Wangsulan cekakipun
Jadwal padinten ingkang alus njagi wekdal tangi, dhahar, ngrawat badan, lan tilem ing jam ingkang meh sami, nggadhahaken kegiatan utami nalika tiyang menika paling waspada, lan ngimbangi kegiatan kaliyan ngaso. Susun saking pakulinan sapanjang gesangipun, damel luwes sanes kebak, usahakaken padhang lan obah saben dinten, lan owahi rencana kanthi bebas manawi dinten menika mbetahaken.
- Wekdal ingkang tetep kangge tangi, dhahar, ngrawat badan, lan tilem maringi bentuk ingkang akrab dhateng dinten.
- Gadhahaken kegiatan utami ing wekdal ingkang paling sae kangge tiyang menika, asring enjing.
- Sampun ngebaki saben menit. Ngaso lan wekdal sepi menika kalebet jadwal.
- Padhang srengéngé, obah saben dinten, lan nyingkiri sare siang ingkang dangu utawi kafein ing dalu saged mbiyantu kangge gelisah ing sonten.
- Jadwal menika pitedah, sanes aturan. Gantos, cekak-aken, utawi lewatana punapa kemawon ing dinten ingkang awrat.
Wonten kaca menika (5 bagian)
Jadwal ingkang alus maringi bentuk ingkang akrab dhateng dinten: tangi, dhahar, kegiatan sakedhik, ngaso, lan tilem ing jam ingkang meh sami. Menika ngirangi kedah milih lan kagèt, lan maringi panjenengan rencana kangge wekdal-wekdal nalika panjenengan bingung badhe nindakaken punapa candhakipun. Jadwal ing ngandhap menika namung conto, sanes aturan. Gunakaken minangka wiwitan, lajeng bentuken miturut tiyang ingkang panjenengan rawat.
Kenging punapa jadwal padinten mbiyantu?
Jadwal ingkang tetep mbiyantu amargi pola ingkang sampun akrab langkung gampil dipuntindakaken tinimbang ingkang énggal. Alzheimer’s Association ngendika bilih dinten ingkang dipunrencanakaken tegesipun sakedhik wekdal kangge mutusaken badhe nindakaken punapa lan langkung kathah wekdal kangge kegiatan ingkang dipunremeni, lan nyebataken bilih wekdal tangi lan tilem ingkang tetep saged mbiyantu kangge masalah sare lan gelisah ing sonten. National Institute on Aging nyaranaken adus, dandan, lan dhahar ing wekdal ingkang sami saben dinten minangka bagian saking griya ingkang tentrem, lan Family Caregiver Alliance ugi nyaranaken njagi pakulinan ingkang sami.
Conto dinten ingkang alus
Wekdalipun namung conto. Majokaken utawi mundurna sadaya dinten miturut irama tiyang menika piyambak.
| Wekdal | Ingkang kelampahan | Gagasan | Ing dinten ingkang awrat |
|---|---|---|---|
| 8:00 enjing | Tangi, wisuh, dandan | Urutanipun sami saben dinten; sandhangan dipunatur miturut urutan anggenipun dipunagem | Damel prasaja; klambi ingkang resik sampun cekap |
| 8:45 enjing | Dhahar enjing | Kopi lan koran dipunwacakaken, utawi radio | Dhahar sesarengan kanthi tenang, boten kedah ngrembag |
| 9:30 enjing | Kegiatan utami | Nlipet sandhangan, damel roti, nandur, tindak-tindak cekak utawi mlampah-mlampah | Versi ingkang langkung cekak, utawi sumangga mirsani panjenengan nindakaken |
| 10:30 enjing | Wekdal sepi | Musik, album foto, utawi lenggah celak jendela | Ngaso ing kursi kesenenganipun |
| 11:00 enjing | Mbiyantu nyiapaken dhahar siang | Ngumbah sayur, nata meja | Panjenengan ingkang olah-olah; piyambakipun nemeni |
| 12:00 siang | Dhahar siang lan resik-resik | Ngusap meja, ngeringaken sawetawis piring | Lewatana pakaryan |
| 1:00 siang | Ngaso sekedhap | Suku dipununggahaken, musik alus | Sami |
| 2:00 siang | Ing njawi utawi obah | Mlampah-mlampah, lenggah ing teras, nyirami tanduran, nglempar balon | Lenggah celak jendela ingkang katempuh srengéngé |
| 3:00 siang | Sesrawungan utawi damel-damel | Tamu, telpun, pasangan gambar, mewarnai, kartu | Unjukan lan jajanan sesarengan |
| 4:30 sonten | Wekdal nyantosakaken | Gorden dipuntutup, lampu dipunurupaken, pakaryan tenang kadosta nlipet lap alit | Musik ingkang sampun akrab, swanten lirih |
| 5:30 sonten | Dhahar dalu | Mbiyantu ngaduk utawi nata meja | Dhaharan prasaja lan sampun akrab |
| 6:30 sonten | Dalu sesarengan | Ngenang sinambi nikmati panganan manis, kartu, tontonan kesenenganipun, pijetan tangan | Nemeni kanthi sepi |
| 8:00 dalu | Tata cara badhe tilem | Adus utawi wisuh, piyama, musik alus, lampu rada surem | Cekakaken sedaya; raos sekeca rumiyin |
Conto menika nuruti bentuk rencana conto saking Alzheimer’s Association piyambak kangge tahap awal lan tengah, ingkang pindhah saking ngrawat badan lan dhahar enjing, pakaryan, mlampah-mlampah, musik, ngaso, lan tamu, dumugi dhahar dalu, ngenang, lan samektan tilem.
