ལན་ཐུང་ངུ།
ཉིན་རེའི་ཁྱིམ་ལས་ཀ་ཁ་ཤས་, དཔེ་ཡིག་གི་ཉལ་ཆས་བསྡུ་བ་, ཤོ་བཀོད་པ་, ཐབ་ཁྲ་སྦྲེལ་བ་, ཤིང་ཆུ་སྦྲེལ་བ་དང་ཟས་ཚོད་ཟླ་བ་ལ་རོགས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པས་བརྗེད་ནད་ཀྱི་མིར་དོན་ཆེ་བའི་རོགས་རམ་བྱེད་ཐུབ། ཤེས་པའི་ལས་ཀ་འདེམས་ཤིག་, གོ་རིམ་ཅི་ཡོད་ཀྱི་ཚུལ་གཅིག་ཅིག་ནས་སྤྱད་ཤིག་, མཆེ་ཀ་དང་ཚ་ཚ་ཡི་ཉེན་ཁ་ཕྱིར་བཅོས་ཤིག་, ཡང་ “ལེགས་པོ་” ལས་མ་དགོས་པར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩེ་མོ་ཞིག་ཟེར་ནས་བརྩི་ཤིག་.
- ཤེས་པའི་ཁྱིམ་ལས་ཀ་ཞིག་གིས་མི་ལ་ཁྱིམ་གྱི་ཕྱོགས་སུ་འབྲེལ་བ་ཡོད་པར་མཐོང་ཐུབ་པས་, ལས་ཀ་ལེགས་པོ་ཡིན་མིན་ལས་ཚོར་སྣང་འདི་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན།
- ལས་ཀ་རེ་རེ་ནས་སྡེ་ཆུང་ཆུང་ཅིག་སྤྲོད་ཅིག་, བཤད་ནས་མ་བསྟན་པར་བསྟན་ཅིག་, ཡང་ཡང་བཀྲོལ་བའི་ཚེ་ཕྲན་ཚོ་ཞིག་ཟེར་ནས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱིར་སྐྱོར་ཤིག་.
- ཤིང་བཙོན་, བཀྲུ་རྫས་དང་ཁྲ་བཞིན་ཆུ་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་ལྟོད་ནས་ཉར་ཤིག་, ཟས་བསྐྲུན་མ་མ་བྱས་ཧེ་ལ་ཡོད་རྒྱུ་ཕུབ་ཀྱི་ཤུབས་དང་ལོ་ཤེས་རང་འགུལ་སྒྲིག་བྱེད་ཐབས་སྦྱར་ཤིག་.
- ཤོ་བ་དཀྲིལ་མ་ཚོང་ནང་མི་དགོས། ཡང་ཡང་བྱེད་དགོས་ན་ཕྱིས་སུ་མི་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱེད་ཤིག་.
- ལས་ཀ་གང་ཞིག་ཀྱིས་ཁ་ཕུལ་བ་བསྐྱེད་ན། ལས་ཀྱི་རྣམ་པ་བདེ་ཤོས་ཤིག་ལ་བརྗེ་ཤིག་, དུས་གཞན་ཞིག་ཏུ་ཡང་བསྐྱར་བཀོད་ཤིག་, ཡང་ན་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འདུག་ཤིག་.
ཤོག་ངོས་འདིའི་སྟེང་དུ།8 དོན་ཚན་ ༡༠)
- ཅིའི་ཕྱིར་ཉིན་རེའི་ལས་ཀ་རྣམས་རྩེད་མོར་ལེགས་པོ་ཡིན་ནམ།
- ཁྱིམ་ལས་ཀ་གང་ཞིག་བྱེད་ན་ལེགས་པོ་ཡིན་ནམ།
- ལས་ཀ་ཞིག་ལེགས་པོར་འགྲོ་བའི་ཐབས་ཇི་ལྟར་སྒྲིག་བྱེད་དམ།
- ཁྱོད་ཀྱིས་ལས་ཀ་འགྱུར་བ་ཇི་ལྟར་སྒྲིག་བྱེད་དམ།
- ཁྱིམ་ལས་ཀ་བདེ་འཇགས་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་སྲུང་བ་དང་?
