ལན་ཐུང་ཀུ།
དྲན་པ་ཉམས་པའི་ནད་དང་ལྷན་དུ་སྡོད་མཁན་དང་གཅིག་ཁར་ཁ་པར་བརྒྱབ་པའི་སྐབས། དུས་ཡུན་ཐུང་ཀུ་དང་། དུས་རྒྱུན་དུ་བརྒྱབ་ནི། དེ་ལས་མཉམ་དུ་བྱེད་ནིའི་ལས་རིམ་ཅིག་ཡོད་པ་ཅིན་ལེགས་ཤོམ་འོང་། དཔེར་ན། སེམས་ཅན་ཡང་ན་ལྡུམ་ར་སྟོན་ནི། པར་རིས་ལྟ་ནི། སྐད་རྒྱང་ལས་ཀློག་ནི། དགའ་མི་གླུ་གཞས་ལེན་ནི། ཡང་ན་གསལ་གཞི་མཉམ་སྤྱོད་ཐོག་ལས་འཇམ་ཏོག་ཏོ་རྩེདམོ་རྩེ་ནི་ཚུ་ཨིན། ཚོད་འཛིན་ཐོབ་པ་ཅིན་ཉིན་རེ་དུས་ཚོད་འདྲ་མཉམ་ལུ་ཁ་པར་བརྒྱབ། དུས་ཅིག་ལུ་མི་གཅིག་གིས་རྐྱངམ་ཅིག་སླབ། དེ་ལས་ས་གནས་ནང་ཡོད་མི་གིས་གློག་ཆས་གྲ་སྒྲིག་དང་རོགས་རམ་འབད་བཅུག།
- མཉམ་དུ་བྱེད་ནིའི་ལས་རིམ་ཅིག་ཡོད་པ་ཅིན། ཁ་པར་ལུ་གོ་རིམ་འོང་ནི་དང་། གླེང་མོལ་འབད་དགོ་པའི་ཤུགས་ཉམས་འགྲོ། འཇམ་ཏོག་ཏོ་མཉམ་སྤྱོད་འབད་ནི་ཅིག་གྲ་སྒྲིག་འབད།
- དུས་ཡུན་ཐུང་ཀུ་དང་དུས་རྒྱུན་དུ། ཉིན་རེ་དུས་ཚོད་འདྲ་མཉམ་ལུ་ཁ་པར་བརྒྱབ་མི་འདི་གིས། རྐྱང་དཀྱིལ་དུས་ཡུན་རིངམོ་བརྒྱབ་མི་ལས་ལེགས་ཤོམ་འོང་ནི་མང་སུ་འོང་།
- དུས་ཅིག་ལུ་མི་གཅིག་གིས་རྐྱངམ་ཅིག་སླབ། མི་མངམ་གྱིས་ཕན་ཚུན་སླབ་མི་འདི་གོ་བདེ་མེན་པར་འགྱུར་སྲིད། གོ་བ་ཉམས་མི་ཚུ་ལུ་ལྷག་པར་དུ་དཀའ།
- ས་གནས་ནང་ཡོད་པའི་རོགས་པ་ཅིག་གིས་གློག་ཆས་གྲ་སྒྲིག་འབད་ནི། ཁོང་གི་འཁྲིས་ལུ་སྡོད་ནི། དེ་ལས་རྩེདམོ་ཡང་ན་པར་རིས་ཀྱི་དོན་ལུ་'ལགཔ'འབད་ནི་ལུ་རོགས་རམ་འབད་ཚུགས།
- དེ་ཉིན་ཁ་པར་མ་འབད་བ་ཅིན། དྲོན་པོ་སྦེ་བཀག་ཞིནམ་ལས། ནངས་པར་ལོག་འབད་བརྩོན་བསྐྱེད་འབད་བཏུབ།
ཤོག་ངོས་འདིའི་སྟེང་དུ།7 དོན་ཚན།)
དྲན་པ་ཉམས་པའི་ནད་དང་ལྷན་དུ་སྡོད་མཁན་དང་རྒྱང་ཁ་ལུ་སྡོད་པ་ཅིན། རང་གིས་ག་ནི་ཡང་མ་ཚུགས་པའི་ཚོར་སྣང་འབྱུང་སྲིད། ཁ་པར་དང་བརྙན་འཕྲིན་ཁ་པར་གྱིས་འཁྱུད་མི་ལུ་ཚབ་མི་ཚུགས་རུང་། ལེགས་ཤོམ་སྦེ་གྲ་སྒྲིག་འབད་བ་ཅིན་དངོས་གནས་ཀྱི་མཐུན་འབྲེལ་གྱི་དུས་ཚོད་ལངམ་སྦེ་འོང་ཚུགས། གལ་ཆེ་ཤོས་འདི་སྤྱིར་བཏང་གི་གླེང་མོལ་འབད་ནི་བཞག་སྟེ། མཉམ་དུ་བྱེད་ནིའི་འཇམ་ཏོག་ཏོའི་ལས་རིམ་ཅིག་གྲ་སྒྲིག་འབད་ནི་ཨིན། ཤོག་ལེབ་འདི་ནང་བརྙན་འཕྲིན་དང་ཁ་པར་ཐོག་ལུ་འབད་བཏུབ་པའི་ལས་རིམ། ཁ་པར་གྲ་སྒྲིག་འབད་སྟངས། དེ་ལས་ས་གནས་ནང་ཡོད་མི་གིས་ག་དེ་སྦེ་རོགས་རམ་འབད་ཚུགས་ག་སྐོར་འོང་།
ཁ་པར་གྱི་དོན་ལུ་ལས་རིམ་ཅིག་ག་དེ་འབད་གྲ་སྒྲིག་འབད་དགོ?
