តើអាចការពារជំងឺវង្វេងបានទេ? អ្វីដែលការស្រាវជ្រាវបង្ហាញ

ប្រសិនបើអ្នកកំពុងថែទាំមនុស្សដែលរស់នៅជាមួយជំងឺវង្វេង ឬអ្នកធ្លាប់បានឃើញឪពុកម្តាយរស់នៅជាមួយជំងឺនេះ អ្នកប្រហែលជាធ្លាប់ឆ្ងល់ថាតើវាអាចត្រូវបានបញ្ឈប់បានដែរឬទេ ហើយតើអ្នកអាចបញ្ឈប់វាមិនឱ្យកើតឡើងចំពោះខ្លួនអ្នកបានដែរឬទេ។ ទំព័រនេះបង្ហាញពីអ្វីដែលការស្រាវជ្រាវបានរកឃើញពិតប្រាកដ ដោយប្រើភាសាសាមញ្ញ។ ចម្លើយខ្លីគឺ៖ គ្មាននរណាម្នាក់អាចសន្យាថានឹងការពារជំងឺវង្វេងបានទេ ប៉ុន្តែការស្រាវជ្រាវបង្ហាញថាហានិភ័យមួយចំនួនអាចត្រូវបានបន្ថយ ហើយការបន្ថយហានិភ័យទាំងនោះក្នុងប្រជាជនទាំងមូលអាចមានន័យថាមនុស្សតិចជាងមុនអាចមានជំងឺវង្វេង ឬអាចមានវានៅពេលក្រោយជាងមុន។

នេះជាព័ត៌មានទូទៅ មិនមែនជាដំបូន្មានវេជ្ជសាស្ត្រទេ។ សូមអានការបដិសេធផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្ររបស់យើង ហើយពិភាក្សាជាមួយវេជ្ជបណ្ឌិតអំពីសុខភាពរបស់អ្នក។

តើអាចការពារជំងឺវង្វេងបានទេ?

មិនមានវិធីដែលបានបញ្ជាក់ថាអាចការពារជំងឺវង្វេងសម្រាប់បុគ្គលណាម្នាក់បានទេ។ វិទ្យាស្ថានជាតិស្តីពីភាពចាស់ (NIA) បញ្ជាក់ថាទោះបីជាមិនទាន់មានអ្វីត្រូវបានបញ្ជាក់ថាអាចការពារជំងឺអាល់ហ្សៃមឺបានទេ ក៏ដោយ អ្នកស្រាវជ្រាវបានរកឃើញយុទ្ធសាស្ត្រដែលមានសក្តានុពល ហើយកំពុងស្វែងយល់ពីអ្វីដែលអាចមានប្រសិទ្ធភាព និងអ្វីដែលមិនមានប្រសិទ្ធភាព។

អ្វីដែលការស្រាវជ្រាវបានបង្ហាញគឺថាលក្ខខណ្ឌសុខភាព និងទម្លាប់មួយចំនួនមានទំនាក់ទំនងជាមួយឱកាសខ្ពស់នៃការមានជំងឺវង្វេង។ នៅពេលដែលហានិភ័យទាំងនោះទាបជាងមុនក្នុងប្រជាជនទាំងមូល មនុស្សអាចមានជំងឺវង្វេងតិចជាងមុន ឬអាចមានវានៅពេលក្រោយជាងមុនក្នុងជីវិត។ នេះខុសពីការធានាទាំងស្រុង។

សញ្ញាមួយដែលផ្តល់ក្តីសង្ឃឹម៖ គណៈកម្មការលង់ដ៍ឆ្នាំ 2024 បានរាយការណ៍ថានៅក្នុងប្រទេសដែលមានប្រាក់ចំណូលខ្ពស់មួយចំនួន រួមទាំងសហរដ្ឋអាមេរិក និងចក្រភពអង់គ្លេស ផ្នែករបស់មនុស្សវ័យចំណាស់ដែលមានជំងឺវង្វេងបានថយចុះ។ អ្នកនិពន្ធគិតថានេះប្រហែលជាមកពីការអប់រំប្រសើរជាងមុន ការថែទាំសុខភាពប្រសើរជាងមុន និងការខូចខាតតិចជាងមុនចំពោះសរសៃឈាមពេញមួយជីវិត តាមសេចក្តីសង្ខេបរបាយការណ៍របស់ University College London។

តើគណៈកម្មការលង់ដ៍ឆ្នាំ 2024 បានរកឃើញអ្វីខ្លះ?

