Memzorgo por prizorgantoj: ripozo, subteno kaj signoj

Se vi zorgas pri homo vivanta kun demenco, vi verŝajne legas ĉi tion malfrue, laca, kaj kun listo de aferoj, kiujn vi ankoraŭ ne faris. Tio estas normala. Zorgi pri vi mem ne estas lukso nek rekompenco pro finado de ĉio. Ĝi estas tio, kio helpas vin daŭrigi.

Ĉi tiu paĝo klarigas la avertajn signojn de elĉerpiĝo, kiel ricevi veran paŭzon, kie trovi subtenon, kaj senpagajn helptelefonojn en Usono, kiujn vi povas voki hodiaŭ.

Kiuj estas la signoj de elĉerpiĝo ĉe prizorgantoj?

Elĉerpiĝo ofte venas malrapide, do helpas koni viajn proprajn avertajn signojn. La National Institute on Aging (NIA) listigas signojn de streso ĉe prizorgantoj, inkluzive de:

• sento de laceco, troŝarĝiteco aŭ maltrankvilo;
• facila kolero aŭ malpacienco;
• sento de soleco aŭ malkonekto de aliaj;
• problemoj pri dormo, aŭ nesufiĉa dormo;
• sento de malĝojo aŭ senespereco, aŭ perdo de intereso pri aferoj, kiujn vi antaŭe ĝuis;
• oftaj kapdoloroj, doloroj aŭ aliaj korpaj problemoj;
• manko de tempo por moviĝi aŭ prepari sanan manĝon por vi mem;
• preterlaso de duŝado aŭ alia persona zorgo;
• misuzo de alkoholo aŭ drogoj, inkluzive de preskribitaj medikamentoj.

La Alzheimer’s Association aldonas signojn kiel neadon pri la malsano, koleron kontraŭ la persono („li simple estas obstina”), maltrankvilon pri la estonteco, malfacilon koncentriĝi, kaj sanproblemojn, kiuj pezas sur vi. Ĝi konsilas paroli kun via kuracisto, se vi regule havas tiajn signojn.

La konsilo de NIA estas ne atendi, ĝis vi estos tute troŝarĝita. Rimarku viajn signojn frue kaj agu laŭ ili.

Kion mi povas fari hodiaŭ, en kvin minutoj?

Malgrandaj paŭzoj gravas. Neniu el ĉi tiuj solvos elĉerpiĝon, sed ili povas helpi vin travivi malfacilan posttagmezon.

• Iru eksteren. Sidu sur la verando aŭ iru al la leterkesto, dum la persono estas sekura kaj trankvila.
• Spiru malrapide. Kelkaj malrapidaj spiroj antaŭ ol vi respondas al malfacila demando. Vi ankaŭ povas kunhavi paŭzon de Trankvila spirado kun la persono, pri kiu vi zorgas.
• Trinku akvon kaj manĝu ion. Estas facile forgesi viajn proprajn manĝojn.
• Sendu mesaĝon al unu amiko. Ne por peti ion, nur por konektiĝi.
• Diru al vi mem ion bonkoran. La gvidilo de NIA pri zorgado por vi mem proponas frazojn kiel „Mi faras la plej eblon“, „Mi ne estas perfekta, kaj tio estas en ordo“, kaj „Mi ĝuos la momentojn, kiam ni povas esti kune en paco“.

Kio estas ripoza zorgado, kaj kiel mi povas ricevi ĝin?

Ripoza zorgado estas mallongdaŭra zorgo por la persono, pri kiu vi zorgas, por ke vi povu ripozi. La paĝo de NIA pri ripoza zorgado klarigas, ke ĝi povas daŭri de kelkaj horoj ĝis pluraj semajnoj kaj povas okazi hejme, en sanserva instalaĵo aŭ en taga zorgcentro por plenkreskuloj.

La Alzheimer’s Association priskribas oftajn tipojn:

Kiu pagas? Laŭ NIA, ripoza zorgado de familio, amikoj aŭ volontuloj povas kosti nenion. Profesiaj servoj pagigas laŭ horo aŭ tago. Por homo, kiu ricevas hospican zorgon, Medicare kovras plejparton de la kosto de ĝis kvin sinsekvaj tagoj de ripozo en hospitalo aŭ lerta flegejo. Medicaid povas helpi. Plej multaj privataj sanasekuroj ne kovras ripozan zorgadon, kvankam iuj longdaŭraj zorgasekuraj planoj tion faras.

Konsilo: La Alzheimer’s Association sugestas provi provizantojn de ripoza zorgado en ne-urĝa situacio, por ke ili estu pretaj, se vi subite bezonos helpon.

Kie mi povas trovi helpon proksime al mi?

Pluraj senpagaj servoj en Usono povas direkti vin al loka helpo.

