Sot ansa
Ol stadi i link ol regula aktiviti blong bodi wetem lo risk blong dementia, mo Lancet Commission long 2024 i talem fiziks no-wok i wan long 14 risk factor we pipol i save jenjem. Ol trial oli no bin pruvum se wok blong bodi i stopem dementia. Be muv i halpem strong, balans, fil gud mo slip, so wokabaot, ol wok long jea mo dans oli gud blong mekem from ol gud samting ia oli yet. Askem doctor bifo yu stat wan niu program.
- Ol pipol we oli wokabaot mo muv oli gat smol risk blong dementia long avrej, be ol risej ia i kam moastaem long ol stadi we oli no kontrolem, i no long ol trial.
- Wan trial blong faev yia long ol olfala i no soem klia defren long save blong tingting bitwin ol grup.
- Gaed blong CDC long ol pipol 65 yia i go antap i karem wok blong bodi we i stret, wok blong strong blong muskol, mo balans, mo i talem se sam aktiviti i gud moa lo nating.
- Long ol pipol wetem dementia, wan sotfala wokabaot ea, ol gem we oli sit daon, mo ol muv we oli fasfas, famili mo i save, i impoten moa lo eni taget.
- Moa long wan long foa olfala i foldaon evri yia, so balans wok mo wan sef ples i fastaem.
Long pej ya (6 seksen)
Aktiviti blong bodi i wan long ol habit we ol pipol i stadi moa long saentis blong brein. Ol stadi i link long hem wetem lo risk blong dementia, be oli no bin pruvum se wok blong bodi i stopem dementia. Wanem we i klia, hem se muv i halpem strong, balans, fil gud mo slip long eni ej. Pej ia i talem wanem ol risej i talem, hao moas aktiviti ol olfala oli nidim, mo ol sofman wei blong muv wetem wan man we i stap wetem dementia.
Wok blong bodi i save lowasem risk blong dementia?
Ol risej i sanem se ol pipol we oli muv plante oli less lelkely blong gat dementia, be ol evidens oli gat ol limit. Lancet Commission long 2024 blong dementia i lisimbetem fiziks no-wok olsem wan long 14 risk factor we pipol i save jenjem. Long ol namba ia long model blong hem, ol 14 factor ia i kasem abaot 45% blong dementia long wol.
Hemia nao evidens i lukem olsem:
- Ol stadi we oli lukluk nomo i soem wan save. Wan risiu blong 58 stadi, we Commission i talem, i faendem se ol pipol we oli muv oli gat abaot 20% lo risk blong dementia. Biggest defren i kam bitwin ol pipol we oli no muv hardhad nomo mo ol we oli muv sam samting.
- Link ia i save go tu wanem. Commission i talem se no muv i save raes risk. I talem tu se ol earl jenis long brein blong dementia, we i stat planti yia bifo ol i faendemaot, i save mekem pipol less muv.
- Trial oli no klia. Long wan trial, 945 olfala we oli gat avrej ej 78 oli bin putum long faev yia blong wok blong bodi tu taem long wik we wan man i lukaftarem, o long wan grup blong lukluk nomo. Long en, save blong tingting i no defren klia bitwin ol grup. Plante man long grup blong lukluk nomo tu oli muv, so rizol ia i hard blong ridim.
National Institute on Aging (NIA) i talem klia. Oli no bin soem klia link bitwin aktiviti blong bodi mo stopem Alzheimer’s, mo i no gat enaf evidens long trial blong talem se wok blong bodi i stopem o slowem ia. Wok blong bodi i stap lowasem risk blong foldaon, sedness, daebetis, hae blad mo stroq. Sam long ol kondisen ia i stap link tu wetem slo blong tingting.
Wanem we i stret blong talem, hemia se yu muv from hem i halpem yu fil gud mo wok gud long distrik. Eni gud samting long brein i wan posibol bonas, no wan promes.
Hao moas aktiviti ol olfala oli nidim?