គណៈកម្មការលង់ដ៍ស្តីពីការការពារ ការធ្វើអន្តរាគមន៍ និងការថែទាំជំងឺវង្វេង គឺជាក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវជំងឺវង្វេងចំនួន 27 នាក់ ដែលពិនិត្យភស្តុតាងរៀងរាល់ពីរបីឆ្នាំម្តង។ របាយការណ៍ឆ្នាំ 2024 របស់ពួកគេបានចែងអំពីកត្តាហានិភ័យ 14 ដែលអាចផ្លាស់ប្តូរបាន ហើយបានប៉ាន់ស្មានថារួមគ្នាវាមានចំណែកប្រហែលពាក់កណ្តាល (ប្រហែល 45%) នៃករណីជំងឺវង្វេងនៅទូទាំងពិភពលោក។ តាមពាក្យរបស់អ្នកនិពន្ធ ករណីទាំងនេះតាមទ្រឹស្តីអាចត្រូវបានការពារ ឬពន្យារពេល ប្រសិនបើហានិភ័យទាំងនោះត្រូវបានដកចេញ(របាយការណ៍គណៈកម្មការលង់ដ៍ឆ្នាំ 2024)។

កត្តាទាំង 14 ត្រូវបានចាត់តាមដំណាក់កាលនៃជីវិតដែលភស្តុតាងខ្លាំងបំផុត៖

• វ័យកុមារ៖ ការមានការអប់រំតិច។
• វ័យកណ្តាល (ប្រហែលអាយុ 40 ដល់ 65 ឆ្នាំ)៖ ការបាត់បង់ការស្តាប់ កូឡេស្តេរ៉ុល LDL («អាក្រក់») ខ្ពស់ ជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្ត ការរងរបួសក្បាល ការមិនសកម្មខាងរាងកាយ ជំងឺទឹកនោមផ្អែម ការជក់បារី សម្ពាធឈាមខ្ពស់ ភាពធាត់ និងការផឹកស្រាច្រើនពេក។
• វ័យចំណាស់៖ ការឃ្លាតឆ្ងាយពីសង្គម ការបំពុលខ្យល់ និងការបាត់បង់ការមើលឃើញដែលមិនបានព្យាបាល។

កត្តាថ្មីពីរដែលបានបន្ថែមក្នុងឆ្នាំ 2024 គឺកូឡេស្តេរ៉ុល LDL ខ្ពស់ និងការបាត់បង់ការមើលឃើញដែលមិនបានព្យាបាល។ កត្តាដែលមានទំនាក់ទំនងជាមួយចំណែកធំបំផុតនៃករណីគឺការបាត់បង់ការស្តាប់ និងកូឡេស្តេរ៉ុល LDL ខ្ពស់ (ប្រហែល 7% រៀងៗខ្លួន) បន្ទាប់មកគឺការមានការអប់រំតិច និងការឃ្លាតឆ្ងាយពីសង្គម (ប្រហែល 5% រៀងៗខ្លួន)។

មគ្គុទ្ទេសក៍អំពីកត្តាហានិភ័យរបស់យើងពន្យល់អំពីកត្តាទាំង 14 ក្នុងតារាងមួយ ដោយបង្ហាញពីអ្វីដែលការស្រាវជ្រាវបានភ្ជាប់ និងអ្វីដែលអ្នកអាចធ្វើបាន។

តើលេខ 45% មិនមានន័យដូចម្តេច

លេខនេះងាយនឹងត្រូវបានយល់ខុស ដូច្នេះវាមានប្រយោជន៍ក្នុងការពន្យល់ឱ្យច្បាស់៖

• វាជាការប៉ាន់ស្មានសម្រាប់ប្រជាជនទាំងមូល។ វាពណ៌នាអំពីករណីជំងឺវង្វេងនៅទូទាំងពិភពលោក មិនមែនអំពីឱកាសរបស់អ្នក ឬឱកាសរបស់ឪពុកម្តាយរបស់អ្នកទេ។
• វាសន្មត់ពីមូលហេតុ និងផល។ អ្នកនិពន្ធបញ្ជាក់ថាពួកគេបានរួមបញ្ចូលតែកត្តាហានិភ័យដែលមានភស្តុតាងគួរឱ្យជឿជាក់ ប៉ុន្តែទំនាក់ទំនងមួយចំនួនអាចជាមូលហេតុតែផ្នែកខ្លះប៉ុណ្ណោះ។ ឧទាហរណ៍ ជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្តនៅវ័យចំណាស់ពេលខ្លះអាចជារោគសញ្ញាដើមនៃជំងឺវង្វេង ជាជាងមូលហេតុ។
• វាមិនធានាអ្វីសម្រាប់បុគ្គលណាម្នាក់ទេ។ សេចក្តីសង្ខេបរបស់ UCL កត់សម្គាល់ថាការបន្ថយហានិភ័យមានប្រសិទ្ធភាពនៅកម្រិតប្រជាជន ហើយមិនធានាថាបុគ្គលណាម្នាក់នឹងជៀសវាងជំងឺវង្វេងបានទេ។
• ពាក់កណ្តាលដែលនៅសល់មិនត្រូវបានពន្យល់ដោយកត្តាទាំងនេះទេ។ អាយុ ហ្សែន និងមូលហេតុដែលអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រមិនទាន់យល់នៅឡើយ ស្ថិតនៅក្នុងចំណែកដែលនៅសល់។

