A risposta corta
Certi studii d'osservazione associanu i mudelli alimentari di tipu mediterraneu è MIND à un risicu di dimenza più bassu, ma micca sempre. Un studiu aleatoriu di trè anni nant'à a dieta MIND, publicatu in u 2023, ùn hà trovu nisuna differenza significativa in u pensamentu o in e scansione di u cervellu paragunatu à una dieta di cuntrollu. Nisun alimentu o supplementu hè pruvatu per impedisce a dimenza. Per e persone chì campanu cù a dimenza, manghjà è beie abbastanza conta più di tuttu.
- Certi studii, ma micca tutti, chì seguitanu e persone in u tempu associanu i mudelli alimentari mediterraneu è MIND à un risicu di dimenza più bassu.
- In un studiu di u 2023 nant'à 604 adulti anziani, e persone chì seguitavanu a dieta MIND ùn anu micca fattu megliu à e prove di pensamentu o à e scansione di u cervellu chè e persone cù una dieta di cuntrollu dopu à trè anni.
- U National Institute on Aging dice chì ùn ci hè nisuna prova chì manghjà o evità un alimentu specificu possa impedisce l'Alzheimer, è nisuna vitamina o supplementu hè pruvatu per impediscelu.
- Una dieta ricca in ligumi, frutti, legumi secchi, cereali integrali è pesciu sustene a salute di u core è pò aiutà cù risichi cum'è a pressione alta è u diabete.
- Per e persone chì campanu cù a dimenza, cibi da piglià cù e dite, piatti cuntrastati, pasti calmi è bevande regulare contanu spessu più di una dieta particulare.
In sta pagina (7 sezioni)
Pudete avè lettu chì una dieta « sana per u cervellu » pò tene luntanu l’Alzheimer. A realità hè più mudesta. Certi mudelli alimentari sò assuciati à un risicu più bassu in studii chì seguitanu e persone in u tempu, ma u megliu studiu fattu fin’avà ùn hà micca trovu un benefiziu chjaru. Sta pagina spiega i dui aspetti, poi si cuncentra nant’à ciò chì conta di più per qualchissia chì campa dighjà cù a dimenza: manghjà è beie abbastanza, è piacè à fà lu.
Sò infurmazioni generali, micca cunsiglii medichi. Parlate cù un duttore o un dietista diplomatu prima di cambià a vostra alimentazione o quella di qualchissia altru. Vidite a nostra infurmazione legale medica.
Chì sò e diete mediterranea è MIND?
U National Institute on Aging (NIA) e descrive cusì (NIA nant’à a dieta è l’Alzheimer):
- Dieta mediterranea: assai frutti, ligumi, cereali integrali, legumi secchi, pesciu è frutti di mare, è oliu d’aliva, cù poche quantità di carne rossa, ove è dolci.
- Dieta MIND (Mediterranean–DASH Intervention for Neurodegenerative Delay): un mischju di a dieta mediterranea è di a dieta DASH per a pressione. Mette in primu pianu i ligumi, soprattuttu quelli verdi à foglia; i frutti rossi; i cereali integrali; i legumi secchi; e noci; u pesciu almenu una volta à settimana; è l’oliu d’aliva. Limita a carne rossa, i dolci, u casgiu, u burru o a margarina, è i cibi fritti o veloci.
Sti diete riducenu u risicu di dimenza?
E prove sò miste. U NIA dice chì certi studii d’osservazione, ma micca tutti, anu assuciatu e diete mediterranea è MIND à un risicu di dimenza più bassu paragunatu à una dieta di tipu occidentale, più ricca in carne rossa, grassi saturati è zuccheru.
A Cummissione Lancet 2024 hà rivistu a ricerca in più detagliu (Cummissione Lancet):
- Una rivista di studii di coorte hà assuciatu una qualità alta di a dieta à circa 20% di risicu di dimenza in menu.
- Un’analisi più grande di trè coorte hà assuciatu una adesione più stretta à a dieta MIND à un risicu più bassu.