- “ནོར་” ཐོག་ཏུ་བྱས་ན་ཅི་བྱེད།
- ང་ཚོ་ཚོར་ཐོན་པ་ཇི་སྐད་ཡོད་དམ།
- ཚེ་ཡུན་ཞི་བདེ་ཅན་གྱི་སྐབས་ལ་རྩེད་མོ་ཆུང་ཆུང་།
བརྗེད་ནད་ཀྱིས་འཚོ་བ་བྱེད་བཞིན་པའི་མང་པོ་ནི་ལོ་ཁ་ཤས་ནས་ཁྱིམ་ཚང་སྐྱོང་བ་, བུ་ཚེ་སྐྱོང་བ་ཡང་ན་ལས་ཁང་ལ་ལས་ཀ་རིམ་པ་སྤྲོད་པ་ལ་ཡོད། ཁྱིམ་ལས་ཀ་དངོས་ཡིག་ལ་རོགས་རམ་གསོལ་བ་ནི་ “ཁྱེད་ཀྱང་ཁྱིམ་ཚང་འདིའི་ནང་གི་གཅིག་ཡིན་” ཞེས་པའི་ཚུལ་ཅི་ཡང་རྩོམ་རིག་ཡིན། ཤོག་ངོས་འདིས་ལས་ཀ་གང་ལེགས་པོར་འགྲོ་བ་, ཇི་ལྟར་སྒྲིག་བྱེད་པ་, འགྱུར་བ་ཇི་ལྟར་ཕྱིར་བཅོས་བྱེད་པ་དང་ཤོ་ཁང་དང་ཉལ་ཁང་གི་བདེ་འཇགས་ཇི་ལྟར་སྲུང་བ་བཤད་ཡོད།
ཅིའི་ཕྱིར་ཉིན་རེའི་ལས་ཀ་རྣམས་རྩེད་མོར་ལེགས་པོ་ཡིན་ནམ།
ལས་ཀ་ཤེས་ཤིང་དམིགས་ཡུལ་གསལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྩེད་མོར་ལེགས་པོ་ཡིན། རྒས་པའི་ཞིབ་འཇུག་ཁང་ (National Institute on Aging) གིས་ཤོ་བཀྲུ་བ་, ཐབ་ཁྲ་སྒྲིག་པ་, འཕྱི་བ་, ཕྱིག་པ་, ཡི་གེ་ཕྱོགས་སྒྲིག་བྱེད་པ་, ཤོ་བསྡུ་བ་དང་ཁྱིམ་གྱི་རྩི་ཁུངས་སྡུད་པ་ལ་སོགས་པ་ བརྗེད་ནད་ཀྱི་མིས་ངོ་མཚར་ཞེན་པའི་ཉིན་རེའི་རྩེད་མོ་ ནང་འདུས་པར་བཀོད་ཡོད། ཨལ་ཛའི་མར་ཚོགས་པ་ (Alzheimer’s Association) གིས་ཐབ་ཁྲ་སྒྲིག་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀ་ཞིག་གིས་མི་ལ་ ཁྱིམ་ཚང་གི་ཆེ་བའི་ཕྱོགས་སུ་སྐྱེས་པ་ ཞིག་ཏུ་མཐོང་ཐུབ་པ་ཞིག་ཟེར་ནས་བཤད་ཡོད།
ལས་ཀ་ཞིག་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་འགོ་ཚུགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་ཡོད། “ཁྱེད་ཀྱིས་ཉལ་ཆས་འདི་ལ་རོགས་ཐུབ་ངམ།” ཞེས་པ་ནི་ “ཁྱེད་ཀྱིས་རྩེད་མོ་ཞིག་བྱེད་འདོད་ངམ།” ཞེས་པ་ལས་ “ཡེས་” ཟེར་བར་སླ་བ་ཡིན།
ཁྱིམ་ལས་ཀ་གང་ཞིག་བྱེད་ན་ལེགས་པོ་ཡིན་ནམ།
མི་དེས་སྔོན་ལ་བྱས་པའི་ལས་ཀ་ལ་འཚོལ་ཞིག་, དེ་ནས་ད་ལྟ་ཐུབ་པའི་ལས་ཀ་ལ་སྦྱར་ཤིག་.
ཉལ་ཆས་དང་ཉལ་ཁྲའི་ལས་ཀ་
- ཁྲ་བཞིན་དང་ཁྲ་ཁྲིན་བསྡུ་བ། ཆུང་ཆུང་དང་འཐིབ་ཤོས་ཀྱི་རྡུལ་ཚོགས་ཀྱི་བཀྲམ་བསྡུ་བ། ཁྲ་བཞིན་ནི་སྲུང་བ་ཡིན་པས་བསྡུ་བའི་ཐབས་ཅི་ཡང་ནོར་བ་མེད།
- རྐང་ཞུགས་མཆུངས་བཅོས། ཆོལ་བཞིན་གྱི་རྐང་ཞུགས་ཀྱི་སྤྲེལ་ཆ་ཁྲབ་བ། རྒྱབ་སྐྱོར་ཀ་ལ་རྨ་དང་སྐད་གཞན་ཁ་ཤས་ཙམ་ཞིག་སྤྲོད་ཤིག་.
