Manawi Tiyang Demensia Boten Purun Nindakaken Kegiatan

Panjenengan sampun nyawisaken sedaya, nawisaken dolanan utawi mlampah, lan mireng “Boten.” Utawi kegiatan menika wiwitanipun sae nanging pungkasanipun tablet dipundorong lan wonten tembung ingkang atos. Menika nyuda semangat, lan menika limrah sanget. Boten purun lan jengkel limrahipun pesen, sanes bandel. Madosi punapa pesenipun asring nuduhaken punapa ingkang kedah dipuncobi candhakipun.

Kenging punapa tiyang demensia boten purun nindakaken kegiatan?

Limrahipun wonten sababipun, senajan tiyang menika boten saged ngandharaken kanthi tembung. Alzheimer’s Association nyariyosaken bilih nolak saged tegesipun tiyang menika boten saged nindakaken pakaryan menika utawi ajrih nyobi. Sabab ingkang limrah kalebet:

• Karaos awrat sanget. Kegiatan menika sapunika mbetahaken kaprigelan ingkang dipundamel awrat dening demensia, lan gagal wonten ngajengipun tiyang sanes menika ndadosaken isin.
• Karaos kados laré. Tiyang diwasa ngaosi gambar kartun, swanten kados nembang, lan kegiatan ingkang katingal kados dipundamel kangge laré.
• Sayah. Kathah tiyang gadhah tenaga langkung sekedhik ing wekdal ingkang langkung sonten. Mirsani kegiatan tentrem ing sonten.
• Boten sekeca badan. National Institute on Aging (NIA) nyebataken nyeri, kirang tilem, susah mirsani utawi mirengaken, sembelit, ngelih, ngelak, lan efek samping obat énggal minangka sabab ingkang saged damel susah.
• Kathah sanget ingkang kedadosan. TV ingkang seru, kathah rembagan, utawi ruangan ingkang kebak saged nyesaki.
• Karaos dipundorong. NIA nyebataken dipundorong nindakaken ingkang sampun dipundamel awrat sanget dening Alzheimer, utawi ngeling-eling kedadosan utawi tiyang, minangka sabab gelisah.
• Swasana manah andhap. Ical remen dhateng bab-bab saged dados tandha depresi, ingkang prayogi dipunrembag kaliyan dokter.
• Namung boten kersa. Tiyang diwasa kagungan hak ngandika boten.

Punapa ingkang kedah kula cobi manawi piyambakipun ngandika boten?

Tampi boten kanthi tentrem, lajeng ewahi sesuatu: wekdalipun, kegiatanipun, tingkat awratipun, utawi cara panjenengan nyuwun.

1. Lalekaken sapunika. “Boten punapa-punapa. Mbok menawi mangké.” Lajeng pindhah dhateng sanes tanpa ngambegan awrat.
2. Cobi malih mangké. Alzheimer’s Association nyaranaken nyobi malih mangké, utawi ing wekdal ingkang benten ing dinten.
3. Damel langkung alit. Setunggal pasangan, sanes sedaya dolanan. Setunggal anduk, sanes sedaya kranjang umbah-umbah. Gambar langkung sekedhik, pilihan langkung sekedhik, gambar tetep katingal.
4. Tawisaken kalih pilihan. “Panjenengan kersa mirsani gambar manuk utawi mirengaken musik?” Pilihan maringaken raos ngawasi malih.
5. Nyuwun pitulungan, sanes pagelaran. “Saged panjenengan mbiyantu kula milah menika?” utawi “Saged panjenengan ngandhani warni pundi ingkang katingal paling sae?” Dipunbetahaken menika karaos benten sanget kaliyan dipunuji.
6. Wiwiti piyambak. Wiwiti kegiatan wonten sacelakipun tanpa nyuwun. Kathah tiyang tumut sanalika wonten ingkang sampun mlampah, lan manawi boten, panjenengan taksih sampun nglampahi wekdal sesarengan.
7. Pindhah dhateng ingkang obah utawi nentremaken. Mlampah cekak, musik, camilan, nlipet umbah-umbah, utawi ngaso ambegan tentrem sesarengan. NIA nyaranaken ngalihaken kawigatosan dhateng musik, buku, utawi mlampah.
8. Aturi piyambakipun nindakaken kanthi caranipun. Manawi piyambakipun kepéngin dolanan benten saking aturan, ndherekaken. Alzheimer’s Association nyaranaken supados luwes.

Punapa ingkang kedah kula andhikakaken manawi piyambakipun jengkel?

Alon-alon, cekapaken swanten panjenengan, lan nentremaken. Pitedah Alzheimer’s Association bab gelisah nyaranaken mundur lan nyuwun idin, ngginakaken ukara ingkang tentrem lan positif, lan nawisaken pilihan ingkang dipuntuntun antawis kalih. Ukara ingkang sejiwa:

• “Nyuwun pangapunten, ingkang menika damel jengkel. Mangga kita mandhegaken.”
• “Panjenengan sampun sae. Kula wonten ing mriki.”
• “Panjenengan gadhah wekdal kangge mbiyantu kula bab sanes?”
• “Mangga kita ngunjuk teh kemawon?”