- Ma un studiu svedese chì hà seguitatu 28 025 persone di mezu età per circa 20 anni ùn hà trovu nisun risicu più bassu nè cù e diete racumandate nè cù una dieta di tipu mediterraneu.
I studii d’osservazione ùn ponu micca pruvà una causa diretta. E persone chì manghjanu cusì sò spessu diverse ancu in altri aspetti, cum’è u redditu, l’educazione, l’attività fisica è l’accessu à e cure. A Cummissione hà cunclusu chì ùn ci hè abbastanza prove per dì chì e diete sane impediscenu direttamente a dimenza, ancu s’è manghjà assai frutti è ligumi è menu cibi ultra trasfurmati face bè à parechje cundizioni di salute è tocca fattori di risicu cum’è l’obesità, u diabete è a pressione alta. Ùn hà micca aghjuntu a dieta à a so lista di 14 fattori di risicu.
Chì hà trovu u studiu nant’à a dieta MIND di u 2023?
A prova più forte fin’avà hè stata un studiu aleatoriu publicatu in u New England Journal of Medicine in u 2023 (studiu nant’à a dieta MIND):
- Quale: 604 adulti di 65 anni o più in e zone di Chicago è Boston, senza prublemi di pensamentu, cù un parente strettu chì campava cù a dimenza, in soprappesu, è cù una alimentazione menu sana à u principiu.
- Chì: per trè anni, a metà hà seguitatu a dieta MIND è l’altra metà hà seguitatu a so dieta abituale. I dui gruppi anu dumandatu di manghjà circa 250 calurie di menu à u ghjornu è anu ricevutu un accumpagnamentu regulare da dietisti diplomati.
- Risultatu: i risultati di e prove di pensamentu anu migliuratu un pocu in i dui gruppi. A differenza trà i gruppi era chjuca è micca significativa da un puntu di vista statisticu. E scansione di u cervellu anu mostratu dinù cambiamenti simili in i dui gruppi.
- Pesu: i dui gruppi anu persu circa 5 kilogrammi.
Perchè u studiu ùn hà trovu nisuna differenza?
I circadori anu suggeritu parechje ragioni. U gruppu di cuntrollu hà probabilmente migliuratu dinù a so alimentazione, postu ch’ellu hà persu una quantità simile di pesu. E prove ripetute ponu migliurà i risultati da per elli, perchè e persone si abituanu à e prove. Trè anni ponu esse troppu pocu. A maiò parte di i participanti avianu un livellu d’educazione altu è eranu d’origine europea, dunque i risultati ùn si applicanu forse micca à tutti.
U riassuntu onestu hè dunque: a dieta MIND ùn hà micca fattu megliu chè una dieta ragiunevule cù menu calurie nant’à trè anni. Quessu ùn vole micca dì chì manghjà sanu ùn serve à nunda. Vole dì chì nimu deve aspettassi chì una dieta specifica impedisca a dimenza.
È l’alimenti è i supplementi specifichi?
U NIA dice chì ùn ci hè nisuna prova chì manghjà o evità un alimentu specificu possa impedisce l’Alzheimer o u calu cognitivu ligatu à l’età. I mirtilli, i ligumi verdi à foglia è a curcuma sò stati tutti studiati, senza prova. U NIA dice dinù chì nisuna vitamina o supplementu hè statu pruvatu per impedisce l’Alzheimer, è nimu hè racumandatu per stu scopu. U NIA avverte chì i prudutti senza prove vinduti per impedisce l’Alzheimer ponu esse periculosi, una perdita di soldi, o i dui, è ponu interferisce cù e medicine prescritte, dunque verificate cù un duttore prima di pruvà li (NIA nant’à a prevenzione di l’Alzheimer).
Cumu si pò manghjà in modu sanu è piacevule?
