དྲན་ཤེས་ཉམས་པ་མཐའ་མའི་བྱེད་ལས། ཉལ་ཁྲི་དང་རྐུབ་གཞིའི་ནང་

དྲན་ཤེས་ཉམས་པའི་མཐའ་མའི་གནས་སྟངས་ནང་ མི་ཅིག་གིས་ཚིག་ཉུང་ཉུང་རྐྱངམ་ཅིག་སླབ་ཚུགས་ ཉིན་རེའི་བདག་སྐྱོང་ཆ་མཉམ་ལུ་གྲོགས་རམ་དགོཔ་དང་ ཉིནམ་གི་དུས་ཚོད་མང་ཤོས་ཉལ་ཁྲི་ཡང་ན་རྐུབ་གཞིའི་ནང་སྡོད་ཚུགས། དེ་འབདཝ་ལས་ མཉམ་དུ་འབད་ནི་ག་ནི་ཡང་མེདཔ་བཟུམ་སྦེ་ཚོར་ཚུགས། ཡོད། Alzheimer’s Association གིས་ཟེར་ན་ མི་དེ་གི་ངོ་བོའི་ནང་གི་ཡན་ལག་ལ་ལོ་ཅིག་ལྷག་ཡོད་སྲིད་ དེ་ལས་གནས་སྟངས་འདི་ནང་ འཛམ་གླིང་འདི་གཙོ་བོ་དབང་པོ་བརྒྱུད་དེ་ཉམས་མྱོང་འབདཝ་ཨིན། རོལ་དབྱངས་ རེག་པ་ རྒྱུས་མངའ་ཡོད་པའི་སྐད་དང་ཁྱོད་ཀྱི་ཞི་འཇམ་གྱི་མཉམ་འབྲེལ་གྱིས་ད་ལྟོ་ཡང་བདེ་བ་དང་མཉམ་འབྲེལ་གྱི་དུས་ཡུན་ཐུང་ཀུ་བྱིན་ཚུགས།

དྲན་ཤེས་ཉམས་པ་མཐའ་མའི་གནས་སྟངས་ནང་ག་ཅི་འབད་མི་བྱེད་ལས་ཚུ་གིས་ཕན་ཐབས་འབད་ཚུགས་ག?

མཐའ་མའི་གནས་སྟངས་ནང་ འཇམ་ཏོག་ཏོ་བའི་དབང་པོའི་བྱེད་ལས་དང་ཞི་འཇམ་གྱི་མཉམ་འབྲེལ་གྱིས་མང་ཤོས་ཅིག་ལུ་ཕན་ཐབས་འབད་ཚུགས། Alzheimer’s Association གིས་དགའ་མི་རོལ་དབྱངས་གཏང་ནི་ དོན་སྙིང་ཡོད་པའི་དཔེ་དེབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཀློག་སྟོན་འབད་ནི་ དགའ་མི་དྲི་བསུང་ཡོད་པའི་བསྐུ་རྫས་ཀྱིས་པགས་པ་ལུ་འཇམ་ཏོག་ཏོ་སྦེ་བསྡུར་ནི་ དེ་ལས་ཉིནམ་ལེགས་ཤོམ་ཅིག་ལུ་ཕྱི་ཁར་མཉམ་དུ་སྡོད་ནི་ཚུ་སླབ་ཨིན་མས། National Institute on Aging གིས་ལོ་རྒྱུས་སླབ་ནི་ པར་རིས་སྟོན་ནི་ འཇམ་ཏོག་ཏོ་བའི་རེག་པ་ཡང་ན་བསྡུར་ནི་ རོལ་དབྱངས་ དཀར་སྒྲ་ཡང་ན་རང་བཞིན་གྱི་སྒྲ་ཚུ་ཁ་སྐོང་འབད་དེ་ ཁྱོད་མཉམ་དུ་ཡོད་མི་འདི་རང་གིས་སེམས་ཁྲལ་ཉུང་བཅུག་ཚུགས་ཟེར་སླབ་ཨིན་མས།

