ކުރު ޖަވާބެވެ
ތައުލި އެޅުން، މޭޒުދޮށި ޖޯޑުކުރުން، މޭޒު ތައްޔާރުކުރުން، ކައުންޓަރު ފޮޅުވާލުން، ގަސްތަކަށް ފެންދިނުން އަދި ފަސޭހަ ކެއުން ތައްޔާރުކުރުމުގައި އެހީތެރިވުން ފަދަ ކޮންމެދުވަހުގެ މަސައްކަތުން، ޑިމެންޝިއާ ހުންނަ މީހަކަށް ހަގީގަތުގައި އެހީތެރިވާ ގޮތެއް ލިބިދާނެ. އެމީހަކަށް އާންމުކޮށް ކުރެވޭ ކަންތައް ހޮވާ، ކޮންމެ ފަހަރަކު އެއް ފިޔަވަޅަށް ބަހާލާ، ހަނިކަން އުފެދޭ ތަކެތި ދުރުކޮށްލާ، އަދި "ރަނގަޅަށް" ނިމުމަށް ވުރެ ބައިވެރިވުމަށް އަގުހަދާ.
- އާންމު މަސައްކަތުން އެމީހަކަށް ބޭނުންތެރިކަމާއި ގޭގެ ބައެއްގެ ގޮތުގައި ހީވޭނެ. އެކަން ކިތަންމެ ރަނގަޅަށް ނިމުނީތޯ އެއަށް ވުރެ މުހިންމު ވެދާނެ.
- ކޮންމެ މަސައްކަތެއް ވެސް އެއް އެއް ފިޔަވަޅަށް ބަހާލާ، ބުނަން ވުރެ ދައްކާދީ، އަދި އުނދަގޫވެފައިވާ ފިޔަވަޅެއް ހަމަޖެހިލާފައި ބައްލަވާ.
- ކެއުން ތައްޔާރުކުރުމުގެ ކުރިން ޗާކު، ސާފުކުރާ ތަކެތި އަދި ޑިޓަރޖެންޓް ޕޮޑް ބަންދުކޮށްލާ، އަދި ސްޓޯވް ނޮބް ކަވަރު ނުވަތަ އޮޓޮމެޓިކް ޝަޓް-އޮފް ބޭނުންކުރާ.
- އެޅިފައިވާ ތައުލި އެމީހުންގެ ކުރިމަތީގައި އަލުން އެޅަން ނުޖެހޭނެ. އަލުން ކުރަން ޖެހިއްޖެ ނަމަ، ފަހަތަށް، އެމީހަކަށް ނުފެންނަ ތަނެއްގައި ކުރާ.
- މަސައްކަތެއް ހުރަހެއް ނުލިބޭ ކަމަށް ފެނިއްޖެ ނަމަ، ފަސޭހަ ފިޔަވަޅަކަށް ބަދަލުކުރާ، އެހެން ވަގުތެއްގައި މަސައްކަތްކުރާ، ނުވަތަ އެކުގައި އިށީނދެލާ.