តើអ្វីជាភាពខុសគ្នារវាង «ការបន្ថយហានិភ័យ» និង «ការការពារ»?

ការបន្ថយហានិភ័យមានន័យថាការបន្ថយលទ្ធភាព។ ប្រសិនបើក្រុមមនុស្សធំមួយបន្ថយសម្ពាធឈាមរបស់ពួកគេ ក្នុងរយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ អាចមានមនុស្សតិចជាងមុនក្នុងក្រុមនោះដែលមានជំងឺវង្វេង បើប្រៀបធៀបទៅនឹងអ្វីដែលអាចកើតឡើង។ បុគ្គលមួយចំនួនក្នុងក្រុមនោះនៅតែអាចមានជំងឺវង្វេងបាន។

ការការពារបង្ហាញពីការបញ្ឈប់អ្វីមួយមិនឱ្យកើតឡើងទាល់តែសោះ។ ចំពោះជំងឺវង្វេង នោះមិនមែនជាអ្វីដែលការស្រាវជ្រាវអាចសន្យាដល់នរណាម្នាក់បាននៅថ្ងៃនេះទេ។

អ្នកស្រាវជ្រាវក៏និយាយអំពីការពន្យារពេលផងដែរ។ គណៈកម្មការលង់ដ៍រាយការណ៍ថាមានភស្តុតាងថ្មីបង្ហាញថាការបន្ថយហានិភ័យអាចពន្យារពេលដែលជំងឺវង្វេងចាប់ផ្តើម និងកាត់បន្ថយរយៈពេលដែលមនុស្សម្នាក់រស់នៅជាមួយសុខភាពមិនល្អ។ សូម្បីតែការពន្យារពេលពីរបីឆ្នាំក៏អាចមានន័យយ៉ាងខ្លាំងចំពោះបុគ្គលម្នាក់ និងគ្រួសាររបស់ពួកគេ។

នៅលើគេហទំព័រនេះ យើងប្រើពាក្យថា «បន្ថយហានិភ័យ» និង «មានទំនាក់ទំនងជាមួយ» ដោយចេតនា។ នៅពេលដែលអ្នកឃើញផលិតផល អាថ៌កំបាំង ឬកម្មវិធីណាមួយសន្យាថា «ការពារជំងឺអាល់ហ្សៃមឺ» សូមប្រុងប្រយ័ត្ន។ NIA ណែនាំឱ្យពិគ្រោះជាមួយវេជ្ជបណ្ឌិតមុនពេលសាកល្បងថ្នាំ ឬការព្យាបាលណាមួយដែលសន្យាថានឹងការពារជំងឺអាល់ហ្សៃមឺ ព្រោះផលិតផលបែបនេះអាចមិនមានសុវត្ថិភាព ខាតលុយឥតប្រយោជន៍ ឬទាំងពីរ។

តើការសាកល្បងធំៗបានរកឃើញអ្វីខ្លះ?

ការសិក្សាតាមដាន (ដែលមើលអ្វីដែលកើតឡើងចំពោះមនុស្សតាមពេលវេលា) អាចបង្ហាញពីទំនាក់ទំនង។ ការសាកល្បងចៃដន្យ ដែលមនុស្សត្រូវបានចាត់តាំងឱ្យចូលរួមកម្មវិធីមួយ ឬក្រុមប្រៀបធៀបដោយចៃដន្យ គឺជាការសាកល្បងដែលខ្លាំងជាង។ នេះគឺជាអ្វីដែលការសាកល្បងល្បីៗមួយចំនួនបានរកឃើញ។

FINGER (ហ្វាំងឡង់)

