Imisebenzi

Imisebenzi Yezinzwa Yabantu Abaphila ne-Dementia

Kubuyekezwe Imizuzu emi-4 yokufundaNgethimba le-Golden Moments · Indlela esibhala ngayo

Impendulo emfushane

Imisebenzi yezinzwa isebenzisa ukuthinta, iphunga, ukunambitha, umsindo nokubona: ukuhlikihla izandla kancane, ibhasikidi lezindwangu ezithambile, amakhambi amasha okuhogela, imisindo yemvelo, noma ukubuka izinyoni efasiteleni. Ifanele zonke izigaba futhi ibaluleke kakhulu kamuva. Qalani nihlole ingozi yokuvaleka kwendlela yokuphefumula, ama-allergy, izinkinga zesikhumba nokuzwela amaphunga, nikeze into eyodwa ngesikhathi, futhi niyeke uma umuntu ebonakala engakhululekile.

  • Imisebenzi yezinzwa ayidingi mpendulo ezifanele, okuyenza isebenze kuzo zonke izigaba, kuhlanganise nasembhedeni noma esihlalweni.
  • Nikezani inzwa eyodwa ngesikhathi egumbini elithulile, futhi nibuze noma nimemezele ngaphambi kokuthinta.
  • Gwemani izinto ezincane nanoma yini ebukeka noma enephunga elifana nokudla kodwa ingeyona, ngoba abantu bangase bafake izinto emilonyeni.
  • Hlolani ama-allergy, izinkinga zesikhumba nezokuphefumula ngaphambi kokusebenzisa ukhilimu, amaphunga noma ukudla.
  • Asikho isiqinisekiso esinamandla sokuthi i-aromatherapy isiza izimpawu ze-dementia; sebenzisani amaphunga kuphela ukuze nijabule ngokulula, uma kunjalo.
Kuleli khasi (izingxenye ezingu-6)
  1. Yini imisebenzi yezinzwa ye-dementia?
  2. Imibono yezinzwa, inzwa ngenzwa
  3. Indlela yokwenza ibhokisi lezinzwa
  4. Ukuphepha kuza kuqala
  5. Ingabe i-aromatherapy iyasiza?
  6. Indlela yokunikeza umsebenzi wezinzwa

Imisebenzi yezinzwa isebenzisa izinzwa ezinhlanu: ukuthinta, iphunga, ukunambitha, umsindo nokubona. Ayidingi ukukhumbula, ayidingi izinyathelo futhi ayidingi mpendulo ezifanele, ngakho ingasebenza kunoma yisiphi isigaba. Ibaluleke kakhulu kamuva. I-Alzheimer’s Association ithi esigabeni sokugcina umhlaba uzwakala kakhulu ngezinzwa, nokuthi ningabonisa ukunakekela ngokuthinta, umsindo, ukubona, ukunambitha nephunga. Ukuhlola okumbalwa kokuphepha kwenza le misebenzi iphumuzise wonke umuntu.

Yini imisebenzi yezinzwa ye-dementia?

Imisebenzi yezinzwa yilokho okulula okuhlangenwayo okugxile enzweni eyodwa ngesikhathi, njengokuthinta indwangu, ukuhogela amakhambi noma ukulalela imvula. I-NHS ithi imisebenzi yesigaba sangemuva ivame ukudinga ukugxila ezinzweni, futhi ikhuluma ngomculo, izinto zokuthinta nokubamba, nokuhlikihla izandla. I-Alzheimer’s Foundation of America ithi abantu abasesigabeni sokugcina bangase babe nesidingo esiqinile sokubamba okuthile eduze ukuze baduduzeke.

