Кӗске хурав
Сенсор хӑнӑхтарӑвӗсем пиллӗк туйӑма усӑ кураҫҫӗ: алӑсене майӗпен ҫемҫен сӑпӑлтарни, ҫемҫе вулавӑшсен корзинӗ, ҫӗрӗ курӑк шӑршине шӑтни, ҫут ҫанталӑк сассисене итлени е чӳречерен кайри кайӑксене пӑхни. Вӗсем пур тапхӑрта та усӑллӑ, кайранхи вӑхӑтра тата вырӑнтан та лайӑх пулма пултараҫҫӗ. Малтан чӗрмекен япаласене, аллерги, ҫунат йывӑрлӑхӗсене тата ырӑ шӑршӑна хӑрушлӑхне тӗрӗслӗр, пӗрре пӗр япалана кӑтартӑр тата ҫын канӑҫсӑр пулнине курсан, чарӑнӑр.
- Сенсор хӑнӑхтарӑвӗсенче тӗрӗс хурав ҫук, ҫавна май вӗсем пур тапхӑрта та, вырӑнта е пуканта выртса та, пулма пултараҫҫӗ.
- Лӑпкӑ вырӑнта пӗр вӑхӑтра пӗр туйӑма кӑтартӑр, тытӑнмалла пулсан малтан ыйтӑр е пӗлтерӗр.
- Пӗчӗк япаласенчен тата апат пек курӑнакан, анчах апат маррисенчен тарӑнӑр, мӗншӗн тесен ҫынсем вӗсене ҫӑвара илме пултараҫҫӗ.
- Сӳлевҫӗ, ырӑ шӑршӑллӑ е апат усӑ курмалли чухне малтан аллерги, ҫунат йывӑрлӑхӗсем тата сывлани мӗнле пулнине тӗрӗслӗр.
- Ароматерапи деменци симптомӗсене пулӑшать тесе ӗнентерӳллӗ ҫирӗплетӳ ҫук; ырӑ шӑршӑсене ҫын килӗшсе йӑл кӑмӑлланать пулсан кӑна усӑ курӑр.
Ку страницӑра (6 пайсем)
Сенсор хӑнӑхтарӑвӗсем пиллӗк туйӑма усӑ кураҫҫӗ: сисни, шӑтни, тутӑрни, итлени тата курни. Вӗсенче аса илӳ те, мелсем те, тӗрӗс хурав та кирлӗ мар, ҫавна май вӗсем пур тапхӑрта та пулма пултараҫҫӗ. Кайранхи вӑхӑтра вӗсем пекех пӗлтерӗшлӗ. Alzheimer’s Association палӑртнӑ тӑрӑх, кайранхи тапхӑрта тӗнче тӗпчевҫӗшӗн туйӑмсем урлӑ курӑнать, тата эсир пӑхнине сисӳ, сасӑ, курӑм, тутӑрнипе тата шӑршӑпа кӑтартма пултаратӑр. Пӗр-ик хӑрушсӑрлӑх тӗрӗсӗвӗ ку хӑнӑхтарӑвсене кашнине валли лӑпкӑ тума пулӑшать.
Деменци вӑхӑтӗнчи сенсор хӑнӑхтарӑвсем мӗн вӗсем?
Сенсор хӑнӑхтарӑвӗсем — пӗр вӑхӑтра пӗр туйӑм ҫине кӑна хӑтланнӑ ансат ӗҫсем, сӑмахран, вулавӑш сисни, курӑк шӑршине шӑтни е ҫумӑр сассине итлени. NHS палӑртнӑ тӑрӑх, кайранхи тапхӑрти хӑнӑхтарӑвсем ытларах туйӑмсем ҫине хӑтланмалла, тата вӑл кӗвӗ, тытса пӑхма пултаракан япаласемпе алӑ массажне аса илеть. Alzheimer’s Foundation of America палӑртнӑ тӑрӑх, кайранхи тапхӑрти ҫынсем лӑпкӑшланас тесен хӑш-пӗр япалана ҫывӑхра тытас кӑмӑл туйма пултараҫҫӗ.
Туйӑмсем тӑрӑх сенсор сӑнсем
Сисӳ
- Алӑ массажӗ. Алӑра пӗчӗк сӳлевҫӗ вӗлетӗр те чӗререн пӳрнесем патне ҫемҫен сӑпӑлтартӑр. National Institute on Aging лӑпкӑшланасшӑн ырӑ шӑршӑсӑр сӳлевҫӗпе алӑ массажне калать.
