བརྟེན་པའི་ལས་ཀ་དང་། གྲོགས་པོ་ཞིག་འོངས་པ་ལྟ་བུའི་ཡོ་བྱད་མེད་པའི་སྐབས་སུ་བཅས་མིག་སྦྱོར་བ་ཡིན་པར་བཤད།

ཉིན་བདུན་ཙམ་སྒྲིག་ནས་ཕྱིས་ལ་བསྒྱུར་བྱོས།

ཉིན་རེ་ཞིབ་ཆ་ཅུང་ཟད་ཅིག་བྲིས་ཤིག ཡིག་ཆ་འདི་ལ་སྐྱེས་ཡོད། [Alzheimer’s Association] གིས་འདི་ལྟར་ཞུ་བ་ཡིན། ལས་ཀ་ནམ་ཅི་ལེགས་ཤོས་ཡིན་པ་དང་ཅིའི་ཕྱིར་ཡིན་པ། ཉིན་མོ་ཁེངས་པའམ་ཡང་ན་སྟོང་བ་གང་ཡིན། རང་བཞིན་གྱི་ཚུལ་ལུགས་དགའ་བ་ཡིན་ནམ་ཡང་ན་སྡུག་བསྔལ་ཆེ་བ་ཡིན་པ་བཅས་ལ་བལྟ་བ་ཡིན། ལེགས་པ་ལ་བསྲུང་ཞིང་མི་ལེགས་པ་བསྒྱུར།

མིག་སྔར་སྟོན་པ།

མི་དེས་དེ་མ་ཐག་ཀློག་ཐུབ་ན། སྒོ་ཤོག་གི་ཆ་བཀོད་ཀྱི་ཤོག་འཁྲི་ཡང་ན་ཡིག་འབྲུ་ཆེན་པོ་དང་བཅས་པའི་ཁ་ཤོག་ཞིག་གིས་ཉིན་ཁ་ཡོད་ཚུལ་ནི་སེམས་བདེ་ཆེ་བ་ཡིན། དེ་ལ་ཐུང་ཐུང་ཞིག་ཡིན་དགོས། དཔེར་ན། “ཟས་དང་པོ། Sarah དང་ཕྱི་འགྲོ། ནུབ་དྲོའི་ཟས། ངལ་གསོ།” འདྲ་བ། མི་ཁ་ཤས་ནི་སྔ་ནས་དུས་ཚོད་མི་ཤེས་པས་ལེགས་ཤིང་། Family Caregiver Alliance གིས་སེམས་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན་ཚུལ་ལུགས་ནི་དུས་ཉེ་བ་ལས་མ་ཁོ་ཚིག་མི་བྱ་བར་བཤད།

ཚུལ་ལུགས་ཇི་ལྟར་སྙོམས་བཟོ་ཚུལ།

ཁ་སྟོང་སྤྲོ་བ་ལ་ཡ་གཏོང་ཞིག

ཆ་ཚད་ཡོངས་ལ་མ་ཁེངས་པར་བྱོས། [Alzheimer’s Association] གིས་མི་ལ་ལས་ཀ་དང་ངལ་གསོ་ཉུང་ཤས་སྙོམས་པ་དགོས་ཞིང་ཡང་ཡང་ངལ་གསོ་ཚོད་དགོས་པ་བཤད། མི་དེ་ཁ་ཡོངས་པ། སེམས་མ་ཁྱབ་པ། ཡང་ན་ཁྲོ་བ་སྣང་ན་ལས་ཀ་བསྒྱུར་ཡང་ན་ངལ་གསོ་བྱོས།

རྒྱུ་བ་ནུབ་ཀྱི་དུས་སྲུང་བ

མང་པོ་ནི་ཉི་མ་རེ་ཡོད་ལ་འགྲོ་བ་ནས་སེམས་མི་བདེ་ཞིང་འགྲོ་བ་ཡིན། [NIA] གིས་ཉིན་རེ་སྒོ་སྣེ་ཕྱི་ཁར་ཡང་ན་སྒོ་སྣེ་འགྲམ་དུ་ཉི་སྣང་ལེན་པ། ཉིན་རེ་ལུས་རྩལ་ཡོད་པ། ཉིན་མོ་ནུབ་ཁ་ལ་ཇ་བཅུད་ཡང་ན་ཆང་སྤོང་པ། ཉིན་མོ་ནུབ་ཁ་ལ་ཉལ་ལ་རིང་པོ་སྤོང་བ་བཤད། རྒྱུ་བ་མ་ཐག་སྒོ་ཤོག་འཐུམ་ཞིང་མར་མེ་སྒྲོག་པ་ཡང་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པར་བཤད་པ་མང་པོ་ཡོད། late-day restlessness དང་ sleep ལ་བལྟ་ཤིག