Imibono yezinzwa, inzwa ngenzwa

Ukuthinta

  • Ukuhlikihla izandla. Fudumezani ukhilimu omncane ezandleni zenu bese nihlikihla kancane kusuka esihlakaleni kuya eminweni. I-National Institute on Aging ikhuluma ngokuhlikihla ngokhilimu ongenaphunga ukuze kududuze.
  • Ibhasikidi lezindwangu. Izikwele ezinkulu ze-velvet, i-corduroy, i-fleece, i-satin nouboya ukuze zithintwe, zisongwe futhi kukhulunywe ngazo.
  • Indwangu efudumele. Indwangu emanzi, efudumele yezandla ngosuku olubandayo. Hlolani izinga lokushisa engalweni yenu kuqala.
  • I-apron yemisebenzi noma ingubo yamadolo. Izinkinobho ezinkulu, ama-zipper, amaribhoni nezingcezu zendwangu ezithintekayo ezithungwe ngokuqinile.
  • Ukusonga nokubeka phezu komunye. Ibhasikidi lezindwangu ezihlanzekile zokugeza noma amanapkin ukuze zisongwe, zibekwe phezu komunye futhi zisongwe kabusha.
  • Okuthile okuthambile okubambwayo. Ingubo ye-fleece, umcamelo noma isilwane esithambile esibukeka sengathi siphila, sinikezwa ngokulula, hhayi njengethoyizi.

Iphunga

  • Amakhambi amasha. Hlikihlani amaqabunga e-mint, i-rosemary, i-basil noma i-lavender phakathi kweminwe bese niwadlulisa.
  • Amaphunga asekhishini. Ikhofi elibilayo, isinkwa esithosiwe, isinamoni noma iwolintshi elisuswa igobolondo eduze.
  • Izimbali. Letha izimbali ezimbalwa ezintsha engadini noma esitolo sokudla.
  • Umkhiqizo owujwayele. Isepha noma ukhilimu ayehlala ewusebenzisa, uma isikhumba sakhe siwumukela.

Ukunambitha

  • Ukunambitheka akuthandayo. Isipuni esincane senye into ayithandayo, njenge-applesauce, i-pudding noma i-ayisikhilimu, ngendlela angayiphatha ngokuphepha.
  • Usizo lokubhaka. Ukunambitha isithelo noma i-icing encane yekhekhe ngenkathi nibhaka ndawonye.
  • Okumnandi kwesizini. Ikhabe ehlobo nesiphuzo esifudumele ebusika, kuphakelwa ekushiseni okuphephile.

Umsindo

  • Umculo oyintandokazi. Izingoma ezijwayelekile ngomsindo othambile; bhekani imisebenzi yomculo.
  • Imisindo yemvelo. Imvula, amagagasi noma ingoma yezinyoni. I-NIA ithi umculo, i-white noise nemisindo yemvelo kubonakala kuphumuzisa abanye abantu.
  • Izwi lenu. Ukufunda ngokuzwakalayo, ukuvunguza, noma ukuxoxa indaba.
  • Izinsimbi ezilula. Ingoma yesandla, i-shaker noma insimbi encane ukuze kudlalwe ndawonye nomculo.

Ukubona

  • Ukubuka efasiteleni. Isitsha sokudla kwezinyoni ngaphandle kwefasitela, izingane ezibuyela ekhaya, noma iqhwa liwa.
  • Ithangi lezinhlanzi noma ividiyo ehamba kancane. Ukunyakaza okuthambile ngaphandle komsindo ophakeme.
  • Izithombe ezinkulu. Isithombe esisodwa esicacile ngesikhathi, sibanjwe ezingeni lamehlo.
  • Umbala nephethini. Ukuhlunga izingcezu zendwangu ezikhanyayo, izimbali noma amanapkin anemibala, noma ikhasi elilula lokufaka imibala evela eqoqweni lethu lokufaka imibala.
  • Ngaphandle. I-NHS iphakamisa izingadi zezinzwa ezinezitshalo ezinephunga, izinto ezithintekayo nemithombo yamanzi. Bhekani imisebenzi yangaphandle neyokulima ingadi.

