Деменци йолу адамна байрамийн ханаш, Thanksgiving-ах тӀаьхьа

Байрамийн ханаш сайна дахарехь хилла хьаькӀан ойланаш дӀакхочуш ду, а хӀумма цхьана хьоьхуш, нийса хан, адаман дийнахь ханна тӀехь дӀахьаьжнаш дӀакхочуш ду. Деменци йолу адамна, байрамаш жима, йожа а, адамах оьцу дела тӀехь дан хиларе дика. Иштта кечамаш Thanksgiving, Рождество, Ханука, Январь 1 а, тӀекхаьтта мацалш а лаьцна хилла кхузош ду.

Байрам нийсабан хан дӀаяздан мича дӀадаккхар?

Адаман дийнахь тӀаьхьа хан дӀалаьтта, ша дӀадаккхар. Alzheimer’s Foundation of America кхетар дӀадоькху байрам дийнахь хьалхара дан, ала, дӀакхуьйсу хан тӀехь адамна тӀаьхьа йа ма-дарра Ӏаьшонийн тӀаьхьа дӀакхетарш тӀехь «sundowning» бохучух. Кхузо-бӀаьхьа йа Ӏаьшонашкахь кхузо дика.

• Дика кеп дӀахьо. Жима, сихо-сихо тоба, йа госташ цхьана хенахь бакхиш, цхьана дукха тоба тӀеххьара дика.
• Белхаш дӀаела. Берашна мохк йа Ӏаьшонаш дӀакхочу, ма-дарра цхьа адам кхузо ша дан. Шуна кхиъ дика дела дӀакхетар.
• Декорации жима дан. Alzheimer’s Association кхетар дӀадоькху, кхохо лампаш тӀехь адамна дӀакхетар дан ма дарра, а хӀумма кхин ма-дарра, декорацин кхуьйсу кхин Ӏаьшонаш йа кхин дукха мохк.
• Мича дӀахьо дӀакхуьйсу. Дукха тӀаьхьа Ӏаьшонаш йа кхин, хьоьхуш дика хан йа кхин цхьана, хенан дӀакхуьйсу — хьалхара дела дацар дика.

Байрамашкахь мича тоба дан тӀаьхьа дела?

Адаман дешан дӀаоьцу дела дӀахьо, хьаькӀан дела дика. Дела дӀакхочу хан тӀехь дика, хьоьхуш хилар цхьа дика дела ду.

1. Ӏаьшонаш тоба дӀаяздан. БӀаьхьа тарелкаш, тӀаьхьа салфеткаш, тӀаьхьа кубкаш дӀаяздан. Салфеткаш кхачан — хьалха дӀадаьхьа дика болх.
2. Мох дӀаметан а, дӀаяздан а. Картофель дӀаметан йа фасоль дӀакхачан Ӏаьшонашкахь дика, тӀаьхьа Ӏаьшонийн кхуьцу адамаш тӀе дика.
3. ДӀакхачан, дӀакхуьйсан, тарелкаш тӀе дӀаяздан. Клюквен соус дӀакхачан, йа гӀиттина бисквит тарелкашкахь дӀаяздан — кӀорданна а, пачаьхьа а тӀе буьйса.
4. Совгат дӀакховдан. Пакет дӀахьо, лента а, ленто а дӀасхьа. Цхьа дика дела — дӀакховдар, дӀакхачан а, хьаькӀан бӀаьхьа, цкъа дика хилар йоцу ду.
5. Цхьа декораци дӀаяздан. ДӀайоьхуш йоцу дойлаш, цхьа жима кепа, масала, гӀоь йа жима Ӏаьшонаш тӀехь.
6. Жима бохкар дан. Тоба дӀахьо, Ӏаьшонийн йа кхелан бухаш, кхелан дӀадоккхучу суьртан тӀе Ӏаьшонийн открытка. Хьалхара дӀакхетарш — кхин дукха дешан.
7. Йырзаш йырзан, хьоьхуш. Рождественски йырзаш а, байрамийн йырзаш а, адамаш ма-дарра кхо тӀаьхьа а дӀакхетар. Ахьа музыкин кхузош дӀадоькху.
8. Хьалхара байрамийн суьрташ. Хьалха байрамашкахь тоба дан Ӏаьшонаш кхочуш: «Кхузо хьалха тӀе хьоьхуш» бохуш, цхьаъ кто ду бохучу йа ала. Кхин дела дӀахьо дешан тӀаьхьа кхузош дӀадаккхар.
9. Цхьа жима тоба дан. Сурташ бингоа минутан ӀаьткӀа дӀахьо, цхьаннан а гӀо дика. Хьалхара карточки цхьа дела тӀехь дӀакхочу тоба дика.
10. Тоба бояр. Жима раскраскаш гӀирсан дӀахьо, берашна йа Ӏаьшонийн тӀе.
11. Байрамийн дика фильм кхузо. Цхьа хьалхара фильм ма-дарра кхузо дика, ша дӀасхьа цхьаъ дукха.
12. Жима ӀаьткӀа дӀа-хьо, суьрташ дӀадоккхар. Декорацин кхуьйсу ӀаьткӀа тоба хьоьхуш, тӀехь ӀаьткӀа дикхан дӀакхочу тайпа.

