Дѣла вънѣ и садовьнаꙗ за чловѣкы съ оумьнъимъ ослабѣниѥмъ

За мъногꙑ чловѣкы садъ ѥстъ ѥдино отъ наизнаѥмѣишихъ мѣстъ. Копаниѥ, поливаниѥ и събираниѥ цвѣтъ оупотрѣблꙗѭтъ оумѣниꙗ издавьна наоучена, а бꙑти вънѣ приноситъ свѣжъ въздоухъ, свѣтъ сълньца и пѣниѥ птиць. National Institute on Aging причитаѥтъ попечениѥ о былии, саждениѥ цвѣтъ и ѕелии и бесѣдоу о томь, како былиꙗ растѫтъ къ дѣломъ, ꙗже чловѣци съ Альцхеимеровою болѣзниѭ могѫтъ любити. Си страница показоуѥтъ, чьто пробовати, како оулегъчити садъ, и како съхранити сѧ отъ зн҄оꙗ, сълньца и блѧдениꙗ.

Каꙗ дѣла вънѣ и въ садоу добрѣ слоужѧтъ?

Наибоульшаꙗ дѣла сѫтъ проста, знаѥма и могѫтъ творити сѧ стоѩщоу или сѣдѧщоу. Избѣрѣте по томоу, чьто чловѣкъ люблꙗаше прѣжде.

Въ садоу

1. Поливаниѥ. Малъ, льгъкъ лѣика или кротъкъ оустии шланьга и нѣколико съсѫдъ близъ рѫкꙑ. Поливаниѥ иматъ ꙗвьно начѧло и коньць и не льгъко съгрѣшити въ н҄емь.
2. Сѣꙗниѥ сѣменъ въ съсѫдꙑ. Alzheimer’s Foundation of America съвѣтоуѥтъ сѣꙗти сѣмена въ малꙑ съсѫдꙑ и съмотрити, како растѫтъ. Велициꙗ сѣмена, ꙗкоже бобъ, слъньчьникъ или грахъ, льгъко дрьжати.
3. Отъиманиѥ оувѧдъшихъ цвѣтъ. Оскѫбаниѥ оувѧдъшихъ цвѣтъ рѫкама ѥстъ кротъко и простое дѣло. Избѣрѣте былиꙗ беꙁ трьниꙗ.
4. Събираниѥ ѕелии или зѣлии. Чрьвенꙑ помидори, бобъ и зѣлиꙗ льгъко събирати и добро въкоусити. Принесѣте ѩ въ домъ къ обѣдоу.
5. Обонꙗниѥ и касаниѥ зѣлии. Роꙁмаринъ, мѧта и лавандоула имѫтъ крѣпъкъ и приꙗтьнъ вон҄ѫ. Потрите листъ междоу пьрсты и подаите и.
6. Метениѥ пѫти или дворьца. Льгъка метла на ровьнѣ, соухѣ поврьхности, аще стоꙗниѥ ѥстъ тврьдо.
7. Напльнениѥ кръмьници птицамъ. Потомъ сѣдѣта въкоупѣ и съмотрита, къто придетъ.

Въ домоу, ѥгда не льзѣ изити

• Садъ зѣлии подъ окъномъ съ василикомъ, петроушькою или лоукомъ.
• Саждениѥ на покрꙑтѣ трапезѣ. AFA съвѣтоуѥтъ оупотрѣбити подъносꙑ, да землꙗ останетъ на ѥдиномъ мѣстѣ, и прѣносити землѭ малꙑми чашами.
• Оустроꙗниѥ цвѣтъ съ рѣзанꙑми цвѣтꙑ и листиѥмъ изъ сада или изъ коупьници.
• Соушениѥ цвѣтъ изъ коупꙑ, послѣди прилѣплѥнꙑхъ на хартии. Виждь боле въ arts and crafts.
• Творениѥ вон҄ьнꙑхъ мѣшьць съ лавандоулоѭ или роꙁоѭ, ино мꙑсль AFA, ꙗже дрьжитъ вон҄ѫ сада въ домоу.