މި ޞަފްޙާގައި (8 ބައިތައް)
- ކޮންމެދުވަހުގެ މަސައްކަތްތައް ރަނގަޅަށް ކުރެވެނީ ކީއްވެ؟
- މަސައްކަތްކުރަން ކޮން ގޭގެ ކަންތައް ހެޔޮހެއްޔެވެ؟
- މަސައްކަތެއް ރަނގަޅަށް ދިޔުމަށް ކިހިނެއް ތައްޔާރުކުރަންވީ؟
- ކުރެވޭ ކަންތައް ބަދަލުވާއިރު މަސައްކަތްތައް ކިހިނެއް އެއްކޮށްލަންވީ؟
- ގޭގެ މަސައްކަތްތައް ރައްކާތެރިކޮށް ބަހައްޓާނީ ކިހިނެއް؟
- “ރަނގަޅަށް” ނުކުރެވިއްޖެ ނަމަ ކީއް ކުރަންވީ؟
- ހުއްޓަންޖެހޭނީ ކޮން އިރަކުން؟
- ހަމަޖެހޭ ވަގުތަކަށް ފަސޭހަ އިތުރު ކަންތައް
ޑިމެންޝިއާ ހުންނަ ގިނަ މީހުން ދިގު އަހަރުތަކެއް ވަންދެން ގެހިންގައި، ކުދިން ބަލައިގެން ނުވަތަ މަސައްކަތް ކުރާ ތަނެއް ރަނގަޅަށް ބެލެހެއްޓެވި ކަމަށް ވެދާނެ. ހަގީގީ ގޭގެ މަސައްކަތެއްގައި އެހީތެރިވުމަށް ދެއްވުމުން، “ތިޔަބޭފުޅާ އަދިވެސް މި ގޭގެ ބައެއްގެ ގޮތުގައި ހުރީ” މިކަން އެހެން ގިނަ ކަންތަކަށް ވުރެ ރަނގަޅަށް އިޙުސާސް ކުރެވިދާނެ. މި ޞަފުޙާގައި ގިނައިން ރަނގަޅަށް ދިޔުން އެކަށީގެންވާ މަސައްކަތްތައް، އެކަންތައް ތައްޔާރުކުރާ ގޮތް، ޙާލަތު ބަދަލުވާއިރު އެކަންތައް އެއްކޮށްލާ ގޮތް، އަދި ބަދިގެއާއި ފެތުން ދޮވާ ތަން ރައްކާތެރިކޮށް ބަހައްޓާ ގޮތް ބަޔާންކުރެވެއެވެ.
ކޮންމެދުވަހުގެ މަސައްކަތްތައް ރަނގަޅަށް ކުރެވެނީ ކީއްވެ؟
މި މަސައްކަތްތައް ރަނގަޅަށް ކުރެވެނީ އެއީ އާންމު ކަންތަކެއް ކަމަށާއި، ސާފު މަގުސަދެއް އެކަންތަކާ ގުޅިފައިވާ ކަމަށް ވާތީއެވެ. National Institute on Aging އިން ބުނެވެނީ ތަތް ދޮވުން، މޭޒު ތައްޔާރުކުރުން، ކޮޅު އަރުވާލުން، ދޫކޮށްލުން، މެއިލް ތަރުތީބުކުރުން، ފެތުން އެޅުން އަދި ރީސައިކަލް ކުރާ ތަކެތި ތަރުތީބުކުރުން ފަދަ ކަންތައް އަލްޒައިމަރުސް ހުންނަ މީހުންނަށް އުފާވެދާނެ ކޮންމެދުވަހުގެ ކަންތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކަމަށެވެ. Alzheimer’s Association އިން ވެސް ބުނެވެނީ މޭޒު ތައްޔާރުކުރުން ފަދަ ކަންތަކުން އެމީހަކަށް ގޭގެ އަގުހުރި ބައެއްގެ ގޮތުގައި ހީވުމަށް އެހީތެރިވެދާނެ ކަމަށެވެ.
މަސައްކަތަކާ އެކު ފެށުމަށް ސަބަބެއް ވެސް އެކަން އަމިއްލައަށް ލިބެއެވެ. “މި ތައުލިތަކާ އެހީތެރިވެދެއްވާނެހެއްޔެވެ؟” މިހެން އެދުމަކީ “ހިތްހަމަޖެހޭ ކަމެއް ކުރަން ބޭނުންތޯ؟” އަށް ވުރެ އެދެވޭ ސުވާލެކެވެ.
މަސައްކަތްކުރަން ކޮން ގޭގެ ކަންތައް ހެޔޮހެއްޔެވެ؟
އެމީހަކު ކުރިން ކުރައްވާފައިވާ ކަންތަކުން ފަށާ، ދެން މިހާރު ކުރެވޭނެ މިންވަރަށް އެކަންތައް އެއްކޮށްލައްވާ.
ފެތުނާއި ލިނަން
- ތައުލި އަދި ވޮޝްކްލޮތް އެޅުން. ކުޑަ، ފަތް ތަކެތިތަކެއް ހިމެނޭ ބާސްކެޓެއް ދެއްވާ. ތައުލި އެޅުމަކީ ފަސޭހަ ކަމެކެވެ: އެއް ގޮތަކަށް އެޅަން ޖެހޭ ކަމެއް ނެތެވެ.