- Вулавӑш корзинӗ. Пархат, вельвет, флис, сатин тата ҫӑм вулавӑшсен пысӑк вырӑмӗсем: сисме, хучӗлеме, ҫинчен калаҫма.
- Вӗри тӑла. Сивӗ кун алӑсем валли вӗри, нӗм тӑла. Малтан хӑвӑн чӗрере вӗрилинче тӗрӗслӗр.
- Хӑнӑхтару фартукӗ е пукан витри. Ҫирӗп ҫыпӑҫтарнӑ пысӑк пуҫӑмсем, тимерҫӗсем, йӗпписем тата текстурӑллӑ пусмасем.
- Хучӗлесси тата тӳрлетесси. Таса тӑласене е салфеткасене хучӗлеме, вырӑнластарама тата тепре хучӗлеме корзинка.
- Ҫемҫе япала тытма. Флис витри, минтер е ҫут ҫанталӑк чӗрчунӗ пек ҫемҫе япала. Ӑна вӑййипе вылям япали пек ан кӑтартӑр.
Шӑтни
- Ҫӗрӗ курӑксем. Мӑтта, розмарин, базилик е лаванда ҫулҫисене пӳрнесем хушшинчи сӑпса ҫын умне илсе ҫитӗр.
- Кухня шӑршисем. Пӗшекен кофе, тутӑрланакан ҫӑкӑр, корица е ҫывӑхрах хатӗрленекен апельсин.
- Чечексем. Садран е магазина илнӗ ҫӗрӗ чечексенчен пӗр-иккӗшне илсе килӗр.
- Паллӑ япала. Ҫын яланах усӑ курнӑ саппун е сӳлевҫӗ, ҫунатӗ килӗшет пулсан.
Тутӑрни
- Юратнӑ тутӑрӑм. Ҫын юратнӑ апатран пӗчӗк кашӑк, сӑмахран, яблӑк пюре, пудинг е мороженӑй, хӑрушсӑр ҫима пултаракан текстурӑпа.
- Пӗҫерме пулӑшни. Пӗрле пӗҫернӗ чухне улма-ҫырли е пӗчӗк крем тутӑрни.
- Вӑхӑтри япаласем. Ҫулла арбуз, кӗркунне вӗри сидр — хӑрушсӑр температурӑпа.
Итлени
- Юратнӑ кӗвӗсем. Паллӑ кӗвӗсене ҫемҫе янравлӑ итлӗр; кӗвӗпе хӑнӑхтарӑвсене пӑхӑр.
- Ҫут ҫанталӑк сассисем. Ҫумӑр, хум сассисем е кайӑксем. NIA палӑртнӑ тӑрӑх, кӗвӗ, шурӑ сасӑ тата ҫут ҫанталӑк сассисем хӑш-пӗр ҫынсене лӑпкӑштарма пултараҫҫӗ.
- Санӑн сасу. Вуласси, шӑпӑртатасси е калав каласси.
- Ансат инструментсем. Кӗвӗпе пӗрле калатма алӑ парапанӗ, чӗтрес е шӑнкӑрав.
Курни
- Чӳречерен пӑхни. Чӳрече айӗнчи кайӑк тӑракан вырӑн, киле таврӑнакан ачасем е ӳкекен юр.
- Пулӑсен аквариумӗ е ҫемҫе видео. Янравсӑр, ҫемҫе хускану.
- Пысӑк сӑн ӳкерчӗксем. Пӗрре пӗр ҫутӑ сӑн ӳкерчӗке куҫ шайӗнче тытса кӑтартӑр.
- Тӗс тата йӗрке. Йӑлтӑр вулавӑш вырӑмӗсене, чечексене е тӗслӗ салфеткасене уйӑрасси, е пирӗн сӑрласси пуххинчен ансат сӑн ӳкерчӗк.
- Урамра. NHS ырӑ шӑршӑллӑ ӳсен-тӑрансем, текстурӑсем тата шыв ӗҫлӗхӗсемпе сенсор садсене сӗнет. Урамри тата садри хӑнӑхтарӑвсене пӑхӑр.
Сенсор коробка мӗнле хатӗрлемелли
- Ҫын пурнӑҫӗпе ҫыхӑннӑ темӑна суйлӑр: тинӗс айӗ, сад, кухня, мастерской, ҫӗклев.
- Пилӗк-улттӑ пысӑк, хӑрушсӑр япала суйлӑр: пысӑк рак куҫӗ, йывӑҫ кашӑк, ҫемҫе шарф, ҫирӗп ҫӗкленӗ типӗтнӗ лаванда сӑкки е ҫемҫен йывӑҫ блокӗ.