དུས་ཡུན་ལ་སྒྱུར་བཅོས་ཞིག

• ཐོག་མའི་རིམ་པ། ཚུལ་ལུགས་མཉམ་དུ་བཟོ་ཞིག མི་དེས་རང་ཉིད་ཀྱིས་དུས་ཚོད་ཡིག་ཆ་བྱེད་འདོད་ན་ཡོད་པའི་ཐབས།
• བར་མའི་རིམ་པ། ཁྱེད་ཀྱིས་མ་ལ་ཁ་ཤས་འགོ་འཛིན་བྱེད། ལས་ཀ་ཐུང་ཐུང་། ངལ་གསོ་མང་ཞིང་ཡིན་པ་དང་ངོ་ཤེས་པའི་ལས་ཀ་མང་པོ། middle-stage activities ལ་བལྟ་ཤིག
• ཕྱི་མའི་རིམ་པ། ཚུལ་ལུགས་ནི་བདེ་སྐྱིད་དང་ཟས་དང་སྐྱོང་བ་ལ་འཁོར་ཞིང་། རོལ་མོ་ ཡང་ན་ལག་པ་ཉིས་བཅས་དྲན་ཚོར་ཐུང་ཐུང་འདྲེས་ཡོད། late-stage activities ལ་བལྟ་ཤིག

ལས་ཀ་སྣ་ཚོགས་བསྒྱུར་ཅིང་ཚུལ་ལུགས་གཞི་ནི་བརྟན།

ཟས། ངལ་གསོ་དང་ཉལ་ཁ་ཉེ་ཚུན་ཆད་བརྟན་པོར་བཞག་ཅིང་། བར་སྟོང་གི་ལས་ཀ་ནི་རྒྱུན་གྱིས་བསྒྱུར་བྱོས། NIA གིས་ཉིན་ཁ་ཐ་དད་པ་ལ་ལས་ཀ་ཐ་དད་པ་ཕྱོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞིག་གིས་བསྐྱར་མཛད་ན་ནམ་ཡང་འཕྲལ་དུ་སྐྱོ་བ་མེད་པར་བཤད། དཔེར་ན་ཟླ་བ་དང་པོར་ཆོས་ཀྱི་བཟོ་བ། ཟླ་གཉིས་པ་ཕྱི་འབྲས་ཚོ་བ། ཟླ་གསུམ་པ་པར་ཟིན་ལྟ་བ་བཅས་ཡིན་ཆོག ང་ཚོའི་101 activity ideas དང་ household tasks གཉིས་ཀྱིས་དུས་ཚོད་སྟོང་བ་བཀང་ཆོག

ཉིན་མོ་ཕྱོགས་ལས་ཕྱིར་གྱུར་པའི་ཚེ།

ཉིན་ཞིག་ནི་ཚུལ་ལུགས་རྗེས་སུ་མི་འབྲང་བ་ཡོད། ནད་པ་དང་། མཚན་མོ་ངན་པ། དར་སྡེ་ཡང་ན་ནམ་གནམ་ཆོས་ཀྱི་སྤྱོད་ཚུལ་གསར་པ་ཡོང་ཚེ་ཡང་ཚུལ་ལུགས་ཡོངས་སུ་ཕྱོགས་མཐུན་མི་བྱེད། ཚུལ་ལུགས་ལ་བརྟེན་མི་དགོས་པར། གཞི་རྩ་ནི་ཟས། ཆུ། ངལ་གསོ། སེམས་བདེ་སྲུངས་ཏེ་སང་ཉིན་ཡང་བསྐྱར་ཚོད་བྱོས། མི་དེས་ཅི་ཡང་ལེན་མ་ཁས་ན། when they say no ལ་བལྟ་ཤིག ཐབས་ཀྱི་ཞི་ཞིང་ཉེ་འཁོར་ལ་ཞིང་ཞིག གཉིས་ཀ་ཞི་བདེས་བསྐྱར་སྒྲིག་བྱེད་པ་ལ་ calm breathing ཕན་ཐོགས་ཡོད།

ཁྱེད་རང་གི་ཉིན་ཁ་ཡང་གལ་ཆེ། ཁྱེད་ལ་ངལ་གསོའི་དུས་སྤྲོད་ཞིག། གྲོགས་པོ་ངམ་ཞི་བདེའི་ཞབས་ཞུ་ཚོགས་ལ་དུས་རྒྱུན་ཚུལ་ལུགས་སྐར་ཞིག་བཏང་བ་ཞུ། ལྟ་ཤིག caregiver self-care།