Naitchuaq kiun
Qupannuat mikiruŋŋaġlisigi, uvlaami piqpagisigi, iñuum iñuguġviŋanik qanitqiaqługu. Savaaq nakuuruq atullaktuq tunniġisiuŋ, suḷaiḷaaq niġġiviŋmik, iñaqtittuq nautit, iġñiqtuaq tunusaanik, nalauttaaqłuniḷḷu. Atuutit tusaayugaat piksratlu utuqqaat ilaan utiqtitkisi, qiñiġñiaqtit upaksraqsi, aquvitlugiḷḷu iñiq aqulliq. Piqpaksraqsi mikiruŋŋaġlisi savaqatigikpiññik; qupanmik naġġiagniq naakuq.
- Uvlaami qupanniġisi, niġiruakun uvluqsiḷḷuni, uvlupak isumaaqsiḷ̣iġuniq aquppata.
- Savaanik atullaktunik tunniġisiuŋ: niġġivik iḷuqtuaq, nautit iñaqtitit, iġñiqtuaq, iḷuqtuaq nalauttaaqłuniḷḷu niġiḷḷuataq.
- Atuutituqaq tusaayugaaq, atuutit qupannuat, piksratlu utuqqaat mumiksrautaiḷḷugiit qupannuaq.
- Qiñiġñiaqtit uqautikkisi qanuq iḷisimanniaġaat, piksraniklu takupkaqsi kisik tikiñiaġaat.
- Iñiq aqulliq suliqsauq, nakuuruakun uquqtumik aŋiyumiklu, qiñiġñiaqtitlu ikituŋŋat iñiqsi.
- Suliqsiḷḷugiich iñuunmik aglaanmiññik, iḷuqtauyuat niqinik iñuusuurutaat qulliichlu qaummaġviḷḷuit.
Uvani makpiġaami (7 avgutit)
Qupannuat iñuusugaaqtut puqtusuunmik, nipiḷḷuġniaqtuġlu, iñugiakniaqtuġlu, uvluallu allaŋŋuqtauniaġaa. Iñuum puqłuktuaq isumaanik, qupannuat nakuuruat mikiruŋŋavlutik, sukkaŋŋiḷḷuġlutik, piqpagiaqtuallu suli quviasuktaŋanik iḷḷatik. Una uqautiq atuġniaġaa Thanksgiving-mun, Christmas-mun, Hanukkah-mun, Ukiutchiaq Nutaaq, iñuguġviŋmiḷḷu anniqsuaqtiŋnun.
Qanuq upakł̣ugu qupanmik naġġiagniq?
Iñuum iñuguġviŋanik aullaqtitki, uvluallu taamna maliġlugu upaksraqsi. Alzheimer’s Foundation of America uqautigaa qupan uvlaami piqpaksraq, isumaaqsiḷ̣iġuniq suvatulliqinġuallu uvlupak aquppata (ilaan taiguqtuq sundowning-mik). Qupannuat niġiruat uvlaami uvvalu brunch-mi akiḷḷiqsraŋŋuuq niġiruamit unnuami.
- Aŋiḷḷugu nakuuruaq. Mikiruq naġġiagniq, uvvalu qiñiġñiaqtit ikituŋŋanik tikiñiaqtut, akiḷḷiqsraŋŋuuq niġġiviŋmi aglaanmi.
- Savat tunniġisi. Iḷagiich apiġisi niqimik aġiaksramik, niuviġñiaqtuksramik, uvvalu iñuumun iñuuġniqsi while niġisuliġuviñ. Nalupqisuk qanuq ikayuutausraġaa.
- Iḷuqtauyuat mikiruŋŋaġlisi. Alzheimer’s Association uqautigaa qaummaġviḷḷuit qulliich isumaaluktitausraġaat, paŋŋaqtullu niqiḷḷuataallu iḷuqtauyuat niqimik iñuusraurut.