- މޭޒުދޮށި ޖޯޑުކުރުން. ހިމަނައިފައިވާ މޭޒުދޮށިތަކެއް މޭޒުމަތީގައި ބަހައްޓާ. ޖޯޑު ފާހަގަ ކުރަން އުނދަގޫވެއްޖެ ނަމަ، ތަފާތު ވަރަށް ބޮޑު 2 ނުވަތަ 3 ކުލައެއް އެކަނި ބޭނުންކުރާ.
- ހަމަކޮށް އެއްކޮށްލުން. ނެޕްކިން، ތާކިޔާ ކަވަރު ނުވަތަ ކަނޑުދޮވާ ތައުލި ފަތުރައި އެއްކޮށްލެވިދާނެ. އެޅުމުގައި ފިޔަވަޅު ގިނަވެފައިވާ ފަހުގެ ވަގުތުތަކުގައި މިއީ ރަނގަޅު ގޮތެކެވެ.
މޭޒާއި ބަދިގެ
- މޭޒު ތައްޔާރުކުރުން. އެއް މީހަކަށް ބޭނުންވާ ތަކެތި ނަމޫނާއެއްގެ ގޮތުގައި ބަހައްޓައި، އެމީހަކަށް އެގޮތަށް ކޮޕީކުރުމަށް ދެއްވާ. އެއީ މާ ގިނަ ކަމެއް ނަމަ، ކޮންމެ ފަހަރަކު އެއް ތަކެއްޗެއް ދެއްވާ: “މިއީ ކޮންމެ ތަތެއްގަށް ބޭނުންވާ ކަރުނދިއެވެ.”
- ކާބޯތަކެތި ތަރުތީބުކުރުން. ސާފު ކަރުނދި، ޗަމުޗާއި ބަޓަރ ޗާކު ބާސްކެޓެއްގައި ހިމަނައި، ބައިކޮށްފައިވާ ޓްރޭއަކަށް ތަރުތީބުކުރާ. ހަނިކަން އުފެދޭ ޗާކު އެތާނގައި ނުބަހައްޓާ.
- ތަތް ހުއްކާލުން. ފުނޑުން ނުބެހޭ ތަތްތަކާއި ލުއި ތައުލިއެއް ބޭނުންކުރުމުން މިއީ ރައްކާތެރި މަސައްކަތެކެވެ.
- މޭޒު ނުވަތަ ކައުންޓަރު ފޮޅުވާލުން. ތެތް ފޮތިއެކާއި ސާފު ސަރަޙައްދެއް ބޭނުންކުރާ. މީހަކު އަތުން މޭޒު ފޮޅުވަމުން ދަނީ ނަމަ، ފޮތިއެއް ދިނުމުން އެ ހަރަކާތް ބޭނުންތެރި ކަމަކަށް ބަދަލުކުރެވިދާނެ ކަމަށް Alzheimer’s Association އިން އިރުޝާދު ދެއެވެ.
ގެދޮރުގެ އެހެނިހެން ތަންތަނުގައި
- ދޫކޮށްލުން. ލުއި ދޫކޮށްލާ ތަކެއްޗެއް އަދި ކޮފީ މޭޒު ނުވަތަ ބުކްޝެލްފް ފަދަ ހަރުދަނާ ސަރަޙައްދެއް ބޭނުންކުރާ.
- މެއިލް ތަރުތީބުކުރުން. ޖަންކް މެއިލާއި ކެޓަލޮގް ދީ، ބަހައްޓާ، ރީސައިކަލް ކުރާ، ފަހަތަށް ހުޅުވާ ފަދަ ގޮންތަކަށް ތަރުތީބުކުރުމަށް ދެއްވާ. ހަގީގީ ބިލާއި ޗެކް އެހެން ތަނެއްގައި ބަހައްޓާ.
- ރީސައިކަލް ކުރާ ތަކެތި ތަރުތީބުކުރުން. ސާފު ކޭން، ބޮއްޓެލި އަދި ކަރުދާސް ވަކި ވަކި ބިންތަކަށް ތަރުތީބުކުރާ.