- ཞལ་སྐོར་དང་བསྒྲིག་པ། ཤོ་ཁོག་, ཁྲ་ཁྲིན་ཡང་ན་ཁྲ་བཞིན་ལ་སོགས་པ་བཟོས་ནས་བསྡུ་བ། ཕྱིས་སུ་བསྡུ་བའི་ལས་ཀ་ཆེ་བ་བཏང་བ་ནི་སྐྱེ་བོ་ཡིན།
སྟེགས་ཁང་དང་ཟས་ཁང་
- ཤོ་བཀོད་པ། ཤོ་གཅིག་ཚད་ཡུལ་འགྲོ་ནས་དཔེ་བཟོ་ཞིག་སྟོན་ཤིག་, མི་དེས་ཀྱང་ཟ་ཐུབ་པར་བྱེད་ཚུལ་ཞིག་. ཀྱེ་རྒྱབ་ཀ་ཞིག་ཡིན་ན་ཡང་། “འདི་ལ་ཤོ་ཞིག་རེ་རེ་ཡོད།” ཟེར་ནས་གཅིག་རེ་རེ་སྤྲོད་ཤིག་.
- ཤོ་ཁོག་ཕྱེ་བ། བཅོས་བྱེད་ཀྱི་ཤོ་ཁོག་དང་ཤོ་ཤུ་, ཀེ་གཞུ་ཞིག་ཚུལ་མཐོང་ཀྱི་ཤོ་ལ་སོགས་པ་བསྡུ། བག་ཚོར་ཡོད་པའི་ཤོ་འདི་རྣམས་ནི་ཐོན་མེད།
- ཤོ་སྐྱོང་བ། ཕྲན་ཚོ་བཅས་ཀྱི་ཚུལ་གྲུབ་ཤིག་ནང་། བཀྲུ་ཐབས་བྱེད་པའི་སྒོར་བུ་ཡང་ཡོད། ཆུ་སྡོད་ཁང་མ་ཡིན་པའི་དུས་སྐབས་དང་ཤོ་སྣེ་ཤེས་པ་ནི་བདེ་ཤོས་ཡིན།
- ཐབ་ཁྲ་ཡང་ན་བྲེམ་བཀྲུ་བ། མངར་སྐྱེས་རྡུལ་ཕྱེ་བ་དང་ཕྱི་ནང་སྲུང་བའི་ཆོས་ལ་བལྟས་ན་ཆུ་བསྐྱེད་ཀྱི་ཚོར་སྣང་ཡོད། ཨལ་ཛའི་མར་ཚོགས་པས་མི་ཞིག་གིས་ཐབ་ཁྲ་ལག་པས་བརྟེན་ནས་བཀྲུ་བ་ལ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་དང་སྡུད་པའི་སྒོར་ཞིག་སྤྲོད་ན་ལེགས་པ་ཡོད་ཅེས་བཤད།
ཁྱིམ་ཁྱབ་ཀྱི་སྐོར།
- རྡུལ་སྒྲིག་པ། རྡུལ་བཤུབས་མི་འཁོར་བའི་བྲེམ་བཀྲུ་དང་ཁྲིམས་རྡོར་ཞིག་ལ་བསྒྲིགས། མི་ཁྲོམ་གྱི་སྣོད་ལ་སོགས་པ་རྡོར་མཁན་ཞིག་འདི་ནི་ལས་ཀ་ཞིག་ཡིན།
- ཡི་གེ་བསྡུ་བ། ཕྱིར་དམ་ཁ་བཀྲ་ཡ་ཡི་ཤོག་བུ་དང་ཡིག་ཆ་མ་དགོས་པ་རྣམས་སྡེ་བཀོད་ཀྱི་ཚུལ་ཞིག་བྱེད་ཤིག་: ཉར་བ་, བསྐྱར་སྐྱེད་, ཕྱིས་སུ་འབྱེད་པ་. ངེས་པའི་ཟད་གྲོས་དང་ཐོ་གྲངས་ནི་གཞན་དུ་ཉར་ཤིག་.
- སྐྱེས་སྐྲུན་བསྡུ་བ། སྐྱེས་ཐོན་གྱི་བྱ་བ་, བཅུད་སྣོད་དང་ཤོག་བུ་ཕྲན་ཚོ་སྣོད་མ་སྣོད་པ་རྣམས་དབྱེ་ཤིག་.
- ཕྱི་ཁྲོམ་བསྒྲིམས་པ། ཤོ་མ་ཡོང་ཚད་ཀྱི་སྲོལ་མགོ་ཡོད་ན། ཆུང་ཆུང་གི་བསྡུ་ཆས་ཀྱིས་ཁྲིམས་རྡོར་ཞིག་བཀྲུ་ཤིག་.