- Isumaaliuġiñ qanuq piiqsiḷḷugu. Iñuguq aglaan suvatunniqpa uvvalu nakuuruŋiḷḷu, piiġnaqtuq uvvalu alla mikiruq atuġnaqtuq.
Sunik piqpagasaaqpisa iñuunialluta?
Savaanik quviasuunmullu piŋarisi iñuum uvluakun savaŋasaaqtaŋanik. Uvluakun ilaan iñuuniał̣ġuuq qanuq savaaq iññiaġaaŋaata.
- Niġġivik iḷuqtuaq ilaan. Sivulliġmik saqqit siqqiutit, taŋŋa napkin-niġit, taŋŋa imiqutit. Napkin-niġit imuġutit aquvluni savaaq nakuuruq.
- Nautit iñaqtitit avguqlugiḷḷu. Pataaniat iñaqtitit uvvalu green beans avguqługit niġġiviŋmi nakuurut tusaayugaaġlu iñuŋnun niġisuliqsimaruŋnun.
- Akkuuġlutit, akkuŋiġlutit, uvvalu siqqiŋniq. Cranberries akkuuġlugit, akkuŋiġlutit mikiruamik, uvvalu niġiḷḷuataq siqqiŋniq argak savaqatigivaa iggaviŋmiñ saviŋmiñlu.
- Tunusaq iġñiqtuq. Paaŋŋaq saviklu sivulliqpaŋ piviġi, iñuumlu imuġlugu suḷḷuaqtuġlugu. Iġñiqnialuk piŋitchuaq.
- Iḷuqtauyuat ikituŋŋat nalauttaksrat. Nalauttaksrat naviktuŋiḷḷat piŋarisi, atauchimiḷḷu mikiruami, suḷaiḷaaq wreath uvvalu naappa mikiruq.
- Suliak mikiruq savaġlugu. Paaŋŋamik kaligaq, sivuġaq kaligaq, uvvalu qupannuat aglaun stamps-lik nakuurut. Uqautiqput suliat savaktullu allaŋnik isumaliuqutaanik tuniuġaa.
- Atuusiqsuq tusaayuglusiḷḷu. Atuutit qupannuat tusaayugaat ilaan atuġnaqtuat, iñuum uqaqsaaŋiġḷuġumiḷḷu. Qiñiġñaqsi atuutit uqautiq atuutit sanayuksraŋanik.
- Piksrat utuqqaat qupannuat qiñiġlugit. Piksranik imanik utiqtitki qupannuanit, unipkaaqsraġlusiḷḷu (“Uqautigiguu una niġġivik”) apiqsuiḷḷuġlusi kisik iñuk. Uqautiqput puqtusuutit nalupqisuuq qanuq.
- Piqpagiagniq mikiruq ilaan. Picture bingo aglakł̣ugu minutes-ni piñaqtuq iñuŋnun tamainnun, conversation cards-lu uqaqatigiiksraqaqtut tamatkunuŋa.
- Kaliġniq ilaan. Kaliġniutit mikiruat aglaktaaqtut miqłiqtuŋnun utuqqaŋnunlu niġġiviŋmi ilaanik.
- Tusaayugaaq qupannuaq movie qiñiġlugu. Tusaayugaaq movie aqulliqsraŋŋuuq, ilaanik kisimi qiñiġñaqtuq.
- Iġġi mikiruq qaummaġviŋnik qiñiġluta. Iġġiḷḷaaq aqunnaq igluni qaummaqtuaqtuani akiḷḷiqsraŋŋuuq iñugiaktuanit.
Niġisuliq iñuum iñuguġviŋani aŋiġñiqpa, uqautiqput igluqpak savaksrat piqpagiaqtuat allaŋnik isumaliuqutaanik tuniuġaa savaanik nakuuruakun quviasuktaġlugiḷḷu.
Qanuq qiñiġñiaqtit upaksraqpagigikput?