- ކޮޅު އަރުވާލުން. ތެރޭގެ ތެރޭގައި ހުރިހާ އިރު ރަނގަޅަށް ހުރެވޭ ނަމަ، ޕޭޝިއޯއެއް ނުވަތަ ބަދިގޭގެ ފަޅުގައި ކުޑަ ކޮޅުމަޑިއެއް ބޭނުންކުރެވިދާނެ.
- ގަސްތަކަށް ފެންދިނުން. ކުޑަ، ބުރަ ނުވާ ފެން ބާލޑިއެއް އަދި ފަސޭހައިން ލިބޭ ތަނެއްގައި ހުރި ދެތިން ގަހެއް ބޭނުންކުރާ.
ބަލަހައްޓައިގެން ކުރާ ފަސޭހަ ކެއުން ތައްޔާރުކުރުން
ކެއުން ތައްޔާރުކުރުމުން ރަނގަޅު، އުފާވެރި ހަނދާންތައް އަލުން އައިސްދާނެ. NIA އިން އިރުޝާދު ދެވެނީ ތަކެތި އެއްކުރުމަށް، މިނެގަނެ މިނުމަށް، ހިއްލާލުމަށް ނުވަތަ އެއްޗެހި އެޅުމަށް އެހީތެރިވެދެއްވުމަށް، ނުވަތަ އެންމެ ކަމުދާ ކެއްޗެއް ތައްޔާރުކުރާ ގޮތް ބުނެދެއްވުމަށް ފުރުޞަތު ދިނުމަށެވެ. ރަނގަޅު މަސައްކަތްތަކަކީ:
- ތަރުކާރީ ނުވަތަ މޭވާ ދޮވުން
- ބޭޓަރ ނުވަތަ ފިނި ސަލަޑް ހިއްލާލުން
- ލެޓިސް އަތުން ވަކިކުރުން
- ހަނިކަން ނުކުރާ ޗާކުއެއްގައި ޓޯސްޓަށް ބަޓަރ ޖެހުން
- ކުކީ ޑޯ ޓްރޭއެއްގައި ބަހައްޓަން
- ޕިއްޒާއެއްގެ މަތީގައި ތަކެތި ބަހައްޓަން
މިނެގަނެ މިނުން އުނދަގޫވެއްޖެ ނަމަ، Alzheimer’s Association އިން އިރުޝާދު ދެވެނީ މިނުން ނިންމައިގެން ދެން ހިއްލާލުން ފަދަ އެހެން ފިޔަވަޅެއް ދިނުމަށެވެ.
މަސައްކަތެއް ރަނގަޅަށް ދިޔުމަށް ކިހިނެއް ތައްޔާރުކުރަންވީ؟
- ރަނގަޅު ވަގުތެއް ހޮވާ. އެމީހަކު އާންމުކޮށް ހަށިހެޔޮވެ ހަމަޖެހިފައި ހުންނެވޭ ދުވަހުގެ ވަގުތެއް ހޮވާ. ގިނަ މީހުންނަށް މިއީ ހެނދުނުގެ ވަގުތު ކަމަށް ވެދާނެ.
- ތަން ސާފުކޮށްލާ. އެއް މަސައްކަތެއް، އެއް ސަރަޙައްދެއް، މޭޒުމަތީގައި އިތުރު އެއްޗެއް ނެތް ގޮތަށް ބަހައްޓާ.
- އަންގަވާދީ، އަމުރެއް ނުކުރައްވާ. “މިކަމާ އެހީތެރިވެދެއްވާނަމަ ބޮޑަށް އެހީތެރިވާނެ” އޭ ބުނުމަކީ “މިހާރު ފެތުން އެޅަން ޖެހޭނެ” އަށް ވުރެ ރަނގަޅު ގޮތެކެވެ.
- ފުރަތަމަ އެއްޗެއް ދައްކާދީ. އެއް ތައުލިއެއް މަޑުމަޑުން އެޅައިދީ، ދެން އަނެއް ތައުލި ދެއްވާ. ދައްކާދިނުމަކީ ބުނެދިނުމަށް ވުރެ ސާފު ގޮތެކެވެ.