ལས་རིམ་ཅིག་ཡོད་པ་ཅིན་ཁ་པར་ལུ་གོ་རིམ་འོང་། “ཁྱོད་ག་དེ་སྦེ་ཡོད? དེ་རིང་ག་ཅི་འབད་ཡི?” ཟེར་མི་འདི་གིས་ཁོང་ལུ་དྲན་ཞིནམ་ལས་ལན་སླབ་དགོཔ་འབདཝ་ལས། འདི་དཀའ་སྲིད་དེ་སེམས་ཁྲལ་ཡང་འབྱུང་སྲིད། “ལྟོས་ད། ཊོ་མ་ཊོ་སྨིན་ཚུགས་ཡི” ཟེར་མི་འདི་གིས་ཁོང་ལུ་ག་ནི་ཡང་དྲི་མི་ཚུགས།
Alzheimer’s Association གིས་མི་མངམ་དང་གཅིག་ཁར་བརྙན་འཕྲིན་ཐོག་ལུ་གླེང་མོལ་འབད་མི་འདི་དཀའ་སྲིདཔ་སྦེ་སླབ་ཡོདཔ་དང་། གླུ་གཞས་ལེན་ནི་ཡང་ན་པར་རིས་མཉམ་སྤྱོད་འབད་ནི་བཟུམ་གྱི་ལས་རིམ་ཐོག་ལས་ཁ་པར་ལུ་གོ་རིམ་བཟོ་ནི་ལུ་ལམ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན།
བརྙན་འཕྲིན་ཁ་པར་ཐོག་ལུ་ལས་རིམ་ག་ཅི་ཚུ་འབད་ཚུགས?
སྟོན་ཞིནམ་ལས་སླབ་ནི།
ཁྱོད་རའི་འཚོ་བ་ཁོང་ལུ་སྟོན། པར་ཆས་འདི་ལྡུམ་ར་ནང་ལྷོད་ལྷོད་སྦེ་འཁྱམ། ཁྱི་ངོ་སྤྲོད་འབད། ཁྱོད་ཀྱིས་ག་ཅི་བཟོ་དོ་ཡོདཔ་སྟོན། ཨ་ལུའི་རི་མོ་སྟོན། ཡང་ན་ཁ་པར་གྱིས་སྒོ་སྒྲིག་ཕྱི་ཁར་ཁ་བ་སྟོན། ཁྱོད་ཀྱིས་མཐོང་མི་འདི་ཚིག་འཇམ་ཏོག་ཏོ་སྦེ་འགྲེལ་བཤད་རྐྱབ། དེ་ལས་ཁོང་གིས་ལན་འདེབས་ནི་ལུ་དུས་ཚོད་བཞག། དྲི་བ་དྲི་དགོཔ་མེད།
པར་རིས་མཉམ་དུ་ལྟ་ནི།
རྙིང་པའི་པར་རིས་ཅིག་པར་ཆས་ཀྱི་མདུན་ལུ་འཛིན། ཡང་ན་གསལ་གཞི་མཉམ་སྤྱོད་འབད་སྟེ་པར་རིས་ཆེན་པོ་འགའ་ཤས་རེ་རེ་སྦེ་སྟོན། ཁྱོད་ཀྱིས་མཐོང་མི་སྐོར་ལས་སླབ། “ཨ་ཞུ་གི་ཞྭ་མོ་ལྟོས་ད།” ཟེར་བ་འབད། “འདི་ག་སུ་ཨིན་ན?” ཡང་ན་“ཁྱོད་ལུ་དྲན་ག?” ཟེར་མ་དྲི། ཁོང་གིས་མིང་ནོར་སྟེ་སླབ་པ་ཅིན་ཡང་། དེ་སྦེ་རང་བཞག། འཇམ་ཏོག་ཏོའི་ལམ་སྟོན་གྱི་དོན་ལུ་ང་བཅས་ཀྱི་དྲན་གསོའི་ལམ་སྟོན་ལྟ།
སྐད་རྒྱང་ལས་ཀློག་ནི།
ཚིགས་བཅད་ཐུང་ཀུ་ཅིག། ཞལ་འདོན། ཁ་པར་འདྲ་མཉམ་ནང་ཡོད་པའི་ཨ་ལུ་ལུ་བྱིས་པའི་ཀློག་དེབ། ནང་མི་གི་ཡི་གུ། ཡང་ན་ཁོང་གིས་དགའ་མི་དཔེ་དེབ་ཀྱི་ཤོག་ལེབ་ཅིག་ཀློག། སྐད་རྒྱང་ལས་ཀློག་མི་འདི་གིས་ཁོང་ལུ་ཞི་འཇམ་སྦེ་ཉན་ནིའི་གནས་སྐབས་ཅིག་འབདཝ་ལས། ལན་སླབ་དགོཔ་མེད།
མཉམ་དུ་གླུ་གཞས་ལེན་ནི་ཡང་ན་རོལ་དབྱངས་ཉན་ནི།