Gaed blong CDC long ol pipol 65 yia i go antap i sanem tri kaen aktiviti long wan wik:
| Kaen | Wik amaunt | Ol samp |
|---|---|---|
| Aerobic | Sot long 150 minit blong midol aktiviti, tosem 30 minit long 5 de | Kwik wokabaot, dans, wota aerobic |
| Strong blong muskol | Sot long 2 de, wok long ol bigfala muskol | Lift ol lait wet o sup kan, stretsing bens |
| Balans | Oltaem | Wokabaot wetem hil long tos, stanap long sia |
Ol ia i ol goal, no ol fasin blong stat. CDC i talem se sipos yu no save mekem ol ia, yu mas muv olsem olsem wat yu save mekem long bodi mo helt blong yu. Sam aktiviti i gud moa lo nating.
Gud ways blong muv long ol olfala
- Wokabaot wetem kampani. Wan dei wokabaot wetem wan fren, neba o wokabaot grup i ademap tok mo sef.
- Wok long jea. Sakem han i go antap long sia, ankol sekel, mas long ples mo joga long jea i strongem bodi wetem no risk blong ol.
- Dans long kicen. Putum musik we man ia i save long taem blong hem i yangfala, mo swing, tap o step. Gaed blong musik i gat ol aedia.
- Strong wetem ol samting long haos. Lift ol botol wota we i fulap o sup kan taem yu lukluk wan fasin program we hem i like.
- Gaden o wok long haos. Waterem ol plant, rek, swip mo foldem ol klos, ol ia evri wan i kaontem. Lukluk aktiviti long gaden mo aotsaed mo wok long haos.
- Wota wok. NIA i lisimbetem ol klas blong wota aerobic olsem wan jans blong ol pipol we long jea i hard long jont blong olgeta.
Hao blong wok wetem wan man we i stap wetem dementia
Long wan man we i stap wetem dementia, presten i komfot, fulhapi mo kipim ol save blong ol dei, no blong kasem wan namba. NIA i talem se wok blong bodi i halpem blong kipim muskol, jont mo heat blong wan man wetem Alzheimer’s i stap gud, mo i save impruvum fil mo slip. Askem doctor blong hem bifo yu stat niu program. Ol tips long gaed blong NIA long lukaftarem man i inkludim:
- Wokabaot tugeta long ven ded. Jusum wan sef, faeling rod we i klia long ol samting. Sipos man ia wokabaot wan nomo, wan bres ID wetem nomba blong fon blong yu i gud.
- Traem ol vidio blong wok blong olfala. Folem tugeta, sidaon o stanap.
- Kipim ol seson i smol. Plante smol “mini-workaot” i save wok gud moa winim wan longfala.
- Putum musik. Ol song we oli save mekem muv i fil olsem aktiviti, no wan wok. Dans sipos man ia i laekem.
- Givim wota mo ol komfot sus. Givim wota o juice long taem mo afta, mo jusum ol komfot klos mo ol gud fit sus we oli mekem blong wok.
Sipos wokabaot i hard, gaed blong NIA long lukaftarem man wetem Alzheimer’s i sajestem ol wei long sidaon. Ol ia i inkludim wok long jea o yoga, bin bag toss, tosem sof bol o bolun, stretsing bens, lift ol lait samting long haos, mo pedal exercise. Ol simpel wok olsem swip mo dasta tu i kaontem.
Yu mas stret long wanem muv i save mekem. Lancet Commission i no faendem eni pruf se wok blong bodi i redyusim jenis long bihevia olsem agitesen. Muv tugeta from i save mekem yufala fil gud, no olsem wei blong fiksim wan had afternun. Sipos man ia i talem no, i oraet. Gaed blong yu long taem olgeta i talem no i gat ol gud wei blong traem gen bihaen. Stopem sia, o jas sidaon aotsaed tugeta, hemia i gud rizol tu.
Afta muv, wan kwaet pos olsem Calm Breathing i save halpem yufala boat blong setel. Blong wan sidaon aktiviti we i gat soft han muv, Sort Together mo Picture Bingo i gud long wan tebol.