- ކޮންމެ ފަހަރަކު އެއް ފިޔަވަޅެއް ދެއްވާ. އެއްފަހަރާ ގިނަ އިރުޝާދު ދިނުމުން ހަމަނުޖެހިދާނެ. އެއް ފިޔަވަޅެއް ނިމެންދެން ދެން އަނެއް ފިޔަވަޅު ނުބުނަވާ.
- އަރިހުގައި އެކުގައި މަސައްކަތްކުރާ. އެއް ކަމެއް އަރިހުގައި އެކުގައި ކުރުމުން އެއީ ބެލެހެއްޓުމެއް ނޫން، އެކުވެރިކަމެއް ކަމަށް އިޙުސާސް ކުރެވެއެވެ.
- ނަތީޖާއާ ނުލައި މަސައްކަތާ ބެހޭ ވާހަކަ ދައްކާ. “މިތައުލި ވަރަށް ލުއިން” ނުވަތަ “ލިނަން ކުރިން ކިހިނެއް ބަހައްޓަވާތޯ ކިޔައިދެއްވާނެހެއްޔެވެ؟” މިފަދަ ވާހަކައިން އެއްވެސް ކަމެއް ޓެސްޓު ނުކޮށް ވާހަކަ ދެއްކެވޭނެ.
ކުރެވޭ ކަންތައް ބަދަލުވާއިރު މަސައްކަތްތައް ކިހިނެއް އެއްކޮށްލަންވީ؟
ކުރެވޭ ކަންތައް ވަގުތާ އެކު ބަދަލުވެދާނެ، އަދި ދުވަހަކުން ދުވަހަށް ވެސް ތަފާތުވެދާނެ. Alzheimer’s Association އިން އިރުޝާދު ދެވެނީ ޙާލަތު ކުރިއަށް ދާއިރު މާ ފަސޭހަ، ތަކުރާރުކޮށް ކުރެވޭ ކަންތަކަށް ބަދަލުކުރުމަށެވެ.
| މިކަން އުނދަގޫވެފައިވާ ނަމަ | މި ގޮތް މަސައްކަތްކުރާ |
|---|---|
| ބޮޑެތި ސްޕްރެޑް އެޅުން | ވޮޝްކްލޮތް އެޅުން ނުވަތަ ނެޕްކިން ހަމަކުރުން |
| މުޅި މޭޒެއް ތައްޔާރުކުރުން | ކޮންމެ ހިސާބަކަށް އެއް ނެޕްކިން ބަހައްޓަން |
| ބާވަތަކަށް މެއިލް ތަރުތީބުކުރުން | އެންވެލޮޕް އެއް ގޮންތަކަށް އެއްކޮށްލުން |
| ރެސިޕީއަކަށް ތަބާވުން | ހިއްލާލުން، ނުވަތަ ކެއުން ތައްޔާރުކުރާ އިރު ބަލައިގެން ހުރެ ރަހަ ބަލައިގަނެވުން |
| މުޅި ފަޅެއް ކޮޅު އަރުވާލުން | ކުޑަ މޭޒެއް ފޮޅުވާލުން |
| މަސައްކަތް ކުރެއްވުން | ތިޔަބޭފުޅާ މަސައްކަތް ކުރައްވާ އިރު އަރިހުގައި އިށީނދެލެއްވުން |
ބަލައިގެން ހުރެވުމުން ވެސް ބައިވެރިވެވޭނެ. NIA އިން ބުނެވެނީ ބައެއް މީހުން ހަމައެކަނި ބަލައިގެން ހުރެވުމަށް ކަމުދާ ކަމަށާއި، އެއީ ވެސް ބައިވެރިވާ ރަނގަޅު ގޮތެއް ކަމަށެވެ.
ގޭގެ މަސައްކަތްތައް ރައްކާތެރިކޮށް ބަހައްޓާނީ ކިހިނެއް؟
ރައްކާތެރިކަމަކީ އެންމެ ކުރިއަށް ބަލަންޖެހޭ ކަމެކެވެ، ޚާއްޞަކޮށް ބަދިގޭގައެވެ. NIA ގެ އަލްޒައިމަރުސް ބަލަހައްޓާ މީހުންނަށް ގޭގެ ރައްކާތެރިކަމުގެ އިރުޝާދު ތަކުގައި މިކަންތައް ހިމެނެއެވެ:
- ފެތުން ދޮވާ ޑިޓަރޖެންޓް ޕޮޑް ހިމެނޭ ގޮތަށް ސާފުކުރާ ތަކެތި ބަންދުކޮށްލާ ނުވަތަ ދުރުކޮށްލާ. މި ޕޮޑްތައް ކެއުމަށް ފެނިދާނެ.
