Дженьыд вочакыв
Сенсорнӧй уджъяс уджалӧны видзӧмӧн, дукӧн, кӧрӧмӧн, кывзӧмӧн да аддзӧмӧн: ньӧжйӧ ки массаж, небыд дора корзина, коръястӧ дукӧм, вӧр юргӧм либӧ ӧшинь сайысь лэбачьяс видзӧм. Найӧ лӧсялӧны быд стадия вылӧ, медся ёна отсалӧны сёр стадияын. Медводз видлӧй, абу-ӧ подавитчан 위험, аллергия, куысьтӧм либӧ дуклы чуймӧм. Сетӧй ӧти тор ӧтпырын да дугдӧй, морт кӧ кажитчӧ некомфортнӧя.
- Сенсорнӧй уджъяс оз корны веськыд вочакыв, сы понда найӧ уджалӧны быд стадияын, и оланінын ли, пызан вылын ли.
- Сетӧй ӧти чувство вылӧ удж ӧтпырын да лӧнь местаын. Юасьӧй либӧ висьтавӧй водзвыв, мыйкӧ кутан кӧ.
- Эн сетӧй посни торъяс да сійӧс, мый тыдалӧ либӧ дуксьӧ сёянногӧн, но сёян абу, сы вӧсна мый йӧз вермасны сійӧс пыртны вомас.
- Лосьӧн да дукӧн уджалӧм водзын видлӧй, абу-ӧ аллергия, куысьтӧм либӧ ловзьӧм сьӧкта.
- Ароматерапия отсалӧ деменция симптомъяслы кӧть и мыйӧн, сы йылысь ён доказательство абу. Дукӧн вӧдитчӧй сӧмын гажа могысь, эз кӧ ков.
Тайӧ листбокын (6 юкӧн)
Сенсорнӧй уджъяс уджалӧны вит чувствоӧн: видзӧмӧн, дукӧн, кӧрӧмӧн, кывзӧмӧн да аддзӧмӧн. Найӧ оз корны казьтылӧм, стӧч кутшӧмкӧ кадакывъяс либӧ веськыд вочакыв, сы понда найӧ вермасны отсавны быд стадияын. Медся ёна найӧ коланӧсь сёр стадияын. Alzheimer’s Association висьталӧ, мый сёр стадияын морт медся ёна аддзӧ да гӧгӧрвоӧ мирсӧ чувствояс пыр. Ті верманныд петкӧдлыны дона видзӧмӧн, шыӧн, аддзӧмӧн, кӧрӧмӧн да дукӧн. Неуна прӧстӧй видзӧм отсалӧ тайӧ уджъяслы лоны спокойнӧйӧн быдӧнлы.
Мый сійӧ сенсорнӧй уджъяс деменция дырйи?
Сенсорнӧй уджъяс — тайӧ прӧстӧй гӧгӧртасъяс, мый уджалӧны ӧти чувство вылын ӧтпырын. Шуам, дора видлӧм, коръяс дукӧм либӧ зэр юргӧм. NHS висьталӧ, мый сёр стадияын уджъяслы колӧ зільны чувствояс вылӧ. Сійӧ шуӧ музыка йылысь, кутны позяна торъяс йылысь да ки массаж йылысь. Alzheimer’s Foundation of America тӧдмӧдӧ, мый сёр стадияын олысь йӧзлы вермас лоны ыджыд окота кутны матын кытшӧмкӧ небыд тор, медым лоны спокойнӧйӧн.
Сенсорнӧй юалӧмъяс чувство серти
Видзӧм (кутны, инмыны)
- Ки массаж. Шонты неуна лосьӧн кияныд, сэсся ньӧжйӧ новлӧдлӧй кисӧ часӧд чуньясӧдз. National Institute on Aging шуӧ, мый дуктӧм лосьӧнӧн массаж вермас сетны комфорт.
- Дора корзина. Ыджыд кускыдъяс бархат, вельвет, флис, атлас да вурун, мыйӧс позьӧ видлавны, т foldsӧм да сёрнитны сы йылысь.