- ཤིང་ཆུ་སྦྲེལ་བ། ཆུ་ཆུང་ཚོད་ཀྱི་ཁྲོ་མ་ཡོད་པའི་སྐལ་ཤིང་ཆུང་ཚོ་ཞིག་ཡང་ན་ཤིང་ཆུང་ཤོས་ཀྱི་ལག་ལེན་མཁན་ཞིག་ལ་སྦྱར་ཤིག་.
ཟས་བཟོ་བ་ཡང་ལྟ་སྐྱོང་འོག་ཏུ་
ཟས་བཟོ་བས་ཚོར་སྣང་བཟང་པོ་ཞིག་སླར་ཡོང་ཐུབ། རྒྱལ་སྤྱི་རྒས་པའི་ཞིབ་འཇུག་ཁང་ (NIA) གིས་མི་དེས་ཟས་ཁ་རྣམས་སྡུད་པ་, ཚད་བཤུད་པ་, འཁྲུག་པ་དང་ཆུ་བཏོན་པ་ལ་བཅུག་ཅིང་ཡང་ན་ཕྱི་མིན་གཞན་ལ་མགོ་སྐྱེལ་ནས་མི་དེས་ཀྱི་རྩེད་ཟས་ཀྱི་ཐབས་ལ་བཤད་ཐུབ་ཟེར་ནས་བཤད་ཡོད། ལས་ཀ་ཡག་པོ་ནི་འདི་ཡིན།
- ཤིང་བཙོན་ནམ་རྡོ་ཤིང་བཀྲུ་བ།
- ཏོག་སྣ་ཡང་ན་ཤོས་བདེན་པ་ཁྱེར་བ།
- སྐྲེས་བྱེད་པ།
- ལག་ཆ་ཚོད་སྐྱེས་ཀྱི་ལག་ལེན་སྦྱར་བ།
- ཆུ་གདོང་ཤོ་ཤུ་བཀྲུ་བ།
- ཀུ་ཀི་ཞིག་ཤེས་ཀྱི་སྤྲོ་བཞག་བ།
- མཐའ་ཆ་ལ་ཤོ་བྱེད་པ།
ཚད་བཤུད་པ་ལ་དཀའ་ན། ཨལ་ཛའི་མར་ཚོགས་པས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཚད་བཤུད་པ་ཚར་ཅིག་བྱས་ནས་སྐབས་གཞན་ཞིག་, དཔེར་ན་འཁྲུག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྲོ་ཤིག་ཅེས་བཤད།
ལས་ཀ་ཞིག་ལེགས་པོར་འགྲོ་བའི་ཐབས་ཇི་ལྟར་སྒྲིག་བྱེད་དམ།
- ཡུས་ཚོད་བདེན་པ་འདེམས་ཤིག. མི་དེ་ལུས་ཤུགས་ངལ་ཤོས་སུ་ཁ་ཤས་ཀྱི་སྐབས་ཞིག་འདེམས་ཤིག. མང་པོའི་སྐབས་ནི་ཉིན་ཀྱི་ཐོག་མ་ཡིན།
- ས་ཆ་གཙང་བཟོས། ལས་ཀ་གཅིག, ས་སྟེང་གཅིག, ཐབ་ཁྲ་ལ་གཞན་གང་ཡང་མེད་པ།
- བཤུགས་མ་བཏང་བ་, བཀའ་བཏང་མ་བྱེད་པ། “ང་ལ་ཡོད་པ་འདི་ལ་ལག་རོགས་ཅིག་ལ་འཚལ་ལོ།” ཟེར་བ་ནི་ “ད་ཉལ་ཆས་བསྡུ་དུས་ཡིན།” ཟེར་བ་ལས་ཕན་ཡོད།
- དང་པོ་ཞིག་མཐོང་བ་སྟོན། ཤོ་གཅིག་ལ་ཞིག་ཞིག་བསྡུས་ནས་རྗེས་སུ་གཞན་སྤྲོད་ཤིག. བཤད་པ་ལས་སྟོན་པ་ནི་གསལ་བ་ཡིན།
- ལས་ཀ་རེ་རེ་ནས་སྡེ་ཆུང་ཅིག་སྤྲོད། ཁ་ཤས་ཀྱི་བཀའ་ཆོས་ཤིག་ཅིག་ཏུ་མང་བས་ངལ་ཆེ་ཞིང་བུ་སྐྱོ་བ་འབྱུང་ཐུབ། ལས་ཀ་གཅིག་ཞེས་བསྐྱེལ་ཐབས་སྦྱར་ནས་མ་དོན་མ་ཐོག་བསྐྱར་མི་བྱེད།