- ޗާކު، ކަތުރު އަދި ބިޖުލީ އާލާތްތައް ބަންދު ތަނެއްގައި ބަހައްޓާ.
- ސްޓޯވަށް ރައްކާތެރި ނޮބާއި އޮޓޮމެޓިކް ޝަޓް-އޮފް ސްވިޗެއް ޖައްސާ.
- އޯވަން، ޓޯސްޓަރ އަދި އައިރަން ކައިރީގައި “ހުއްޓާ” ނުވަތަ “ވަރަށް ހޫނު” މިފަދަ ބޯޑު އަލިފާން ނުޖެހޭ ގޮތަށް ބަހައްޓާ.
- ހޫނުވުމުން އަނިޔާވާ ނުކުރުމަށް ވޯޓަރ ހީޓަރ 120°F އަށް ސެޓްކުރާ.
- ކެއުމަށް ހީވެދާނެ ހަގީގީ ނޫން މޭވާ އަދި ކާނާ ފަދަ މެގްނެޓް ނެގުމަށް ފަހު ދޫކޮށްލާ.
އިތުރު ދެތިން ޢާދައެއް ވެސް އެހީތެރިވެދާނެ:
- ސްޓޯވް، އޯވަން ނުވަތަ ހަނިކަން އުފެދޭ އާލާތެއް ބޭނުންކުރާ ހުރިހާ އިރު އެކޮޓަރީގައި ހުންނަވާ.
- ތަތް ހުއްކާލުމަށާއި މޭޒު ތައްޔާރުކުރުމަށް ފުނޑުން ނުބެހޭ ތަތް ބޭނުންކުރާ.
- ކޮޅު އަރުވާލާ ނުވަތަ ޕޯޗު ދޮވާ އިރު ފަޅު ހުއްކަން ނެތް، ސާފު ގޮތަކަށް ބަހައްޓާ.
- ކުރިން އާލާތް ބޭނުންކުރައްވާފައިވާ ނަމަ، Alzheimer’s Association އިން އިރުޝާދު ދެވެނީ ވޯކްޝޮޕުން ނުރައްކާ ތަކެތި ނެގުމަށް ފަހު، ލަކުޑެއް ހަމަކުރުން ފަދަ ރައްކާތެރި ކަމެއް ކުރެވޭނެ ގޮތް ހެދުމަށެވެ.
“ރަނގަޅަށް” ނުކުރެވިއްޖެ ނަމަ ކީއް ކުރަންވީ؟
އެގޮތަށް ދޫކޮށްލައްވާ. ތައުލިއެއް ދެބައި ކުރުމުގެ ބަދަލުގައި ތިންބައި ކުރެވިއްޖެ ނަމަ ވެސް، އެއީ އެޅިފައިވާ ތައުލިއެކެވެ. Alzheimer’s Association އިން ސާފުކޮށް ބުނެވެނީ: މުހިންމުވަނީ އެކުގައި ވަގުތު ހޭދަކުރުމާއި އެމީހަކަށް ބޭނުންތެރިކަމެއް އިޙުސާސް ކުރެވުމެވެ، ތައުލި ރަނގަޅަށް އެޅުނުތޯ ނޫންތޯ ނޫނެވެ. ހަމައެކަނި އަލުން ކުރަން ޖެހިއްޖެ ނަމަ، ފަހަތަށް، އެމީހަކަށް ނުފެންނަ ގޮތަކަށް ކުރައްވާ.
އެ ވަގުތުގައި އިޞްލާޙު ކުރެއްވުމުން، އުފާވެރި މަސައްކަތެއް ގެއްލިގެންދިޔަ ކަންތައް ހަނދާން ކުރައްވައިދޭ ކަމަކަށް ބަދަލުވެދާނެ. “ޝުކުރިއްޔާ، ވަރަށް ބޮޑަށް އެހީތެރިވިއްޖެ” މިއީ ގިނަ ފަހަރަށް އެންމެ ރަނގަޅު ބަސްތަކެވެ.