ការសាកល្បង FINGER បានចុះឈ្មោះអ្នកចូលរួមចំនួន 1,260 នាក់ដែលមានអាយុពី 60 ដល់ 77 ឆ្នាំ ហើយមានហានិភ័យខ្ពស់នៃជំងឺវង្វេង។ ពាក់កណ្តាលទទួលបានកម្មវិធីរយៈពេលពីរឆ្នាំដែលរួមមានដំបូន្មានអំពីអាហារ ការហាត់ប្រាណ លំហាត់ខួរក្បាលលើកុំព្យូទ័រ និងការត្រួតពិនិត្យសុខភាពបេះដូង និងសរសៃឈាម។ ពាក់កណ្តាលទៀតទទួលបានដំបូន្មានសុខភាពទូទៅ។ ក្រុមកម្មវិធីធ្វើបានល្អជាងបន្តិចលើសំណុំតេស្តគិត ដែលជាភាពខុសគ្នាតិចតួចប៉ុន្តែមានន័យតាមស្ថិតិ(ការសាកល្បង FINGER ក្នុង The Lancet)។ ការសាកល្បងនេះវាស់លទ្ធផលតេស្ត មិនមែនការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យជំងឺវង្វេងទេ។

US POINTER (សហរដ្ឋអាមេរិក)

US POINTER បានចុះឈ្មោះអ្នកចូលរួមចំនួន 2,111 នាក់ដែលមានអាយុពី 60 ដល់ 79 ឆ្នាំ ដែលមិនសូវសកម្ម មានរបបអាហារមិនសូវល្អ និងមានកត្តាហានិភ័យផ្សេងទៀត។ ក្រុមទាំងពីរត្រូវបានលើកទឹកចិត្តឱ្យសកម្មខាងរាងកាយ និងផ្លូវចិត្តកាន់តែច្រើន ញ៉ាំអាហារឱ្យបានល្អជាងមុន រក្សាទំនាក់ទំនងសង្គម និងត្រួតពិនិត្យសុខភាពបេះដូង។ ក្រុមមួយទទួលបានកម្មវិធីដែលមានរចនាសម្ព័ន្ធ និងមានការណែនាំ។ ក្រុមមួយទៀតគ្រប់គ្រងដោយខ្លួនឯង។ ក្នុងរយៈពេលពីរឆ្នាំ លទ្ធផលតេស្តគិតបានប្រសើរឡើងនៅក្នុងក្រុមទាំងពីរ ហើយប្រសើរជាងបន្តិចនៅក្នុងក្រុមដែលមានរចនាសម្ព័ន្ធ(ការសាកល្បង US POINTER ក្នុង JAMA)។ អ្នកនិពន្ធបញ្ជាក់ថាត្រូវការការតាមដានបន្ថែមដើម្បីដឹងថាតើភាពខុសគ្នានោះមានន័យក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃដែរឬទេ។ ដោយសារមិនមានក្រុម «មិនធ្វើអ្វីសោះ» ការសាកល្បងនេះមិនអាចបញ្ជាក់បានថាកម្មវិធីណាមួយជួយបានប៉ុន្មាន បើប្រៀបធៀបទៅនឹងការមិនផ្លាស់ប្តូរអ្វីសោះនោះទេ។

SPRINT MIND (សម្ពាធឈាម)

SPRINT MIND បានសិក្សាលើមនុស្សពេញវ័យចំនួន 9,361 នាក់នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលមានអាយុ 50 ឆ្នាំឡើងទៅ និងមានសម្ពាធឈាមខ្ពស់។ ពួកគេត្រូវបានចាត់តាំងឱ្យមានគោលដៅសម្ពាធឈាមទាបជាង (លេខខាងលើក្រោម 120) ឬគោលដៅស្តង់ដារ (ក្រោម 140)។ គោលដៅទាបជាងបានបន្ថយយ៉ាងមានន័យនូវការថយចុះនៃសមត្ថភាពគិតស្រាល ដែលជាដំណាក់កាលនៃបញ្ហាចងចាំ និងការគិតដែលអាចកើតឡើងមុនជំងឺវង្វេង។ ចំពោះជំងឺវង្វេងដែលអាចទំនង មានករណីតិចជាងនៅក្នុងក្រុមគោលដៅទាប ប៉ុន្តែភាពខុសគ្នានោះមិនមានន័យតាមស្ថិតិទេ។ ការសាកល្បងបានបញ្ចប់មុនពេលកំណត់ ហើយមានករណីជំងឺវង្វេងតិចជាងការរំពឹងទុក ដូច្នេះវាអាចតូចពេកមិនអាចឆ្លើយសំណួរនោះបាន(SPRINT MIND ក្នុង JAMA)។