ཁོང་གིས་ལེགས་ཤོམ་སྦེ་ཤེས་མི་གླུ་གཞས་ཅིག་ལེན། ཡང་ན་ཁྱོད་ཀྱི་ཕྱོགས་ནས་དགའ་མི་གླུ་གཞས་གཏང་། མི་མང་ཤོས་ཅིག་ལུ་གླེང་མོལ་ལས་མཉམ་དུ་གླུ་ལེན་མི་འདི་ལས་སླ་སྲིད། ང་བཅས་ཀྱི་རོལ་དབྱངས་ལས་རིམ་གྱི་ལམ་སྟོན་ལྟ།
དུས་ཚོད་འདྲ་མཉམ་ལུ་ཟ་མ་བཟོ་ནི།
Alzheimer’s Association གིས་བརྙན་འཕྲིན་ཁ་པར་ཐོག་ལས་མཉམ་དུ་ཟ་མ་བཟོ་ནིའི་གྲ་སྒྲིག་འབད་ནི་ལུ་ལམ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན། ཐབ་ཚང་གཉིས་ཆ་རའི་ནང་ཁ་པར་གྲ་སྒྲིག་འབད། ས་གནས་ནང་ཡོད་མི་གིས་བསྲེས་ནི་ཡང་ན་མདོར་ལྟ་འབད་ཚུགས། ཁྱོད་ཀྱིས་ཁོང་གི་རྙིང་པའི་ཟ་མའི་ཤོག་བྱང་ལུ་རྗེས་སུ་འབྲང་ཚུགས།
མཉམ་དུ་ག་ཅི་ར་ཅིག་ལྟ་ནི།
Alzheimer’s Association གིས་ཁང་ཁྲིམས་སོ་སོ་ནས་གློག་བརྙན་འདྲ་མཉམ་ལྟ་ཞིནམ་ལས། ཁ་པར་ཡང་ན་བརྙན་འཕྲིན་ཐོག་ལས་སླབ་ནི་ལུ་ཡང་ལམ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན། དྲན་པ་ཉམས་པའི་ནད་དང་ལྷན་དུ་སྡོད་མཁན་གྱི་དོན་ལུ། གློག་བརྙན་ཆ་ཚང་ལས། དུམ་བུ་ཐུང་ཀུ། རྙིང་པའི་བརྙན་འཕྲིན་ལེ་ཚན། ཡང་ན་རྩེདམོའི་རྒྱང་བསྲིང་གིས་ལེགས་ཤོམ་འབད་སྲིད།
གསལ་གཞི་མཉམ་སྤྱོད་ཐོག་ལས་འཇམ་ཏོག་ཏོའི་རྩེདམོ་རྩེ་ནི།
བརྙན་འཕྲིན་ཁ་པར་གྱི་མཉེན་ཆས་མང་ཤོས་ཅིག་གིས་གསལ་གཞི་མཉམ་སྤྱོད་འབད་ཚུགས། ཁྱོད་ཀྱིས་རྩེདམོ་ཁ་ཕྱེ་སྟེ་ཨེབ་གཏང་། ཁོང་གིས་པར་རིས་ག་འདི་གདམ་ཁ་རྐྱབ་དགོ་སླབ་ནི་ཡང་ན་མཛུབ་མོ་བཀྱག་ནི། ཡང་ན་ས་གནས་ནང་ཡོད་མི་གིས་ཊེབ་ལེཊི་ནང་རྩེདམོ་འདྲ་མཉམ་ཁ་ཕྱེ་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱིས་གླེང་དོན་ལུ་ཁོང་གི་ཚབ་ལུ་ཨེབ་གཏང་ནི།
འདི་འབད་ན་འོས་འབབ་ཡོད་པའི་རྩེདམོ་ཚུ:
- Finish the Saying: ཁྱོད་ཀྱིས་ཤེས་རྟགས་ཡོད་པའི་ཚིག་ཚུགས་ཀློག། ཁོང་གིས་མཇུག་བསྡུ་སླབ། དེ་ལས་སླབ་ནིའི་དྲི་བ་འོང་།
- Picture Pairs: པར་རིས་ཆེན་པོ་དང་གཅིག་ཁར་མཐོང་ཚུགས་པའི་འཇམ་ཏོག་ཏོའི་མཐུན་སྒྲིག་རྩེདམོ། དུས་ཚོད་དང་ཨང་གྲངས་མེད།
- Conversation Cards: པར་རིས་དང་མཉམ་དུ་གླེང་ནིའི་དྲི་བ།
