Diet MIND lan Mediterania kaliyan Demensia: Miturut Panaliten

Panjenengan saged sampun maos bilih diet “sehat kangge otak” saged njagi Alzheimer supados tebih. Kasunyatanipun langkung sederhana. Sawetawis pola dhahar gandheng kaliyan risiko ingkang langkung andhap ing panaliten ingkang ngetutaken tiyang salebeting wekdal, nanging uji coba ingkang paling sae ngantos sapunika boten manggihaken manfaat ingkang cetha. Kaca menika nerangaken kalih-kalihipun, lajeng tumuju dhateng punapa ingkang limrahipun paling wigati kangge tiyang ingkang sampun gesang kaliyan demensia: dhahar lan ngunjuk ingkang cekap, lan remen dhateng menika.

Menika katrangan umum, sanes pamrayogi medis. Rembagan kaliyan dokter utawi ahli gizi (dietitian) sakderengipun ngewahi diet panjenengan utawi diet tiyang sanes. Pirsani pawartos medis kawula.

Punapa diet Mediterania lan MIND menika?

National Institute on Aging (NIA) nggambaraken menika makaten (NIA bab diet lan Alzheimer):

• Diet Mediterania: kathah woh-wohan, sayur, gandum utuh, kacang-kacangan, ulam lan hasil laut, lan lisah zaitun, kanthi daging abang, tigan, lan manisan ingkang sekedhik.
• Diet MIND (Mediterranean–DASH Intervention for Neurodegenerative Delay): campuran diet Mediterania lan diet DASH kangge tekanan getih. Diet menika nandhesaken sayur, khususipun ingkang godhong ijem; woh berry; gandum utuh; kacang-kacangan; kacang kenari; ulam paling boten sepisan saben minggu; lan lisah zaitun. Diet menika mbatesi daging abang, manisan, keju, mentega utawi margarin, lan gorengan utawi dhaharan cepet saji.

Punapa diet-diet menika nyuda risiko demensia?

Buktinipun campur. NIA ngandika bilih sawetawis, nanging boten sedaya, panaliten observasional nggandhengaken diet Mediterania lan MIND kaliyan risiko demensia ingkang langkung andhap dibandhingaken kaliyan diet gaya Kulon ingkang langkung kathah daging abang, lemak jenuh, lan gula.

Komisi Lancet 2024 mriksa panaliten menika kanthi langkung rinci (Komisi Lancet):

• Satunggal tinjauan panaliten kohort nggandhengaken mutu diet ingkang inggil kaliyan risiko demensia ingkang langkung andhap kira-kira 20%.
• Analisis ingkang langkung ageng saking tiga kohort nggandhengaken kepatuhan ingkang langkung celak dhateng diet MIND kaliyan risiko ingkang langkung andhap.
• Nanging panaliten ing Swedia ingkang ngetutaken 28.025 tiyang yuswa tengah kira-kira 20 taun boten manggihaken risiko ingkang langkung andhap kaliyan diet ingkang dipunrekomendasikaken utawi diet gaya Mediterania.

Panaliten observasional boten saged mbuktekaken sabab lan akibat. Tiyang ingkang dhahar makaten asring benten ing bab sanes ugi, kadosta pendhapatan, pendhidhikan, olahraga, lan aksès dhateng perawatan kasarasan. Komisi menika nyimpulaken bilih boten wonten bukti ingkang cekap kangge ngandika bilih diet sehat langsung nyegah demensia, senajan dhahar kathah woh-wohan lan sayur lan kirang dhaharan ultra-olahan menika sae kangge kathah kahanan kasarasan lan mangaribawani faktor risiko kadosta kegemukan, diabetes, lan tekanan getih inggil. Komisi menika boten nambah diet dhateng daftar 14 faktor risiko-ipun.

Punapa ingkang dipunpanggihi uji coba diet MIND taun 2023?