ހުއްޓަންޖެހޭނީ ކޮން އިރަކުން؟
ހުރަހެއް ނުލިބުން، ހަރަހާލުން ނުވަތަ ޝައުޤު ދުރުވުން ފެންނަ ނަމަ ހުއްޓާ ނުވަތަ ބަދަލުކުރާ. ކުރިން ހުއްޓުމަކީ ނާކާމިޔާބެއް ނޫން، ރަނގަޅު ނިންމުމެކެވެ. ތިޔަބޭފުޅާއަށް މިކަންތައް ކުރެވިދާނެ:
- މާ ފަސޭހަ ފިޔަވަޅަކަށް ބަދަލުކުރުން
- މިއުޒިކް އަޑުއެހުން ނުވަތަ ކޮފީއެއް ބުއިން ފަދަ ހަމަޖެހޭ ކަމަކަށް ދިއުން
- ފަހަތަށް ނުވަތަ އެހެން ދުވަހެއްގައި އަލުން މަސައްކަތްކުރުން
- ހަމައެކަނި އެކުގައި އިށީނދެލުން
އެމީހަކު ނޫން އެދެވިއްޖެ ނަމަ، މަޖުބޫރު ނުކުރައްވާ. ހަމަޖެހިލާފައި ދެންނެވޭ ގޮތްތަކަށް ނޫން އެދެވޭ އިރު ކުރާނެ ކަން ބައްލަވާލެއްވުން އެދެމެވެ.
ހަމަޖެހޭ ވަގުތަކަށް ފަސޭހަ އިތުރު ކަންތައް
ހަރަކާތްތެރި މަސައްކަތް ކުރަން ނުފުދޭ އިރު ވެސް، ތަކެތި ތަރުތީބުކުރުމާއި ޖޯޑުކުރުން އިށީނދެލައިގެން ކުރެވިދާނެ. Sort Together އިން ބަދިގެ ނުވަތަ ބަގީޗާގެ ބާސްކެޓްތަކަށް ތަސްވީރު ޓެޕްކޮށް އެއްކުރެވޭނެ، އަދި Picture Pairs އަކީ ބޮޑެތި ތަސްވީރުތަކާ އެކު، ޓައިމަރެއް ނެތި ހަމަޖެހޭ ޖޯޑުކުރާ ކުޅެއްކެވެ. Conversation Cards ގައި ގެއާއި އާއިލާއާ ބެހޭ ހުޅުވާލެވޭ ސުވާލުތައް ހިމެނޭއިރު، މަސައްކަތް ނިމުމަށް ފަހު ކޮފީއެއް ބުއިމުން ވާހަކަ ދެއްކުމަށް ރަނގަޅެވެ.
ދުވަހުގެ ޕްލޭނަށް މަސައްކަތްތައް ހިމަނާނެ ގޮތް ބެލުމަށް، ހަމަޖެހޭ ކޮންމެދުވަހުގެ ރޫޓީން އާ ބެހޭ އަޅުގަނޑުމެންގެ މަގުދައްކާ ބައްލަވާލެއްވުން އެދެމެވެ. ފިޔަވަޅަށް އެކަށީގެންވާ އިތުރު ޚިޔާލުތަކަށް، މެދު ފިޔަވަޅުގެ ކަންތައް ބައްލަވާލެއްވުން އެދެމެވެ.
އާންމު ސުވާލުތަކެވެ
ޑިމެންޝިއާ ހުންނަ މީހަކަށް އަދިވެސް ކޮން މަސައްކަތްތަކުގައި އެހީތެރިވެވޭނެ؟
ގިނަ މީހުންނަށް އަދިވެސް ފެތުން އެޅުން، މޭޒުދޮށި ޖޯޑުކުރުން، ކާބޯތަކެތި ތަރުތީބުކުރުން، މޭޒު ތައްޔާރުކުރުން، ކައުންޓަރު ފޮޅުވާލުން، ދޫކޮށްލުން، ކޮޅު އަރުވާލުން، ގަސްތަކަށް ފެންދިނުން ނުވަތަ ބޭޓަރ ހިއްލާލުން ކުރެވިދާނެ. އެމީހަކު ކުރިން ކުރައްވާފައިވާ ކަންތައް ހޮވައި، މިހާރު ކުރެވޭނެ މިންވަރަށް އެކަންތައް އެއްކޮށްލައްވާ. ފަހުގެ ފިޔަވަޅުތަކުގައި ނެޕްކިން ފަސޭހައިން ހަމަކުރުމުފަދަ އެއް ހަރަކާތެއް ތަކުރާރުކޮށް ކުރެއްވުމުންވެސް ފުދޭނެ.