- Photo Pairs: ཁྱོད་རང་གི་གློག་ཆས་ནང་གདམ་ཁ་རྐྱབ་ཡོད་པའི་པར་རིས་ལས་བཟོ་ཡོད་པའི་མཐུན་སྒྲིག་རྩེདམོ། པར་རིས་ཚུ་ཁྱོད་རའི་བརྡ་འཚོལ་ནང་རང་སྡོད་དེ། ཁོང་གིས་གསལ་གཞི་མཉམ་སྤྱོད་ཐོག་ལས་མཐོང་ཚུགས།
སྒྲ་བཟུང་འཕྲིན་ཡིག
ཐད་ཀར་ཁ་པར་བརྒྱབ་མ་ཚུགས་པ་ཅིན། བརྙན་འཕྲིན་ཐུང་ཀུ་ཅིག་སྒྲ་བཟུང་འབད། དཔེར་ན། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། གླུ་གཞས། ཡང་ན་ལྡུམ་ར་ནང་འགྲུལ་བཞུད། རོགས་པ་གིས་ཞི་འཇམ་གྱི་དུས་ཚོད་ལུ་འདི་སྟོན་ཚུགས། ཁོང་གིས་དགའ་ཚད་ལུ་ལན་མང་སྟོན་ཚུགས། Alzheimer’s Association གིས་ཨ་ལུ་ཚུ་གིས་ལེགས་སྐྱེས་ཕྱེ་མི་བཟུམ་གྱི་དུས་ཚོད་སྒྲ་བཟུང་འབད་སྟེ་གཏང་ནི་སྐོར་སླབ་ཡོད།
ཁ་པར་རྐྱང་པ་བརྒྱབ་ན་ག་དེ་སྦེ?
ཁ་པར་རྐྱང་པ་ཡང་གལ་ཆེ། Dementia Australia གིས་ཉིན་རེ་དུས་ཚོད་འདྲ་མཉམ་ལུ་ཁ་པར་བརྒྱབ་ནི་དང་མགྱོགས་པོ་མ་འབད་ནི་ལུ་ལམ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན། དྲན་པ་ཉམས་པའི་ནད་དང་ལྷན་དུ་སྡོད་མཁན་ཚུ་ལུ་མཐུན་སྦྱོར་འབད་ནི་ལུ་དུས་ཚོད་དགོ་སྲིད། ཁ་པར་ཐོག་ལུ:
- ཁྱོད་རའི་མིང་དང་འབྲེལ་བ་འདི་དང་པོ་ར་སླབ། “བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཨ་པ་ལགས། ང་ Jenny ཨིན། ཁྱོད་ཀྱི་བུ་མོ།”
- ལྷོད་ལྷོད་སྦེ། ཚིག་ཚུགས་ཐུང་ཀུ། དུས་ཅིག་ལུ་བསམ་བློ་གཅིག་སླབ།
- གནས་ཚུལ་དྲི་ནི་ལས། གནས་ཚུལ་སླབ། “ཁ་སང་ང་གིས་ཁྱོད་ཀྱི་ཤ་ཚོད་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་ལུ་བརྟེན་ཏེ་བཟོ་ཡི།”
- ཚིགས་བཅད་ཐུང་ཀུ་ཅིག་ཀློག། ཡང་ན་དགའ་མི་གླུ་གཞས་ཀྱི་ཚིག་ཚུགས་ཅིག་ལེན།
- ཐུང་ཀུ་སྦེ་བཞག་སྟེ། དྲོན་པོ་སྦེ་མཇུག་བསྡུ།
Dementia Australia གིས་སླབ་ནི་དཀའ་སྲིད་པའི་སྐབས། བརྙན་འཕྲིན་ཁ་པར་གྱིས་ཁྱོད་ཀྱི་གདོང་མཐོང་ཚུགསཔ་ལས་ཕན་ཐོགས་འོང་སྲིད་ཟེར་སླབ་ཡོད། ཁ་པར་རྐྱང་པ་གིས་སེམས་ཁྲལ་བཟོ་བ་ཅིན། བརྙན་འཕྲིན་འབད་བརྩོན་བསྐྱེད་འབད། ཡང་ན་ཕྱིར་ལོག་འབད།
ལེགས་ཤོམ་སྦེ་འབད་མི་བརྙན་འཕྲིན་ཁ་པར་ག་དེ་སྦེ་གྲ་སྒྲིག་འབད?
