Risk factor blong Dementia: 14 Lancet Commission i Talem

Risk factor i wan samting we i gat konekson wetem hae jans blong kasem wan sik. Hem i no kosem sik long evri kes, mo gat wan risk factor i no minim se yu bambae kasem dementia. Pej ya i listimap 14 risk factor blong dementia we Lancet Commission long 2024 i talem se yumi save jenisim, wanem ol risej oli soem konekson wetem, mo wanem yu save toktok long dokta.

Blong sipos yu wantem save moa long fulfala pictja, inkludim wanem ol bigfala trael i faenem, stat long Yu save stopem dementia o nating? Wanem ol risej i talem. Diswan i jeneral infomesen nomo, i no advaes blong dokta; lukim toktok blong lo long saed blong sik.

Wanem ol 14 risk factor blong dementia?

Lancet Commission long 2024, we 27 risej man long dementia oli raetem, i estimetem se 14 risk factor we oli save jenisim, oli kasem abaot 45% long ol kes blong dementia long wol. Pesenteds blong ong factor i stap long lisen, i minim share blong ol kes long wol we oli gat konekson wetem factor ya, we oli raontem i kam long ol hol namba. Ol namba oli overlap, from plante man oli gat plante risk long saem taem, nao oli no kasem 45% nomo.

Hao nao yu save ridim ol presentej ya?

Wetem gud fasin. Ripot blong Commission i talem ol samting ya we i gud yu tingting long hem:

• Oli diskraebem ol pipol, no wan wan man. Yunivesiti blong London samri blong ripot i talem se redyus risk i wok long wan grup blong ol pipol, be i no gaarantem se wan man bambae i no kasem dementia.
• Oli tingting se wanem i kosem samting i kasem. Ol autoa oli inklud nomo ol factor we oli gat strong pruf, be oli talem se sam konekson oli save kosem samting nomo i wan pat.
• Olgeta oli namba blong wol. Plante data i kam long ol kantri we i gat hae inkam, mo sea blong wan kantri o wan komuniti i save i defren.
• Ol smol presentej oli save impoten tumas. Wan factor we i gat konekson wetem 2% long ol kes long wol, i stap affektem plante man tumas.

Wanem ol risk factor oli ad long 2024?

Ripot blong 2024 i ad tufala factor long 12 we oli talem long 2020:

• Hae LDL kolesterol long midol laef, i gat konekson wetem abaot 7% long ol kes.
• Lus blong laet we nating i kea long hem long las laef, i gat konekson wetem abaot 2% long ol kes.

Wanem risk factor we yumi no save jenisim?

Nasonol Institiut blong Olfala Man i talem se ej i bigfala risk factor we yumi save long Alzheimer, mo nogat man i save jenisim. Jin tu i gat paot; wan gud save jin we i stap influenses risk blong Alzheimer hemi i nem APOE. NIA i ademap se ol saentist oli no save yet long wanem i kosem Alzheimer long ol man plante. Lancet Commission i talem se ol risk we yumi save jenisim oli save redyus, no matter wanem jenetik risk wan man i gat.

From ej mo jin oli gat bigfala paot, plante man we oli no gat eni long 14 risk factor ya oli kasem dementia. Hemia i no fol blong eniwan.

Wanem trael evidens i talem long jenisim ol risk ya?

Konekton wan risk factor wetem dementia i no sem wetem pruvum se jenisim risk ya i redyus risk blong dementia. Hemia nomo sam example blong wanem trael evidens i stap long hem:

• Presa. Long trael SPRINT MIND, wan lelebet presa goal i redyusim mail cognitive impairment long strong wei. Be i no redyusim probable dementia long strong wei, maet from trael i smol tumas blong soem hemia (SPRINT MIND long JAMA).
• Masin blong herem. Lancet Commission i talem wan trael blong masin blong herem we i go 3 ye, we i no soem eni nambawan jenis long tingting, be i gat benefit long wan grup blong ol man we oli gat hae risk. Ol stadi we oli folem ol man long taem oli soem se yusum masin blong herem i gat konekson wetem loe risk. Gaed blong yumi long herem i gat moa.
• Fizikol muvmen. Nasonol Institiut blong Olfala Man i talem se i no gat enaf klinikol trael evidens blong talem se wok i save stopem o slouem mail cognitive impairment o Alzheimer, be sam stadi i soem se i save helpem long ol jenis we oli kasem ol olfala man. (NIA long stopem Alzheimer).

Ol longfala trael we oli wetem dementia blong kamap, oli slow mo oli kosum plante, so long plante factor, we bambae i kam moa long ol stadi we oli folem ol man long ol ye. Hemia i yusful, be i wik moa long trael.

Wanem long saed blong slip mo kaikai?

Commission i lukluk long slip mo kaikai be oli no putem olgeta long lis, from evidens i no strong no i no stedi enaf. Gaed blong yumi long slip mo kaikai i eksplenem wanem i save.

Toktok wetem dokta

Yiamel jek i gud taem blong raesem ol samting ya. Yu save kasem list ya mo askem:

• Wanem nambas blong presa, sugar blong blad mo kolesterol blong mi, mo eni long olgeta i nid blong tenkem?
• Mi mas tesem herem mo ae blong mi?
• Wok we mi stap mekem i sef mo i enaf long mi?
• Eni long ol medisin blong mi i save affektem memori o tingting?

Bifo yu jenisim ol medisin, kaikai, fasting, wok o ol supliment, toktok long dokta fastaem. Sapos yu o man we yu stap kea long hem i gat sudden konfiuson, wik long wan saed blong bodi, o i hard blong toktok, kolem ol emergency namba blong ples yu stap long hem.