- Шоныд резина. Шоныд, ваӧн кисьталӧм резина киӧс шонтыны кӧдзыд лунӧ. Медводз видлӧй шонтӧмсӧ ассьыныд час вылын.
- Уджавны позяна фартук либӧ пызан вылӧ юкӧн. Ыджыд личкӧдъяс, молнияяс, лентаяс да текстураа кускыдъяс, мыйӧс ёна вурӧмаӧсь.
- Т foldsӧм да чышкалӧм. Корзина сӧстӧм ки резинаясӧн либӧ салфеткаӧн, мыйӧс позьӧ т foldsны, лӧсьӧдны да бара т foldsны.
- Небыд тор кутны. Флис юкӧн, подушка либӧ небыд чорыд пемӧс, мыйӧс сетӧны прӧста, оз ков видзӧдны сійӧ вылӧ кыдз ворсан вылӧ.
Дук
- Выль коръяс. Ниртӧй мята, розмарин, базилик либӧ лаванда листъяс ассьыныд чуньяс костын да сетӧй дукӧдлыны.
- Кухня дукъяс. Кофе, ньӧбӧм нянь, корица либӧ матын с peelӧм апельсин.
- Дзоридзъяс. Вайӧй сад йысь либӧ лавкаысь неуна выль дзоридз.
- Тӧдса продукт. Сійӧ майтӧг либӧ лосьӧн, мыйӧн морт пыр вӧдитчис, сы кӧ куысӧ сійӧс буретш терпитӧ.
Кӧрӧм
- Радейтана вкус. Ичӧт пельӧс сійӧ сёянысь, мый морт радейтӧ, шуам, яблок пюре, пудинг либӧ мороженӧй, сійӧн текстураӧн, мый лёксьыт.
- Пӧжӧмын отсӧг. Лыддьыны вотӧс либӧ ичӧт глазур, ті кӧ ӧтлаын пӧжанныд.
- Сезоннӧй сёян. Арбуз гожӧмын, шоныд сидр тӧлын, сійӧ шонтӧм вылын, мый лёксьыт.
Кывзӧм
- Радейтана юргӧм. Тӧдса сьыланкывъяс небыд шыӧн. Видзӧд музыкаӧн удж.
- Вӧр шыяс. Зэр, саридз шы либӧ лэбач юр. NIA висьталӧ, мый музыка, «тӧд шы» да вӧр шыяс мукӧд йӧзӧс вермасны лӧньӧдны.
- Тіян гор. Вылыс лыддьӧм, пригудитӧм либӧ висьт сёрнитӧм.
- Прӧстӧй инструментъяс. Кипом барабан, шуршалӧм либӧ колокольчик, медым сьылӧдны музыка бӧрын.
Аддзӧм
- Ӧшинь сайысь видзӧм. Лэбач кормушка ӧшинь сайын, челядь ветлӧм мунысь, либӧ лым усьӧм.
- Чери аквариум либӧ ньӧжйӧ видео. Лӧнь вӧрзьӧдчӧм громкӧй шытӧг.
- Ыджыд серпасъяс. Ӧти яснӧй серпас ӧтпырын, син водзын.
- Рӧма да узоръяс. Гӧгрӧс дора кускыдъяс, дзоридзъяс либӧ рӧма салфеткаяс бӧрйӧм, либӧ прӧстӧй серпас мися coloring набормысь.
- Петанін. NHS юалӧ сенсорнӧй садъяс йылысь, кӧні эмӧсь дукана быдмӧгъяс, торъя текстураяс да ва элементъяс. Видзӧд петанін да сад йын удж.
Кыдзи лӧсьӧдны сенсорнӧй коробка
- Бӧрйӧй тема, мый йитчӧма морт олӧмкӧд: саридз берег, сад, кухня, мастерскӧй, вурӧм.
- Бӧрйӧй вит либӧ квайт ыджыд, лёксьыт тор, шуам, ыджыд саридз ракушка, пу пань, небыд шарф, лавандаӧн вурӧм мешӧчок либӧ шыльыд пу кубик.
