Доцца жоп ло .
Дийнахьийн гIуллакхаш, важарш тешар, гIаьттина нилесаш сортировать, стол хIитто, стенаш хьеха, цветаш цIе шеа а, гIаьттина мацах кхехкар а деменци йолу адамаш шуна дика дахар. Цхьа барам хийцадеш шин, цхьана гуо тIаьхьа кхечу тIехь гIоьвлар, хьаьзалаш а, гурам а лов, тIехь доккха чIогIа дIаоьцу чIогIа кхечу кIел нисдар.
- Цхьана цIеха барамаш адам кхетадеш шуна дахар йолуш, и а, хан дешаш яхар йолуш, цхьана дахар ду.
- Цхьана барам цхьана гуо тIаьхьа кхетадеш, гIаьттина деш ахь а, кхетош гIуллакх кхуза.
- БIаьхьа доккхуьйш кIел, хьакхар а, карат хьоьнгар а, цIехъа кхуза а, кхуза газ шинах кхеташ чо гуш.
- Тешаш важарш гIаьттина тешар ца лор ду. Цхьана дика тешар декхар ца лор, тIаьхьа лелорцарш, мехала ца хьоьнарш.
- Барам мехала лелорцарш, цхьана дакъа тешар, тIаьхьа хан дIаеш, я тIехь чIогIа хьоьнарш гIуллакх яц.
ХӀокху агӀон тӀехь (8 дакъош)
Деменци йолу адамаш ша дегIа гIуллакх, цхьа доьзал тIе, я барам тIе, кхеташ дIа-оьцу. Цуьнан доьзалах ца дахаран барамаш тешар вайн тIехь ша лелорцарш, цхьа барам кхуза ду. ХIокху агIо тIехь важарш цIеххьана дешар, цуьнан шу барам дIа-баш, хийцадеш цхьа агIо чохь дешар, гIаьттина кIеш а, кхин хIума а мехала хьаьзалаш тIехь.
Мичара дийнахьийн барамаш мехала ду?
Барамаш мехала ду, цуьнан ма кхетар ду, цуьнан цхьа мана ду. Национальный институт старения (NIA) дийнахьийн барамашан цхьа могаш тIехь, мацах кхехкар, стол хIитто, цхьан-хьо дигар тешар, ахь доьзалан дахар кхиа дацар, гIаьттина ца лор ду: дийнахьийн барамаш, деменци йолу адамаш шуна дика ду. Alzheimer’s Association кхеташ ду, стол хIитто тIе кхиа адам доьзалан цхьана шен дахар хIоьттинарш ду.
Барам цхьана дахар тIе тешар мехала ду. «ХIокху важарш тешахь хьо мехала ду?» дуьйцу ма, «Хан тIехь доьзалах хIокху дахаран барам хьоьнгар?» дуьйцу ца.
Мичара барамаш хьо тешахь мехала ду?
Цхьана барам, адам шен дахар ца кхетар, я шен хан лелор дегIа тешар.
Кир а, пхьагIар а
- Тешаш важарш а, тхьаьнгар а. КIеш кIонцан нисдар, цхьа баш цхьа паьлахь. Важарш, цхьа дика тешар ца лор ду.
- Сортировать тешаш цхьана гIуллакх. Стол тIе тешаш цхьа нисдар. Кхин цхьа тIехь вилар цхьа гучуваьлла, цхьа ца дешар.
- ТIехь шатIа доладар, тешар. Салфеткаш, подушкаш я кIеш тешар хьоьнгар. ТIаьхьа хан дIаоьцуш мехала ду.
Стол а, кIеш а
- Стол хIитто. Цхьана тIехь адам хьакхар, цхьана дешаш кхуза. Цхьа хIума кхуза: «Хаан ду вуьйтар вуьйтаде».
- ТIехь кIеш тешар. КIеш тешаш цхьа чохь шайна дика хIума хIитто.
- Тешар, дакъа кIеш тешар. Пластик кIеш, дакъа ца галорш, тIехь тешаш ваьлла.
- Стол, сколмаш тIе цIеххьана тешар. Чорхо тIехь, хIитто — Alzheimer’s Association кхеташ ду, цхьа адам стол кхийтадеш шуна кIеш вуьйтар ду, хIокху кепара иза мехала барам ду.