ޑިމެންޝިއާ ހުންނަ މީހަކަށް ބަދިގޭގައި އެހީތެރިވުން ރައްކާތެރިތޯ؟
ގާތްކޮށް ބަލަހައްޓައިގެން އަދި ރަނގަޅަށް ތައްޔާރުކޮށްގެން ކުރެއްވިއްޔާ ރައްކާތެރިވެދާނެ. ޗާކު، ސާފުކުރާ ތަކެތި އަދި ހޫނު ތަކެތި އެމީހުންނަށް ނުލިބޭ ތަނެއްގައި ބަހައްޓާ، ސްޓޯވް ނޮބް ކަވަރު ނުވަތަ އޮޓޮމެޓިކް ޝަޓް-އޮފް ބޭނުންކުރާ، އަދި ތަރުކާރީ ދޮވުން، ހިއްލާލުން ނުވަތަ ތަތްތައް ތައްޔާރުކުރުން ފަދަ ރައްކާތެރި މަސައްކަތެއް ދެއްވާ. ސްޓޯވް އަލިފާން ޖަހާފައި އެކަނި ދޫކޮށް ނުދާނދެން ދެއްވާ.
ތަކެތި ގޯސްކޮށް އެޅިއްޖެ ނަމަ ނުވަތަ ހަމަނުޖެހިއްޖެ ނަމަ ކީއް ކުރަންވީ؟
އެގޮތަށް ދޫކޮށްލައްވާ. މަގުސަދަކީ އެކުގައި ވަގުތު ހޭދަކުރުމާއި ބޭނުންތެރިކަމެއް އިޙުސާސް ކުރެއްވުމެވެ، ފުރިހަމަ ނަތީޖާއެއް ނޫން. ހަމައެކަނި އަލުން ކުރަން ޖެހިއްޖެ ނަމަ، ފަހަތަށް، އެމީހަކަށް ނުފެންނަ ވަގުތެއްގައި ކުރައްވާ، އޭރުން އިޞްލާޙު ކުރަންޖެހުނު ކަމަށް ނުހީވާނެ.
އެހީތެރިވާން ދެކޮޅު ހަދައިފި ނަމަ ކީއް ކުރަންވީ؟
ނޫން އެދެވުމަކީ މިވަގުތު އެ މަސައްކަތް މާ އުނދަގޫ، ހަމަނުޖެހޭ ނުވަތަ ހަރަހާލާ ކަމަށް ދައްކާ ނިޝާނެއް ކަމަށް ވެދާނެ. މަޖުބޫރު ނުކުރައްވާ. މާ ފަސޭހަ ގޮތެއް މަސައްކަތްކުރާ، އެހީތެރިވުމުގެ ބަދަލުގައި އަރިހުގައި ހުންނެވުމަށް ދެއްވާ، ނުވަތަ ރަނގަޅު ވަގުތެއްގައި އަލުން އަދާލައްވާ.
މަސްދަރުތައް
އަޅުގަނޑުމެން މި ޕޭޖް ބަރޯސާވާ ޖަމިއްޔާތަކާއި ދިރާސާތަކާ ލިންކް ކުރަމެވެ. ކޮންމެ އެއްޗެއް ޗެކްކޮށްފައިވަނީ ޕޭޖް އަޕްޑޭޓް ކުރިއިރުގައެވެ.
- Adapting Activities for People With Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
- Activities · Alzheimer's Association
- Activities at Home: Planning the Day for a Person Living with Middle- or Late-Stage Alzheimer's · Alzheimer's Association
- Alzheimer's Caregiving: Home Safety Tips · National Institute on Aging