Ujian ingkang paling kuwat ngantos sapunika inggih menika uji coba acak ingkang katerbitaken ing New England Journal of Medicine taun 2023 (uji coba diet MIND):

• Sinten: 604 tiyang diwasa yuswa 65 lan langkung ing wewengkon Chicago lan Boston, tanpa masalah pamikiran, ingkang gadhah sanak celak kaliyan demensia, kegemukan, lan dhahar kirang sehat ing wiwitanipun.
• Punapa: salebeting tigang taun, separo nindakaken diet MIND lan separo nindakaken diet limrahipun. Kalih-kalihipun kelompok dipunaturi dhahar kira-kira 250 kalori langkung sekedhik saben dinten lan nampi bimbingan rutin saking ahli gizi.
• Asil: asil tes pamikiran saya sae sekedhik ing kalih-kalihipun kelompok. Bentenipun antawisipun kelompok menika alit lan boten signifikan sacara statistik. Pindai otak ugi nuduhaken owah-owahan ingkang sami ing kalih kelompok.
• Bobot: kalih-kalihipun kelompok ical kira-kira 5 kilogram (kira-kira 11 pon).

Kenging punapa uji coba menika kemungkinan boten manggihaken benten?

Para peneliti ngandharaken sawetawis sabab. Kelompok pembanding kemungkinan ugi ngapiki dietipun, amargi ical bobot ingkang meh sami. Tes ingkang bola-bali saged ningkataken asil piyambak, amargi tiyang sampun kulina kaliyan tes. Tigang taun saged cekak sanget. Sapérangan ageng peserta sampun sekolah inggil lan saking keturunan Eropah, dados asilipun mbok menawi boten cocog kangge sedaya tiyang.

Dados ringkesan ingkang jujur inggih menika: diet MIND boten ngungkuli diet ingkang masuk akal kaliyan kalori ingkang dipunkirangi salebeting tigang taun. Menika boten ateges dhahar sehat menika boten wonten gunanipun. Menika ateges boten wonten ingkang kedah ngajeng-ajeng bilih diet tartamtu badhe nyegah demensia.

Kados pundi bab dhaharan lan suplemen tartamtu?

NIA ngandika bilih boten wonten bukti bilih dhahar utawi nyingkiri dhaharan tartamtu saged nyegah Alzheimer utawi suda kemampuan pamikiran amargi yuswa. Blueberry, sayur godhong ijem, lan kunir sampun dipunpanaliti, tanpa bukti. NIA ugi ngandika bilih boten wonten vitamin utawi suplemen ingkang kabukten nyegah Alzheimer, lan boten wonten ingkang dipunrekomendasikaken kangge tujuan menika. NIA ngelingaken bilih produk ingkang dereng kabukten, ingkang dipundodolaken kangge nyegah Alzheimer, saged boten aman, mbuwang arta, utawi kalih-kalihipun, lan saged ngganggu obat ingkang dipunresepaken, dados priksa dhateng dokter sakderengipun nyobi menapa kemawon (NIA bab nyegah Alzheimer).

Kados pundi supados dhahar tetep sehat lan nyenengaken?

Kangge kathah tiyang sepuh, tujuanipun inggih menika dhaharan ingkang ngraosaken, akrab, lan nyenengaken, sanes rencana ingkang ketat:

• Susun dhahar saking dhaharan ingkang panjenengan remeni saking pola Mediterania: sayur, woh-wohan, kacang-kacangan, gandum utuh, ulam, lan lisah zaitun.
• Tetepaken panganan kesenengan. Kasenengan lan kepinginan dhahar menika wigati, langkung-langkung ing yuswa sepuh.
• Dhahar sesarengan manawi saged. Dhahar sesarengan ateges wonten ingkang ngancani.
• Olah-olah sesarengan. Ngresiki sayur utawi ngaduk panci menika kegiatan sesarengan ingkang sae; pirsani pakaryan griya. Resep kulawarga kesenengan ugi saged nuwuhaken reminiscence.

Tiyang sepuh boten kedah nyuda kalori utawi ical bobot tanpa rembagan kaliyan dokter, lan pasa nggadhahi risiko tambahan. Pirsani pandhuan pasa kawula.

Kados pundi mbiyantu tiyang kaliyan demensia dhahar sae?