КхечIа цIеххьана
- ЦIеххьана даьсар. Цхьа дакъа дакхар а, шатIа кIонцан тIехь ма, стол тIехь цхьана хIума.
- Почта сортировать. Цхьана кепара, каталогаш, тIехь пхьагIар, нилийш: хIума, тешар, тIаьхьа дIаяхьа. Дикарг а, шайна кепараш ца тIехь.
- Ца тIехь тешар. Цхьана тIехь тешаш, пхьагIар, чIогIа бакъах кхеташ.
- Шуьйра тешар. КIеш шуьйра тIехь, дика бекхаш.
- Цхьан хIум лоьхар. Цхьан лоьхар, шиен мацах хIума.
Цхьана кхуза кхехкар, карат тIехь
Кхехкарш доккхуьйш адаман кхин дика хIума кхиа. NIA кхеташ ду: адам шен важарш тешаш, тIехь мацах, стол кхуза я тайа, я кхин адам цхьа дика кхехкар кхиссар. Мехала барамаш:
- кIеш я важарш ахь доккхуш
- кирш тIе гIалаш тIехь кхуза
- шуьйрш шуьйрш тIехь кхехкар
- тIаьхьа боккхуьйш кIеш хьоьнгар
- кIехар тIехь цхьа хIума кхеташ
- пицца тIехь хIума хьакхар
Хан дIаоьцуш тешар дукх ду, Alzheimer’s Association кхеташ ду: хIокху хьо кхиссар, тIаьхьа кхин цхьа барам тешар, цхьана кхеташ — кхуза.
Барам мехала гIуллакх хIокху дIаеш?
- Хан дIаоьцу. Дийнахьан дикарг адам кIел ду, я хан дIа ду. Цхьана ханна, цхьана кхеташ — дийнахь.
- Чо ца тIехь. Цхьа барам, цхьа тIехь. Чо тIехь кхин хIума ца лор.
- Ма дуьйцу, дIаяхьа ца. «Хаан хьоьнгар мехала дуй?» хьо дIаоьцу. «Кхин хан ду, важарш тешахь» ца дуьйцу.
- Цхьа гуо хьакхар. ДIа тешар, цхьа гуо гIоьвлар, тIаьхьа кхин. Хьакхар цхьа ладог ду.
- Цхьа дакъа цхьа гуо. Дукх барам цхьана дешар — адам ца хьоьнарш. Цхьа дакъа лелорцар, тIаьхьа кхин.
- Цхьана тIехь ма. КхечIа тIе доккхуш барам — кхеташ, доьзалан дахар.
- Барамах дуьйцу, мохк ца. «ХIокху важарш шуна гIалаш ду» я «Тхан даьхьа кIел ду, хьо дийнахьан ца дешар?» дуьйцу хьо, адам ца кхийтаде.
Барам хийцарш, адам хийцарш?
Адам хийцаш ду хан тIе, дийнахь кхин тIе. Alzheimer’s Association кхеташ ду: дахар кхин деш, барамаш кхин дешар, даьхьа дешар тIе.
| Ца хьоьнарш | Хьоьнгар кхин |
|---|---|
| Доккха шуьйрш тешар | КIеш тешар, салфеткаш тешар |
| Стол тIе дукх хIума | Цхьа салфетка цхьа кIел |
| Почта категорешна сортировать | Конверты цхьа гIоьвлар |
| Рецепт кхуза | Карат хьоьнгар, я кхеташ, дегнаш ла |
| Цхьа хьоьнгар шуьйра | Цхьа жима стол бекхар |
| Барам тешар, ца тешар | Адам вуьйтаде, хьо тIехь вуьйцу |
Кхеташ тIехь ца лор. NIA кхеташ ду: цхьана адам кхеташ деш, цуьнан кхин дика хIума ду — кхеташ тIехь вуьйтар.
Кепара кIел хьакхар, гIаьттина дахар?
ДIатIе тIехь дика кхуза. NIA деменци йолу адамашан кIелан безпека тIе дуьйцу:
- Кирш, кIеш тешаш, пхьагIар тешаш хьакхар я дIаьхьа дIаяхьа — дикарг а, кхин хIума лелорцарш.
- Кирш, хьакхар, шуьйрш тIе баш хьакхар.
- Кхуьнан тIе тIехь кхуза я кхин гIуллакх.
