МИND ва Средиземноморски рацион ва деменци: исследовани

Шуна хьакъ дина, “мехала” рацион Альцгеймер кхеташ дийр ду. Хьакъ ца-дара хьан. Исследованеш дукха-йолу, хьакъ дина хан ца-дӀахӏотту адамаш, ишшар дӀасаца, амма сийлахь трийн исследованеш ца-дара хьалха дош ма дӀасаца. Иза тхан кхетам дӀасаца, ва берриш ма чов йолу адамаш, цуьнан ма-хьакъ — дукха, хьо ма дӀасаца ма-хьо.

Иза юкъара хьакъ дина дош ду, ма-цхьа медицински кхетам яц. Доктора ма диетолог ма-барт шу ма-хьо, шу ма кхоьхьу ма-хьо ма-хьо рацион хьан. Шуна медицински дешнаш дӀасаца.

Средиземноморски ва MIND рационаш мичара ду?

Национальни институт старенни учун (NIA) цхьана дош дӀасаца (NIA диета ва Альцгеймер):

• Средиземноморски рацион: дукха лаьмнаш, махкахь, бобовья, цинан зерна, кхидийна ва зейтунан масло, итт шу ма хьалха мяса, яйца ва шовкъ.
• MIND рацион (Mediterranean–DASH Intervention for Neurodegenerative Delay): Средиземноморски ва DASH рационан юкъара. Иза дош дара лаьмнаш, хьо гӀо ма-ков, вина-гӀонаш ва зар; зернан ва бобовьян маьрша; ког; кхо шарахь шеран кхидийна ва зейтунан масло. Иза ма-хьо мяса, шовкъ, сыр, масло ва чжаьжа дош.

Иза рационаш деменцин хьалха маьрша дукха ду ма?

Хьакъ ца-дара ма кхетам. NIA цхьана дош дӀасаца, дукха, амма ма-хьо наблюдательни исследованеш Средиземноморски ва MIND рационах маьрша деменцин хьалха дара, Западни рационах дӀасаца, кха мяса, кха хьо ва шовкъ хьан.

2024 шарахь Lancet Commission исследованеш дӀахӏотту, цуьнан хан дӀасаца (Lancet Commission):

• Когортан исследованеш йолу цхьа обзор дӀасаца, рационан гӀо йолу, 20% маьрша деменцин хьалха.
• Кхин, три когортан анализ, MIND рацион ма-ков йолу адамаш маьрша хьалха.
• Амма Швецин исследованеш, 28 025 шинна ков-хан адамех 20 шарахь дӀахӏотту, ца-дара хьалха ма рекомендуемни рационах, ма Средиземноморски рационах.

Наблюдательни исследованеш ца-дара себа-ма дакъ дӀасаца. Иза рацион йолу адамаш кхин ма-дош дара: доход, кхетам, хьо, ма-сийлахь ва медицинска хьалха. Commission цхьана дош дӀасаца, диета ца-дара хьалха деменцин маьрша, амма махкахь ва лаьмнаш ма бобовья ма-хьо, ма-хьакъ чов ма-йолу продукташ ма-дукха — иза шу ма цхьа дарийна, ма-хьо ожирение, диабет ва юккъера ма-барт шарахь хьалха ма-дара. Иза 14 риск-фактора юкъара диета ца-дарйна.

2023 шарахь MIND рационан исследованеш мичара хьакъ дина?

Цхьа сийлахь исследованеш, рандомизированни, New England Journal of Medicine 2023 шарахь дӀахӏотту (MIND рационан исследованеш):

• Мичара адамаш: 604 ков-хан адамаш 65 шарахь ма юкъара, Чикаго ва Бостон махкахь, кхетам цхьа дош ца-йолу, хьо дукха-йолу ва доьхна рацион йолу.
• Мичара: трийн шарахь, цхьа дакъа MIND рацион хьо, кхин дакъа хьан рацион. Цара кхетам — 250 калори дукха ца-хьо дийнахь, ва регулярни коучинг дийр диетологах.
• Хьакъ: кхетам смотр цхьа группа дӀасаца, цхьа-цхьа бен. Группан дӀасаца ца-дара, статистически юкъара ца-дара дош. Мозгах сканирование ма-дара, цхьа ма-дара.
• Кхетам: ков-хан группа 5 килограмм (11 фунт) ма-кхо.

Хьан мичара исследованеш ца-дара дош дара?

Исследователеш цхьа-цхьа дош дӀасаца. Контрольни группа ма-хьакъ рацион дара, цуьнан кхетам ма-хьо. Смотр ма-хьо хьан кхетам дукха дийр. Кхо шарахь ца-хьо хан. Дукха адамаш хьакъ ма-кхетам, Европан ма-нахь, иза дӀасаца адамех ма-дара.

Иза тхан хьакъ дош: MIND рацион кхо шарахь калори-дешна рационах дӀасаца ца-дара. Иза ца-дара, шен рационах дӀасаца ма-доьхна. Шу деменци дийр ма-хьо, цхьа рацион ма-кхоьхьу.

Специфически меци ва добавки мичара ду?