Alzheimer’s Foundation of America གིས་ཟེར་ན་ མཐའ་མའི་གནས་སྟངས་ནང་ཡོད་མི་ཚུ་ལུ་བདེ་བའི་དོན་ལུ་ཅ་ལག་ཅིག་ཉེ་འཁྲིས་ལུ་འཛིན་ནིའི་དགོས་མཁོ་སྒྲིང་སྒྲིང་ཡོད་སྲིད་ དེ་འབདཝ་ལས་འཇམ་ཏོག་ཏོ་བའི་དབང་པོའི་བྱེད་ལས་ འཇམ་ཏོག་ཏོ་བའི་བསྲིང་བ་ དར་རས་སྤོ་བཤུད་ རོལ་དབྱངས་ སེམས་ཅན་ལྟ་སྐོར་ མིའི་རེག་པ་དང་རང་དབང་གི་རི་མོ་ཚུ་སླབ་ཨིན་མས།

ཉལ་ཁྲི་ཡང་ན་རྐུབ་གཞིའི་ནང་སྡོད་མི་ལུ་འབད་ཆོག་པའི་བྱེད་ལས།

1. ཁོང་གི་རོལ་དབྱངས་གཏང་། ཁོང་གི་གཞོན་ནུའི་སྐབས་ ཆོས་ལུགས་ ཡང་ན་ནང་མི་ཚུ་དང་འབྲེལ་བའི་གླུ་གཞས་གདམ་ཁ་རྐྱབས། སྐད་ཤུགས་མར་ཕབ་འབད་དེ་ཉེ་འཁྲིས་ལུ་སྡོད། ད་ལྟོ་ཡང་ མི་ལ་ལོ་ཅིག་གིས་མཛུབ་མོ་གིས་དཀྲོགས་འགོག་ཡང་ན་གླུ་གཞས་ཀྱི་སྒྲ་བཏོན་ཚུགས། རོལ་དབྱངས་ཀྱི་བྱེད་ལས་ ལུ་བལྟ།
2. ལགཔ་འཛིན། ལགཔ་འཛིན་ཏེ་ མཐེ་བོང་གིས་འཇམ་ཏོག་ཏོ་སྦེ་བསྡུར་ནི་འདི་རང་བྱེད་ལས་ཅིག་ཨིན། རེག་པའི་ཧེ་མ་ཁྱོད་ཀྱིས་ག་ཅི་འབད་ནི་ཨིན་ན་སླབ།
3. ལགཔ་ལུ་འཇམ་ཏོག་ཏོ་སྦེ་བསྡུར། ལགམ་ནང་ལུ་བསྐུ་རྫས་ཉུང་ཀུ་ཅིག་བཙོ་ཞིནམ་ལས་ ལག་ཁྲོམ་ལས་མཛུབ་མོའི་རྩེ་ཚུན་འཇམ་ཏོག་ཏོ་སྦེ་བསྡུར། དྲི་བསུང་མེད་པའི་བསྐུ་རྫས་ལག་ལེན་འཐབ་ ཡང་ན་པགས་པ་ལུ་འཚམས་པ་ཅིན་ ཁོང་གི་དགའ་མི་དྲི་བསུང་ལག་ལེན་འཐབ།
4. སྐད་བཏོན་སྦེ་ཀློག་སྟོན་འབད། དགའ་མི་སྙན་ངག་ དགའ་མི་དཔེ་དེབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ གསོལ་འདེབས་ ཡང་ན་རྩེདམ་གྱི་ཤོག་ལེབ། ཚིག་ལས་ཁྱོད་ཀྱི་སྐད་ཀྱི་དཀྲོགས་འགོག་འདི་གལ་ཆེ་བ་ཡོད།
5. ལོ་རྒྱུས་ཅིག་སླབ། ནང་མིའི་འགྲུལ་བཞུད་ཡང་ན་ཁོང་གི་གཉེན་སྒྲིག་འབད་བའི་ཉིནམ་གྱི་སྐོར་ལས་སླབ། ལན་དགོཔ་མེད།
6. པར་རིས་སྟོན། དུས་ཅིག་ལུ་པར་རིས་ཆེ་བ་གཅིག་མིག་གི་ཚད་ལུ་འཛིན་ཏེ་ དྲོད་ཤུགས་ཅན་གྱི་སྦེ་འགྲེལ་བཤད་རྐྱབས། ནང་ན་ག་ར་ཡོད་ག་ཟེར་མ་འདྲི།
7. འཇམ་ཏོག་ཏོ་བའི་ཅ་ལག་ཅིག་འཛིན་ནི་ལུ་ཕུལ། ལེབ་བཏུམ་སྦེ་བཞག་ཡོད་པའི་ཁ་ཉལ་རས་ འཇམ་ཏོག་ཏོ་བའི་རས་ཀྱི་དུམ་བུ་ ཡང་ན་འཇམ་ཏོག་ཏོ་བའི་སེམས་ཅན་རྫུན་མ། NIA གིས་སྤོ་བཤུད་འབད་བའི་སྐབས་ལུ་ཁ་ཉལ་རས་ཅིག་འཛིན་ནི་ལུ་བྱིན་ཟེར་སླབ་ཨིན་མས་ དེ་འབདཝ་ལས་ཁོང་གིས་ཁྱོད་ཡང་ན་ཅ་ཆས་ལུ་འཛིན་ཉེན་ཉུང་བཅུག་ཚུགས།