Qiñiġñiaqtit uqautikkisi tikiŋiḷḷuġata, iḷḷaġiiḷḷu tikiŋitchuŋat. Alzheimer’s Association uqautigaa allaŋŋuqtit isumaaniḷḷu iñuunmiḷḷu anniaqtuam piŋagaat, iñuumun piŋitchuat.
- Mikiruanik uqautitkisigi: atauchimi uqaqtuksaq, utaqqisuk uqaqtuksramik naammaksivlugu, uqaqtiġivlugich suli isumaalugivlugu, uqaqsiḷḷuġumi nipaa kiugisi.
- Uqautigiñ sunik ikayuutaq sunillu aglaanmiññik. Nipit aglaat, sukkataqł̣ugit, uvvalu ilaa uqautit suvatunniqpata, uqautisi.
- Qiñiġñiaqtit sivulliqpaŋ iḷisimatqut. Iñuumun piksranik takupkaqsi kisik tikiñiaġaat, unipkaaġlu ikituŋmik uqautigisi, uvvalu uvluakun sivunniḷḷu piḷġuutimik uvvalu video-mi uqaqatigiiksraġlisi.
Uqautiqput uqaqatigiiksrat uqautait suli nalupqisuuq.
Qanuq aglaanmiññiqpa?
Iñiq aqulliq suliqsauq qiñiġñiaqtit tikiŋiḷḷuġata, nipiñmiñ, nakuuruallu tusaayugaat ilaanik, suḷaiḷaaq uquqtuq, aŋatkuq, uvvalu piqpagiaq mikiruq. Sivulliqpaŋ tunisiuŋ iñiqsiḷḷu: “Aqlliqsraġviumun aquviñiaġukkuuvik?”
Niġġiviŋmiñ aullaqniq, siniktuaqsiñiq, uvvalu uvluakun ilaanik piiqsiḷḷugu nakuuruq, piḷḷuataŋitchuaq. Iñuk suvatunniqpa, nipi naġġiagniq, atuun tusaayugaaq, uvvalu iñiumun aullaaqtiq ikayuutausraġaa isumaaluginiġmiñ. Uqautiqput uvlupak suvatulliqiñiq allaŋnik isumaliuqutaanik tuniuġaa unnuami.
Qanuq iḷagiich ungasiksuani ilaan iñuusraqat?
Piḷġuutit video-lu iḷagiich ilautitkaqpagaat iñugiaktuani ilauttuiḷḷuġlutik. Alzheimer’s Association uqautigaa piḷġuutit suliqsrauŋ, suḷaiḷaaq atuutit qupannuat atuusiqsuġlugit, piksrat qupannuanit takupkaqługit, niqi atausiq niġisuliġlugu ilaan, uvvalu qupannuaq movie atauchimi qiñiġlugu. Piḷġuutit naġġiagniŋŋaġlisi, iñuŋnillu atauchimi uqaqtquvlugi, nipit akkupak iñiqtiqpat tusaayugnaqtut. Uqautiqput piḷġuutit video-lu maliggagniqaqtuq isumaliuqutaanik.
Iñuk memory care-mi iñuuqpa, maliguaq qiñiġñiqsrat apiriġi, savaktullu ikayuqsraġlugit piḷġuutimik suliqsraġlugit. Uqautiqput qiñiġñiq memory care-mi uqautigaa sunik aġiaksraq qanuqlu aullaqniq nakuuruakun.
Sunatun tunusat nakuurut iñuumun puqłuktuaq isumaanik?
Tunusat mikiruat nakuuruallu, uvluakun quviasuktaŋat nakuuruŋaruq: niqi nakuuruq, uquqtuq aŋiyuk uvvalu cardigan, atuutit tusaayugaat, aglaun aŋiġaġruaq, uvvalu piksranik iḷagiigñik imaq. Alzheimer’s Association uqautigaa savaktuut nakuuruŋiḷḷat, atuġaksrat nalupqisuurut, piqpagiaqtuallu piiġlugit.
