Naitchuaq kiun
Nakuuruq aaqqalghiit sanaġniq aŋutinut dementiaqaqtunut iḷisimaaġutigisimajuq aŋutitun: wataakalaaq, aaqqalghiit magasininiñ, napaaqtuit, miluqtuq, kaliksaq sanaġniq uumiŋaluq aŋutimik miġĝaaqtat kalivaiḷḷu. Atuġługit ilaat, ikayuqługu siuḷḷuata aġlaan, uqaqtuni sanaġtuni, suli piffi atausimaaq nakuuruq. Piqpagiaq savaaqtuq nakuuruq, iḷisimaŋitchuqaŋitchuq.
- Atuġługit apiqsruutit suli aŋutitun ittuaq, suaŋŋa wataakalaaq kaliksaq, napaaqtuit suli magasinit aaqalghiit, nutqaqtunik nakuuŋitchuq.
- Qitiqługu: miġĝaat, miluġmik atuġaq, uqautit. Piqpagiaq suŋaun nakuuruq, kiŋŋa.
- Apiqsruutinik tuniłłagu, suaŋŋa kaliksaq iḷannut uumiŋa atuġniġlu.
- Ikayuqługu aġlatuni, aasii utiqługu. Ilisimaqługu aġlaaġniq atauchik nakuuruq.
- Sanaġniq atausimaaq naammaktuŋitchuq, suli unipkaġluagutin nakuuruq.
Uvani makpiġaami (9 avgutit)
- Suna aaqqalghiit sanaġniq aŋutitausuuruq suli nutqaqtuŋitchuq?
- Suŋa apiqsiłłagu qitqaaq, suna piqpagiaq?
- Aaqqalghiit sanaġniq isuummaġlutik
- Qanuq aaqqalghiit sanaġniq atuġaġlugu?
- Qanuq aaqqalghiit sanaġniq allaraaġlugu dementia allani?
- Aaqqalghiit atuġaġniq seifti
- Qaŋa unipkaġluta?
- Niriqsaġniq sanaġniq, iñuk piḷḷagu
- Aaqqalghiit atausuuruk aaqpaqtatput
Aaqqalghiit sanaġniq tunivaq iñupiat dementiaqaqtut apqusruutinik atuġaġniġmik, uqautini iḷaŋitchuq. Alzheimer’s Association uqautiruq aaqqalghiit sanaġniq tunivaq sunnaġisautinik suli suli suli iḷumuuġniġmik, iḷisimaġivich suli iñuk dementiaqaqtuq. Qitiqługu aŋutitun, ilisimaqługu suli suŋitchuamik. Una makpiġaaq tunivaq sanaġniq, qanuq atuġaġlugu suli qanuq allaraaġlugu.
Suna aaqqalghiit sanaġniq aŋutitausuuruq suli nutqaqtuŋitchuq?
Aŋutit aaqqalghiit sanaġniq atuġaqtuq aŋutinik atuġaġniġmik, aŋutitun ittuaq suli iḷumuuġniġmik uqautinik. Alzheimer’s Association ilisimautiriḷḷagu aŋutinut atuġaġlugu suli nutqaqtunitchuamik ilisimaqługu.
| Nutqaqtuŋuruq | Aŋutitŋuruq |
|---|---|
| Glitter, foam stickers, googly eyes | Wataakalaaq kaliksaq, fabric, napaaqtuit |
| Cartoon kalivait | Naunġaq, quilts, qamutiik uumiŋa nunami kalivait |
| “Nakuuruq” uqauti tamatkuni aġlatuni | Uqaqtuq: “Una uvva nakuuruq kuvyaġmi” |
| Sanaġniq atuġaġniŋitchuq | Kaliksaq iḷannut, atuġniq, tunihiq |
| Ilisaurutit ilaani | Apiqsruuti: “Ikayuġukkuvit una?” |
Ilisimaqługu iñuk iḷumuuġni. Iñuk atuġaġuġaaġmiñ fabric. Engineer-qaqtuq mayaġviŋmiñ nakuuruq aŋutimik. Ilisauruti aasii nakuuruq kaliksaq sanaġniq.
Suŋa apiqsiłłagu qitqaaq, suna piqpagiaq?