- Видлӧй быд торсӧ: абу-ӧ посни юкӧнъяс, ёсь помъяс, ыстӧм нитшъяс либӧ чеглана торъяс.
- Сетӧй ӧти тор ӧтпырын. Сетӧй киас, висьтавӧй сы йылысь да лэдзӧй мортлы видлавны.
- Удж бӧрын коробкасӧ пуктӧй ылӧсін, медым сійӧ вӧлі торъя, да водзын выльысь уджалӧм водзын бара видлӧй быд торсӧ.
Медводз — лёксьытлун
Сенсорнӧй уджъяс ньӧжйӧсь, но колӧ тӧдны неуна торйӧдӧм рискъяс йылысь. Деменцияӧн олысь мукӧд йӧз вермасны сёянтӧг торъяссӧ видзӧдны сёянӧн, а кад мунӧм бӧрын ньылавны вермас лоны сьӧкыдджык. NIA тӧдмӧдӧ, мый сёр стадияын ньылавны сьӧкыдлун ыстыӧ подавитчан рисксӧ.
| Риск | Мый вӧчны |
|---|---|
| Подавитчӧм | Вӧдитчӧй сӧмын сы кодь ыджыд торъясӧн, мыйӧс оз позь ньылавны. Эн лэдз посни личкӧдъяс, бисер, уръяс, шарикъяс либӧ посни ворсанторъяс коробкаын. Сёян сетӧй сӧмын сы текстураын, мый отсӧг сетан команда шуис лёксьытӧн. |
| Торъяс, мый тыдалӧны сёян кодь | NIA шуӧ, колӧ пӧдлавны лосьӧнъяс, майтӧгъяс, шампуньяс да духи, сы вӧсна мый найӧ вермасны тыдавны либӧ дуксьыны сёянногӧн. Вештыштӧй искусственнӧй вотӧссӧ. Сенсорнӧй продуктъяссӧ удж бӧрын пуктӧй ылӧсін. |
| Аллергия | Удж заводитӧм водзын видлӧй, абу-ӧ аллергия орех вылӧ, латекс вылӧ, вурун вылӧ, быдмӧгъяс вылӧ либӧ дукъяс вылӧ. |
| Ён дукъяс | Эн вӧдитчы ён духиӧн да эфирнӧй выйӧн, медся астма либӧ мукӧд ловзьӧм сьӧкта дырйи. Небыд, естественнӧй дукъяс лёксьытджыкӧсь. |
| Куысь | Массаж водзын видлӧй, абу-ӧ дой, потшӧм либӧ векньыд куыс. Вӧдитчӧй ньӧжйӧн, да дугдӧй, морт кӧ чуймӧ висьӧм. |
| Шонтӧм | Шоныд резинаяссӧ да юанторсӧ медводз видлӧй ассьыныд час вылын. |
| Ёсь либӧ ядовитӧй торъяс | Эн вӧдитчы ёсь инструментъясӧн, пиялаӧн либӧ ядовитӧй творческӧй материалъясӧн. |
Отсалӧ-ӧ ароматерапия?
Вермас лоны, измеритны позяна ногӧн — оз. Cochrane видлалӧм ароматерапия йылысь деменция дырйи видліс 13 велӧдӧм, кӧні участвуйтісны 708 морт, ставныс олісны видзан домъясын. Ён отсӧг йылысь доказательство абу аддзӧма. Велӧдӧмъяс вӧліны ичӧт, результатъяс абу ӧткодь, а бокӧвӧй эффектъяс йылысь юӧр вӧлі омӧль. Мортлы кӧ гажӧ тӧдса небыд дук, шуам, садса лаванда, бура сійӧн вӧдитчыны. Но тайӧ бурдӧдан ног абу.
Кыдзи юкны сенсорнӧй удж
- Бӧрйӧй лӧнь кад да кусӧдтӧй телевизор.
