Bisalu bya sensori kudi bantu badi na demansia

Bisalu bya sensori ke sadilaka bima ya mwela tanu: kusimba, kunusa, kudia, kuwa mpi kumona. Yo ke lomba ve kumikana, yo ke lomba ve bantambu mingi mpi yo ke lomba ve mvutu ya mbote to ya mbi, yina ke sadisaka yo na kimvuka yonso. Yo ke mfunu mingi na nsuka. Alzheimer’s Association ke tubaka nde na kimvuka ya nsuka, muntu ke monaka nsi na nzila ya sensori kaka, mpi nge lenda monisa luzolo na nzila ya kusimba, kuwa, kumona, kudia mpi kunusa. Kana nge salaka bamposa ya kevandaka fioti ya luvuvamu, bisalu yai ke vukaka na kimia kudi bantu yonso.

Inki kele bisalu bya sensori kudi muntu yina kele na demansia?

Bisalu bya sensori kele mbandu ya pete ya kuzwa kima mosi kaka ya sensori, bonso kusimba lele, kunusa binti ya kitsukula to kuwa mvula. NHS ke tubaka nde na bisalu ya kimvuka ya nsuka, bo fwete tadila mingimingi sensori, mpi bo ke tubilaka miziki, bima ya kusimba mpi ya kukwata na maboko, mpi kupanza maboko. Alzheimer’s Foundation of America ke tubaka mpi nde bantu yina kele na kimvuka ya nsuka lenda baka mfunu ya kukwata kima penepene na bo sambu na kimpwanza.

Banzila ya sensori, na kutadila sensori na sensori

Kusimba

• Kupanza maboko na malembemalembe. Fulusa mafuta ya pete na maboko na nge mpi basika na malembemalembe banda na koko ti na nsongi ya misapi. National Institute on Aging ke tubaka nde kupanza maboko ti mafuta ya kukonda nsudi ke pesaka mpasi ya kulembika.
• Nkutu ya banzaku. Banzaku ya nene ya velvet, corduroy, fleece, satin mpi wool ya kusimba, kufingula mpi kutuba yina metala.
• Drapo ya mvula ya mbwaki. Drapo ya mvula ya mbwaki ya pete kudi maboko na kilumbu ya mpio. Tala ntete bumoyo na nitu na nge na dikaya na nge.
• Tablier ya bisalu to banzaku ya makulu. Buto ya nene, zip, riboni mpi banzaku ya mutindu na mutindu ya bakanga mbote na yo.
• Kufingula mpi kulongisa. Nkutu ya drapo ya pete to ya meza ya kufingula, kufonga mpi kufingula diaka.
• Kima ya malembemalembe ya kukwata. Fleece, cushion to nyama ya pete ya kyeleka, pesa yo na pete, bika yo ve bonso toy.

Kunusa

• Binti ya kitsukula ya kulanda. Finzika minti ya mint, romarin, basil to lavande na misapi na nge mpi pesa yo penepene.
• Bansudi ya nzo ya kulamba. Kafe ya ke bula, mapa ya ke yoka, kanela to orange ya ke kabwana penepene.
• Fulawa. Benda fioti ya fulawa ya mpa banda na jardi to na magazini.
• Kima ya kulanda ya bo sadilaka ntangu yonso. Sabuni to mafuta yina bo sadilaka ntangu yonso, kana nkanda ya muntu yina ke ndima yo.

Kudia

• Madu ya kulanda. Kikolo ya fioti ya kima yina muntu yina ke zolaka mingi, bonso compote ya mabundu, pudding to glace, na mutindu ya mbote ya kulamba yina lenda tambula na luvuvamu.
• Kusadisa na kupika. Kudia mabundu to fioti ya glace ntangu nge ke pika ti muntu yina.
• Madia ya banzietete. Pasteke na ngonda ya moi, cidre ya mbwaki na ngonda ya masika, pesa yo na bumoyo ya mbote ya kudia.

Kuwa

• Miziki ya kulanda. Nkunga ya bo zabaka mingi na makuki ya pete; tala bisalu ya miziki.
• Miyindo ya ntoto. Mvula, mawimbi to miyindo ya bandeke. NIA ke tubaka nde miziki, miyindo ya kimya mpi miyindo ya ntoto ke lemfikisa bantu yankaka.
• Mongongo na nge. Kutanga na ndinga ya makuki, kuzimbisa to kutuba masolo.
• Bisadilu ya pete. Ngoma ya maboko, shaker to ngongi ya kuwa ti miziki.