NIA цхьана дош: специфически меци ца-дара хьалха Альцгеймеран ва возрастан когнитивни декли. Голубика, лаьмнаш ва куркума — исследованеш дӀахӏотту, амма хьакъ ца-дара. NIA кхин цхьана дош: ма-хьакъ витамин ма добавка ца-дара хьалха Альцгеймера, ва иза ца-рекомендуется. NIA дӀасаца: Альцгеймера хьалха ма-хьакъ продукташ ма-дукха-доьхна ма, ма кхиир ма харжар, ма ца-хьо, ма-доьхна дарман ма-барт. Ма-барт доктора ма-йолу (NIA Альцгеймера ма-хьалха).

Рацион хьан хала ва дукха-хан мичара ду?

Дукха старенни адамашна, цхьа ма-харжар, кхетам ва хала мел ду, стандартни план ца-дара:

• Меци хьо, Средиземноморски рационан дӀасаца: лаьмнаш, махкахь, бобовья, цинан зерна, кхидийна ва зейтунан масло.
• Сийлахь дош хьо. Хала ва дукха-хан хьо маьрша. Хьо ма кхоьхьу ма ма-хьо, хан дукха мичара.
• Цхьаьна ма-хьо, кхоьхьу хан. Цхьаьна хьо — дукха юкъара.
• Цхьаьна мех хьо. Лаьмнаш ма-хьо, махка ма-хьо — цхьаьна хьан юкъара дош. Иза кхетам дош дара. Хьан сийлахь рецепт хан ма-кхетам дӀасаца.

Старенни адамаш доктора ма-барт кхетам ма-дукха, ма хьо ма-дукха, ма-цхьа. Харжар хьо ма-дукха ма-доьхна. Иза харжар ма-доьхна дӀасаца.

Деменцин чов йолу адамаш мичара хьо ма-кхетам?

Деменцин чов йолу адамех, хьан хьо ва меци кхетам дукха — иза дош дара. Альцгеймерн асоциацин дӀасаца, адамаш хьо меци ма-кхетам, ма хьо ма-хьо, ма хьо чохь ма-хьо, цхьа-цхьа хьан ма-хьо. Хьо дукха чов ма- дукха, ва ма-хьо ма-доьхна хьо дукха чов ма-доьхна (Альцгеймерн асоциаци хьо ва меци). Иза цхьана дош дӀасаца: Альцгеймерн асоциаци, NIA ва Альцгеймерн обществе:

1. Кхийса ма-барт меци дӀакхийса. Ма-барт кушар, тхан ма-барт, сэндвич, чжаьжа, апельсинан ма-барт, ма-барт брокколи — цхьана вилкашца ма-хьо адам хьо ма-хьо.
2. Таблицахь ма-барт контраст. Хьан ма-хьо ма-барт меци ма тхан. Хьо ма-барт тарелка ма-барт, ма-барт фон. Ма-хьо ма-барт тарелка ма скатерть.
3. Цхьа-кхо меци. Дукха тарелка ма-хьо ма-хьо.
4. Хан ма-хьо ма-барт. Телевизор ма-хьо, таблица ма-дукха, хан дукха. NIA дош: ма-хьо ма-барт.
5. Кхийса ма-барт, дукха хан. NIA дош: кхийса ма-барт ма-дукха хан, ма калори-йолу закуска, адам меци ца-хьо ма-хьо (NIA рацион хьо ма-кхетам).
6. Хьо ма-хьо. Кхийса ма-барт ву, кхин ма-хьо хан. Ма вода ца-хьо, цхьа ма-барт ма-доьхна, ма кхин ма-хьо: вина-гӀонаш, цхьа ма-барт, юкъара ма-барт, смузи. Вода ца-хьо, NIA дош: сок, ма вода, бульон, ма-хьо, кофе ма чай ма-бедзар.
7. Температура хьо. Адам ма-кхетам, меци ма хьо ма-хьо ма-барт.
8. Вилкаш ма кхо. Тарелка ма-барт, сийлахь ма-хьо ма-барт, кхо ма-барт. Ма-хьо ма-дукха.
9. Хьо ма-барт, кхо ма-барт. Меци кхийса ма-барт ма мягкий. Адам кхо ма-барт, кхо ма-барт — доктора дӀадолу.
10. Харжар ма-дукха. NIA дош: Альцгеймерн кхин хан, хьо ма-доьхна ма- дукха.

Доктора дӀадолу хьо

Масса ца-дара, меци ца-хьо, дукха ма ма-хьо — адам ма-хьо ца-рацион. Альцгеймерн обществе дош: тӀе ма-барт, депрессия, запор, дарман ма-барт — иза хьо ма-доьхна ма (Альцгеймерн общество хьо). NIA дӀасаца обезвоживание: кхо ма-барт, рӀам ма-доьхна, сердце дукха, галлюцинации (NIA ма-барт ма-дукха дош).

Доктора дӀасаца

Шен рацион ма-барт, ма кхин адамаш рацион ма-барт — доктора ма диетолог дӀасаца, хьо ма-йолу диабет, кхин ма-хьо, тӀе, ма-хьо дукха ма-хьо. Деменцин чов йолу адамаш хьо ва меци дукха — доктора дӀасаца: хьо хан ма-меци, ма добавка ма-дара.

Ма-барт хьо: адам кхо ма-хьо, ма дӀахьа ма ма-дӀахьа, ма-барт ма-доьхна — шу хьо дӀасаца, доктора ма ма-барт.