- «Стоп» я «Хан тIехь» цIе кхуза — кепараш, духовка, тостер, утюг тIе.
- Шуьйра тIехь 49°C (120°F) лакхо дацар, ца тIехь цIе яц.
- Гамна кхуза хIума, я магнитш, кхуза — ца дешар.
Кхин дика кхехкарш:
- Духовка, кхуьнан хIума я хьакхар дIаяхьа — кIел тIе ма дешар.
- Дакъа ца галорш тешар, стол хIитто.
- ТIехь кхуза я шуьйра тIехь, дикарг кхуза.
- Адам кхин тIехь хIума деш, Alzheimer’s Association кхеташ ду: хIокху хIума хIитто, цхьана хIума — шуьйра тIехь, тешар мехала.
Таккхар «ца дика» хьо дешахь?
ДIатIе ма. Тешаш, ца дика тешар — тешаш, важар ду. Alzheimer’s Association кхеташ ду: хан доьзалах кIел ду, адам мехала кхин, цуьнан кхин дика тешар ца лор. Хан тIехь доккха барам вуьйтар, тIаьхьа, адам ца вийцеш.
Тешар тIехь ца дуьйцу. Цхьана барам, адам дIаоьцуш, цуьнан хан кхуза. «Дика, кхин хIума шуна мехала дуй» дуьйцу — хьоьнгар дика ду.
Хан тIехь лоьхар?
ДIатIе я хийца, тешар, мехала дукх ца хьоьнарш. ДIаьхьа ма кхеташ ду: лаьтта, чIогIа тIехь ма. Тешаш кхин ду:
- цхьана барам кхуза
- тIехь кхин, мацах, я кхеташ дIа-цIе
- кхин хан я кхин дийнахь
- цхьа хан гIоьвлар
Адам «ца» ду, тешар ца лор. Цхьа ца дуьйцучу вIа кхеташ ду, цуьнан дика кхуза.
Кхин кепара, цхьа калах
Цхьан хIума ца лор ду, стол тIехь цхьа хIума кхеташ лор. Sort Together — цIеххьана пицца ца, Picture Pairs — дика хIума кхуза, хан ца. Conversation Cards — доьзалан, кIелан дуьйцург, кофе тIаьхьа.
Дийнахьан барам тIехь дахаран дика хан тIехь ма. Кхин кепараш доккха хан тIехь.
Юкъара хаттарш .
Деменци йолу адам цхьа барамаш тешар шуна дакхелад?
Доккха адамаш тешар кхин хIум: важарш тешар, кепараш хьакхар, карат хьоьнгар, стол хIитто, стенаш хьеха, кIеш тешар, пхьагIар тIехь пхьоьйш. Дахаран кхуьнан барам лелорцарш тIаьхьа дIаоьцу. ТIаьхьа доьзалах кIел цхьана тешар мехала ду.
Деменци йолу адамаш маьхьара кхин кхеташ мехала ду?
Иза мехала ду, цIийцарш хьакхар, цхьана гуо тIаьхьа кхин шен дика кхиссар. Карат, хьоьнгар а, цIехъа кхуза а, дудал хьоьнгар а дикарг ца хьоьнарш. Цхьана тIехь дIаоьцуш бен дакхелад газ ца лор.
Таккхар тешар я ца хьоьнарш хIума ду?
ДIатIе ма. КIеш яц ду, адам кхетаде мехала кхин, адам дIаовзийтар ду. ТIехь доккха лелорцарш ма дуьйцург ма, адам ца вийцеш, тIаьхьа, адам кхин ца войгна.
Цуьнан кIел ца бера тIехь гIуллакх ду?
Иза шен кепара хIума дар вуьйцу. Хан шуна мехала декхар, ца лаьттарш барам кхин гуш, я дийнахьан кхин хан дIаяхьош.
Хьостанаш
Оха ссылкаш йо хӀара агӀо тешна йолчу организацешна а, Ӏилманашна а. ХӀоранна а теллина агӀо карлаяьккхича.
- Adapting Activities for People With Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
- Activities · Alzheimer's Association
- Activities at Home: Planning the Day for a Person Living with Middle- or Late-Stage Alzheimer's · Alzheimer's Association
- Alzheimer's Caregiving: Home Safety Tips · National Institute on Aging