Piffi atausimaaq nakuuruq. Alzheimer’s Association sanaġniq apiqsruutit uqautivuq qitiqługu, suŋa piqpagiaq. Aaqqaluk “uvva” aaqqaluk. Aaqqalghiit piŋasut aaqalghiit.
Association uqautiruq skilled artist iḷumuuġniŋitchuq allani, amateur nakuuruq iḷumuuġniġmik. Iñuk skilled artist-aġmiñ, atuġługu allamik atuġaġniġmik, aaqpaŋatuuruk.
Aaqqalghiit sanaġniq isuummaġlutik
Tamatumuŋa ilaliḷḷagu qanuq ilisimaqługu.
- Wataakalaaq aġlait. Imiġaaq kaliksaq aġlaaġmiñ wataakalaaq, iñuk paŋałuġługu miġĝaavik aŋutimik kuŋġuq. Miġĝaat aġlaaġtut, piqpagiaq aġlaitchuq. Ilisimaq: malġuk miġĝaavik, uumiŋa imiqmi.
- Magasinit aaqqalghiit. Kiłługu aaqalghiit magasiniñ naunġaq, suli qamutiik, uumiŋa iñuk apiqsruuti. Iñuk aqitługu aaqalghiit kaliksaamun. Ilisimaq: atuġługu anŋiłhaaq aaqalghiit suli glue, atauchik glue-qługu.
- Napaaqtuit atuġniq. Alzheimer’s Foundation of America ilisimautiriḷḷagu napaaqtuit suli naunġaq atuġługit. Ilisimaq: ilaliḷḷagu napaaqtuit imiġaami, atauchik.
- Napaaqtuit kalivait. Napaaqtuit kaliksaani atuġługit, suli glue-qługit kaliksaamun. Ilisimaq: iłvit glue-qługu, iñuk napaaqtuq paŋałuġługu.
- Aŋutimit kalivait. Kalivait aŋutitun ittuaq. Aaqqalghiit kalivait aaqpaŋaq tablet-mik, tap-aplugu miġĝaavik. Ilisimaq: aŋutilaaq, miġĝaat iḷaŋitchuq, kuŋġuq iḷaŋitchuq.
- Miluqtuq uumiŋa dough. Aġlaaġługu miluqtuq. Napaaqtuq paŋałuġługu miluġmun. Ilisimaq: paŋałuġługu miluqtuq nakuuruq. Iḷisimaqługu iñuk miluġmik aġviġuaŋitchuq.
- Kaliksaq sanaġniq. Alzheimer’s Association ilisimautiriḷḷagu: “Kaliksaq iḷannut. Ikayuġukkuvit?” Kaliksaq suli stickers naunġaq nakuuruq.
- Scrapbook. Aaqalghiit aŋutit, postcard uumiŋa ticket aŋalqiłługit. Uqaqtuq tamanut. Uqaluktuaġniq ilisimautiriḷḷagu.
- Fabric suli texture. Corduroy, velvet, burlap suli silk kaliksaamun glue-qługit. Sanaġniq nakuuruq. Sensory sanaġniq ilisimautiriḷḷagu.
- Wood sanaġniq. Iñuk woodworking aġlaaġmiñ, wood block uumiŋa birdhouse kit nakuuruq. Kiłługu sharp tools.
- Aġlaaġtuni atlat. Atla aġlaaġługu suli aaqalghiit atuġługu. Atlat sanaġniq ilisimautiriḷḷagu.
Qanuq aaqqalghiit sanaġniq atuġaġlugu?
- Atuġługu ilaa. Kiłługu suli niġiñaqługu apiqsruuti.
- Aŋutinik. Malġuk uumiŋa piŋasut miġĝaavik, atauchik kuŋġuq, atauchik kaliksaq.
- Sivuniqługu table. Plastic uumiŋa kaliksaq.
- Atauchik niiłługuk. Sanaġługuk atauchik.
- Ikayuqługu aġlatuni. Alzheimer’s Association uqautivuq atuġługu aġlaaġniq.
- Uqaqtuni sanaġtuni. Uqautiłłagu miġĝaat. Apiqsruutiłłagu.
- Piffi iḷaŋitchuq. Sanaġniq atausimaaq naammaktuŋitchuq.