Изити мало

• Кротъка ходьба около домоу, въ паркъ или въ садовьнѫ коупьницѫ, тихо и съ мѣстомъ за сѣдѣниѥ.
• Сѣдѣниѥ вънѣ на крꙑльци или на скамии, слоушати птицѧ и чоути вѣтръ. Се ѥстъ цѣло дѣло само о себѣ.
• Посѣщениѥ обьщаго сада въ тихъ часъ дьне. NHS поминаѥтъ, ꙗко нѣкаꙗ мѣста имѫтъ чоувьствьнꙑѧ садꙑ съ вон҄ьнꙑми былии, различьнꙑми поврьхностьми и водоѭ.
• Кръмлѥниѥ ѫтиць или съмотриниѥ птиць оу ѥзера, далече отъ краꙗ водꙑ.

Како оулегъчити садъ за оупотрѣблениѥ?

Приближите садъ къ чловѣкоу, а не чловѣка къ садоу.

• Вꙑсокꙑѧ грѧдꙑ или вꙑсоци съсѫди о поꙗсъ не трѣбоуѭтъ колѣнъ или съгъбаниꙗ.
• Съсѫди на трапезѣ добри сѫтъ за чловѣкы, иже сѣдѧтъ на колесьнѣмъ сѣдалищи или любѧтъ сѣдѣти.
• Широки и ровьни пѫти беꙁ расꙑпанꙑхъ камении или шланьгъ на пѫти оумальꙗѭтъ бѣдѫ спънатиꙗ.
• Сѣдалища съ рѫкама и сѣниѭ по пѫти, да почитиѥ бѫдетъ вьсегда льгъко.
• Орѫдиꙗ съ дѣбелꙑми, мѧкъкꙑми дрьжалꙑ, ꙗже льгъко дрьжати. Оставите ножицѧ, ножь и вьсѣ остроѥ.
• Ограждено мѣсто съ затворенꙑми врати, идеже чловѣкъ можетъ свободьно ходити, а вꙑ бѫдѣте близъ.

Кꙑхъ былии избѣгати?

Избѣрѣте былиꙗ, ꙗже безбѣдьна сѫтъ касати, и по силѣ безбѣдьна, аще въкоусѧтъ сѧ. AFA съвѣтоуѥтъ оупотрѣбити былиꙗ, ꙗже не дражѧтъ кожѧ обꙑчьно, съмотрити о нѥоудобьствѣ кожѧ и бьдати, аще къто прииметъ землѭ за брашьно. Съвѣтъ NIA о безбѣдьствѣ домоу включаетъ отънѧтиѥ или затворениѥ отровьнꙑхъ былии.

• Избѣгаите трьниꙗ, кактъ и былии съ сокомъ, иже дражитъ кожѫ.
• О кождомъ былии, о н҄емьже не вѣсте, въпрашаите прѣжде саждениꙗ.
• Знаѥмаꙗ любимаꙗ былиꙗ могѫтъ въꙁъвати приꙗтьнꙑ чоутиꙗ. AFA поминаѥтъ роꙁꙑ и зимьнъ кактъ; избѣрѣте родꙑ беꙁ трьниꙗ.
• Дрьжите тоукъ, лѣкꙑ отъ чрьвии и плѣвела затворенꙑ и не оупотрѣбите ихъ тамо, идеже чловѣкъ можетъ досѧщи.

Како съхранити сѧ отъ зн҄оꙗ и сълньца?

Оуготовите врѣмѧ вънѣ по врѣмени. NIA обꙗснꙗѥтъ, ꙗко старѣишии чловѣци имѫтъ большѫ бѣдѫ отъ болѣзни отъ зн҄оꙗ, зане тѣло мьнѥ добрѣ прѣмѣнꙗѥтъ сѧ къ тѣплотѣ и нѣции лѣкове мѣнꙗѭтъ то.

• Изидѣте рано или поздѣ. Избѣгаите срѣдꙑ дьне въ тѣплꙑ мѣсѧцѧ.
• Часто подаите водѫ. Не ждите, да чловѣкъ речетъ, ꙗко жѧждетъ.
• Облѣцѣте сѧ приличьно. Свѣтлꙑѧ, простьнꙑѧ риꙁꙑ, широкъ клобоукъ и стъкла отъ сълньца.
• Оупотрѣбите мазь отъ сълньца. NIA съвѣтоуѥтъ широкодѣиствьнѫ мазь SPF 15 или боле, пакꙑ намазати въ дьни.
• Избѣрѣте сѣнь. Поставите трапезѫ подъ дрѣвомъ или подъ покрꙑваломъ.
• Дрьжите кротъко. Мало врѣмѧ вънѣ можетъ бꙑти довьлѣ, паче въ тѣплꙑ дьни.
• Съмотраите знамениꙗ. NIA поминаѥтъ боль главꙑ, съмѧтениѥ, главоврьтѣниѥ или мльꙗтѫ ꙗко знамениꙗ болѣзни отъ зн҄оꙗ. Чловѣкъ съ оумьнъимъ ослабѣниѥмъ можетъ не рещи, ꙗко ѥмоу нѣстъ добро, тѣмьже съмотраите лице и дѣла ѥго. Вънидѣте въ домъ, прохладите съ водоѭ и прохладьнꙑмъ платомъ, и ищите помошти, аще не бѫдетъ льгъчѣѥ скоро. Оударъ зн҄оꙗ, съ знамении ꙗкоже падениѥ, съмѧтениѥ или соуха, чрьмьна кожа, ѥстъ бѣда: призовѣте 112.