ཁ་པར་མ་བརྒྱབ་པའི་ཧེ་མ:
- དུས་རྒྱུན་གྱི་དུས་ཚོད་ཅིག་གདམ་ཁ་རྐྱབ། ཁོང་སྤྱིར་བཏང་ངལ་གསོ་ཡོད་པའི་དུས་ཚོད་ལུ་འབད་ཞིནམ་ལས་དེ་ལུ་རྒྱུན་སྐྱོང་འཐབ། ལམ་ལུགས་ཀྱིས་ཕན་ཐོགས་འོང་།
- ས་གནས་ནང་ཡོད་མི་དང་གཅིག་ཁར་གྲ་སྒྲིག་འབད། ཉིནམ་གཅིག་གི་ཧེ་མ་ལུ་འཕྲིན་དོན་བཏང་བ་ཅིན་ཁོང་ཚུ་ལུ་གྲ་སྒྲིག་འབད་བདེ།
- གློག་ཆས་ཞིབ་དཔྱད་འབད། ལག་པར་ནང་འཛིན་མི་ལས། རྟེན་གཞི་གུ་བཞག་ཡོད་པའི་ཊེབ་ལེཊི་གིས་ལས་སླ། གློག་ཤུགས་ཡོད་ག། གསལ་གཞི་གསལ་ཏོག་ཏོ་ཡོད་ག། སྐད་གསང་སྦེ་གོ་ཚུགས་ག་ཞིབ་དཔྱད་འབད། མཉེན་ཆས་ནང་ཡིག་ཚུགས་ཡོད་པ་དང་ཁོང་གིས་ཀློག་ཚུགས་པ་ཅིན་ཁ་ཕྱེ།
- ལས་རིམ་གཅིག་གྲ་སྒྲིག་འབད་ཞིནམ་ལས་དགོས་མཁོ་ཚང་མ་གྲ་སྒྲིག་འབད།
ཁ་པར་བརྒྱབ་བའི་སྐབས:
- པར་ཆས་ཀྱི་ཉེ་འགྲམ་ལུ་སྡོད། འོད་ལེགས་ཤོམ་ཡོད་སར་སྡོད། སྒོ་སྒྲིག་རྒྱབ་ཁར་མེད་པར་མདུན་ཁར་བཞག།
- ཚར་རེར་རང་གི་ངོ་སྤྲོད་འབད། མིང་དང་འབྲེལ་བ་སླབ།
- དུས་ཅིག་ལུ་མི་གཅིག་གིས་རྐྱངམ་ཅིག་སླབ། Alzheimer’s Association གིས་དྲན་པ་ཉམས་པའི་ནད་དང་ལྷན་དུ་སྡོད་མཁན་དང་གོ་བ་ཉམས་མི་ཚུ་ལུ། ཕན་ཚུན་སླབ་མི་འདི་དཀའ་སྲིདཔ་སྦེ་སླབ་ཡོད། ནང་མི་མངམ་འཛོམས་པ་ཅིན། རེ་རེ་སྦེ་སླབ་ནི་ཡང་ན་མི་གཉིས་གསུམ་ཙམ་བཞག།
- དུས་ཅིག་ལུ་དྲི་བ་གཅིག་རྐྱངམ་ཅིག་དྲི། Family Caregiver Alliance གིས་འཇམ་ཏོག་ཏོའི་དྲི་བ་དང་ཨིན/མེན་གྱི་ལན་རྐྱབ་ཚུགས་པའི་དྲི་བ་དྲི་ནི་ལུ་ལམ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན། ཚུད་ཚུགས་པ་ཅིན་གདམ་ཁ་སྟོན།
- ལན་གྱི་དོན་ལུ་དུས་ཡུན་རིངམོ་བསྒུག། བསྒུག་སྡོད། ཁོང་གིས་ཚིག་འཚོལ་དོ་ཡོད་པ་ཅིན། ཚིག་ཅིག་རོགས་རམ་སྦེ་སླབ་ན་འགྲིག
- ཁྱོད་རའི་གདོང་དང་སྐད་ལག་ལེན་འཐབ། འཛུམ། མགོ་བསྒྱུར། སྐད་སྒྲ་དྲོན་པོ་བཞག། མཚོན་རྟགས་ཀྱིས་ཚིག་ལས་ལྷག་སྟེ་སླབ་ཚུགས།
- ནོར་བཅོས་མ་འབད། ཁོང་གིས་ཏག་ཏག་མེན་པ་ཅིག་སླབ་པ་ཅིན། དེ་སྦེ་བཞག།
ཁ་པར་བཀག་ནི:
- ཁོང་ཐང་ཆད་པའི་ཧེ་མ་ལུ་བཀག། ཚུད་ཚུགས་པ་ཅིན་དུས་ཚོད་ལེགས་ཤོམ་ཅིག་གུ་བཀག།