Balans mo sef long fol
Fol i komon mo i serious. Ol CDC ripot i talem se moa long wan long foa olfala i foldaon evri yia, be lesthan haf i talemaot long doctor blong olgeta. Foldaon wanfala i dablem jans blong foldaon gen. Ol risk factor we CDC i lisimbetem i inkludim:
- Wik long leg mo hip
- Hard long wokabaot mo balans
- Sam medisin, inkludim sedativ mo sam antidepresen
- Problem long Ae
- Pen long fut o ol sus we oli no gud
- Ol denja long haos olsem ol samting we oli kasem wei, ol rag we oli slip, mo ol steps we oli bruk
Blong muv i sef moa:
- Yusum wan strong jea we i no gat wil, mo kipim wan kaontas o rel klosap long hem blong stanap long ol wok.
- Klinim ples blong ol rag, ol waea mo ol samting we oli kasem wei, fastaem.
- Go slow taem yu stanap, mo stopem sipos man ia i fil dizi o i no stret.
- Wearem sus we i sapot, no sok o ol sip we oli loes.
- Praktisim balans klosap long sapot. Stanap long jea mo wokabaot wetem hil long tos, ol ia i ekzampol blong CDC long balans wok.
CDC i advaesem se wan olfala we i foldaon mo hitim hed blong hem i mas go lukim doctor kwik, espesol sipos hem i yusum blood thinner.
Toktok wetem doctor
Askem doctor bifo yu stat niu wok blong bodi, espesol sipos man ia i gat problem long at o lang, pen long jont, problem long balans, o dementia. Wan doctor o fisio-terapist i save talem ol sef wok mo jekem sipos ol medisin i efektem balans. Talemaot long doctor long eni fol, evin sipos i no gat injuri. Sipos wan samting i pen o i no fil gud taem yu wok, stopem. Long sudden pen long jest, had blong wintem, o sudden konfiuzen, kolem namba blong emeijensi long ples blong yu.
Pej ia i jeneral save nomo, i no medikol advaes. Lukluk medikol disklema blong mifala. Long bigfala piksa, ridim wanem ol risej i talem long risk factor blong dementia mo sipos dementia i save stopem.
Ol kwestin we plante man i askem
Eni wok blong bodi i save stopem dementia?
Eni man i no save promes ia. Plante stadi i link wok blong bodi wetem smol risk blong dementia, be ol klinikol trial oli no soem se wok blong bodi i stopem ia. Wok blong bodi i gat plante narafala gud samting we ol risej i pruvum, so i stap gud blong mekem.
Hem i sef blong man wetem dementia i wokem bodi?
Yes, be yu mas plan gud. National Institute on Aging i talem blong askem doctor blong man ia bifo yu stat niu program, jusum ol gudfala sus, givim wota, mo mekem ol seson i fasfas. Stopem sapos man ia i kaen tAir, i no stret long bodi, o i no hapi.
Wanem ol wok we man save mekem taem hem i sidaon?
Ol aktiviti long jea i inkludim stretsing long jea o yoga long jea, tosem bolu o sop bol, bin bag toss, lift ol sup kan, stretsing bens, mo ol pedal exercise. Ol ia i gud sipos wokabaot i hard long hem.
Wanem sapos man i no wantem muv?
No presem hem. Traem gen bihaen, joinim wetem hem, putum sam musik we hem i save, o mekem muv i kam wan wok olsem swip o waterem ol plant. Wan smol wokabaot go long bokis blong leta i kaon, mo sam taem jas sidaon aotsaed wetem hem i gud tu.
Ol risos mo stadi
Mifala i putum link i go long ol oganaesesen mo ol stadi we pej ya i stanap long olgeta. Mifala i jekem evriwan taem pej ya i bin apdet.
- Dementia prevention, intervention, and care: 2024 report of the Lancet standing Commission · The Lancet
- Preventing Alzheimer's Disease: What Do We Know? · National Institute on Aging
- Older Adult Activity: An Overview · Centers for Disease Control and Prevention
- Facts About Older Adult Falls · Centers for Disease Control and Prevention
- Caring for a Person With Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
- Adapting Activities for People With Alzheimer's Disease · National Institute on Aging