Адаман дешан дукха Ӏаьшонаш хилла, кхузо кхин цхьа дахарехь болх дела дӀахьо, Ӏаьшонийн белхан дика кепаш дӀакхочуш.

Госташ мича дӀахьо?

Госташ ӀаьткӀа хьалха дӀаела, шу дукха хан ма вахарш. Alzheimer’s Association кхетар дӀадоькху: дешан а, кхелан а дӀакхуьйсу дийцар адамах йоцу, а хӀумма дӀакхуьйсу сан.

• Жима кхин ӀаьткӀа дӀаела: цхьаъ-шийтта хьоьхуш, хьалха дешан дӀаеха, ма тӀе дӀакхуьйсу, кхин дика хан дӀахьо, ала йа хьалха дешан тӀехь.
• Мича дика, мича дӀакхуьйсу дийцар. Хьоьхуш дешан тайп, ма-дарра, а дӀа, а тӀехь дӀакхуьйсу хенаш, дийцар.
• Госташ хьалха дӀаоьцу. Суьрташ дӀаела, хьалха госташ кто ду бохуш, цхьа кхин ма-дарра, йа байрам хьалха телефон йа видео дӀахьо.

Шуна кхин кхузош дукха дӀадоькху.

Хан хьо дӀакхуьйсу хила, мичара хьо?

Жима кхелан тӀехь ӀаьткӀа кхин тӀехь, хьоьхуш, ма-дарра кхин, цхьа тӀаьхьа адамна кхузо, бедарехь шен йа ӀаьткӀа. Хьалха дӀаела: «Кхин ма-дарра, жима хан ма сийсан, кхуьйсу хьо?»

Тоба дӀаяхьар, дика хан а, тӀаьхьа дӀакхачар дика — дика кепа ду, йоцу гӀо ца ду. Адам дӀакхуьйсу хилча, йожа дешан а, йырзаш а, кхин ӀаьткӀа ала хьоьхуш, кхиа тӀехь. Ӏаьшонийн дӀакхуьйсу хан лаьцна кхин дукха.

Хьалха вахара ахьа адамаш мича тоба хилар?

Видео ӀаьткӀа тоба кхачаш. Alzheimer’s Association кхетар дӀадоькху: видео ӀаьткӀа тоба дика кепа дӀахьо, масала, байрамийн йырзаш йырзан, хьалхара суьрташ дӀаела, цхьана рецепт ма-дарра тоба кхачан, йа цхьа байрамийн фильм тоба кхузо. Видео жима дан, цхьаъ-шийтта хьоьхуш, хьалха дӀа дош хьоьхуш. Телефон а, видео а лаьцна кечам дукха дика ду.

Адам memory care хьахара ма-дарра, хьалха хьоьхуш хан тӀехь дӀаела, персонал тӀе видео тоба дӀахьо. Memory care хьахара адамна вахар лаьцна кечам — мичара кхачан а, мичара дӀакхачар а.

Деменци йолу адамна совгаташ мича дика?

Дика, безам баран совгаташ: цхьа дика Ӏаьшонаш, мохк баран йа йоцу сурт, хӀуманан музыка, хьалха суьртан альбом ма-дарра. Alzheimer’s Association кхетар дӀадоькху: дукха, кхо хьахийна кепа техника, хьалхара дела хьоьхуш, дуьхьа йоцу кхелан тайпаш дӀаяхьар дика.

Совгат дӀакховдан а, хьалха дӀакхачан а — кхин дика ду. Адамна гӀирсан Ӏаьшонаш, йа адаман дӀакховдан совгат, шен белхан мичара хилар дика. Сурташ ӀаьткӀа — цхьа дика тоба дела: шуна дика суьрташ ӀаьткӀа дӀакхетар, браузерехь, цхьа дика тоба.

Ахьа ша хьо лаьцна

Байрамаш болх дӀаоьхуш ду. Цхьаъ дӀаела хьо кхуьйсу хилча кхузо йа Ӏаьшонаш; дика кеп дӀаяздан; тӀаьхьа хьоьхуш дела яхьа. Адам йа шу хьахара маьӀна, дӀакхачан дика, йоцу а — видео ма-дарра, хьалха дӀадаккхар ма-дарра, кхин дика кепаш дӀахьо. Ахьа ша хьо лаьцна кечам дукха дӀадоькху.