- ཚར་རེར་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་འདྲ་མཉམ་སླབ། “ནངས་པར་ཉིན་གུང་ཁ་ལག་གི་དུས་ཚོད་ལུ་ཁ་པར་བརྒྱབ་ནི། ང་ཁྱོད་ལུ་དགའ།”
- རིང་དུ་མ་བསྒྱུར།
ས་གནས་ནང་ཡོད་མི་ལུ་ལམ་སྟོན།
ཁྱོད་མཉམ་དུ་སྡོད་མི་ཟུམ། རོགས་པ། བུའི་ཆ་ལུགས། ཡང་ན་ལས་བྱེདཔ་སྦེ་ཁ་པར་ལུ་རོགས་རམ་འབད་མི་ཨིན་པ་ཅིན། ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་འབད་བཏུབ་པ་བཟོཝ་ཨིན།
- སྐད་ཅོར་མེད་པའི་ས་གནས་ཅིག་གྲ་སྒྲིག་འབད། བརྙན་འཕྲིན་ཁ་བསྡམ། སྒོ་ཁ་བསྡམ།
- ཁ་པར་ཁྱོད་རང་གིས་འགོ་བཙུགས། དེ་ལས་ཊེབ་ལེཊི་རྟེན་གཞི་གུ་བཞག་སྟེ་སྤྲོད། ཡང་ན་མིག་གི་ཚད་ལུ་འཛིན།
- ཁོང་གི་མདུན་ལུ་མེན་པར་འཁྲིས་ལུ་སྡོད། ཁྱོད་ཡོད་མི་འདི་གིས་སེམས་ཁྲལ་ཉམས་འགྲོ་འོང་། དགོ་པ་ཅིན་ལྷོད་ལྷོད་སྦེ་དྲན་སྐུལ་འབད། “ལྟོས་ད། Jenny ཨིན།”
- ལག་པ་འབད་དེ་རོགས་རམ་འབད། པར་རིས་འཛིན། རྩེདམོ་ཨེབ་གཏང་། ཊེབ་ལེཊི་བསྒྱུར་སྟེ་ཁངམ་སྟོན།
- ཐང་ཆད་ནི་ཡང་ན་སེམས་མ་དྲན་པ་ལུ་བལྟ། དུས་ཚོད་མཇུག་བསྡུ་དགོ་པའི་སྐབས་ཁ་པར་བརྒྱབ་མི་ལུ་སླབ།
- ག་ཅི་ལེགས་ཤོམ་འབད་ཡི་ག་ཁ་པར་བརྒྱབ་མི་ལུ་སླབ། “ཁོང་ཁྱི་ལུ་དགའ་ཤོས་བྱུང་” ཟེར་མི་འདི་གིས་ཤུལ་མའི་ཁ་པར་ལུ་རོགས་རམ་འབད།
NIA གིས་རྒྱང་ཁ་ནས་བདག་སྐྱོང་འབད་མི་ཚུ་གིས་རྒས་མི་ལུ་ཁ་པར་གྱི་ཁྱད་ཆོས་སྦྱོང་ནི་ལུ་རོགས་རམ་འབད་ཚུགསཔ་སྦེ་ལམ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན། ཤུལ་མའི་གནས་སྟངས་ནང་། རོགས་པ་གིས་གློག་ཆས་ཆ་ཚང་ལག་ལེན་འཐབ་དགོཔ་འོང་། དེ་འགྲིག་ཨིན།
ཁོང་བདག་སྐྱོང་ཁང་ནང་སྡོད་པ་ཅིན། Alzheimer’s Foundation of America གིས་དེ་ཁང་གིས་བརྙན་འཕྲིན་ཁ་པར་ལུ་རོགས་རམ་འབད་ག་ཡོད་མེད་དྲི་ནི་ལུ་ལམ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན། AFA གིས་ནང་མི་ཚུ་གིས་བདག་སྐྱོང་ལས་བྱེདཔ་ཐོག་ལས་པར་རིས་ཕན་ཚུན་གཏང་ནི། དེ་ལས་ཁང་གིས་ཆོག་མཆན་ཡོད་མེད་ཞིབ་དཔྱད་འབད་ཞིནམ་ལས་དགའ་མི་ཟ་མ་ཡང་ན་ཆུང་ཀུའི་རོགས་རམ་ཅན་གྱི་ཅ་ལག་གཏང་ནི་སྐོར་ཡང་སླབ་ཡོད།
ཁ་པར་ལེགས་ཤོམ་མ་འབད་བ་ཅིན་ག་དེ་སྦེ་འབད?