តើការពិនិត្យឡើងវិញបន្ថែមអ្វីខ្លះ

ការពិនិត្យឡើងវិញរបស់ Cochrane ឆ្នាំ 2021 បានរួមបញ្ចូលការសាកល្បងធំៗចំនួនប្រាំបួន ដែលព្យាយាមដោះស្រាយហានិភ័យជាច្រើនក្នុងពេលតែមួយ ជាមួយមនុស្សជាង 18,000 នាក់។ វាបានរកឃើញអត្ថប្រយោជន៍តិចតួចលើការធ្វើតេស្តគិត ប៉ុន្តែមិនមានភាពខុសគ្នាច្បាស់លាស់ចំពោះចំនួនមនុស្សដែលមានជំងឺវង្វេងនៅក្នុងការសាកល្បងពីរដែលបានវាស់វា(ការពិនិត្យឡើងវិញរបស់ Cochrane អំពីអន្តរាគមន៍ច្រើនផ្នែក)។

ការពិនិត្យឡើងវិញឆ្នាំ 2017 ដោយ National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine ដែលបានសង្ខេបដោយ NIA បានរកឃើញភស្តុតាង «លើកទឹកចិត្ត ប៉ុន្តែមិនទាន់ច្បាស់លាស់» សម្រាប់វិធីសាស្ត្របី៖ ការគ្រប់គ្រងសម្ពាធឈាមខ្ពស់ ការបង្កើនសកម្មភាពរាងកាយ និងការហ្វឹកហាត់សមត្ថភាពគិត។

តើវាមានសារៈសំខាន់ទេ ប្រសិនបើអ្នកចាប់ផ្តើមនៅពេលណា?

ដំបូន្មានរបស់គណៈកម្មការលង់ដ៍គឺឱ្យបន្ថយហានិភ័យឱ្យបានឆាប់តាមដែលអាចធ្វើបាន និងរក្សាវាឱ្យទាបឱ្យបានយូរតាមដែលអាចធ្វើបាន៖ «កាន់តែឆាប់ កាន់តែល្អ» និង «កាន់តែយូរ កាន់តែល្អ»។ វាក៏បញ្ជាក់ផងដែរថាមិនដែលមានពេលមុនពេល ឬយឺតពេលពេកក្នុងការបន្ថយហានិភ័យនោះទេ។ ភស្តុតាងភាគច្រើនទាក់ទងនឹងវ័យកណ្តាល ប្រហែលអាយុ 40 ដល់ 65 ឆ្នាំ ប៉ុន្តែកត្តាមួយចំនួនដូចជាការបាត់បង់ការមើលឃើញ និងការឃ្លាតឆ្ងាយពីសង្គម គឺជាហានិភ័យនៅវ័យចំណាស់ដែលការធ្វើសកម្មភាពនៅតែអាចមានន័យ។

របាយការណ៍បញ្ជាក់ថាឥឡូវនេះមានភស្តុតាងខ្លាំងជាងមុនថាការប្រឈមមុខនឹងហានិភ័យយូរជាងមានឥទ្ធិពលធំជាង។ ឧទាហរណ៍ ជំងឺទឹកនោមផ្អែមដែលចាប់ផ្តើមនៅវ័យកណ្តាលហាក់ដូចជាមានសារៈសំខាន់ជាងជំងឺទឹកនោមផ្អែមដែលចាប់ផ្តើមនៅពេលក្រោយ។

តើហានិភ័យជំងឺវង្វេងដូចគ្នាសម្រាប់មនុស្សគ្រប់គ្នាទេ?

មិនដូចគ្នាទេ។ គណៈកម្មការបានរកឃើញថាមនុស្សនៅក្នុងប្រទេសដែលមានប្រាក់ចំណូលទាប និងមធ្យម មនុស្សក្រុមជនជាតិភាគតិច និងមនុស្សដែលមានប្រាក់តិច ជារឿយៗប្រឈមមុខនឹងហានិភ័យទាំងនេះច្រើនជាង ដូច្នេះជំងឺវង្វេងមានទំនោរចាប់ផ្តើមនៅអាយុតិចជាង។ ហានិភ័យជាច្រើនមានទំនាក់ទំនងជាមួយស្ថានភាពដែលមនុស្សមិនបានជ្រើសរើស ដូចជាគុណភាពនៃការសិក្សាដែលពួកគេបានទទួលកាលនៅកុមារ ខ្យល់នៅកន្លែងដែលពួកគេរស់នៅ និងថាតើអាហារដែលមានសុខភាពល្អមានតម្លៃសមរម្យ និងងាយរកបានដែរឬទេ។