- Кашни япалана тӗрӗслӗр: пӗчӗк пайӗсем, ҫивӗч айӗсем, ирӗк йӗпписем е ҫӗмӗрӗлекен япаласем пур-и.
- Пӗрре пӗр япалана кӑтартӑр. Ҫынна парӑр, мӗнле япала пулнине калӑр тата тытса тӗрӗслеме май парӑр.
- Кайран коробкӑна хурса хӑварӑр, ҫапла вӑл кӑсӑклӑх пулса юлӗ тата тепӗр хут усӑ куриччен япаласене тепре тӗрӗсленӗ.
Хӑрушсӑрлӑх малтан
Сенсор хӑнӑхтарӑвӗсем ҫемҫе, анчах пӗр-ик хӑрушлӑха шута илмелле. Деменципе пурӑнакан хӑш-пӗр ҫынсем апат мар япаласене апат пек йӑнӑшма пултараҫҫӗ, ҫытса яни те вӑхӑтпа йывӑрланма пултарать. NIA кайранхи тапхӑрти ҫытса яни йывӑрлӑхӗсем чӗрмекен хӑрушлӑха пысӑклатнине палӑртать.
| Хӑрушлӑх | Мӗн тумалла |
|---|---|
| Чӗрмекенни | Ҫӑвара анма пысӑк япаласене кӑна усӑ курӑр. Коробкӑра пуҫӑм, пӗрчи, укҫа, шӑркӑ е пӗчӗк вылям япалисем ирӗк ан юлччӑр. Пӑхса тӑракан ушкӑн хӑрушсӑр тенӗ текстурӑра кӑна апат парӑр. |
| Апат пек курӑнакан япаласем | NIA сӳлевҫӗсене, саппунсене, шампуньсене тата духисене ҫӗксе хурма сӗнет, мӗншӗн тесен вӗсем апат пек курӑнма е шӑршӑлама пултараҫҫӗ. Искуҫҫӗн тунӑ улма-ҫырлисене те кӑларса пӑрахӑр. Сенсор япаласене усӑ курнӑ хыҫҫӑн упрар. |
| Аллерги | Пуҫламас умӗн ҫӗмӗрт, латекс, ҫӑм, ӳсен-тӑран е ырӑ шӑршӑ ҫине аллерги пур-и тесе тӗрӗслӗр. |
| Вӑйли шӑршӑсем | Вӑйли духисенчен тата эфир майӗсенчен, уйрӑмах астма е ытти сывлани йывӑрлӑхӗсем пур чухне, тарӑнӑр. Ҫемҫе, ҫут ҫанталӑк шӑршисем хӑрушсӑрах. |
| Ҫунат | Массаж умӗн ыратнӑ, ҫӗмӗрӗлнӗ е ҫемҫе ҫуната тӗрӗслӗр. Ҫемҫен пусӑр тата ҫын чӑтӑлать пулсан чарӑнӑр. |
| Температура | Вӗри тӑласене тата ӗҫмелли япаласене малтан хӑвӑн чӗрере тӗрӗслӗр. |
| Ҫивӗч е ядовитӑ япаласем | Ҫивӗч хатӗрсем, кӗленче е ядовитӑ творчество япалисем ан усӑ курӑр. |
Ароматерапи пулӑшать-и?
Тӗрӗсленекен майпа, ҫук. Cochrane тӗрӗсӗ: деменци тӗлӗшпе ароматерапи пӑхса тӑракан пӳлӗмсенче пурӑнакан 708 ҫынпа ирттернӗ 13 тӗпчеве пӑхнӑ, анчах ӗнентерӳллӗ усӑ тупман. Тӗпчевсем пӗчӗк пулнӑ, результачӗсем пӗр-пӗринпе пӗр килмен, унсӑр пуҫне хӑрушлӑх енчен реакцисем те лайӑх ҫырса хунӑ мар. Ҫын садри лаванда шӑршӑ пек ҫемҫе, паллӑ шӑршӑна йӑл кӑмӑлланать пулсан, ҫавна пайланма юрӑхлӑ. Ку емлеме средство мар.
Сенсор хӑнӑхтарӑва мӗнле сӗнмелли
- Лӑпкӑ самант суйлӑр тата телевизора сӳнтерӗр.
- Малтан умӗнчен ҫитӗр, ятне чӗнӗр тата тытӑнмас умӗн ыйтӑр е пӗлтерӗр: «Манӑн сӳлевҫӗ пур. Алӑсене ҫемҫен сӑпӑлтараймар-и?»