Kumona

• Kutala na fenetre. Mulangi ya bandeke na nganda ya fenetre, bana ya ke vutuka na nzo, to mvula ya mvula ya neje.
• Tanki ya mbisi to video ya malembemalembe. Mvindu ya malembemalembe kukonda makelele ya ngolo.
• Zifoto ya nene. Foto mosi kaka ya polele, simbaka yo na nivo ya meso.
• Langi mpi motifu. Kukabula banzaku ya langi, fulawa to drapo ya meza ya langi, to lukaya ya pete ya kupenta na kitini na beto ya kupenta.
• Na nganda. NHS ke yulaka jardi ya sensori ti banti ya kunusa, banzaku ya mutindu na mutindu mpi bima ya masa. Tala bisalu ya nganda mpi ya jardi.

Mutindu ya kusala nkutu ya sensori

1. Sola mutindu mosi. Sadila kima ya luzingu ya muntu yina: zulu ya masa, jardi, nzo ya kulamba, kisalu ya maboko, to kusoneka.
2. Sola bima tanu to sambanu ya nene ya kevandaka na luvuvamu. Bonso konka ya nene ya zulu ya masa, lupango ya mabaya, efu ya malembemalembe, sachet ya lavande ya yuma ya kangama mbote, to kibende ya mabaya ya pete.
3. Tala kima yonso. Tala kana kele na bima ya fioti, bandilu ya makasi, nsinga ya kukanguka to kana lenda katuka.
4. Benda kima mosi kaka na ngonda. Pesa yo, zabisaka yo, mpi pesa muntu yina nzila ya kukenula yo.
5. Bumba nkutu na nima ya kisalu. Yo ke vandaka kima ya espesyal mpi nge lenda tala bima diaka ntete ya kusadila yo mbala ya ke landa.

Luvuvamu na ntete

Bisalu bya sensori kele ya malembemalembe, kansi kele na mpasi ya kuyiba dikebi. Bantu yankaka badi na demansia ke monaka bima ya kukonda madia bonso madia, mpi kudia yo lenda kuma mpasi mingi na bilumbu yina ke landa; NIA ke vandaka na dikebi nde mpasi ya kudila na kimvuka ya nsuka ke yikaka mpasi ya kudia bima ya mbi.

Aromaterapia ke sadisaka?

Mbala mingi ve na mutindu ya me monana. Kuyantika ya Cochrane na aromaterapia sambu na demansia talaka bansosa 13 ti bantu 708, yonso na banzo ya kusungika, mpi kumonisa ve bimvukusu ya kieleka ya nde aromaterapia ke sadisaka. Bansosa vandaka ya fioti, bambilu ke kutana ve, mpi mpasi ya nkaka bo sadilaka yo mingi ve. Kana muntu ke sepela na nsudi ya pete ya kulanda, bonso lavande ya jardi, yo kele mpamvu ya mbote ya kusadila yo ti muntu yina. Yo kele ve kisalu ya kimunganga.

Mutindu ya kupesa kisalu ya sensori

• Sola ngonda ya kimia. Katula TV.
• Kwenda na ntwala ya meso, binga zina ya muntu yina, mpi yuvula to zabisaka ntete ya kusimba: “Mono kele ti mafuta. Nge ke zola kupanza maboko?”
• Pesa kima mosi kaka na ngonda sambu yo kumonika mingi ve.
• Tala mutindu ya ke vutudila. Luse ya pete, maboko ya kulembika to mese ya kiese kele bimpa ya mbote. Kana muntu ke katuka, ke monisa ntima ya mbi to ke kuma ya kelele, yambula kisalu.
• Vanda ya fioti. Minuta tanu ya kimia kele mbote mingi sambu na kisalu mosi.

Ngonda ya kupema na kimia ti muntu yina, bonso kupema na kimia, lenda vanda nzila ya mbote ya kumana kisalu. Sambu na banzila ya nkaka ya penepene ti mbeto, tala bisalu ya kimvuka ya nsuka, mpi sambu na kelele ya nkokila, tala kelele ya nsuka ya kilumbu.