នោះហើយជាមូលហេតុដែលអនុសាសន៍របស់គណៈកម្មការសំដៅទៅលើរដ្ឋាភិបាលផងដូចជាសំដៅទៅលើបុគ្គលផងដែរ៖ ការអប់រំល្អសម្រាប់កុមារគ្រប់គ្នា ខ្យល់ស្អាតជាងមុន វិធានការកាត់បន្ថយការជក់បារី ការកាត់បន្ថយស្ករ និងអំបិលក្នុងអាហារដែលលក់នៅហាង និងភោជនីយដ្ឋាន និងឧបករណ៍ជំនួយការស្តាប់សម្រាប់មនុស្សគ្រប់គ្នាដែលត្រូវការ។ ការខិតខំរបស់បុគ្គលមានសារៈសំខាន់ ប៉ុន្តែពិភពលោកដែលមនុស្សរស់នៅក៏មានសារៈសំខាន់ផងដែរ។ នេះជាហេតុផលមួយទៀតដែលមិនគួរស្តីបន្ទោសនរណាម្នាក់ចំពោះការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យនោះទេ។

តើដែនកំណត់ស្មោះត្រង់នៃការស្រាវជ្រាវនេះមានអ្វីខ្លះ?

• ជំងឺវង្វេងចំណាយពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍ដើម្បីអភិវឌ្ឍ ប៉ុន្តែការសាកល្បងភាគច្រើនមានរយៈពេលពីរទៅប្រាំឆ្នាំ។ ការវាស់ជំងឺវង្វេងផ្ទាល់ មិនមែនគ្រាន់តែលទ្ធផលតេស្តទេ ត្រូវការការសិក្សាយូរម៉ោង និងធំណាស់។
• ការសាកល្បងភាគច្រើនវាស់តេស្តគិត។ ការកែលម្អតិចតួចលើតេស្តមិនចាំបាច់មានន័យថាមនុស្សតិចជាងមុននឹងមានជំងឺវង្វេង ឬជីវិតប្រចាំថ្ងៃនឹងកាន់តែងាយស្រួលទេ។
• អ្នកស្ម័គ្រចិត្តជារឿយៗមានសុខភាពល្អជាង និងមានការអប់រំខ្ពស់ជាងសាធារណជនទូទៅ។ គណៈកម្មការលង់ដ៍កត់សម្គាល់ថាភស្តុតាងភាគច្រើននៅតែមកពីប្រទេសដែលមានប្រាក់ចំណូលខ្ពស់ ហើយក្រុមជនជាតិភាគតិចមិនត្រូវបានតំណាងគ្រប់គ្រាន់។
• ទំនាក់ទំនងមួយចំនួនមានទិសពីរផ្លូវ។ ការមិនសូវសកម្ម ឬមិនសូវមានទំនាក់ទំនងសង្គមអាចជាផលប៉ះពាល់ដំបូងនៃជំងឺវង្វេង មិនមែនគ្រាន់តែជាមូលហេតុទេ។
• ការសាកល្បងអំពីរបបអាហារមិនទាន់បានលទ្ធផលល្អទេរហូតមកដល់ពេលនេះ។ ការសាកល្បងរយៈពេលបីឆ្នាំលើរបបអាហារ MIND មិនបានរកឃើញភាពខុសគ្នាយ៉ាងមានន័យលើសមត្ថភាពគិត បើប្រៀបធៀបទៅនឹងរបបអាហារគ្រប់គ្រងទេ។ សូមមើលមគ្គុទ្ទេសក៍អំពីរបបអាហាររបស់យើង។
• ល្បែងលំហាត់ខួរក្បាលមិនត្រូវបានបញ្ជាក់ថាអាចការពារជំងឺវង្វេងបានទេ។ សូមមើលមគ្គុទ្ទេសក៍របស់យើងអំពីល្បែងលំហាត់ខួរក្បាល និងជំងឺវង្វេង។
• ការតមអាហារមានភស្តុតាងលើមនុស្សមានកម្រិតណាស់ ហើយវាអាចមានហានិភ័យសម្រាប់មនុស្សវ័យចំណាស់។ សូមមើលមគ្គុទ្ទេសក៍អំពីការតមអាហាររបស់យើង។

ប្រសិនបើនរណាម្នាក់បានធ្វើអ្វីៗគ្រប់យ៉ាង «ត្រឹមត្រូវ» ហេតុអ្វីបានជាពួកគេនៅតែមានជំងឺវង្វេង?