ཁ་པར་ལ་ལོ་ཅིག་སེམས་ཁྲལ་བཟོ་བ། སྟོངམ་སྦེ་ཚོར་བ། ཡང་ན་མ་དྲན་པ་འབད་འོང་། དེ་ཁྱོད་ཀྱི་འཛོལ་བ་མེན། ཁ་པར་བརྒྱབ་ནི་འདི་ཕན་ཐོགས་མེདཔ་མ་ཟེར།
- ཁོང་གིས་གསལ་གཞི་ལུ་སེམས་ཁྲལ་འབྱུང་པ་ཅིན། ཁ་པར་རྐྱང་པ་ཡང་ན་སྒྲ་བཟུང་འཕྲིན་ཡིག་ལུ་བསྒྱུར།
- ཁོང་སེམས་མ་དྲན་པ་ཅིན། ཚོར་སྣང་དེ་ངོས་ལེན་འབད་ཞིནམ་ལས། དྲོན་པོའི་ཚིག་སླབ་སྟེ་ལྷོད་ལྷོད་སྦེ་བཀག།
- དུས་ཚོད་གཅིག་གུ་ཁ་པར་མང་ཤོས་རང་མ་འབད་བ་ཅིན། དུས་ཚོད་གཞན་ཅིག་འབད་བརྩོན་བསྐྱེད་འབད།
- ཁོང་གིས་ཁྱོད་མི་གཞན་ཅིག་སྦེ་བསམ་པ་ཅིན། དྲོན་པོ་སྦེ་དེ་སྦེ་བཞག།
སྔ་པོ་སྦེ་བཀག་ན་འགྲིག ཐུང་ཀུ་དང་དྲོན་པོའི་ཁ་པར་ཅིག་འདི་ལེགས་ཤོམ་གྱི་གྲུབ་འབྲས་ཅིག་ཨིན།
ཁ་པར་བར་ནང་ལུ།
ཐབས་ལམ་གཞན་ཐོག་ལས་ཡང་མཐུད་འབྲེལ་བཞག། Dementia Australia གིས་བྱང་བུ། གློག་འཕྲིན། པར་རིས། ཡང་ན་ལེགས་སྐྱེས་ཆུང་ཀུ་གཏང་ནི་ལུ་ལམ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན། བདུན་ཕྲག་རེ་ལུ་པར་རིས་ཆེན་པོ་གཅིག་དང་ཡིག་ཚུགས་ཐུང་ཀུ་ཅིག་ཡོད་པའི་པོསཊི་ཀཌི་གཏང་བ་ཅིན། ལན་མང་ཀློག་ཚུགས། གཏང་ནི་འབད་བཏུབ་པའི་གླེང་མོལ་ཤོག་བྱང་རོགས་པ་ལུ་གཏང་བ་ཅིན། ཤུལ་མའི་ཁ་པར་ལུ་གླེང་གཞི་གྲ་སྒྲིག་འབད་ཚུགས།
ཊེབ་ལེཊི་གདམ་ཁ་རྐྱབ་ནི་དང་གྲ་སྒྲིག་འབད་ནིའི་ལམ་སྟོན་གྱི་དོན་ལུ། ཊེབ་ལེཊི་དང་གསལ་གཞི་ལྟ། མཉམ་དུ་ཐད་ཀར་མཇལ་ནིའི་དོན་ལུ། ང་བཅས་ཀྱི་མཇལ་འཕྲད་ཀྱི་ལམ་སྟོན་ལྟ།
སྤྱིར་བཏང་གི་དྲི་བ།
དྲན་པ་ཉམས་པའི་ནད་དང་ལྷན་དུ་སྡོད་མཁན་དང་བརྙན་འཕྲིན་ཁ་པར་ཐོག་ལུ་ག་ཅི་བྱེད་ཚུགས?
འཇམ་ཏོག་ཏོའི་ལས་རིམ་གཅིག་གྲ་སྒྲིག་འབད། ཁྱོད་རའི་ལྡུམ་ར། སེམས་ཅན་ཡང་ན་ཐབ་ཚང་སྟོན། རྙིང་པའི་པར་རིས་མཉམ་དུ་ལྟ། ཚིགས་བཅད་ཐུང་ཀུ་ཡང་ན་ཡི་གུ་སྐད་རྒྱང་ལས་ཀློག། ཁོང་གིས་དགའ་མི་གླུ་གཞས་ལེན། དུས་ཚོད་འདྲ་མཉམ་ལུ་ཟ་མ་བཟོ། ཡང་ན་གསལ་གཞི་མཉམ་སྤྱོད་ཐོག་ལས་འཇམ་ཏོག་ཏོའི་པར་རིས་རྩེདམོ་རྩེ། ལས་རིམ་ཡོད་པ་ཅིན་ཁ་པར་ལུ་དམིགས་གཏད་འོང་ཞིནམ་ལས། གླེང་མོལ་གཙོ་བོ་འབད་དགོ་པའི་ཤུགས་ཉམས་འགྲོ།
བརྙན་འཕྲིན་ཁ་པར་དུས་ཡུན་ག་དེ་སྦེ་རིངམོ་འབད་དགོ?