8. རང་བཞིན་གྱི་སྒྲ་གཏང་། ཆརཔ་ རླབས་རིས་ ཡང་ན་བྱའི་སྐད་ཚུ་སྐད་ཤུགས་མར་ཕབ་སྦེ་གཏང་མི་འདི་གིས་སྒྲ་ཅན་གྱི་ཁངམ་ནང་ལུ་ཞི་འཇམ་བཟོ་ཚུགས།
9. ཕྱི་ཁའི་རང་བཞིན་ནང་ན་འཁྱེར། སྒེའུ་ཁུང་ཕྱེ་ སྒེའུ་ཁུང་གི་ཕྱི་ཁར་བྱ་ཟས་ཀྱི་སྣོད་བཞག་ ཡང་ན་མེ་ཏོག་དང་ལོ་མ་གསརཔ་ཉུང་ཀུ་ཅིག་ནང་ན་འཁྱེར་ཏེ་བལྟ་ནི་དང་རེག་ནི་ལུ་ཕུལ།
10. ཕྱི་ཁར་འགྱོ། མི་དེ་འཁོར་ལོ་ལྡིང་ཁྲིའི་ནང་སྡོད་ཚུགས་པ་ཅིན་ ཉིནམ་དྲོད་པོ་ཅིག་ལུ་གྲིབ་མའི་འོག་ལུ་སྐར་མ་ཉུང་ཀུ་ཅིག་སྡོད་ནི་འདི་ཡག་པོ་འབྱུང་ཚུགས།
11. སྐྲ་ཕྱིས་ ཡང་ན་དྲོད་པོ་ཡོད་པའི་ཁ་ཉལ་རས་ཕུལ། ལྷོད་ལྷོད་དང་འཇམ་ཏོག་ཏོ་སྦེ་བདག་སྐྱོང་འབད་ནི་དང་ ལགཔ་དང་གདོང་ལུ་དྲོད་པོ་ཡོད་པའི་ཁ་ཉལ་རས་ཕུལ་མི་འདི་གིས་བདག་འཛིན་ཡོདཔ་བཟུམ་ཚོར་བཅུག་ཚུགས།
12. རོལ་དབྱངས་དང་མཉམ་དུ་འཇམ་ཏོག་ཏོ་སྦེ་སྤོ་བཤུད་འབད། ཡང་བའི་དར་རས་ཅིག་མཉམ་དུ་སྤོ་བཤུད་འབད་ ཡང་ན་གླུ་གཞས་ཀྱི་དཀྲོགས་འགོག་དང་མཐུན་པའི་སྦེ་ལགཔ་སྤོ་བཤུད་འབད། བསྲིང་བ་དང་ཚིགས་མཚམས་སྤོ་བཤུད་ཀྱི་དོན་ལུ་ ཧེ་མ་ལུས་སྦྱོང་པའི་ཆེད་ལས་པ་ཡང་ན་ནརས་མ་ལུ་ཉེན་མེད་ཀྱི་ཐབས་ལམ་སློབ་དགོ།
13. རང་དབང་གི་རི་མོ་བྲིས། ཤོག་ཀུ་ཆེ་བའི་གུར་ལུ་དུག་མེད་ཚོས་གཞི་འདི་སྦོམ་ཡང་ན་ལགཔ་གིས་ཁྱོད་ཀྱི་ལམ་སྟོན་འོག་ལུ་ཁྱབ་བཙུགས། འབྲས་བུ་འཛོལ་བ་ཡང་ན་ཡང་དག་ཟེར་མི་མེད།
14. སེམས་ཅན་གྱི་ལྟ་སྐོར་ལུ་དགའ་བསུ་ཞུ། ས་ཁོངས་ཀྱིས་ཆོགཔ་ཅིན་དང་ མི་དེ་གིས་སེམས་ཅན་ལུ་དགའ་བ་བརྩིས་ཡོད་པ་ཅིན་ ཞི་འཇམ་གྱི་སེམས་ཅན་ཅིག་ཉལ་ཁྲི་ཡང་ན་པོགས་ནང་ལུ་བཞག།
15. མཉམ་དུ་ལྷོད་ལྷོད་སྦེ་དབུགས་འདྲེན། ཉེ་འཁྲིས་ལུ་སྡོད་དེ་ ལྷོད་ལྷོད་དང་སྐད་ཐོན་པའི་སྦེ་དབུགས་འདྲེན། ཞི་འཇམ་གྱི་དབུགས་འདྲེན་ གྱིས་ཁྱོད་གཉིས་ཀྱི་དཀྲོགས་འགོག་ལུ་གྲོགས་རམ་འབད་ཚུགས་ དེ་ལས་ཁྱོད་ར་གིས་འགོ་བཙུགས་ནི་དང་བཀག་ནི་འབད་ཚུགས།
16. མཉམ་དུ་ཡོད་པའི་སྦེ་སྡོད། ཉེ་འཁྲིས་ལུ་སྡོད་དེ་ གླུ་གཞས་ཀྱི་སྒྲ་བཏོན་ ཐགཔ་བཟོ་ ཡང་ན་ཁུ་སིམ་སིམ་སྦེ་ཀློག། མཉམ་དུ་ཡོད་མི་འདི་རང་ལངམ་སྦེ་ཆོག