ព្រោះជំងឺវង្វេងមិនមែនគ្រាន់តែជាលទ្ធផលនៃការជ្រើសរើសនោះទេ។ NIA បញ្ជាក់ថាអាយុគឺជាកត្តាហានិភ័យធំបំផុតដែលគេស្គាល់សម្រាប់ជំងឺអាល់ហ្សៃមឺ ហើយគ្មាននរណាម្នាក់អាចផ្លាស់ប្តូរវាបានទេ។ ហ្សែនមានឥទ្ធិពលផងដែរ។ ហើយអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រមិនទាន់យល់ពេញលេញថាអ្វីទៅជាមូលហេតុបង្កជំងឺអាល់ហ្សៃមឺចំពោះមនុស្សភាគច្រើននោះទេ។ សូម្បីតែបើកត្តាហានិភ័យទាំង 14 ត្រូវបានដកចេញទាំងអស់ ការប៉ាន់ស្មានរបស់គណៈកម្មការលង់ដ៍ផ្ទាល់ក៏នៅតែមានករណីជាងពាក់កណ្តាលដែលមិនអាចពន្យល់បានដែរ។

ដូច្នេះ ប្រសិនបើអ្នកកំពុងថែទាំនរណាម្នាក់ដែលបានហាត់ប្រាណ ញ៉ាំអាហារល្អ មិនដែលជក់បារី ហើយនៅតែមានជំងឺវង្វេង នោះមិនមានអ្វីខុសពីផ្នែករបស់ពួកគេ ឬពីផ្នែករបស់អ្នកទេ។ ប្រសិនបើអ្នកផ្ទាល់កំពុងរស់នៅជាមួយជំងឺវង្វេង នោះវាមិនមែនជាកំហុសរបស់អ្នកទេ។ អារម្មណ៍ស្តាយក្រោយគឺជារឿងធម្មតាក្នុងចំណោមគ្រួសារ ប៉ុន្តែវាមិនសមនឹងមានទេ។ អ្វីដែលសំខាន់ឥឡូវនេះគឺភាពសុខស្រួល ការទំនាក់ទំនង និងថ្ងៃល្អៗ ហើយគំនិតសកម្មភាព និងមគ្គុទ្ទេសក៍ថែទាំខ្លួនឯងសម្រាប់អ្នកថែទាំរបស់យើងគឺជាកន្លែងល្អក្នុងការចាប់ផ្តើម។

តើជំហានអ្វីខ្លះដែលអ្នកអាចពិភាក្សាជាមួយវេជ្ជបណ្ឌិត?

ទាំងនេះគឺជាផ្នែកដែលត្រូវបានសិក្សាច្រើនបំផុត។ វាសមនឹងលើកឡើងនៅពេលពិនិត្យសុខភាព ព្រោះភាគច្រើននៃវាមានប្រយោជន៍សម្រាប់សុខភាពបេះដូង អារម្មណ៍ និងភាពឯករាជ្យផងដែរ មិនថាវាមានឥទ្ធិពលលើជំងឺវង្វេងយ៉ាងណាក៏ដោយ។