Lajeng pungkasana kegiatan tanpa ndadosaken perkara ageng. Pitedah komunikasi kawula gadhah langkung kathah bab punapa ingkang kedah dipunandikakaken.

Punapa ingkang kedah dipunsingkiri?

Sawetawis tanggapan alami cenderung ndadosaken kahanan langkung awon.

• Mbantah utawi meksa. “Ayo, namung sepisan malih” utawi “Panjenengan remen menika” arang mbiyantu.
• Nguji utawi mbenerake. “Panjenengan sumerep menika punapa” utawi “Boten, menika lepat” nambah tekanan.
• Nganggep pribadi. NIA ngelingaken tiyang ingkang ngrawat bilih penyakitipun, sanes tiyangipun, ingkang nyebabaken ewah-ewahan menika.
• Nyesaki utawi kesesa. Alzheimer’s Association nyaranaken boten nginggilaken swanten, nuduhaken kaget, ngepung, nyesaki, ngempet, ngritik, ngabaikan, utawi mbantah tiyang menika, lan nyingkiri obahan dumadakan ingkang medal saking pandulunipun.
• Ngginakaken raos lepat. “Kula sampun nyawisaken sedaya menika kangge panjenengan” ndadosaken kalih-kalihipun ngraos langkung awon.
• Maringi label. “Bandel” utawi “awrat dipunadhepi” ndhelikaken sabab ingkang saestu lan ndadosaken langkung awrat dipunrampungaken.

Kados pundi madosi punapa ingkang wonten wingking boten purun ingkang bola-bali?

Cathet kanthi prasaja salebeting setunggal utawi kalih minggu. NIA ngandika bilih nglacak ewah-ewahan tindak-tanduk saged mbiyantu ingkang ngrawat lan penyedia layanan kasarasan mangertos pola lan mangertos sababipun.

Cathet:

• wekdal ing dinten;
• punapa ingkang panjenengan tawisaken lan kados pundi panjenengan nyuwun;
• punapa ingkang kedadosan ing sakiwa tengen (swanten, tamu, TV);
• kados pundi tilemipun, dhahar, lan unjukanipun, lan kapan pungkasan dhateng jamban;
• obat énggal menapa kemawon utawi gerah ingkang énggal.

Pola asring katingal enggal: boten purun ingkang namung kedadosan sasampunipun jam 4 sonten, namung kaliyan dolanan tartamtu, utawi namung nalika TV murup. Pandhuan tindak-tanduk demensia saking Family Caregiver Alliance ngandharaken kanthi prasaja: kita boten saged ngewahi tiyang menika, nanging kita saged ngewahi tindak-tanduk kita piyambak lan lingkungan.

Kapan kedah rembagan kaliyan dokter bab boten purun utawi jengkel?

Rembagan kaliyan dokter manawi tindak-tanduk ewah dumadakan, cepet, utawi sesarengan kaliyan tandha gerah. NIA ngandika bilih ewah-ewahan tindak-tanduk ingkang dumadakan utawi cepet obah, langkung-langkung manawi tiyang menika nembe ngalami infeksi utawi ewah obat, kedah sanalika dipunpanggihaken dhateng dokter.

Enggal hubungi dokteripun manawi panjenengan mangertos:

• bingung dumadakan utawi ewah ageng salebeting jam utawi dinten;
• tandha nyeri, kadosta mringis, nyekeli bageyan badan, utawi kesulitan obah ingkang énggal;
• demam utawi tandha infeksi sanes;
• obat énggal utawi ingkang dipunewahi ingkang dipunsusul ewah-ewahan tindak-tanduk;
• ical remen dhateng meh sedaya, nangis, utawi nyingkir ingkang langkung saking kalih minggu;
• nolak dhahar utawi ngunjuk.

Alzheimer’s Association nyaranaken pamriksan medis ingkang saestu kangge sinten kemawon ingkang gadhah gejala tindak-tanduk, langkung-langkung manawi katingal dumadakan. Family Caregiver Alliance ugi nyaranaken mriksa kaliyan dokter rumiyin, amargi masalah tindak-tanduk saged gadhah sabab medis. Ampun miwiti, mandhegaken, utawi ngewahi obat menapa kemawon tanpa rembagan kaliyan dokter utawi apoteker.

Manawi wonten tiyang ingkang bebaya utawi wonten tandha darurat medis, telpun nomer darurat ing wewengkon panjenengan. NIA nyaranaken ngandhani petugas ingkang nampi telpun bilih tiyang menika gadhah demensia.

Punapa boten punapa-punapa manawi kita boten nindakaken punapa-punapa?

Boten punapa-punapa. Sawetawis dinten, kegiatan ingkang paling sae inggih menika boten wonten kegiatan: lenggah sesarengan, nggandheng asta, mirengaken lagu kesenengan, utawi mirsani manuk saking jendhela. Menika sanes kegagalan. Pandhuan dolanan sesarengan kawula ngandharaken kenging punapa mandheg langkung rumiyin, utawi boten miwiti babar pisan, saged dados pilihan ingkang leres.