• 24/7 Helpline de Alzheimer’s Association: 1-800-272-3900. La Helpline estas senpaga kaj konfidenca, funkcias tuttage ĉiutage dum la jaro, kaj ofertas helpon en pli ol 200 lingvoj per dulingvaj dungitoj aŭ interpretistoj. Por relaja servo, uzu 711. Vi povas paroli pri ŝanĝoj en konduto, streso de prizorgantoj, ebloj por ripoza zorgado, lokaj programoj kaj pli, kaj peti pli longan konversacion kun zorga konsilisto. La dungitoj ne donas medicinan konsilon.
• Eldercare Locator: 1-800-677-1116. La Eldercare Locator, publika servo de la Administration for Community Living, ligas vin al servoj por pli aĝaj plenkreskuloj kaj iliaj familioj. Vi povas telefoni, sendi mesaĝon, babili rete aŭ retpoŝti al trejnitaj dungitoj, aŭ serĉi laŭ loko. Ĝi povas direkti vin al via loka Area Agency on Aging.
• ARCH National Respite Locator Service. La serĉilo de ripoza zorgado de ARCH helpas vin trovi provizantojn de ripoza zorgado laŭ ŝtato, kaj sugestas unue kontakti vian State Respite Coalition aŭ Lifespan Respite-programon, se via ŝtato havas tian. ARCH notas, ke ĝi ne kontrolas provizantojn, do vi mem reviziu ilian sperton kaj fonon.

Kiel mi povas trovi subtenan grupon?

Petu la Helpline aŭ serĉu rete grupojn proksime al vi. La Alzheimer’s Association organizas subtenajn grupojn por prizorgantoj kaj homoj vivantaj kun demenco, persone kaj rete, gvidatajn de trejnitaj faciligantoj. Multaj lokoj ankaŭ ofertas specialajn grupojn, ekzemple por plenkreskaj prizorgantoj aŭ por homoj vivantaj kun pli frua komenco aŭ frua stadio de Alzheimer-malsano. Ĝi ankaŭ gastigas ALZConnected, senpagan retan komunumon, kie prizorgantoj dividas konsilojn.

Subtenaj grupoj povas esti loko por esprimi vin sen juĝo, ricevi praktikajn konsilojn de homoj, kiuj jam travivis tion, kaj senti vin malpli sola. Se la unua grupo ne taŭgas, provu alian.

Kiel mi povas peti helpon de familio kaj amikoj?

Estu konkreta. Multaj homoj volas helpi, sed ne scias, kion proponi. NIA sugestas:

• Tenu liston de taskoj, kiujn aliaj povus transpreni, kaj lasu homojn elekti.
• Komencu per malgranda paŝo, se peti ŝajnas malfacile.
• Kongruigu la taskon kun la persono. La kuzo, kiu ŝatas kuiri, alportas vespermanĝon ĵaŭde. La najbaro, kiu bone plenigas formularojn, helpas pri paperoj.
• Sendu mesaĝon aŭ retpoŝton, se peti vizaĝ-al-vizaĝe estas malkomforta.
• Ekzercu respondon por kiam iu proponas helpon: „Dankon, ke vi demandis. Jen kion vi povas fari.“
• Atendu kelkajn neojn kaj provu ne preni ilin persone.

Aliaj ideoj: petu iun sidi kun la persono unu posttagmezon semajne, iri kun li aŭ ŝi al mallonga eliro, aŭ viziti kaj ludi ludon kune. Nia gvidilo pri kuna ludado estas facile dividebla kun vizitantoj.

Kio, se io okazus al mi?

Faru nun simplan rezervan planon. NIA sugestas decidi kun familio aŭ proksimaj amikoj, kiu paŝus enen, kaj teni kajeron kun krizaj numeroj, medikamentoj, konsiloj pri konduto, kiuj funkcias, kaj plej ŝatataj aktivecoj. La Alzheimer’s Association ankaŭ rekomendas teni facile troveblaj la medicinajn kontaktojn de la persono kaj ĝisdatigitan liston de medikamentoj.

Kiam mi devus serĉi profesian aŭ urĝan helpon?

Parolu kun via kuracisto, se signoj de streso estas regulaj, se vi sentas vin deprima, aŭ se vi malfacile eltenas la situacion. Diru al via kuracisto, ke vi estas prizorganto. NIA notas, ke konsilistoj kaj sociaj laboristoj povas helpi pri malfacilaj sentoj kaj planado, kaj ke Medicare, Medicaid kaj iuj privataj asekuraj planoj povas kovri parton de la kostoj de mensa sanservo.

Se vi sentas, ke vi estas en krizo aŭ havas pensojn pri memvundo, telefonu aŭ sendu mesaĝon al 988 por kontakti la 988 Suicide & Crisis Lifeline, senpaga kaj disponebla tuttage. Se iu estas en tuja danĝero, voku 112.

Ĉu komunaj aktivecoj ankaŭ povas doni al mi paŭzon?

Kelkfoje. Trankvila aktiveco, kiun vi ambaŭ ĝuas, povas esti pli milda parto de la tago ankaŭ por vi, same kiel por la persono, pri kiu vi zorgas: aŭskulti malnovajn kantojn, rigardi fotojn, aŭ ludo kiel Konversaciaj kartoj, kiu ne bezonas ĝustajn respondojn. Se la persono ĝuas kompanion, grupa sesio de Bilda bingo en centro por pli aĝaj plenkreskuloj aŭ taga programo povas doni al vi horon da ripozo. Vidu aktivecojn por grupoj en zorghejmo por ideoj.