- Локтӧй водзсьыныс, шуӧй нимсӧ да юасьӧй либӧ висьтавӧй водзвыв, мыйкӧ кутан кӧ: «Менам эм лосьӧн. Массажитны-ӧ тикӧ кияс?»
- Сетӧй ӧти тор ӧтпырын, медым оз лоны уна вывті.
- Видзӧдӧй вочакыв вылӧ. Небыдджык чужӧм, лӧнь ки либӧ ним кодь — бура пасъяс. Морт кӧ бӧр бергӧдчӧ, чужӧмсӧ чукӧртӧ либӧ лоны оз нин спокойнӧй, дугдӧй.
- Эн вӧдитчы кузя. Вит минут лӧнь кад — бур удж.
Ті верманныд помавны ӧтлаын ньӧжйӧ ловзьӧдӧмӧн, шуам, calm breathing. Оланін вылын содтӧд юалӧмъяс видзӧд сёр стадиялы уджъяс лист бокын, а рытнас беспокойство йылысь — рытнас беспокойство лист бокын.
Тшӧкыд юалӧмъяс
Кутшӧм сенсорнӧй уджъяс бурӧсь деменцияӧн олысь мортлы?
Прӧстӧй юалӧмъяс: ньӧжйӧ ки массаж лосьӧнӧн, небыд дора видлӧм, коръяс либӧ кофейысь дук кывзӧм, радейтана юргӧм либӧ вӧр шыяс кывзӧм, лэбачьяс либӧ чери аквариум видзӧм, да бур сёян лыддьӧм сійӧн текстураӧн, мый лёксьыт. Сетӧй ӧти тор ӧтпырын да видзӧдӧй, кыдзи морт сійӧ вочавидзӧ.
Сенсорнӧй уджъяс лёксьытӧсь-ӧ мортлы, коді пыртӧ вомас ставсӧ?
Да, но видзӧмӧн. Вӧдитчӧй сӧмын ыджыд торъясӧн, мыйӧс оз позь ньылавны. Эн вӧдитчы посни либӧ чеглана торъясӧн. Удж бӧрын лосьӧнъяссӧ, майтӧгъяссӧ да дукана продуктъяссӧ видзӧй ылӧсін, сы вӧсна мый найӧ вермасны тыдавны либӧ дуксьыны сёянногӧн. Морткӧд ӧтлаын вӧв веськыд дырйи.
Ароматерапия отсалӧ-ӧ деменция дырйи?
Cochrane видлалӧмын абу аддзӧма ён доказательство, мый ароматерапия отсалӧ деменцияӧн олысь йӧзлы, тшӧтш велӧдӧмъяс вӧліны ичӧт да абу ӧткодь. Мортлы кӧ гажӧ тӧдса небыд дук, бура сійӧн вӧдитчыны. Но ён эфирнӧй выйясӧс колӧ вӧдитчыны видзӧмӧн, медся ловзьӧм сьӧкта либӧ аллергия дырйи.
Мый сійӧ «уджавны позяна фартук» либӧ пызан вылӧ юкӧн?
Тайӧ дора кускыд, фартук либӧ пызан вылӧ юкӧн, кытчӧ ёна вурӧмаӧсь кутны позяна торъяс: ыджыд личкӧдъяс, молнияяс, лентаяс да торъя текстураа кускыдъяс. Сійӧ сетӧ занято киӧс видлавны. Тшӧтш видлӧй, абу-ӧ кытшӧвтӧмтор, мый позьӧ кыскыны.
Подувъяс
Ми сетчам сы котыръяс да туялӧмъяс вылӧ ыстӧгъяс, кӧні тайӧ листбок подуласьӧ. Быдӧнсӧ видзӧдлісны листбок выльмӧдігӧн.
- Late-Stage Alzheimer's & Dementia Caregiving · Alzheimer's Association
- Care in the Last Stages of Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
- Alzheimer's Caregiving: Home Safety Tips · National Institute on Aging
- Aromatherapy for dementia · Cochrane
- Activities for dementia · NHS
- Therapeutic Activities for 3 Main Stages of Alzheimer's disease · Alzheimer's Foundation of America