Kados pundi nyusun jadwal piyambak?
Wiwiti saking cara tiyang menika sampun gesang, sanes saking bagan. Alzheimer’s Association nyaranaken mikir bab punapa kemawon menika saderengipun nyusun rencana:
- Ingkang dipunremeni, boten dipunremeni, kekiyatan, lan kawigatosanipun.
- Kados pundi piyambakipun rumiyin nglampahi dinten. Tiyang ingkang tansah tangi enjing lan ngajak asu mlampah limrahipun taksih badhe mlampah enjing. Tiyang ingkang remen mbegadang saged boten nate remen wiwit jam 8 enjing.
- Wekdal ingkang paling sae kangge piyambakipun. Gadhahaken adus, tindak-tindak, lan kegiatan utami ing wekdal menika.
- Wekdal ingkang cekap kangge dhahar, wisuh, lan dandan, supados boten kesesa.
- Wekdal tangi lan tilem ingkang tetep.
Sumber ingkang sami nyaranaken nyertakaken campuran pakaryan griya, dhahar, ngrawat badan, kegiatan damel-damel, obah badan, wekdal sesrawungan, kegiatan rohani, lan wekdal ingkang dumadakan, kadosta kanca ingkang dumadakan dhateng.
Cobi sapekan, lajeng sesuaiaken
Serat catetan prasaja saben dinten. Alzheimer’s Association nyaranaken tanglet kegiatan punapa ingkang paling lancar lan kenging punapa, punapa wonten wekdal ingkang kebak sanget utawi kirang kegiatan, lan punapa rencana dumadakan dipunremeni utawi damel kuwatos. Tetepna ingkang cocog lan owahi ingkang boten.
Damel katingal
Manawi tiyang menika taksih saged maos, papan tulis putih utawi kertu cithakan ageng kaliyan rencana dinten menika saged nentremaken. Damel cekak: “Dhahar enjing. Mlampah-mlampah. Dhahar siang. Ngaso.” Wonten tiyang ingkang langkung sae manawi boten dipunkabaraken tebih sadèrèngipun; Family Caregiver Alliance nyaranaken boten ngrembag rencana ngantos sakedhap saderengipun kelampahan manawi damel kuwatos.
Cara nyesuaiaken jadwal
Sisihaken papan kangge ngambegan
Sampun ngebaki saben menit. Alzheimer’s Association negesaken bilih tiyang menika mbetahaken imbangan antawisipun kegiatan lan ngaso, lan saged mbetahaken ngaso langkung asring. Manawi piyambakipun katingal bosen, kirang tumanggap, utawi gampil boten kepenak manahipun, ganti kegiatan utawi ngaso.
Jagi wekdal sonten
Kathah tiyang dados langkung gelisah nalika cahya srengéngé mbaka sathithik mboten ketingal. NIA nyaranaken wekdal ing njawi utawi celak jendela kangge pikantuk srengéngé saben dinten, obah saben dinten tanpa rencana ingkang kathah sanget, nyingkiri kafein lan alkohol ing wekdal sonten, lan ngurangi sare siang ingkang dangu ing wekdal sonten. Wonten ugi kulawarga ingkang ngraosaken mbiyantu manawi gorden dipuntutup lan lampu dipunurupaken saderengipun petang. Pirsani gelisah ing sonten lan sare.