སྤྱིར་བཏང་ཁྱོད་ཀྱིས་བསམ་མི་ལས་ཐུང་ཀུ་འབད་ན་ལེགས། ཁོང་ཐང་ཆད་པ་ཅིན། དྲོན་པོའི་སྐར་མ་འགའ་རེ་ཡང་ལངམ་སྦེ་འོང་། ཉིན་རེ་དུས་ཚོད་འདྲ་མཉམ་ལུ་དུས་རྒྱུན་དུ་བརྒྱབ་མི་འདི་གིས། ཚར་རེ་གི་དུས་ཡུན་ལས་གལ་ཆེ་བ་འོང་ནི་མང་སུ་འོང་།
ཁོང་བརྙན་འཕྲིན་ཁ་པར་ལུ་སེམས་ཁྲལ་ཡང་ན་སེམས་མ་དྲན་པ་ཅིན་ག་དེ་སྦེ་འབད?
མི་ལ་ལོ་ཅིག་གིས་གསལ་གཞིའི་ཐོག་ལུ་གདོང་མཐོང་མི་ལུ་སེམས་ཁྲལ་འབྱུང་སྲིད། ཁ་པར་རྐྱང་པ་བརྒྱབ། ཡང་ན་སྒྲ་བཟུང་བརྙན་འཕྲིན་ཐུང་ཀུ་ཅིག་བཏང་སྟེ། རོགས་པ་གིས་ཞི་འཇམ་གྱི་དུས་ཚོད་ལུ་སྟོན་བཅུག། ཡང་ན་ཡིག་འཕྲིན་དང་པར་རིས་གཏང་། ཁ་པར་མ་འབད་བ་ཅིན་དྲོན་པོ་སྦེ་བཀག་ཞིནམ་ལས། ཉིནམ་གཞན་ཡང་ན་དུས་ཚོད་གཞན་ལུ་ལོག་འབད་བརྩོན་བསྐྱེད་འབད།
ཨ་མས་ཁ་པར་ལག་ལེན་འཐབ་མ་ཚུགས་པ་ཅིན། བརྙན་འཕྲིན་ཁ་པར་བརྒྱབ་ནི་ལུ་ག་དེ་སྦེ་རོགས་རམ་འབད?
ནང་མི། ནང་ལུ་བདག་སྐྱོང་འབད་མི། ཡང་ན་བདག་སྐྱོང་ཁང་མིའི་ལས་བྱེདཔ་ལུ། ཁ་པར་འགོ་བཙུགས་ནི་དང་གློག་ཆས་འཛིན་ནི་ཡང་ན་བཞག་ནི་ལུ་རོགས་རམ་འབད་བཅུག། བདག་སྐྱོང་ཁང་མང་ཤོས་ཅིག་གིས་བརྙན་འཕྲིན་ཁ་པར་ལུ་རོགས་རམ་འབདཝ་ཨིན། ཁོང་ཚུ་ག་ཅི་འབད་ཚུགས་ག་དྲི་བ། ཊེབ་ལེཊི་རྟེན་གཞི་གུ་བཞག་སྟེ། གསལ་གཞི་ཆེན་པོ་དང་སྐད་གསང་སྦེ་གོ་ཚུགས་པ་བཟོ་བ་ཅིན་ལེགས།
ང་བཅས་བརྙན་འཕྲིན་ཁ་པར་ཐོག་ལས་མཉམ་དུ་རྩེདམོ་རྩེ་ཚུགས་ག?
ཚུགས། འཇམ་ཤོས་ཐབས་ལམ་འདི་མི་གཅིག་གིས་བརྙན་འཕྲིན་མཉེན་ཆས་ནང་གསལ་གཞི་མཉམ་སྤྱོད་འབད་ཞིནམ་ལས་རྩེདམོ་ཁ་ཕྱེ་ནི། གཞན་གྱིས་པར་རིས་ག་འདི་ཨེབ་གཏང་དགོ་སླབ་ནི་ཨིན། ཡང་ན་ས་གནས་ནང་ཡོད་མི་གིས་ཊེབ་ལེཊི་ནང་རྩེདམོ་འདྲ་མཉམ་ཁ་ཕྱེ་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱིས་སླབ་དོན་ལུ་ཁོང་གི་ཚབ་ལུ་ཨེབ་གཏང་ནི། དུས་ཚོད་དང་ཨང་གྲངས་མེད་པའི་རྩེདམོ་གདམ་ཁ་རྐྱབ།
ཡོང་ཁུངས།
ང་བཅས་ཀྱིས་ ཤོག་ལེབ་འདི་གིས་ ལས་སྡེ་དང་ ཞིབ་འཇུག་ཚུ་ལུ་ འབྲེལ་མཐུད་འབདཝ་ཨིན། ཤོག་ལེབ་འདི་དུས་མཐུན་བཟོ་བའི་སྐབས་རེ་རེ་བཞིན་ཞིབ་དཔྱད་འབད་ཡོདཔ་ཨིན།
- The Holidays and Alzheimer's · Alzheimer's Association
- Visiting someone with dementia · Dementia Australia
- What Is Long-Distance Caregiving? · National Institute on Aging
- Connecting with Someone in a Long Term Care Setting During the Coronavirus Outbreak · Alzheimer's Foundation of America
- Ten Tips for Communicating with a Person with Dementia · Family Caregiver Alliance