- ཕྲན་ཚོ་གཅིག་ཁ་སྐྱེས་ནས་ལྷན་ཅིག་བྱེད། ལས་ཀ་གཅིག་ལ་ཅིག་ཁར་ཡོད་པ་ནི་ལྷན་ཡོད་པའི་ཚོར་སྣང་ཡིན་གྱི་ལྟ་སྐྱོང་མ་ཡིན།
- ལས་ཀ་ལ་བཤད་པ་, འབྲས་བུ་ལ་མ་བཤད་པ། “འདི་ཚོ་མཉེན་པོ་ཡིན་ནོ།” ཡང་ན་ “ཁྱོད་ཀྱིས་ཁྲ་ཁང་གི་ཤོག་ཚོ་ག་ཅི་ཡིན་ནོ་བཤད།” ཟེར་བ་ལ་སོགས་པས་སྡུད་པ་དང་སྤོབས་པའི་དོན་ནི་སྐྱེ་བོ་ལ་ཚད་བཟུང་མ་བྱས་པར་བྱེད།
ཁྱོད་ཀྱིས་ལས་ཀ་འགྱུར་བ་ཇི་ལྟར་སྒྲིག་བྱེད་དམ།
ཚེ་ཡུན་དང་ཉིན་རེ་ལ་སྟོབས་ཤུགས་འགྱུར་བ་ཡོད། ཨལ་ཛའི་མར་ཚོགས་པས་ནད་ཀྱིས་འགྲོ་བའི་སྐབས་ཁ་ཤས་ཀྱི་ལས་ཀ་ཆུང་བ་དང་ཐ་མལ་ཞིག་ཏུ་བརྗེ་ན་ཡག་ཟེར་བ་ཡིན།
| གལ་ཏེ་འདི་དཀའ་ཞིང་སོང་ན། | དེའི་ཚབ་ཏུ་འདི་སྤྲོད། |
|---|---|
| ཉལ་ཆས་ཆེན་པོ་བསྡུ་བ། | རྡུལ་ཕྲན་ཆུང་ཀ་བསྡུ་བ་ཡང་ན་ཁྲ་བཞིན་བཀྲམ་བ། |
| ཐབ་ཁྲ་ཆ་ཚང་སྒྲིག་བ། | ས་ཁྱོན་རེ་ལ་ཤོ་གཅིག་རེ་བཞག་བ། |
| ཡིག་ཆ་ཁ་ཤས་སྡེ་བཀོད་བ། | ཡིག་ཆ་ཀྱི་སྐོར་ལ་ཤོག་བུ་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་བ། |
| ཟས་ཀྱི་ཚད་བཤུད་པ་ཤེས་པ། | བཤུད་པ་, ཡང་ན་ཟས་བཟོས་ཀྱི་སྐབས་ལ་ངོ་མཚར་བལྟ་བ་དང་ཟོས་བཟོ། |
| ས་ཆ་ཆེན་པོ་བཀྲུ་བ། | ཐབ་ཁྲ་ཆུང་ཆུང་གཅིག་བཀྲུ་བ། |
| ལས་ཀ་ཞིག་ཀྱང་མི་བྱེད་པ། | ཁྱོད་དང་ལྷན་ཅིག་སྡོད་ནས་ཚོ་ཞིག་ཟེར་ཞིང་བསྐྱར་བསྡད་བ། |
ལྟ་བ་ཡང་གྲངས་སུ་འཇོག་པ་ཡིན། རྒྱལ་སྤྱི་རྒས་པའི་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གིས་མི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ལས་ཀ་ལྟ་བ་ཙམ་གིས་དགའ་བ་ཡོད་ཅེས་བཤད་ཅིང་དེ་ཡང་རོགས་པའི་ཐབས་ཡག་པོ་ཞིག་ཡིན།
ཁྱིམ་ལས་ཀ་བདེ་འཇགས་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་སྲུང་བ་དང་?