Tunusiuniq tunusraqtuġlu atausiq aŋiġñiqsraġaa. Niġinik savigñik ilivlugu iñuum ikayuġaaŋanik, uvvalu iġñiqtitkaqpaŋ tunusamik, qupannuaqmun ilautitkaa. Iḷagiich piksraŋnik piqpagiaq alla: photo pairs piksranik ikituŋnik piqpagiamik mikiruamik nalauttaaqtiqsuġaa browser-mi.
Iḷisimaruaqłutinlu
Qupannuat kamakkun savaaksraqaqtut. Alla iñuk niġisuliqsraġlugu turkey-miglu, piiġnaqtuq piqpagiaqtuat aglaan, aqulliqsraġlusiḷḷu allat iñuumun iñuuġmata. Iḷivsiñ uvvalu iñuk kamagigñiqsi aanniaġumiñ, argak iġġiḷḷaaq driveway-miñ uvvalu piḷġuun video-lu nakuuruq qiñiġñiq. Uqautiqput kamakkun iḷisimaruaqniq ikayuutinik suli tuniuġaa.
Apiqqutit iñugiaktut
Suna piŋagasaaġigaa iñuk puqłuktuaq isumaanik Thanksgiving-mi?
Savaamik mikiruamik nakuuruamiklu tunniġisiuŋ, uvluakun savaŋasaaqługu: nautit iñaqtitit, cranberries akkuutit, niġġivik iḷuqtuaq, napkin-niġit imuġutitlu niġiḷḷuataqniq. Taŋŋa piksranik utuqqaanik qiñiġlusi atuusiqsuġlusiḷḷu. Uvluakun ilaan iñuuniał̣ġuuq savaaq qanuq iññiaġaaŋaata.
Iḷagiich taġiuġniaqtavut qanuq aglaan?
Piqpaksraksraŋaata kisimi. Iñugiaktuat nipiḷḷuktullu aglaanmiññik aquppat, iḷagiich allat mikiruamik naġġiagniqaqpich, niġiruak uvlaami, uvvalu qiñiġñiaqtit ikituŋŋanik tikiñiaqut. Alzheimer's Association ikayuqtuanik uqautigaa piqpagilugiich savaŋasaaqpiŋisigik nakuuruakunlu.
Qanuq iḷagiich upaksraqpagigikput tikiŋitchuŋat?
Uqautikkisi tikiŋiḷḷuġata, allaŋŋuqtiqtaat takuniaruat iḷisimatquvlugi, taamna anniaqtuam piŋagaa, iñuumun piŋitchuaq. Apiġisigi iñuŋnik uqaqtiġivlugi suli isumaalugivlugu, atauchimi uqaqtuksaq, kiugumagukpallu utaqqisuk. Piksranik qiñiġñiaqtinik takupkaqpaŋ iñuum ikayuutausraġaa.
Sunatun tunusat nakuurut iñuumun puqłuktuaq isumaanik?
Suliat nakuuruat, uvluakun quviasuktaŋat: niqi nakuuruq, uquqtuq aŋiyuk aŋatkuġlu, atuutit tusaayugaat, uvvalu piksranik iḷagiigñik imaq. Suliqsiḷḷugiich atuġaksrat nalupqisuurut, savaktuut, piqpagiaqtuatlu. Tunusiunmun ilautitkaqpaŋ, suḷaiḷaaq iġñiqtuakun uvvalu niġinik savigñik ilivlugu, tunusaunmik iñuusraqtuq.
Pivikput
Pituutikput ikayuqtigiit suli uuktuutit uvani makpiġaami atukkatigut. Atuniŋat qiñiqtauplutik makpiġaaq nutaŋuqtitaumat.
- The Holidays and Alzheimer's · Alzheimer's Association
- 6 Steps to Make Thanksgiving Dementia Friendly · Alzheimer's Foundation of America