Owahi manawi kabetahanipun ewah
- Tahap awal: rencanakaken jadwal sesarengan. Tiyang menika mbok bilih kepéngin jadwal tertulis ingkang dipunatur piyambakipun.
- Tahap tengah: panjenengan ingkang langkung nuntun. Kegiatan ingkang langkung cekak, ngaso langkung kathah, lan kathah pakaryan ingkang sampun akrab; pirsani kegiatan tahap tengah.
- Tahap lanjut: jadwal gumantung dhateng raos sekeca, dhahar, lan ngrawat badan, kaliyan wekdal pangrasa ingkang cekak kadosta musik utawi pijetan tangan ing antawisipun; pirsani kegiatan tahap lanjut.
Benten kegiatanipun, sanes bingkainipun
Tetepna dhahar, ngaso, lan tilem, lan ganti-gantos kegiatan ing antawisipun. NIA nyaranaken nyobi kegiatan ingkang benten ing dinten ingkang benten supados tetep nengsemaken. Panjenengan saged damel roti ing dinten Senen, nandur ing dinten Selasa, lan mirsani foto ing dinten Rebo. 101 gagasan kegiatan lan pakaryan griya kawula saged ngisi papan-papan menika.
Manawi dinten boten sakeca
Wonten dinten ingkang boten nuruti rencana punapa kemawon. Sakit, dalu ingkang awrat, dokter dhateng, utawi ewah-ewahan cuaca saged ngowahi sedaya. Lepasaken rencana, tetepaken ingkang pokok (dhaharan, unjukan, ngaso, raos sekeca) lan cobi malih mbenjing. Manawi tiyang menika nolak samubarang, pirsani manawi piyambakipun ngendika boten. Ngaso ambegan alon sesarengan, kadosta ambegan tentrem, saged mbiyantu panjenengan kekalih miwiti malih.
Jadwal panjenengan piyambak ugi wigati. Sisihaken wekdal ngaso kangge panjenengan, lan nyuwun kulawarga utawi layanan respite care (perawatan sela) kangge ngganteni wekdal libur ingkang ajeg. Pirsani ngrawat badan panjenengan piyambak.
Pitakenan ingkang limrah
Kenging punapa jadwal migunani kangge tiyang demensia?
Dinten ingkang saged dipunkinten tegesipun langkung sakedhik ingkang kedah dipunpilih lan langkung sakedhik kagèt, ingkang dipunraosaken nentremaken dening kathah tiyang ingkang gesang kaliyan demensia. Alzheimer's Association nyebataken bilih dinten ingkang dipunrencanakaken ndadosaken wekdal sakedhik kangge mikir badhe nindakaken punapa lan langkung kathah kangge ingkang dipunremeni sesarengan. Menika ugi mbiyantu ingkang ngrawat nata wekdalipun piyambak.
Jadwal ingkang sae kangge tiyang demensia menika kados pundi?
Boten wonten satunggal jadwal ingkang leres. Jadwal ingkang sae njagi wekdal tangi, dhahar, lan tilem ing jam ingkang meh sami, nggadhahaken ngrawat badan lan kegiatan utami nalika tiyang menika paling sae, wonten wekdal ing njawi utawi celak jendela, lan nyisihaken papan kangge ngaso. Susun miturut cara tiyang menika sampun gesang.
Punapa tiyang demensia kedah sare siang?
Ngaso sekedhap saged mbiyantu, langkung-langkung sasampunipun dhahar siang. National Institute on Aging nyaranaken supados nyegah sare siang ingkang dangu lan ngantuk-ngantuk ing sonten, amargi kesel sanget utawi kirang sare saged nambah gelisah ing sonten. Manawi sare leres-leres dados masalah, rembagan kaliyan dokteripun.
Kados pundi manawi piyambakipun nolak nderek jadwal?
Sumangga rumiyin lan cobi malih mangké utawi kanthi cara sanes. Nolak saged tegesipun piyambakipun kesel, boten sekeca, sakit, utawi namung dereng siap. Jadwal wonten kangge ndadosaken dinten langkung gampil, dados leresaken, sampun dipunpeksa.
Sumber
Kawula nyambungaken dhateng lembaga lan panaliten ingkang dipunginakaken kaca menika. Saben-saben sampun dipunpriksa nalika kaca menika dipunénggalaken.
- Daily Care Plan · Alzheimer's Association
- Coping With Agitation, Aggression, and Sundowning in Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
- Adapting Activities for People With Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
- Caregiver's Guide to Understanding Dementia Behaviors · Family Caregiver Alliance