Зима тако подобаѥтъ. Въ зимѣ дрьжите врѣмѧ вънѣ кротъко и съхраните рѫцѣ и ноꙃѣ тѣплꙑ и соухꙑ.

Како пещи сѧ о блѧдѣнии, ѥгда изидемъ вънѣ?

Бѫдѣте съ чловѣкомъ вьсегда, ѥгда ѥстъ вънѣ. Alzheimer’s Association глаголѥтъ, ꙗко 6 отъ 10 чловѣкъ живѫщихъ съ оумьнъимъ ослабѣниѥмъ блѧдѧтъ понѣ ѥдинощи, а мъноꙃи пакꙑ. Се можетъ бꙑти въ вьсꙗкомъ врѣмени.

Съвѣти о блѧдѣнии и изгꙑбании отъ NIA включають:

• Оувѣрите сѧ, ꙗко чловѣкъ носитъ запѧстиѥ или знакъ съ именьмъ, мѣстомъ и вашимъ числомъ, или знамение на риꙁахъ.
• Имѣите новъ образъ или видъ чловѣка.
• Повѣждь съсѣдомъ, ꙗко чловѣкъ можетъ блѧдити.
• Охраните дворъ оградоѭ и затворенꙑми врати.
• Не оставите ѥдиного чловѣка, иже прѣжде блѧди.

Alzheimer’s Association тако съвѣтоуѥтъ оуготовити мѣста въ домоу и вънѣ, ꙗже могѫтъ бꙑти хожена съ безбѣдьствомъ, и оуготовити дѣла въ часъ дьне, ѥгда бес покоꙗ бываѥтъ чѧще. Ходьба въ безбѣдьнѣмъ, огражденѣ садѣ можетъ добро слоужити при вечерньнѣмъ бес покои. Виждь нашѫ бесѣдоу о вечерньнѣмъ бес покои.

Аще чловѣкъ изгꙑбнетъ, Alzheimer’s Association съвѣтоуѥтъ абиѥ искати близъ и призъвати 112, аще не обрѧщетъ сѧ въ 15 миноутахъ. Рьцѣте стражамъ, ꙗко чловѣкъ иматъ оумьно ослабѣниѥ.

Како прѣмѣнити садовьство, ѥгда дѣла станѫтъ трѫдьнѣиша?

Нѣции чловѣци любѧтъ съмотрити, како вꙑ дѣлаѥте. NIA глаголѥтъ, ꙗко добро ѥстъ, аще чловѣкъ тъкъмо съмотритъ, аще то ѥмоу любо.

Къгда подобаѥтъ вънити въ домъ?

Вънидѣте, ѥгда чловѣкъ ꙗвлꙗѥтъ сѧ троуждьнъ, зн҄оꙗнъ, зꙗблъ, не въ покои или готовъ прѣстати. Кротъкꙑ и приꙗтьнꙑ десѧть миноутъ боульше сѫтъ н҄еже дльгъ дьнь, иже коньчаѥтъ сѧ тѧготоѭ. Прѣстати рано ѥстъ добръ исходъ.

Принесѣте садъ въ домъ на ѥкранѣ

Въ дьни дъждѧ, Sort Together иматъ садовьнѫ кошьницѫ за разлоучениѥ образъ, а Conversation Cards иматъ отъврьстꙑ въпросꙑ, иже могѫтъ въꙁъвати садовьнꙑ повѣсти. Аще вънидете изъ зн҄оꙗ съ спѣхомъ, Calm Breathing даѥтъ тихъ и кротъкъ покои, иже можете раздѣлити. За боле мꙑслии о касании, вон҄и и гласѣ виждь нашѫ бесѣдоу о чоувьствьнꙑхъ дѣлѣхъ.