གནས་སྟངས་འདི་ནང་བྱེད་ལས་ཅིག་ག་དེ་སྦེ་མཉམ་སྦྲགས་འབད་ནི།

• མདུན་ཁ་ལས་ཉེ་བ། ཁོང་གི་མིང་དང་ཁྱོད་ཀྱི་མིང་སླབ་ཞིནམ་ལས་ རེག་པའི་ཧེ་མ་ལྷོད་ལྷོད་དང་འཇམ་ཏོག་ཏོ་སྦེ་སླབ།
• དུས་ཅིག་ལུ་ཅ་ལག་གཅིག་རྐྱངམ་ཅིག་ཕུལ། རོལ་དབྱངས་མ་གཏང་པའི་ཧེ་མ་ བརྙན་འཕྲིན་ཁ་བསྡམས། དུས་ཅིག་ལུ་དབང་པོ་གཅིག་རྐྱངམ་ཅིག་ལག་ལེན་འཐབ།
• དུས་ཡུན་ཐུང་ཀུ་སྦེ་བཞག སྐར་མ་ཉུང་ཀུ་ཅིག་རང་ལངམ་སྦེ་ཆོག ཉིནམ་གུར་དུས་ཡུན་ཐུང་ཀུ་ཐེངས་མང་འབད་མི་འདི་ དུས་ཡུན་རིངམོ་ཐེངས་གཅིག་ལས་ལེགས་ཤོམ་ཨིན།
• ཧེ་མ་བདེ་ཏོག་ཏོ་བཟོ། མི་དེ་ལུ་རྒྱབ་སྐྱོར་ལེགས་ཤོམ་ཡོད་མེད་ཞིབ་དཔྱད་འབད། NIA གིས་སྡོད་སྐབས་ལུ་ལགཔ་བཞག་ས་དང་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལུ་རྒྱབ་སྐྱོར་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་ པོགས་སྟེགས་ལག་ལེན་འཐབ་ནི་སླབ་ཨིན་མས།
• ལན་འདེབས་ལུ་བལྟ། ལགཔ་ལྷོད་ལྷོད་འབྱུང་ནི་ གདོང་འཇམ་ཏོག་ཏོ་འབྱུང་ནི་ མིག་གིས་ལྟ་ནི་ ཡང་ན་གླུ་གཞས་ཀྱི་སྒྲ་བཏོན་ནི་ཚུ་གིས་བདེ་བ་ཡོད་མི་སྟོན་ཚུགས། NIA གིས་ཟེར་ན་ སྐད་བཏོན་ནི་ གདོང་བསྡུར་ནི་ ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཅིག་ཉེན་སྲུང་འབད་ནི་ ཡང་ན་གློ་བུར་དུ་བག་མེད་འགྱོ་ནི་ཚུ་ན་ཚའི་རྟགས་འབྱུང་སྲིད། བཀག་ཞིནམ་ལས་གསོ་བའི་སྡེ་ཚན་ལུ་སླབ།