Indlela yokwenza ibhokisi lezinzwa

  1. Khethani isihloko esihlobene nempilo yomuntu: ibhishi, ingadi, ikhishi, indawo yokusebenzela, ukuthunga.
  2. Khethani izinto ezinkulu, eziphephile ezinhlanu noma eziyisithupha, njengegobolondo elikhulu lolwandle, isipuni sokhuni, isikhafu esithambile, isikhwama esincane se-lavender eyomisiwe esithungwe sivaleke, noma ibhulokhi lokhuni elibushelelezi.
  3. Hlolani into ngayinye ukuthi ayinazo izingxenye ezincane, imiphetho ebukhali, izintambo ezikhululekile noma okuthile okuphukayo.
  4. Khiphani into eyodwa ngesikhathi. Yinikezeni, niyichaze, bese nivumela umuntu ukuthi ayihlole.
  5. Bekani ibhokisi eceleni ngemva kwalokho ukuze lihlale likhethekile futhi izinto zihlolwe kabusha ngaphambi kwesikhathi esilandelayo.

Ukuphepha kuza kuqala

Imisebenzi yezinzwa ithambile, kodwa izingozi ezimbalwa ziyabalulekile. Abanye abantu abaphila ne-dementia bathatha izinto ezingezona ukudla njengokudla, futhi ukugwinya kungaba nzima ngokuhamba kwesikhathi; i-NIA ixwayisa ukuthi izinkinga zokugwinya esigabeni sokugcina ziphakamisa ingozi yokuvaleka kwendlela yokuphefumula (choking).

Ingozi Yini okufanele ukwenze
Ukuvaleka kwendlela yokuphefumula (choking) Sebenzisani kuphela izinto ezinkulu kakhulu ukuba zingagwinywa. Akukho zinkinobho, ubuhlalu, izinhlamvu zemali, ama-marble noma amathoyizi amancane akhululekile ebhokisini. Nikezani ukudla kuphela ngendlela ethi ithimba lokunakekela iyaphephile.
Izinto ezibukeka njengokudla I-NIA iluleka ukukhiya ukhilimu, amasepha, ushampu namaphafyumu, angabukeka noma abe nephunga elifana nokudla, futhi nisuse izithelo zokwenziwa. Beka imikhiqizo yezinzwa eceleni ngemva kokuyisebenzisa.
Ama-allergy Hlolani ukuthi akukho ama-allergy kumantongomane, i-latex, uboya, izitshalo noma amaphunga ngaphambi kokuqala.
Amaphunga aqinile Gwemani amaphafyumu aqinile namafutha abalulekile, ikakhulukazi ngesifuba somoya noma ezinye izinkinga zokuphefumula. Amaphunga athambile, emvelo aphephile kakhulu.
Isikhumba Hlolani isikhumba esibuhlungu, esiphukile noma esibuthakathaka ngaphambi kokuhlikihla. Sebenzisani ingcindezi ethambile futhi niyeke uma ebonisa ubuhlungu ebusweni.
Izinga lokushisa Hlolani izindwangu neziphuzo ezifudumele engalweni yenu kuqala.
Izinto ezibukhali noma ezinobuthi Akunamathuluzi abukhali, ingilazi noma izinto zobuciko ezinobuthi.

Ingabe i-aromatherapy iyasiza?

Cishe cha, ngendlela engalinganiswa. Ukubuyekezwa kwe-Cochrane kwe-aromatherapy ye-dementia kwabheka ucwaningo olu-13 olunabantu abangu-708, bonke emakhaya okunakekela, futhi akutholanga siqinisekiso esinamandla sosizo. Ucwaningo lwalungaba lincane, imiphumela ayivumelani, futhi imiphumela emibi yabikwa kabi. Uma umuntu ejabulela iphunga elithambile, elijwayelekile, njenge-lavender evela engadini, lokho kuyisizathu esihle sokwabelana ngalo. Akuyona indlela yokwelapha.

Indlela yokunikeza umsebenzi wezinzwa

  • Khethani isikhathi esithulile futhi nivale i-TV.
  • Sondelani ngaphambili, nibize igama lakhe, futhi nibuze noma nitshele ngaphambi kokuthinta: “Nginokhilimu. Ningathanda ukuhlikihlwa izandla?”
  • Nikezani into eyodwa ngesikhathi ukuze ingamthwesi umthwalo omkhulu.
  • Qapheleni impendulo. Ubuso obuthambile, izandla ezikhululekile noma ukumamatheka kuyizimpawu ezinhle. Ukuhoxa, ukufinyela ubuso noma ukungaphumuli kusho ukuthi niyeke.
  • Yenzani kube kufushane. Imizuzu engu-5 ethulile iyisikhathi esihle.