- Пӗрре пӗр япалана кӑтартӑр, ҫапла ытла нумай пулмӗ.
- Реакцине сӑнаса тӑрӑр. Ҫемҫенекен пит, лӑпкӑ алӑсем е кулӑшла ҫамрӑк — лайӑх паллӑсем. Каялла тӑни, пит чӑтӑлни е канӑҫсӑрлӑх — чарӑнмалли паллӑсем.
- Кӗскерех тытӑр. Пилӗк лӑпкӑ минут та лайӑх хӑнӑхтару.
Пӗрле ҫемҫен сывланисси, сӑмахран, ҫемҫен сывлани пек, вӗҫлеме ҫемҫе май пулма пултарать. Вырана хушма ытти сӑнсем валли кайранхи тапхӑрти хӑнӑхтарӑвсене пӑхӑр, каҫхи вӑхӑтра канӑҫсӑрлӑх пирки каҫхи канӑҫсӑрлӑх страницине пӑхӑр.
Пӗрлехи ыйтусем
Деменципе пурӑнакан ҫын валли мӗнле сенсор хӑнӑхтарӑвӗсем лайӑх?
Ансат сӑнсем: алӑсене сӳлевҫӗпе майӗпен ҫемҫен сӑпӑлтарни, ҫемҫе вулавӑшсене тытса пӑхни, ҫӗрӗ курӑк е кофе шӑршине шӑтни, юратнӑ кӗвӗсене е ҫут ҫанталӑк сассисене итлени, кайӑксене е пулӑсен аквариумне пӑхни, хӑрушсӑр текстурӑллӑ юратнӑ апатран тутӑрни. Пӗрре пӗр япалана кӑтартӑр тата ҫын мӗнле реакциленине сӑнаса тӑрӑр.
Япаласене ҫӑвара илекен ҫын валли сенсор хӑнӑхтарӑвӗсем хӑрушсӑр-и?
Астуллӑха усӑ курсассӑн, хӑрушсӑр пулма пултараҫҫӗ. Ҫӑвара анма май килмен пысӑк япаласене кӑна усӑ курӑр, пӗчӗк е ҫӗмӗрӗлекен япаласене ан илӗр. Сӳлевҫӗсене, саппунсене тата ырӑ шӑршӑллӑ япаласене кайран ҫитмен вырӑнта упрар, мӗншӗн тесен вӗсем апат пек курӑнма е шӑршӑлама пултараҫҫӗ. Пӗтӗм вӑхӑтра ҫын патӗнче пулӑр.
Ароматерапи деменци пирки пулӑшать-и?
Cochrane тӗрӗсӗ ароматерапи деменципе пурӑнакан ҫынсене пулӑшать тесе ӗнентерӳллӗ ҫирӗплетӳ тупман, тӗпчевсем пӗчӗк тата пӗр пек мар пулнӑ. Ҫын ҫемҫе, паллӑ ырӑ шӑршӑна йӑл кӑмӑлланать пулсан, ҫавна пайланма юрӑхлӑ, анчах вӑйли эфир майӗсенчен, уйрӑмах сывлани йывӑр е аллерги пур чухне, тарӑнӑр.
Ҫӗклев е хӑнӑхтару фартукӗ мӗнле япала?
Ку — ҫинче ҫӗклеме ҫӳмне ҫирӗп ҫыпӑҫтарнӑ япаласем пур вулавӑш, фартук е пукан ҫинчи витре: пысӑк пуҫӑмсем, тимерҫӗсем, йӗпписем тата текстурӑллӑ пусмасем. Ӑна алӑсем тытса ӗҫлеме май парать. Ҫӳллӗн илме пултаракан ирӗк япаласем пур-и тесе тӑтӑшах тӗрӗслӗр.
Ҫӑлкуҫсем
Эпир ҫак страница ҫинче никӗсленекен организацисемпе тӗпчевсем ҫине ссылкӑсем паратпӑр. Кашнине страницӑна ҫӗнетнӗ чухне тӗрӗсленӗ.
- Late-Stage Alzheimer's & Dementia Caregiving · Alzheimer's Association
- Care in the Last Stages of Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
- Alzheimer's Caregiving: Home Safety Tips · National Institute on Aging
- Aromatherapy for dementia · Cochrane
- Activities for dementia · NHS
- Therapeutic Activities for 3 Main Stages of Alzheimer's disease · Alzheimer's Foundation of America