བདེ་འཇགས་ནི་ཐོག་མ་ནས་ཡོད་དགོས། ཁྲ་ཁྱིམ་ཁ་ཤས་ཀྱི་ཉེན་ཁ་ནི་དེ་ཡིན་ནོ། རྒྱལ་སྤྱི་རྒས་པའི་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གི་ བརྗེད་ནད་ཀྱི་ཉེན་སྲུང་གི་ཐབས་ཁྲིམས་ ནང་། ཁ་ཤས་འདི་བཀོད་ཡོད།
- བཀྲུ་རྫས་དང་། ཁྲ་བཞིན་ཆུ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡོད་ཚད་ལ་ལྟོད་ནས་ཉར་ཤིག་, ཁྲ་བཞིན་ཆུ་ཚོགས་ནི་ཟས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལྟར་ཡོད་པས་སྐྱོན་ཆེ་བ་ཡིན།
- ཤིང་བཙོན་, ཤོ་ཁ་བཙོན་ཤིང་དང་ཤུགས་དེའི་ལག་ཆ་ཚུད་ཅིག་གི་ཁྲ་ལ་ལྟོད་ནས་ཉར་ཤིག་།
- ཤུབས་ལ་ཤེལ་སྒྲིག་དང་རང་འགུལ་ཕྱིར་གཏོང་སྒྲིག་བྱེད་ཤིག་།
- ཕྱིར་ཁེ་གྱི་སྣང་སྟེ་ཚ་སྡུག་ཡོད་ཤིག་ཅེས་བཀོད་པ། ཡུ་ཀེ་སྐུ་གསར་གཅིག་གི་གནས་ཚུལ་ལ་ལྟོས་ཤིག། ཤུབས་, ཆུ་ཚོད་དང་ཕྱིར་གྱིས་གནས་པ་ལ་མེ་ཆེན་མེད་པར་ཚེག་ཅིག་ཏུ་བཞག་ཤིག།
- ཆུ་སྨན་གཞན་ཞིག་སྦྱར་ཞིང་ཆུ་ཚོད་ཀྱི་བསྒྲེམས་ཚད་ལ་ལྟོས་ན། ཚ་ཚ་ཤོར་བའི་ཉེན་ཁ་ཉུང་བར་སྲིད་པའི་ཚད་ནི་ 49°C (120°F) ཡིན།
- ཁ་ཟན་ཚོད་ཀྱི་རྒྱུ་སྣ་གཅིག་སྤྲོད་ན་ཟོས་ཐུབ་ཟེར་བ་ཡོད་པར་ཁ་ཤས་ཏུ་དཔྱད་བྱེད་ཤིག།
གནས་ཚུལ་གཞན་ཁ་ཤས་གྲོགས་པོ་ཡོད་ན་:
- ཤོ་བ་ཡང་ན་ཤུབས་ཀྱི་ཉེ་འཁོར་ནས་སྤྱིར་འདུག་ཤིག་སྐབས་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྲུང་ཞིག།
- ཟན་ཚོད་དང་ཤོ་ཆས་འབྲེལ་ཁྱོན་ལ་ཕྱིར་མི་འཇིག་པའི་ཤོ་བ་བཀོད།
- སྤྲིན་པ་ནི་གླེང་བཞིན་བཀྲུ་བའི་ཚེ་ས་ཆ་ཆུ་མེད་པ་དང་གཙང་པོར་ཉར།
- མི་དེས་ལྷག་བཞིན་པའི་ལག་ཆ་བཀྲུ་ཡོད་ན། ཨལ་ཛའི་མར་ཚོགས་པས་ཐོ་ཡིག་ལས་ཉེན་ཁའི་ཆ་ཤས་ཕྱིར་འབུད་ཤིག་ཟེར། ལས་ཀ་ནི་ཤིང་ཐོག་ལ་ཟིམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྡེ་བདེ་འཇགས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན།
“ནོར་” ཐོག་ཏུ་བྱས་ན་ཅི་བྱེད།
ཐོལ་བ་ཅིག་སླེབས་པ་ནི་མི་སྐྱོ་བ་ཡིན། ཤོ་ཆ་གསུམ་དུ་བསྡུས་པ་ཡང་ཤོ་བསྡུས་པ་ཡིན། ཨལ་ཛའི་མར་ཚོགས་པས་ཡང་ཡང་གསལ་པོར་བཤད་པ་ནི་མི་དེས་གནས་ཡུན་གཅིག་ཁྱེད་ཀྱིས་སྤྱད་པ་དང་མི་ཁྱོད་ཀྱིས་ཐད་དེས་བདག་ནི་ཡོད་པར་མཐོང་བ་ཡིན། ཤོ་ཆ་ཡང་ངེས་པར་ཡག་པོར་བསྡུ་དགོས་ཀྱང་ཁྱོད་སྐྱེས་པ་ལ་དགོས་ཀྱི་ཡག་པོ་མ་ཡིན། གལ་ཏེ་ཅི་ཞིག་བསྐྱར་དགོས་ན་ཕྱིས་སུ་འཇོག་ཤིག་, ཁོ་ཚོས་མི་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱེད་ཤིག།