Per a maiò parte di l’adulti anziani, u scopu hè un’alimentazione nutriente, familiare è piacevule, micca un pianu strettu:
- Custruite i pasti intornu à cibi chì vi piacenu di u mudellu mediterraneu: ligumi, frutti, legumi secchi, cereali integrali, pesciu è oliu d’aliva.
- Mantinite i vostri dolci preferiti. U piacè è l’appetitu contanu, soprattuttu più tardi in a vita.
- Manghjate cù altri quandu pudete. I pasti spartuti facenu bona cumpagnia.
- Cucinate inseme. Lavà i ligumi o girà una pignatta hè una bella attività da fà inseme; vidite i travagli di casa. Una ricetta di famiglia preferita pò dinù fà nasce i ricordi.
L’adulti anziani ùn devenu micca taglià e calurie o perde pesu senza parlà cù un duttore, è u digiunu porta risichi supplementari. Vidite a nostra guida nant’à u digiunu.
Cumu pudete aiutà qualchissia chì campa cù a dimenza à manghjà bè?
Per e persone chì campanu cù a dimenza, manghjà è beie abbastanza hè di sulitu a principale preoccupazione. L’Alzheimer’s Association nota chì e persone ponu scurdassi di manghjà, pensà ch’elli anu dighjà manghjatu, o sentissi sopraffatte da e scelte, è chì una cattiva nutrizione pò aumentà i sintomi cumpurtamentali è causà una perdita di pesu (Alzheimer’s Association nant’à l’alimentazione). St’idee venenu da l’Alzheimer’s Association, u NIA è l’Alzheimer’s Society:
- Prupunite cibi da piglià cù e dite. Picculi pezzi faciuli da piglià, cum’è pezzi di paninu, pezzi di pullastru, bastoncini di pesciu, spicchi d’aranciu o broccoli à u vapore, permettenu à a persona di manghjà da per ella senza pusate.
- Aduprate cuntrasti nant’à a tavula. I cambiamenti di a vista ponu rende difficiule di distinguerà u cibu da u piattu. Piatti o scodelle bianchi nant’à un sottupiattu cuntrastatu ponu aiutà. Evitate piatti è tovaglie cù motivi.
- Serve unu o dui cibi à a volta. Un piattu pienu pò esse troppu.
- Mantinite i pasti calmi. Spenghje a televisione, mantinite a tavula simplice è lasciate assai tempu. U NIA suggerisce di ùn affrettà è di ùn mette pressione.
- Prupunite spessu picculi pasti è spuntini. U NIA suggerisce pasti più chjuchi è più frequenti è spuntini ricchi in calurie s’è a persona ùn manghja abbastanza (cunsiglii di u NIA per manghjà bè).
- Aiutate à beie. Prupunite picculi bicchieri d’acqua o d’altre bevande durante a ghjurnata, cù cibi ricchi d’acqua cum’è frutti, suppa, frullati di latte è frullati di frutta. S’è a persona ùn vole micca acqua, u NIA suggerisce di pruvà suchju, acqua aromatizata, brodu, latte, o caffè o tè senza caffeina.
- Verificate a temperatura. A persona pò ùn micca accorgesi chì un cibu o una bevanda hè troppu calda.
- Adattate e pusate è i bicchieri. Scodelle invece di piatti, cucchiai cù manichi grandi è bicchieri cù coperchiu ponu fà manghjà più faciule. Ùn vi preoccupate micca di a pulizia.
- Rendite u cibu più faciule da masticà è da ingolle. Tagliate u cibu in picculi pezzi o prupunite cibi molli. S’è a persona tossisce o si soffoca quandu manghja, dittelu à u so duttore.
- Evitate di furzà à manghjà. U NIA nota chì l’appetitu cala in modu naturale in e fasi tardive di l’Alzheimer.