1. សម្ពាធឈាម។ សួរថាតួលេខរបស់អ្នកប៉ុន្មាន និងគោលដៅណាដែលសាកសមនឹងអ្នក។ គណៈកម្មការលង់ដ៍ណែនាំឱ្យមានគោលដៅលេខខាងលើ 130 ឬទាបជាងនេះចាប់ពីអាយុប្រហែល 40 ឆ្នាំ ប៉ុន្តែគោលដៅដែលត្រឹមត្រូវសម្រាប់មនុស្សវ័យចំណាស់អាស្រ័យលើសុខភាពទូទៅរបស់ពួកគេ។
2. ការស្តាប់។ សួររកការធ្វើតេស្តស្តាប់ និងថាតើឧបករណ៍ជំនួយការស្តាប់អាចជួយបានដែរឬទេ។ មគ្គុទ្ទេសក៍អំពីការស្តាប់របស់យើងពន្យល់អំពីការស្រាវជ្រាវ។
3. ការមើលឃើញ។ ធ្វើការពិនិត្យភ្នែកជាប្រចាំ ហើយសួរថាតើបញ្ហាដូចជាតំរងន័យភ្នែកអាចព្យាបាលបានដែរឬទេ។
4. កូឡេស្តេរ៉ុល។ សួរថាតើកូឡេស្តេរ៉ុល LDL របស់អ្នកគួរត្រូវបានពិនិត្យដែរឬទេ និងថាតើគួរផ្លាស់ប្តូរអ្វីខ្លះ។
5. ជាតិស្ករក្នុងឈាម។ ប្រសិនបើអ្នកមានជំងឺទឹកនោមផ្អែម សួរថាតើគួរគ្រប់គ្រងវាដោយរបៀបណាឱ្យមានសុវត្ថិភាព។
6. អារម្មណ៍។ ជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្តគឺជារឿងធម្មតា និងអាចព្យាបាលបាន។ ប្រាប់វេជ្ជបណ្ឌិតរបស់អ្នក ប្រសិនបើអ្នកមានអារម្មណ៍មិនល្អ ឬបាត់បង់ចំណាប់អារម្មណ៍លើអ្វីៗអស់រយៈពេលជាងពីរសប្តាហ៍។
7. ការជក់បារី និងអាល់កុល។ សួររកជំនួយក្នុងការឈប់ជក់បារី និងអំពីកម្រិតសុវត្ថិភាពសម្រាប់ការផឹកអាល់កុល។
8. ការចលនា។ សួរថាតើសកម្មភាពប្រភេទណាដែលមានសុវត្ថិភាពសម្រាប់អ្នក។ មគ្គុទ្ទេសក៍អំពីការហាត់ប្រាណរបស់យើងមានគំនិតមួយចំនួន។
9. ការការពារក្បាល។ ពាក់មួកសុវត្ថិភាពនៅពេលជិះកង់ ឬលេងកីឡាប៉ះទង្គិច ហើយសួរអំពីការការពារការដួល។
10. ការរក្សាទំនាក់ទំនង។ ពេលវេលាជាមួយអ្នកដទៃគឺជាផ្នែកមួយនៃជីវិតដែលមានសុខភាពល្អ។ សូមមើលមគ្គុទ្ទេសក៍របស់យើងអំពីការទំនាក់ទំនងសង្គម និងការគេងផងដែរ។

មុនពេលផ្លាស់ប្តូរថ្នាំ របបអាហារ អាថ៌កំបាំង ការតមអាហារ ឬការហាត់ប្រាណ សូមពិភាក្សាជាមួយវេជ្ជបណ្ឌិតរបស់អ្នកជាមុនសិន ជាពិសេសប្រសិនបើអ្នកមានជំងឺបេះដូង ជំងឺទឹកនោមផ្អែម ប្រវត្តិនៃការដួល ឬកំពុងរស់នៅជាមួយជំងឺវង្វេងរួចហើយ។

ពិភាក្សាជាមួយវេជ្ជបណ្ឌិត

ប្រសិនបើអ្នកកត់សម្គាល់ឃើញការផ្លាស់ប្តូរចំពោះការចងចាំ ឬការគិតដែលធ្វើឱ្យអ្នកព្រួយបារម្ភ លើខ្លួនអ្នក ឬលើអ្នកដទៃ សូមណាត់ពេលជួប។ NIA កត់សម្គាល់ថាបញ្ហាចងចាំអាចមានមូលហេតុផ្សេងទៀត ដូចជាផលប៉ះពាល់នៃថ្នាំ បញ្ហាក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីត ជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្ត ឬកម្រិតវីតាមីន B12 ទាប ហើយបញ្ហាមួយចំនួនទាំងនេះអាចបាត់ទៅវិញនៅពេលដែលមូលហេតុត្រូវបានព្យាបាល។ មគ្គុទ្ទេសក៍អំពីសញ្ញាព្រមានរបស់យើងពន្យល់ពីអ្វីដែលគួរកត់សម្គាល់។

សូមស្វែងរកជំនួយបន្ទាន់ចំពោះការផ្លាស់ប្តូរភ្លាមៗ៖ ភាន់ច្រឡំភ្លាមៗ អស់កម្លាំង ឬស្ពឹកនៅម្ខាងនៃរាងកាយ ពិបាកនិយាយ ឬឈឺក្បាលខ្លាំង អាចជាសញ្ញានៃជំងឺដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល ឬអាសន្នផ្សេងទៀត។ សូមហៅទៅលេខសេវាសង្គ្រោះបន្ទាន់ 119។

កន្លែងរបស់ Golden Moments

Golden Moments បង្កើតសកម្មភាពសាមញ្ញដែលធ្វើរួមគ្នា ដូចជាកាតសន្ទនា ប៊ីងហ្គោរូបភាព និងការផ្អាកដើម្បីដកដង្ហើមស្ងប់ស្ងាត់។ ទាំងនេះគឺសម្រាប់ការរីករាយ និងការចំណាយពេលជាមួយគ្នា។ វាមិនមែនជាការព្យាបាលទេ ហើយវាមិនការពារ ឬពន្យឺតជំងឺវង្វេងទេ។