ཚེ་མཐོང་ནས་ཁ་སྨོས་པ་ན་ལས་ཀ་སྐྱིད་པོའི་རྩེད་མོ་ཞིག་གི་ཚེ་ཡུན་བསྐྱར་ཚུ་བ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཐུབ། “ཁྱེད་ཀྱི་རོགས་རམ་ཆེན་པོ་ཡིན།” ཞེས་སྨྲས་པ་ནི་ཡག་པོ་ཞིག་ཡིན།
ང་ཚོ་ཚོར་ཐོན་པ་ཇི་སྐད་ཡོད་དམ།
ཁ་ཤས་ཀྱི་ཚེ་སྐྱོ་བ་, ངལ་བ་དང་དགའ་བ་མེད་པའི་རྟགས་མཐོང་ཚེ་བཀྲོལ་ཤིག་ངམ་འགྱུར་ཤིག། ཐོན་མེད་པར་བཀྲོལ་ནས་འདུག་ནས་ཀྱང་ལེགས་པ་ཡིན་ཏེ་ཕམ་པ་མ་ཡིན། ཁྱོད་ཀྱིས་གཞན་བྱེད་ཐུབ།
- ལས་ཀ་སྡེ་ཆུང་ལ་བརྗེ་ཤིག
- ཞི་བདེ་སྐྱོང་བའི་རྩེད་མོ་ལ་འགྲོ་ཤིག, དཔེར་ན་རོལ་མོ་ཡང་ན་ཇ་ཁ་གཅིག
- དུས་གཞན་ཡང་ན་ཉིན་གཞན་ལ་བསྐྱར་ཤིག
- ཞི་བདེས་ལྷན་ཅིག་འདུག་ཤིག
མི་དེས་ “མ་བྱེད།” ཟེར་ན་ཁ་ཕུལ་མ་བྱེད། ཁྱེད་ཀྱིས་ཅི་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་ཐབས་ལ་ མ་བྱེད་ན་ཅི་བྱེད་ཚུལ་ ལ་བལྟས་ཤིག།
ཚེ་ཡུན་ཞི་བདེ་ཅན་གྱི་སྐབས་ལ་རྩེད་མོ་ཆུང་ཆུང་།
ལུས་ཀྱི་ལས་ཀ་མི་ཐུབ་པའི་སྐབས་ལ་སྡེ་བཀོད་དང་མཐུན་པར་བྱེད་པ་ནི་སྡོད་ནས་ཀྱང་བྱེད་ཐུབ། Sort Together གིས་ཤིན་པར་ཁྱོད་ཀྱིས་པར་ཁ་ཤིག་ཁ་ཤས་ཀྱི་སྣོད་ནང་ཁ་ཅིག་སྤྲོད་ཐུབ་པ་དང་། Picture Pairs ནི་པར་ཆེན་པོ་དང་དུས་ཚོད་མེད་པའི་ཞི་བདེའི་མཚུངས་རྩེད་ཡིན། Conversation Cards གིས་ཁྱིམ་དང་ཁྱིམ་ཚང་གི་སྐོར་ལ་སྒྲིབ་མེད་པའི་དྲི་བ་ཁ་ཤས་འདུས་ཡོད་ཅིང་ལས་ཀ་ཕྱིར་ཞི་བདེའི་ཇ་ཁ་དང་མཐུན་པར་བཀོད་ཐུབ།
ཉིན་ཀྱི་སྤྱོད་སྒྲིག་ལ་ཞི་བདེའི་ལས་རིམ་ཅིག་སྦྱར་བ་ཡིན་ན་ ཞི་བདེའི་ཉིན་རེའི་ལས་རིམ་ ལ་བལྟས་ཤིག། རིམ་པ་ལྟར་ཡུལ་གཞན་ཞིག་གི་ཐབས་ཤེས་ཁ་ཤས་ཏུ་ནི་ བར་རིམ་གྱི་རྩེད་མོ་ ལ་བལྟས་ཤིག།
ཐུན་མོང་གི་དྲི་བ།
བརྗེད་ནད་ཀྱི་མི་ཚོས་ཅི་འདྲའི་ལས་ཀ་ལ་རོགས་རམ་བྱེད་ཐུབ་སྲིད་དམ།
མང་པོས་ཤོ་བ་བསྡུ་བ་, ཉལ་ཆས་དབྱེ་བ་, ཤོ་སོགས་བསྒྲིག་པ་, དཀྲིལ་བཅོས་པ་, ཐབ་ཁྲ་བཀྲུ་བ་, སྒྲུབ་པ་, ཆུ་སྐྱེས་སྐྱེམ་པ་དང་སྲན་གྱི་ཆུ་ཚོགས་འཁུར་བ་ལ་སོགས་པས་རོགས་རམ་བྱེད་ཐུབ་སྲིད། སྔོན་ལ་མི་དེས་བྱས་པའི་ལས་ཀ་འདེམས་ཤིག་, དེ་ད་ལྟ་ཐུབ་པའི་ལས་ཀྱི་ཚད་དང་སྦྲེལ་ཤིག་. ཕྱིས་ནས་ཕྱག་རྒྱ་ཅིག་ཚོད་བཟུང་ཡང་དགོས་ཤིང་། དཔེར་ན་ཉལ་ཆས་ཞེན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡིན་ཐུབ་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་ཚད་དེས་ཀྱང་ཚིག་མི་ཆེ་ཡིན་.