Kangge tiyang ingkang gesang kaliyan demensia, dhahar lan ngunjuk ingkang cekap limrahipun dados kuwatos utami. Alzheimer’s Association nyebataken bilih tiyang saged lali dhahar, nyangka sampun dhahar, utawi kewalahan dening pilihan, lan bilih gizi ingkang kirang saged nambah gejala prilaku lan nyababaken ical bobot (Alzheimer’s Association bab dhaharan lan dhahar). Gagasan menika saking Alzheimer’s Association, NIA, lan Alzheimer’s Society:

1. Cawisaken dhaharan ingkang saged dipunsekel. Potongan sakgigitan ingkang gampil dipunjupuk, kadosta potongan roti isi, potongan pitik, stik ulam, irisan jeruk, utawi brokoli ingkang dipunukus, ndadosaken tiyang saged dhahar piyambak tanpa sendok garpu.
2. Ginakaken kontras ing meja. Owah-owahan paningal saged damel awrat mbédakaken dhaharan saking piring. Piring utawi mangkok pethak ing alas meja ingkang kontras saged mbiyantu. Singkiri piring lan taplak ingkang wonten motifipun.
3. Aturaken setunggal utawi kalih dhaharan sepisan. Piring ingkang kebak saged damel kewalahan.
4. Njagi wekdal dhahar tetep tentrem. Pejahaken TV, damel meja prasaja, lan paringi wekdal ingkang cekap. NIA maringi pamrayogi boten kesesa utawi ndhesek.
5. Cawisaken dhahar alit lan camilan kanthi kerep. NIA maringi pamrayogi dhahar ingkang langkung alit lan langkung kerep saha camilan ingkang kathah kalori manawi piyambakipun dhahar boten cekap (tips NIA kangge dhahar sae).
6. Bantu ngunjuk. Cawisaken cangkir alit toya utawi unjukan sanesipun sadinten, ditambah dhaharan ingkang kathah toyanipun kadosta woh-wohan, sup, susu kocok, lan smoothie. Manawi piyambakipun boten kersa toya, NIA maringi pamrayogi nyobi sari woh, toya ingkang dipunparingi rasa, kaldu, susu, utawi kopi utawi teh tanpa kafein.
7. Priksa suhu. Tiyang saged boten ngraosaken bilih dhaharan utawi unjukan sampun panas sanget.
8. Nyaluyakaken piranti dhahar lan cangkir. Mangkok tinimbang piring, sendok kaliyan gagang ageng, lan cangkir kaliyan tutup saged damel dhahar langkung gampil. Sampun kuwatos bab kerapihan.
9. Damel dhaharan langkung gampil dipunkunyah lan dipuntelan. Potong dhaharan dados potongan alit utawi cawisaken dhaharan alus. Manawi piyambakipun watuk utawi keselak nalika dhahar, wartosi dokteripun.
10. Singkiri maksa dhahar. NIA nyebataken bilih kepinginan dhahar tumut suda kanthi alami ing tahap lanjut Alzheimer.

Tandha ingkang kedah dipunwartosaken dhateng dokter

Ical bobot, nolak dhaharan, kesel, utawi lemes saged dados tandha bilih tiyang boten dhahar cekap. Alzheimer’s Society nyebataken bilih untu ingkang sakit utawi untu palsu, depresi, konstipasi, lan owah-owahan obat sedayanipun saged nyuda kepinginan dhahar (Alzheimer’s Society bab kepinginan dhahar). Tandha kekirangan toya ingkang dipundaftar NIA kalebet cangkem garing, pusing, jantung ingkang deg-degan cepet, lan halusinasi (NIA bab masalah medis ingkang limrah).

Rembagan kaliyan dokter

Sakderengipun ngewahi ageng diet panjenengan piyambak, utawi diet tiyang sanes, rembagan kaliyan dokter utawi ahli gizi, langkung-langkung manawi panjenengan gadhah diabetes, penyakit ginjel, masalah nelan, utawi sampun ical bobot kanthi énggal. Kangge tiyang ingkang gesang kaliyan demensia, tanglet pinten kathahipun ingkang kedah dipundhahar lan dipununjuk saben dinten, lan punapa ahli gizi utawi suplemen saged mbiyantu.

Enggal pados pitulungan manawi wonten tiyang ingkang keselak, utawi bingung ingkang dumadakan, pusing ingkang awrat, utawi semaput.