དབང་པོ་ལུ་གཞི་བཞག་སྟེ་འཕྲལ་གྱི་ལམ་སྟོན།

གནས་སྟངས་འདི་ནང་ཉེན་སྲུང་།

མཐའ་མའི་གནས་སྟངས་ནང་ མིད་ནི་འདི་དཀའ་ལས་ཁག་འགྱོ་ཚུགས་ དེ་འབདཝ་ལས་ NIA གིས་འདི་གིས་རྒྱབ་ལུ་ཐོགས་ནིའི་ཉེན་ཁ་ཡར་སེང་འགྱོ་ཟེར་ཉེན་བརྡ་བཏང་ཡོད། ཆུང་ཀུ་ཅ་ལག་ཚུ་ལག་ཐོག་ལུ་མ་བཞག་ དེ་ལས་གསོ་བའི་སྡེ་ཚན་གྱིས་སླབ་མི་མཉེན་ཆ་དང་གནས་སྟངས་ནང་རྐྱངམ་ཅིག་ཟས་དང་མིད་ཕུལ། རེག་པའི་བྱེད་ལས་ཀྱི་སྐབས་ལུ་པགས་པ་ལུ་འཇམ་ཏོག་ཏོ་སྦེ་ཞིབ་དཔྱད་འབད། ག་ཅི་སྦེ་ཟེར་བ་ཅིན་ པགས་པ་འདི་ལམ་སེང་ཤུལ་ཡང་ན་སྨུག་ཐིག་འབྱུང་སྲིད། ཉེན་མེད་དབང་པོའི་རེ་བའི་སྐོར་ལུ་ དབང་པོའི་བྱེད་ལས་ ལུ་བལྟ།

ཁྱོད་རའི་བདག་སྐྱོང་ཡང་འབད་དགོ།

མཐའ་མའི་གནས་སྟངས་ཀྱི་བདག་སྐྱོང་འདི་ལུས་ཀྱི་དང་སེམས་ཀྱི་ཐོག་ལས་དཀའ་ལས་ཁག་སྤྲོདཔ་ཨིན་ དེ་ཁྱིམ་ནང་ཡིན་རུང་བདག་སྐྱོང་ཁྱིམ་ནང་ལྟ་སྐོར་ལུ་འགྱོ་བའི་སྐབས་ཡིན་རུང་ཨིན། མཐའ་མའི་གསོ་བ་དང་སྡུག་བསལ་གསོ་བའི་སྡེ་ཚན་ཚུ་གིས་བདེ་བ་ རྒྱབ་སྐྱོར་དང་འཆར་གཞི་བཟོ་ནི་ལུ་གྲོགས་རམ་འབད་ཚུགས་ དེ་ལས་ NIA གིས་འདི་ཚུ་གྲོགས་རམ་གྱི་འབྱུང་ཁུངས་སྦེ་ཐོ་བཀོད་འབད་ཡོད། དུས་ཡུན་ཐུང་ཀུ་དང་ཞི་འཇམ་གྱི་ལྟ་སྐོར་ཚུ་ཕན་ཐོགས་ཅན་ཨིན། དྲན་ཤེས་ཉམས་པ་ཡོད་མི་ལུ་ལྟ་སྐོར་འགྱོ་ནི་ ལུ་བལྟ། ཁྱོད་ཀྱིས་སྡེ་ཚན་གྱི་ལཱ་འགོ་འདྲེན་འཐབ་པ་ཅིན་ བདག་སྐྱོང་ཁྱིམ་གྱི་སྡེ་ཚན་བྱེད་ལས་ ནང་ལུ་སྒྲིག་བཟོའི་རེ་བ་ཡོད། དེ་ལས་ བདག་སྐྱོང་པའི་རང་གི་བདག་སྐྱོང་ ཡང་ལྷག། ངལ་གསོ་འབད་ནི་འདི་ལེགས་ཤོམ་སྦེ་བདག་སྐྱོང་འབད་ནིའི་ཡན་ལག་ཅིག་ཨིན།