བརྗེད་ནད་ཀྱི་མི་ཞིག་ཟས་ཁང་ནང་རོགས་བྱེད་བདེ་འཇགས་ཡིན་ནམ།
ཁ་ཤས་ཀྱི་འདི་ཡིན་ནོ། སྐྱོང་བ་གཏིང་ཟབ་པ་དང་ཕྲན་ཚོ་ཡག་པོ་སྦྱོར་ན་ཡིན་ཐུབ། མཆེ་ཀ་, བཀྲུ་རྫས་དང་ཚ་ཚ་སོགས་ལ་ལག་མི་འཁྱེར་བའི་ས་ལ་བཞག་ཤིག་, ཤུབས་ཀྱི་ཤེལ་སྒྲིག་དང་ཡང་ན་རང་འགུལ་ཕྱིར་གཏོང་སྒྲིག་བྱེད་ཤིག་. ཁྱོད་ཀྱིས་བཀྲུ་བའི་ཐབས་ཡོད་པའི་ལས་ཀ་, དཔེར་ན་ལ་ཆུ་བཀྲུ་བ་, འགྲེམ་བ་ཡང་ན་ཕོར་ལ་སྒྲིག་པ་ལ་བྱིན་ཤིག་. མེ་ཁྲིམས་སྒོར་ཡོད་ན་མི་དེ་ཡིས་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱིས་མ་ཚོད་པར་འདོར་མི་ཆོག.
ཁོ་ཚོས་ལས་ཀ་ནོར་ལ་བྱེད་པའམ་ཡང་ན་ཁྲུད་པོ་ལ་ལ་བྱེད་ན་ཅི་བྱེད་དམ།
ཞལ་སླུ་བ་ཡིན། དམིགས་ཡུལ་ནི་དུས་མཉམ་ཀྱི་བསྡད་སྐབས་དང་མི་དེ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཆེད་ཡོད་ཅེས་མཐོང་བའི་ཚོར་སྣང་ཡིན་པས་, ལས་འབྲས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་རང་མ་དགོས། ཡང་ཡང་དགོས་ན་ཕྱིས་སུ་འཇོག་ཤིག་, མི་དེས་མི་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱེད་ན་ཁོ་ཚོར་སེམས་མི་འཚབ་པར་འགྲོ་ཐུབ།
ཁོ་ཚོས་རོགས་མི་བྱེད་ན་ཅི་བྱེད་དམ།
“མ་བྱེད” ཞེས་པ་ནི་ད་ལྟ་ལས་ཀ་དེ་སྡུག་པ་, ཚེར་མ་ཡང་ན་སྐྱོ་ཞིང་ཁ་ཤས་ཆེ་བའི་ཚོར་སྣང་ཡིན་ཐུབ། བསྐྲད་པ་མ་བྱེད། ལས་ཀ་ཆུང་ཤོས་ཞིག་ཚོད་ཅིག་བྱེད་ཤིག་, ཡང་ན་ང་ཚོ་དང་ཁ་སྣེ་ཅིག་ཏུ་སྡད་པས་ཀྱང་ཁ་ཤས་ཡིན། ཡང་ན་ཉིན་ཚོད་ལེགས་པོ་ཞིག་ལ་བསྐྱར་དྲིས་ཤིག་.
ཡོང་ཁུངས།
ང་ཚོས་ཤོག་ངོས་འདིས་བརྟེན་པའི་ཚོགས་པ་དང་ཞིབ་འཇུག་ལ་འབྲེལ་མཐུད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཤོག་ངོས་གསར་བརྗེ་བྱེད་སྐབས་རེ་རེ་བཞིན་ཞིབ་བཤེར་བྱས།
- Adapting Activities for People With Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
- Activities · Alzheimer's Association
- Activities at Home: Planning the Day for a Person Living with Middle- or Late-Stage Alzheimer's · Alzheimer's Association
- Alzheimer's Caregiving: Home Safety Tips · National Institute on Aging