Segni da signalà à u duttore
A perdita di pesu, u rifiutu di manghjà, a stanchezza o a debulezza ponu esse segni chì qualchissia ùn manghja micca abbastanza. L’Alzheimer’s Society nota chì i denti o e dentiere chì facenu male, a depressione, a stitichezza è i cambiamenti di medicine ponu tutti riduce l’appetitu (Alzheimer’s Society nant’à l’appetitu). I segni di disidratazione elencati da u NIA includenu a bocca secca, i vertigini, un battitu di core rapidu è l’allucinazioni (NIA nant’à i prublemi medichi cumuni).
Parlate cù un duttore
Prima di fà grandi cambiamenti in a vostra alimentazione, o in quella di qualchissia altru, parlate cù un duttore o un dietista diplomatu, soprattuttu s’è vo avete diabete, malatie di i reni, prublemi per ingolle o una perdita di pesu recente. Per qualchissia chì campa cù a dimenza, dumandate quantu duveria pruvà à manghjà è à beie ogni ghjornu, è s’è un dietista o i supplementi puderianu aiutà.
Cercate aiutu urgente s’è qualchissia si soffoca, o s’ellu hà una cunfusione subita, vertigini forti o perde a cuscenza. Chjamate u 112.
Quistioni cumuni
A dieta MIND impedisce a dimenza?
Ùn hè statu dimustratu. Studii d'osservazione anu assuciatu a dieta MIND à un risicu più bassu, ma un studiu aleatoriu di trè anni publicatu in u 2023 ùn hà trovu nisuna differenza significativa in i risultati di e prove di pensamentu o in e scansione di u cervellu trà e persone cù a dieta MIND è quelle cù una dieta di cuntrollu. I dui gruppi anu migliuratu un pocu è anu persu un pesu simile.
Chì differenza ci hè trà a dieta MIND è a dieta mediterranea?
A dieta mediterranea mette in primu pianu ligumi, frutti, cereali integrali, legumi secchi, pesciu è oliu d'aliva, cù pocu carne rossa o dolci. A dieta MIND a unisce cù a dieta DASH per a pressione è aghjunghje un accentu nant'à i ligumi verdi à foglia è i frutti rossi, mentre limita a carne rossa, i dolci, u casgiu, u burru è i cibi fritti.
Ci sò alimenti o supplementi chì impediscenu l'Alzheimer?
Innò. U National Institute on Aging dice chì ùn ci hè nisuna prova chì manghjà o evità un alimentu specificu possa impedisce l'Alzheimer o u calu cognitivu ligatu à l'età, è nisuna vitamina o supplementu hè statu pruvatu per impedisce l'Alzheimer. Parlate cù un duttore prima di piglià supplementi.
Chì cibi sò più faciuli da manghjà per qualchissia chì campa cù a dimenza?
Picculi pezzi da piglià cù e dite, cum'è pezzi di paninu, pezzi di pullastru, spicchi d'aranciu o pezzi di ligumi à u vapore, sò spessu più faciuli chè aduprà e pusate. S'ellu hè difficiule di masticà o d'ingolle, cibi molli cum'è l'ove strapazzate, a cumposta di mela o u furmagliu frescu ponu aiutà. Dumandate à u duttore una valutazione di a deglutizione s'ellu ci hè tosse o suffucamentu.
Fonti
Avemu ligame cù l'urganisazioni è i studii chì sta pagina si basa. Ogni era verificatu quandu a pagina hè stata aghjurnata.
- Trial of the MIND Diet for Prevention of Cognitive Decline in Older Persons · New England Journal of Medicine (via PMC)
- What Do We Know About Diet and Prevention of Alzheimer's Disease? · National Institute on Aging
- Preventing Alzheimer's Disease: What Do We Know? · National Institute on Aging
- Dementia prevention, intervention, and care: 2024 report of the Lancet standing Commission · The Lancet
- Food, Eating and Alzheimer's · Alzheimer's Association
- Tips for Caregivers: Helping People With Alzheimer's Disease Eat Well · National Institute on Aging
- Common Medical Problems in Alzheimer's Disease: Information for Caregivers · National Institute on Aging
- Appetite and dementia · Alzheimer's Society