Ukuma ndawonye niphefumula kancane, njengo-Ukuphefumula okuthulile, kungaba indlela ethambile yokuphetha. Ukuthola imibono eminingi yasembhedeni, bhekani imisebenzi yesigaba sokugcina, futhi ngokungaphumuli kokuhlwa, bhekani ukungaphumuli ntambama.

Imibuzo evamile

Yimiphi imisebenzi yezinzwa emihle yomuntu one-dementia?

Imibono elula ihlanganisa ukuhlikihla izandla kancane ngokhilimu, ukubamba izindwangu ezithambile, ukuhogela amakhambi amasha noma ikhofi, ukulalela umculo oyintandokazi noma imisindo yemvelo, ukubuka izinyoni noma ithangi lezinhlanzi, nokunambitha ukudla okuthandwayo ngendlela ephephile. Nikezani into eyodwa ngesikhathi futhi nibuke ukuthi umuntu uphendula kanjani.

Ingabe imisebenzi yezinzwa iphephile kumuntu ofaka izinto emlonyeni?

Ingaba njalo, uma kunakwa. Sebenzisani kuphela izinto ezinkulu ezingeke zigwinywe, yekani noma yini encane noma ephukayo, futhi nigcine ukhilimu, amasepha nemikhiqizo enephunga ingafinyeleleki ngemva kwalokho, ngoba ingabukeka noma ibe nephunga elifana nokudla. Hlalani nomuntu ngesikhathi sonke.

Ingabe i-aromatherapy iyasiza ku-dementia?

Ukubuyekezwa kwe-Cochrane akutholanga siqinisekiso esinamandla sokuthi i-aromatherapy isiza abantu abane-dementia, nakuba ucwaningo lwalungaba lincane futhi lungavumelani. Uma umuntu ejabulela iphunga elithambile, elijwayelekile, lokho kulungile, kodwa gwemani amafutha abalulekile aqinile, ikakhulukazi uma kunezinkinga zokuphefumula noma ama-allergy.

Yini i-apron yemisebenzi (fidget apron)?

Iyicezu lendwangu, i-apron noma ingubo yamadolo enezinto zokubamba ezithungwe ngokuqinile kuyo, njengezinkinobho ezinkulu, ama-zipper, amaribhoni nezingcezu zendwangu ezithintekayo. Inika izandla ezimatasa okuthile okuhlolwayo. Hlolani njalo ukuthi akukho okukhululekile okungadonswa.

Imithombo

Sixhumanisa nezinhlangano nezifundo leli khasi eliklanyelwe kuzo. Lunye lwahlolwa lapho leli khasi libuyekezwa.

  1. Late-Stage Alzheimer's & Dementia Caregiving · Alzheimer's Association
  2. Care in the Last Stages of Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
  3. Alzheimer's Caregiving: Home Safety Tips · National Institute on Aging
  4. Aromatherapy for dementia · Cochrane
  5. Activities for dementia · NHS
  6. Therapeutic Activities for 3 Main Stages of Alzheimer's disease · Alzheimer's Foundation of America

Nikulungele umdlalo othambile?

Izithombe ezinkulu, akukho sibali sikhathi, akukho maphuzu futhi akukho lutho lokubhalisela. Dlalani ndawonye ku-browser yenu.

Hambani nale midlalo

I-app yamahhala ye-Golden Moments ye-iPhone, i-iPad ne-Android: amakhadi amakhulu ezithombe, imidlalo enezithombe zomndeni wenu, namaphakethe ezithombe asebenza ngaphandle kwe-Wi‑Fi. Akukho akhawunti, izikhangiso, sibali sikhathi noma maphuzu.