Qanuq aaqqalghiit sanaġniq allaraaġlugu dementia allani?
| Qaŋa | Suna nakuuruq | Suna allaraaġlugu |
|---|---|---|
| Aġlaa | Classes, kalivait, scrapbook, kaliksaq sanaġniq | Apiqsruutit; atausimaaq |
| Qitiq | Aaqqalghiit, wataakalaaq, napaaqtuit | atauchik; iłvit kiłługu |
| Qaŋaannguum | Aŋutimik aġlait, miluqtuq, fabric | Senses; ikayuqługu |
NHS uqautiruq qaŋaannguum sanaġniq ilisimaqługu senses. Aatchi miġĝaaqtuni uqaqtuni. Sanaġniq qaŋat tamaani ilisimautiriḷḷagu.
Aaqqalghiit atuġaġniq seifti
- Atuġługit non-toxic miġĝaavik suli glue.
- Kiłługu scissors, craft knives suli hot glue. Iłvit kiłługu.
- Iḷisimaqługu iñuk miluġmik aġviġuaŋitchuq.
- Atuġługu heavy imiġaq uumiŋa vase.
Qaŋa unipkaġluta?
Unipkaġluta iḷumuuġniġmun. Alzheimer’s Association uqautiruq unipkaġlugu iḷumuuġniġmun. Sanaġniq kiłługu suli nakuuruq. Utiqługu uumiŋa aġlaaġmiñ.
Niriqsaġniq sanaġniq, iñuk piḷḷagu
Kaliksaq uumiŋa aaqqalghiit niriqsaġlugu iḷumuuġniġmik. Apiqsruutiłłagu. Ilaat iḷumuuġniġaaġmiñ, ilaat aġlaitchuq.
Aaqqalghiit atausuuruk aaqpaqtatput
Aġlaaġmiñ wataakalaaq atuġniġmik, Coloring tablet-mik. Picture Puzzle aaqaluk takuługu. Conversation Cards uqautinik. Tamaat naammaktuŋitchuq timer uumiŋa score. Kalivait aaqqalghiit sanaġniq atuġługit.
Apiqqutit iñugiaktut
Qanuq nutqaqtuŋitchumi aaqqalghiit sanaġniq?
Atuġługit aŋutimik atuġaġniġmik, aŋutitun ittuat suli iḷumuuġniġmik uqautinik. Glitter suli cartoon kalivait munaġżługit wataakalaaq kalivait, fabric, napaaqtuit, magasinit aaqalghiit suli allat kalivait. Nutqaqtumik nakuuruq uqautinik uqautiłłagu; uqautiłłagu aŋutimik iḷa.
Suna aaqqalghiit sanaġniq naammaktuq dementia qaŋaani?
Simplest, sensory sanaġniq nakuuruq qaŋaannguum: miġĝaaqtuni, miluqtuq, napaaqtuit isiqługit, uumiŋa fabric aaqqalghiit. Ilisimaqługu aġlaat aachik. Aatchi uumiŋa miġĝaaqtuni suli uqaqtuni miġĝaat.
Suna aasii aqqalghiŋitchuq?
Suŋitchuani. Atuġługu sanaġniq piqpagiaqaqtuŋitchuq, suaŋŋa wataakalaaq, aaqqalghiit, napaaqtuit. Uqautiłuagutin ikayuġukkuvit suaŋŋa miġĝaavik kaliksaq, apiqsruuti iḷumuuġni?
Kalivait nutqaqtuŋuruq aŋutinut?
Aŋutinut sanaġluagutin nutqaqtuŋitchuq. Suaŋŋa naunġaq, quilts, qamutiik uumiŋa nunami, suli nakuuruq. Aaqqalghiit atuġaatut kaliksaq uumiŋa tablet-mi.
Pivikput
Pituutikput ikayuqtigiit suli uuktuutit uvani makpiġaami atukkatigut. Atuniŋat qiñiqtauplutik makpiġaaq nutaŋuqtitaumat.
- Music / Art Therapy, Alzheimer's & Dementia · Alzheimer's Association
- Activities at Home: Planning the Day for a Person Living with Middle- or Late-Stage Alzheimer's · Alzheimer's Association
- Activities · Alzheimer's Association
- Activities for dementia · NHS
- Dementia-Friendly Gardening Ideas · Alzheimer's Foundation of America